Aşı Takvimi ve Uygulamalar

42 questions

Question 1Question →

Yenidoğan döneminde hipokalsemik konvülsiyon ve kardiyak anomali (Fallot tetralojisi) saptanan bir bebekte yapılan genetik inceleme sonucunda 22q11.222q11.2 delesyonu (DiGeorge sendromu) tespit edilmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşı takvimine göre, bu bebekte 2.2. ayda uygulanması planlanan aşağıdaki aşılardan hangisi hücresel immün yetmezlik riski nedeniyle kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: BCG (Verem) aşısı

Answer

BCG (Verem) aşısı
BCG (Verem) aşısı, rutin takvimde 2.2. ayda uygulanan tek canlı bakteri aşısıdır. DiGeorge sendromu timik hipoplazi sonucu T-lenfosit sayısında ve fonksiyonunda azalma ile seyreden bir hücresel immün yetmezlik tablosu olduğundan, bu çocuklarda canlı aşılar disemine (yaygın) enfeksiyon riski nedeniyle uygulanmamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu tanımla
Hipokalsemi, Fallot tetralojisi ve 22q11.222q11.2 delesyonu birlikteliği DiGeorge sendromuna işaret eder.
DiGeorge sendromu, timus hipoplazisine bağlı gelişen bir hücresel immün yetmezlik tablosudur.
2
2.2. ay aşı takvimini hatırla
T.C. Sağlık Bakanlığı takviminde 2.2. ayda BCG, DaBT-İPA-Hib ve KPA aşıları uygulanır.
Soruda hedeflenen zaman dilimindeki aşıların belirlenmesi gerekir.
3
Aşı biyolojisini değerlendir
BCG canlı bakteri aşısıdır; DaBT-İPA-Hib ve KPA ise inaktif aşılardır.
Canlı aşılar hücresel immün yetmezliği olan bireylerde kontrolsüz çoğalarak ağır enfeksiyonlara neden olabilir.
4
Kontrendikasyon kararını ver
BCG aşısı bu vakada kontrendikedir.
Canlı aşılar (BCG, KKK, Suçiçeği, OPA) ağır hücresel immün yetmezliklerde uygulanmamalıdır.

Key Concept

Hücresel immün yetmezliği olan çocuklarda (DiGeorge sendromu vb.) canlı attenuated aşıların (özellikle rutin takvimdeki BCG) uygulanması kesinlikle kontrendikedir.
Estimated Time:1m 30s
Question 2Question →

Minimal değişiklik hastalığı tanısıyla 2121 gündür 2 mg/kg/gu¨n2 \text{ mg/kg/gün} dozunda oral prednizolon tedavisi almakta olan 44 yaşındaki bir çocuk, rutin sağlık kontrolüne ve aşılarının yapılması amacıyla getirilmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı çocukluk dönemi aşı takvimine göre yapılması gereken 4848. ay aşıları (KKK ve DaBT-İPA) henüz uygulanmamıştır. Ayrıca ailenin talebi üzerine yıllık influenza aşısının da yapılması planlanmaktadır. Bu hasta için en uygun aşılama yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İnfluenza ve DaBT-İPA aşıları hemen uygulanmalı; KKK aşısı ise steroid tedavisi kesildikten en az 44 hafta sonra yapılmalıdır.

Answer

İnaktive aşılar olan influenza ve DaBT-İPA hemen uygulanmalı, ancak canlı bir aşı olan KKK steroid tedavisi bittikten en az 4 hafta sonra uygulanmalıdır.
Çocukluk çağında yüksek doz steroid tedavisi (≥2 mg/kg/gu¨n\geq 2 \text{ mg/kg/gün} veya ≥20 mg/gu¨n\geq 20 \text{ mg/gün}, 1414 gün ve üzeri) alan hastalarda bağışıklık sistemi baskılanmış kabul edilir. Bu dönemde canlı aşıların (KKK, Suçiçeği, BCG, OPA) uygulanması enfeksiyon riski nedeniyle kontrendikedir ve tedavi bitiminden en az 44 hafta sonra uygulanmaları gerekir. İnaktive aşılar (DaBT-İPA, KPA, İnfluenza, Hep B vb.) ise immünosüpresyon döneminde güvenle uygulanabilir; ancak oluşan immün yanıt sağlıklı çocuklara göre daha düşük olabilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın steroid dozunu ve süresini değerlendiriniz.
Hasta 2 mg/kg/gu¨n2 \text{ mg/kg/gün} dozunda ve 1414 günden uzun süredir steroid almaktadır. Bu durum immünosüpresif (bağışıklığı baskılayıcı) doz olarak kabul edilir.
2 mg/kg/gu¨n2 \text{ mg/kg/gün} veya toplam ≥20 mg/gu¨n\geq 20 \text{ mg/gün} dozunda ≥14\geq 14 gün steroid kullanımı canlı aşılar için kontrendikasyon oluşturur.
2
Uygulanacak aşıları canlı ve inaktive olarak sınıflandırınız.
KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) canlı bir aşıdır. DaBT-İPA (Difteri-asellüler Boğmaca-Tetanos-İnaktif Polio) ve influenza aşıları ise inaktive aşılardır.
Aşıların tipine göre kontrendikasyon kuralları farklılık gösterir.
3
Aşı uygulama zamanlamasını belirleyiniz.
İnaktive aşılar (DaBT-İPA, influenza) hemen yapılabilir. Canlı aşı (KKK) ise steroid tedavisi kesildikten en az 44 hafta (11 ay) sonra yapılmalıdır.
İnaktive aşılar immün baskılanmış bireylere yapılabilir (yanıt düşük olabilir ancak güvenlidir), canlı aşılar ise disemine enfeksiyon riski nedeniyle ertelenmelidir.

Key Concept

İmmünosüpresif dozda steroid alan çocuklarda canlı aşılar tedavi bitiminden en az 4 hafta sonra uygulanmalıdır; inaktive aşılar ise tedavi sırasında uygulanabilir.

Practice More

İmmün yetmezliği olan çocuklarda canlı aşıların kontrendikasyonlarını ve IVIG sonrası bekleme sürelerini tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question →

12 aylık sağlıklı bir bebek, rutin kontrol ve Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşılama takvimine uygun aşılarının yapılması amacıyla polikliniğe getirilmiştir. Bu ziyarette yapılması planlanan aşılar ve uygulama özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: KKKKKK ve Suçiçeği aşıları parenteral canlı aşılar oldukları için ya aynı gün uygulanmalı ya da aralarında en az 4 hafta (28 gün) süre bırakılmalıdır.

Answer

Parenteral canlı aşılar olan KKKKKK ve Suçiçeği aşılarının ya aynı gün uygulanması ya da aralarında en az 4 hafta bırakılması gerekir.
Doğru ifade, parenteral canlı aşılar arasındaki zamanlama kuralını açıklar. KKKKKK ve Suçiçeği aşılarının her ikisi de parenteral yolla uygulanan canlı aşılardır. Bu tip aşılar aynı gün uygulanabilirler; ancak aynı gün uygulanmadıkları takdirde, vücudun ilk aşıya verdiği immün yanıtın ikinci aşının başarısını düşürmemesi için aralarında en az 4 hafta beklenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
12. ay aşılarını tanımla.
T.C. Sağlık Bakanlığı takvimine göre 12. ayda KKKKKK (1. doz), KPAKPA (Rapel) ve Suçiçeği (1. doz) aşıları uygulanır.
Hangi aşıların sorgulandığını belirlemek ilk adımdır.
2
Aşıların biyolojik özelliklerini (canlı/inaktif) sınıflandır.
KKKKKK ve Suçiçeği canlı, KPAKPA ise inaktif (konjuge) aşıdır.
Uygulama kuralları aşının türüne göre değişir.
3
Canlı aşı uygulama kurallarını hatırla.
İki parenteral (enjekte edilen) canlı aşı aynı gün yapılmazsa, ilk aşının oluşturduğu interferon yanıtının ikinci aşının çoğalmasını engellememesi için araya en az 28 gün (4 hafta) girmelidir.
Parenteral canlı aşılar arasındaki minimum süreyi belirleyen immünolojik kuraldır.

Key Concept

12. Ay Aşı Takvimi ve Canlı Aşı Uygulama İlkeleri
Estimated Time:1m 15s
Question 4Question →

1212 aylık bir çocuk, T.C. Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşılama takvimine göre rutin aşılarının uygulanması amacıyla aile sağlığı merkezine getiriliyor. Annesinin şu an 2020 haftalık gebe olduğu ve aynı evde yaşayan 66 yaşındaki ağabeyinin Nefrotik Sendrom nedeniyle 22 mg/kg/gün dozunda steroid tedavisi aldığı öğreniliyor. Bu çocuk için en uygun aşılama yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: KKK, Suçiçeği ve KPA aşıları aynı gün, farklı ekstremitelerden uygulanmalıdır.

Answer

KKK, Suçiçeği ve KPA aşıları aynı gün, farklı ekstremitelerden uygulanmalıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre 1212 aylık çocuklara KKK, Suçiçeği ve KPA aşıları uygulanır. Annenin gebe olması veya evdeki bir bireyin immün süpresif tedavi (yüksek doz steroid) alması, bu çocuğun canlı aşıları almasına engel değildir. Aksine, sağlıklı bireylerin aşılanması evdeki riskli bireyleri vahşi tip enfeksiyonlardan korur.

Step-by-Step Solution

1
Çocuğun yaşını ve rutin takvime göre gereken aşıları belirle.
1212 aylık bir çocukta T.C. Sağlık Bakanlığı takvimine göre KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak), KPA (Konjuge Pnömokok) ve Suçiçeği aşıları yapılmalıdır.
Rutin aşılama şemasının takibi için temel adımdır.
2
Hane halkı temaslılarının (gebe anne ve steroid alan ağabey) canlı aşı uygulamasına engel olup olmadığını değerlendir.
Hane halkında gebe bulunması veya immün süpresif (yüksek doz steroid alan) bir bireyin olması, sağlıklı bir çocuğa canlı aşı (KKK, Suçiçeği) yapılmasını engellemez.
Canlı aşı virüslerinin aşılı bireyden temaslılara bulaşma riski KKK için yoktur, Suçiçeği için ise sadece aşı sonrası döküntü gelişirse (çok düşük risk) temas kısıtlaması önerilir.
3
Uygulama yöntemini belirle.
Aşılar aynı gün içinde, farklı anatomik bölgelerden (farklı ekstremitelerden) güvenle uygulanabilir.
Etkinlik ve güvenlik açısından eş zamanlı uygulama önerilmektedir.

Key Concept

Hane halkı temaslılarının durumu (gebelik veya immün yetmezlik), sağlıklı bir çocuğun rutin canlı aşılarını (KKK, Suçiçeği vb.) yaptırmasına engel değildir.
Question 5Question →

55 aylık bir süt çocuğu, daha önce hiç aşılanmadığı saptanarak aile sağlığı merkezine getiriliyor. Ulusal aşı programı uygulama esaslarına göre, bu çocuğa BCG (Bacille Calmette-Guérin) aşısının uygulanmasıyla ilgili en doğru yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: PPD (Tüberkülin cilt testi) yapılmalı, sonuç negatif ise aşı uygulanmalıdır.

Answer

PPD testi yapılmalı ve sonuç negatif ise aşı uygulanmalıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı aşı uygulama rehberine göre, BCG aşısı normalde 22. ayın sonunda yapılır. Eğer bebek 33 ayını doldurmuşsa (9090 günden büyükse), aşı yapılmadan önce tüberkülin cilt testi (PPD) yapılması gerekir. Test sonucunun negatif olması durumunda aşı uygulanır. Bu kural 66 yaşına kadar geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaşını değerlendir
Hasta 55 aylıktır (33 aylık kritik sınırı geçmiştir).
BCG aşısı uygulama kuralları yaşa göre değişmektedir.
2
BCG uygulama protokolünü hatırla
Sağlık Bakanlığı kurallarına göre 00-33 ay arası testsiz, 33 ay-66 yaş arası PPD ile aşılama yapılır.
33 aydan sonra tüberküloz basili ile karşılaşma riski arttığı için test gereklidir.
3
PPD sonucuna göre karar ver
PPD negatif ise aşı yapılır, pozitif ise aşılanmaz.
Pozitiflik, vücudun basille karşılaştığını gösterir ve canlı aşı bu durumda gereksiz veya riskli olabilir.

Key Concept

BCG Aşısı Uygulama Sınırları

Hints

1
Türkiye'de BCG aşısının rutin yapılma zamanını ve gecikme durumundaki yaş sınırlarını hatırlayın.
2
Bebeğin 33 aydan büyük olması, tüberküloz basili ile karşılaşmış olma ihtimalini doğurur.
3
BCG aşısı öncesi tüberkülin cilt testi (PPD) hangi yaş grubunda zorunludur?

Practice More

BCG aşısının kontrendike olduğu özel durumları (immün yetmezlikler vb.) gözden geçirin.
Estimated Time:50s
Question 6Question →

1515 aylık bir çocuk, 1212. ayda yapılması gereken aşılarının aksaması nedeniyle çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine getiriliyor. Öyküsünden çocuğun hafif bir üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmekte olduğu (vücut sıcaklığı: 37.4∘C37.4^\circ\text{C}) ve babasının lenfoma nedeniyle kemoterapi aldığı öğreniliyor. Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre bu çocuğun 1212. ay aşıları (KKK, Suçiçeği ve KPA) ile ilgili aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: KKK, Suçiçeği ve KPA aşılarının tümü mevcut durumda güvenle uygulanabilir.

Answer

KKK, Suçiçeği ve KPA aşılarının tümü mevcut durumda güvenle uygulanabilir.
Çocuğun hafif üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmesi aşılamaya engel değildir. Ayrıca, KKK ve Suçiçeği gibi canlı aşılar, evde immün yetmezliği olan veya kemoterapi alan bireylerin bulunduğu durumlarda temaslılara (çocuklara) güvenle yapılabilir ve hatta o bireyleri dışarıdan gelecek vahşi virüs enfeksiyonlarına karşı korumak adına yapılması önerilir. KPA zaten ölü (inaktif) bir aşıdır ve hiçbir engel yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Çocuğun mevcut hastalık durumunun değerlendirilmesi.
Vücut sıcaklığının 37.4∘C37.4^\circ\text{C} olması ve hafif ÜSYE bulguları aşı erteleme kriteri değildir.
Sadece ağır veya orta şiddetteki ateşli hastalıklar aşının ertelenmesini gerektirir.
2
Ev içi temaslıların immün durumunun canlı aşılar açısından değerlendirilmesi.
Evde kemoterapi alan birinin olması KKK ve Suçiçeği aşısına engel değildir.
KKK ve Suçiçeği aşı virüsleri bulaşıcı değildir (Suçiçeğinde döküntü oluşmadığı sürece).
3
Aşı takvimindeki zamanlama ve uygulama kurallarının kontrolü.
KKK, Suçiçeği ve KPA aşıları aynı gün farklı ekstremitelerden yapılabilir.
Aşıların etkinliği ve yan etki profili bu uygulama ile değişmez.

Key Concept

Aşılamada yalancı kontrendikasyonlar ve ev içi temaslı durumu.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question →

12 aylık bir çocuk, rutin çocuk sağlığı izlemi ve aşılamaları için polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden annesinin şu an 20 haftalık gebe olduğu öğreniliyor. T.C. Sağlık Bakanlığı güncel çocukluk dönemi aşı takvimi dikkate alındığında, bu çocuk için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: KKK, KPA ve Suçiçeği aşılarının tamamı aynı gün içinde uygulanmalıdır.

Answer

KKK, KPA ve Suçiçeği aşılarının tamamı aynı gün içinde uygulanmalıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre 12. ayda KKK, KPA ve Suçiçeği aşıları uygulanır. Canlı aşılar olan KKK ve Suçiçeği, evde gebe bir birey (anne) olsa dahi güvenle uygulanabilir. Bu aşılar aynı gün içinde farklı bölgelerden yapılabilir. Gebe temaslısı canlı aşılar için bir kontrendikasyon değildir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaşını ve takvimdeki yerini belirle.
Hasta 12 aylık. T.C. Sağlık Bakanlığı takvimine göre 12. ayda KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak), KPA (Konjuge Pnömokok) ve Suçiçeği aşıları yapılmalıdır.
Rutin takvime uyum için yaşa özgü aşıların bilinmesi gerekir.
2
Evdeki gebe temaslı durumunu değerlendir.
Evde gebe bir bireyin (anne) bulunması, çocuklara uygulanacak canlı aşılar (KKK ve Suçiçeği) için bir kontrendikasyon veya engel değildir.
Canlı aşı virüslerinin aşılanan bireyden gebe temaslıya geçip fetüse zarar verme riski pratik olarak yoktur.
3
Aşıların uygulama zamanlamasını planla.
KKK, KPA ve Suçiçeği aşıları aynı gün farklı ekstremitelerden (farklı enjeksiyon bölgelerinden) uygulanabilir.
Birden fazla aşının aynı gün yapılması, bağışıklama oranlarını artırır ve gecikmeleri önler.

Key Concept

Evde gebe veya immünsuprese bir temaslı bulunması, çocukluk çağı rutin canlı aşılarının (KKK, Suçiçeği) uygulanmasına engel değildir.

Hints

1
12. ayda hangi aşıların yapıldığını hatırlayın.
2
Canlı aşıların kimlere yapılıp yapılamayacağını (kontrendikasyonlarını) düşünün. Gebe temaslısı bir engel midir?

Practice More

İmmün yetmezlikli bir çocukta hangi aşıların kontrendike olduğunu ve temaslılarının (örneğin sağlıklı kardeşi) hangi aşıları (örneğin OPA yerine İPA) alması gerektiğini gözden geçirin.
Estimated Time:1m 0s
Question 8Question →

HIV pozitif tanısıyla takip edilen ve tetkiklerinde CD4+ T-lenfosit oranı %10\%10 (ağır immünsupresyon) olarak saptanan 5 yaşındaki bir çocukta, aşağıdaki aşılardan hangisinin uygulanması kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Suçiçeği aşısı

Answer

Suçiçeği aşısı, ağır immünsupresyonu olan HIV pozitif çocuklarda kontrendikedir.
Suçiçeği aşısı canlı zayıflatılmış bir aşıdır. HIV pozitif çocuklarda canlı viral aşıların (KKK ve Suçiçeği) uygulanabilmesi için çocuğun ağır immünsupresyonda olmaması (CD4 yüzdesinin %15\%15 veya üzerinde olması) gerekir. Bu hastada CD4 oranı %10\%10 olarak saptandığı için aşı kontrendikedir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve immünite düzeyini değerlendirin.
Hasta HIV pozitif ve CD4 oranı %10 (ağır immünsupresyon) düzeyindedir.
Canlı aşıların uygulanabilirliği CD4 hücre sayısına veya oranına bağlıdır.
2
Seçeneklerdeki aşıların türlerini (canlı vs. inaktif) belirleyin.
Suçiçeği canlı aşıdır; KPA, İPA, Hepatit B ve DaBT inaktif/rekombinant aşılardır.
Genel kural olarak inaktif aşılar immün yetmezlikte güvenliyken, canlı aşılar risk taşır.
3
HIV pozitif hastalarda canlı aşı kontrendikasyon sınırını uygulayın.
CD4 oranı %15'in altında olan HIV pozitif çocuklarda canlı aşılar (KKK, Suçiçeği vb.) uygulanmamalıdır.
Ağır immünsupresyon varlığında canlı aşı virüsleri dissemine enfeksiyona yol açabilir.

Key Concept

İmmün yetmezlikli hastalarda canlı aşı kontrendikasyonları
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question →

1818 aylık bir çocuk, T.C. Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşılama takviminde yer alan rutin aşılarının uygulanması amacıyla aile sağlığı merkezine getiriliyor. Çocuğun öyküsünden, aynı evde yaşadığı abisinin akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısıyla indüksiyon kemoterapisi aldığı ve bağışıklık sisteminin ileri derecede baskılandığı öğreniliyor. Bu klinik tablo göz önüne alındığında, sağlıklı olan çocuğun aşı takviminde yer alan aşağıdaki aşılardan hangisinin uygulanması, evdeki riskli birey nedeniyle uygun değildir?

Show answer & explanation

Answer: OPA (Oral poliovirüs aşısı)

Answer

Oral poliovirüs aşısı (OPA), canlı bir aşı olması ve dışkı yoluyla virüs saçılımı yaparak bağışıklığı baskılanmış ev temaslılarında enfeksiyon riski (VAPP) oluşturması nedeniyle bu durumda uygulanmamalıdır.
Oral poliovirüs aşısı (OPA), canlı zayıflatılmış virüs içerir ve aşılanan bireyin dışkısı ile uzun süre çevreye yayılabilir. Bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler bu virüse maruz kaldığında aşıyla ilişkili paralitik poliomiyelit (VAPP) gelişme riski taşıdıkları için, bu kişilerin ev temaslılarına OPA uygulanması kontrendikedir. Bunun yerine inaktif polio aşısı (İPA) içeren kombine aşılar (DaBT-İPA-Hib gibi) güvenle kullanılabilir.

Step-by-Step Solution

1
1818. ay aşılarını belirle.
T.C. Sağlık Bakanlığı takvimine göre 1818. ayda DaBT-İPA-Hib, OPA ve Hepatit A aşıları uygulanır.
Soruda bahsedilen yaş grubunun rutin aşılarını bilmek temel adımdır.
2
Ev temaslısının risk durumunu değerlendir.
Abi lösemi hastası ve kemoterapi alıyor; bu durum ciddi immün yetmezlik anlamına gelir.
Bağışıklığı baskılanmış bireylerle yaşayan sağlıklı çocuklarda bazı canlı aşılar risk oluşturabilir.
3
Canlı aşıların saçılım özelliklerini karşılaştır.
OPA virüsü dışkı ile saçılır ve temaslılarda hastalığa yol açabilir; KKK ve suçiçeği aşılarında ise bu risk klinik olarak dışlanmıştır.
OPA dışındaki canlı aşılar evdeki riskli bireye rağmen sağlıklı çocuğa uygulanabilirken, OPA kontrendikedir (yerine İPA tercih edilir).

Key Concept

İmmün yetmezliği olan bireylerin ev temaslılarına canlı oral polio aşısı (OPA) yapılmamalı, bunun yerine inaktif polio aşısı (İPA) içeren aşılar tercih edilmelidir.
Estimated Time:1m 0s
Question 10Question →

Orak hücreli anemi tanısı ile takip edilen 2626 aylık bir kız çocuk, rutin sağlık kontrolüne getirilmiştir. Özgeçmişinden; Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı bağışıklama takvimine uygun olarak tüm aşılarının (en son 12.12. ayda KKK, suçiçeği ve KPA13; 18.18. ve 24.24. ayda ilgili diğer aşılar) yapıldığı öğrenilmiştir. Fizik muayene bulguları yaşıyla uyumlu ve doğaldır.

Bu çocukta pnömokok enfeksiyonlarından korunmanın devamı için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hemen bir doz 2323 valanlı polisakkarit pnömokok aşısı (PPA23) uygulanmalı; ilk dozdan 55 yıl sonra bir doz PPA23 tekrarı yapılmalıdır.

Answer

Hemen bir doz 23 valanlı polisakkarit pnömokok aşısı (PPA23) uygulanmalı ve 5 yıl sonra bu doz tekrarlanmalıdır.
Doğru yaklaşım, asplenik olan 2 yaşından büyük çocuğa, KPA13 serisi tamamlandığı için genişletilmiş koruma sağlayan PPA23'ün uygulanması ve aspleniye özel kural gereği 5 yıl sonra bu dozun bir kez tekrarlanmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Risk durumunu belirle
Orak hücreli anemi = Fonksiyonel aspleni = Pnömokok için yüksek risk grubu.
Asplenik hastalar kapsüllü bakterilere karşı yüksek duyarlılığa sahiptir.
2
Mevcut bağışıklama durumunu kontrol et
Çocuk 26 aylık ve Sağlık Bakanlığı takvimine göre 2, 4, 12. aylarda KPA13 dozlarını almış.
PPA23 uygulanması için son KPA13 dozunun üzerinden en az 8 hafta geçmiş olması gerekir.
3
Aşı türü ve yaş sınırını değerlendir
26 aylık (>24 ay) olduğu için PPA23 (polisakkarit aşı) uygulanabilir.
Polisakkarit aşılar 2 yaş altındaki çocuklarda yeterli immün yanıt oluşturmazlar.
4
Tekrar doz (rapel) kuralını uygula
Aspleni ve diğer bazı yüksek riskli durumlarda ilk PPA23'ten 5 yıl sonra bir doz daha PPA23 yapılır.
Yüksek riskli popülasyonda zamanla azalan antikor seviyelerini desteklemek için tek bir rapel doz önerilir.

Key Concept

Yüksek riskli çocuklarda (aspleni vb.) pnömokok bağışıklama protokolü

Practice More

Bağışıklık yetmezliği olan çocuklarda canlı aşıların (KKK, Suçiçeği) kontrendikasyonlarını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 11Question →

2.2. ve 4.4. ay aşıları Sağlık Bakanlığı takvimine uygun olarak yapılan bir bebekte, 5.5. ayda infantil spazm (West Sendromu) gelişmiş ve nöbetleri henüz kontrol altına alınamamıştır. Bu bebeğin 6.6. ay aşıları için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Beşli karma aşı (DaBT−I˙PA−HibDaBT-İPA-Hib) içeriğindeki boğmaca bileşeni kontrendikedir; bu aşı yerine DT, İPA ve Hib bileşenleri ile OPA ve Hepatit B uygulanmalıdır.

Answer

Boğmaca bileşeni dışındaki tüm 6.6. ay aşılarının (DT, İPA, Hib, OPA, Hepatit B) uygulanması en uygun yaklaşımdır.
İnfantil spazm (West sendromu), progresif encephalopathy veya kontrol altına alınmamış epilepsi gibi durumlar, boğmaca (aselüler veya tam hücreli) aşılaması için kesin kontrendikasyon kabul edilir. Bu bebekte Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre 6.6. ayda yapılması gereken beşli karma aşı (DaBT−I˙PA−HibDaBT-İPA-Hib) içerisindeki boğmaca bileşeni çıkarılmalı, bunun yerine çocukluk tipi difteri-tetanos (DT) ile İPA ve Hib aşıları uygulanmalıdır. Aynı dönemdeki OPA ve Hepatit B aşılarının yapılmasında ise bir engel yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Sağlık Bakanlığı takvimine göre 6.6. ay aşılarını listele.
DaBT-İPA-Hib (3.3. doz), OPA (1.1. doz) ve Hepatit B (3.3. doz).
Mevcut rutin takvimde bu ayda yapılması gereken aşılar bunlardır.
2
Hastanın klinik durumunu (West Sendromu/İnfantil Spazm) aşı kontrendikasyonları açısından değerlendir.
Kontrol altına alınmamış epilepsi veya infantil spazm gibi ilerleyici nörolojik hastalıklar aselüler boğmaca (aBaB) aşısı için kesin kontrendikasyondur.
Boğmaca aşısı nörolojik tabloyu ağırlaştırma riski taşıdığı için progresif durumlarda önerilmez.
3
Karma aşı yerine kullanılabilecek alternatifleri belirle.
DaBT yerine DT (Difteri-Tetanos), ayrıca İPA ve Hib bileşenleri tek başına veya uygun kombinasyonlarla verilmelidir.
Karma aşının diğer bileşenleri (difteri, tetanos, polio, Hib) nörolojik açıdan güvenlidir.
4
Canlı aşı olan OPA'yı değerlendir.
OPA immün yetmezlikte kontrendikedir, nörolojik hastalık bir engel değildir.
Canlı viral/bakteriyel aşıların kontrendikasyon spektrumu genellikle immün sistem üzerinedir.

Key Concept

Boğmaca aşısı kontrendikasyonları (İlerleyici nörolojik hastalıklar)

Alternative Method

Eğer nörolojik tablo stabil hale gelirse (örneğin nöbetler durursa ve hastalık progresyonu durursa), hekim kararıyla boğmaca aşısına daha sonra başlanabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question →

Rutin çocuk sağlığı izlemi için polikliniğe getirilen 1212 aylık bir çocuğun tıbbi öyküsünden; 1010 aylıkken bir deri enfeksiyonu nedeniyle kullanılan ve 'neomisin' içeren topikal bir merhem sonrası gelişen yaygın ürtiker, anjiyoödem ve stridor nedeniyle anafilaksi tanısı aldığı saptanmıştır.

Bu durum göz önüne alındığında, T.C. Sağlık Bakanlığı Çocukluk Dönemi Aşı Takvimi uyarınca bu çocuğun 12.12. ay aşılamaları için aşağıdakilerden hangisi en uygun yaklaşımdır?

Show answer & explanation

Answer: KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) ve Suçiçeği aşıları neomisin içeriği nedeniyle kontrendikedir; sadece KPA (Konjuge Pnömokok) aşısı uygulanmalıdır.

Answer

KKK ve Suçiçeği aşılarının neomisin içeriği nedeniyle kontrendike olduğu, ancak KPA aşısının güvenle uygulanabileceği seçenek doğrudur.
T.C. Sağlık Bakanlığı takviminde 12.12. ayda KKK, Suçiçeği ve KPA aşıları yer almaktadır. KKK ve Suçiçeği aşıları üretim aşamasında kullanılan neomisin antibiyotiğini eser miktarda içerir. Neomisine karşı anafilaksi öyküsü olan bir çocukta bu iki aşı kesinlikle uygulanmamalıdır. KPA aşısı ise neomisin içermediği için güvenle uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
12.12. ayda uygulanması gereken rutin aşıları belirle.
T.C. Sağlık Bakanlığı takvimine göre 12.12. ayda KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak), Suçiçeği ve KPA (Konjuge Pnömokok) aşıları uygulanır.
Mevcut ulusal aşı takvimi bilgisini doğrulamak için.
2
Hastadaki anafilaksi öyküsünün aşı bileşenleri ile ilişkisini değerlendir.
KKK ve Suçiçeği aşıları üretim süreçleri gereği eser miktarda 'neomisin' antibiyotiği içerir.
Aşı içeriklerinin hastanın alerji öyküsüyle örtüşüp örtüşmediğini saptamak için.
3
Kontrendikasyon kurallarını uygula.
Bir aşı bileşenine (burada neomisin) karşı bilinen anafilaktik reaksiyon öyküsü, o bileşeni içeren aşılar için kesin kontrendikasyondur. KPA bu bileşeni içermez.
Güvenli aşılama protokolünü belirlemek için.

Key Concept

Aşı bileşenlerine (neomisin, jelatin vb.) karşı gelişen anafilaksi, o bileşeni içeren aşılar için kesin kontrendikasyondur.
Question 13Question →

İki aylık bir bebek, ilk doz DaBT-İPA-Hib (beşli karma) aşısı uygulandıktan 44 gün sonra gelişen, başka bir nedene bağlanamayan ensefalopati tablosu nedeniyle hastaneye yatırılarak takip edilmiştir. Şikayetleri düzelen ve nörolojik durumu stabilize olan bebek, 44. ay aşıları için kontrole getirilmiştir. Bu bebek için en uygun aşılama yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: DaBT-İPA-Hib aşısı yerine, boğmaca bileşeni içermeyen uygun bir aşı kombinasyonu ile aşılamaya devam edilmelidir.

Answer

Boğmaca bileşeni içermeyen uygun bir aşı kombinasyonu ile aşılamaya devam edilmelidir.
Boğmaca aşısı uygulamasından sonraki 77 gün içinde gelişen ve başka bir nedene (infeksiyon, metabolik hastalık vb.) bağlanamayan ensefalopati, boğmaca aşısının (hem tam hücreli hem de aselsüler) sonraki dozları için kesin kontrendikasyon kabul edilir. Bu durumda çocukluk çağı aşılamasına boğmaca bileşeni takvimden çıkarılarak (difteri-tetanos temelinde) devam edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Aşı sonrası gelişen nörolojik tabloyu ve zamanlamayı değerlendir.
Tablonun DaBT-İPA-Hib aşısı sonrası ilk 77 gün içinde gelişen ve başka bir nedene bağlanamayan bir ensefalopati olduğu saptanmıştır.
Ensefalopati, boğmaca içeren aşılar için tanımlanmış en önemli kesin kontrendikasyonlardan biridir.
2
Aşı takviminde yapılacak modifikasyonu belirle.
Boğmaca (pertussis) bileşeni takvimden çıkarılmalı, difteri-tetanos-polio-Hib bileşenleri ile yola devam edilmelidir.
Difteri, tetanos, çocuk felci ve Hib aşıları için ensefalopati öyküsü bir kontrendikasyon teşkil etmez.

Key Concept

Boğmaca aşısının kesin kontrendikasyonları ve takvim modifikasyonu.
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question →

Hepatit B yüzey antijeni (HBsAgHBsAg) pozitif olduğu bilinen bir anneden doğan bebeğe, doğum sonrası ilk 1212 saat içinde Hepatit B aşısı ve Hepatit B immünglobulini (HBIGHBIG) uygulanmıştır. Bebek, Sağlık Bakanlığı takvimine uygun olarak 0,10, 1 ve 6.6. aylarda toplam üç doz aşılamasını tamamlamıştır. Bu bebeğin takibinde hem enfeksiyon gelişimini dışlamak hem de aşı yanıtını (bağışıklık durumunu) değerlendirmek amacıyla serolojik testlerin yapılması gereken en uygun zaman ve istenmesi gereken tetkikler aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 9−12.9-12. aylar arasında; HBsAgHBsAg ve Anti−HBsAnti-HBs

Answer

9−12.9-12. aylar arasında HBsAgHBsAg ve Anti−HBsAnti-HBs bakılması
Sağlık Bakanlığı ve uluslararası rehberlere göre, HBsAgHBsAg (+) anneden doğan bebeklerde serolojik kontrol 9−12.9-12. aylar arasında (veya son dozdan 1−21-2 ay sonra, ancak asla 9.9. aydan önce olmamak kaydıyla) yapılmalıdır. Bu kontrolde hem kronik enfeksiyon gelişimini taramak için HBsAgHBsAg, hem de koruyucu antikor düzeyini ölçmek için Anti−HBsAnti-HBs bakılır.

Step-by-Step Solution

1
Riskli bebek protokolünü belirle.
HBsAgHBsAg (+) anne bebeği için doğumda aşı + HBIGHBIG uygulanmış ve 33 doz aşı tamamlanmıştır.
Perinatal geçişi önlemek için uygulanan standart protokoldür.
2
Serolojik kontrol zamanını saptan.
Kontrol 9.9. aydan önce yapılmamalıdır.
Daha erken yapılan testlerde doğumda verilen HBIGHBIG kaynaklı Anti−HBsAnti-HBs pozitifliği veya maternal HBsAgHBsAg geçişi yanlış sonuç verebilir.
3
İstenecek tetkikleri seç.
HBsAgHBsAg ve Anti−HBsAnti-HBs birlikte bakılmalıdır.
Biri enfeksiyonu (profilaksi başarısızlığı), diğeri bağışıklığı (aşı başarısı) gösterir.

Key Concept

HBsAgHBsAg (+) anne bebeğinde serolojik takip zamanlaması ve parametreleri.

Practice More

Eğer bu bebekte Anti−HBs<10Anti-HBs < 10 mIU/mLmIU/mL ve HBsAgHBsAg negatif saptansaydı, yapılacak bir sonraki basamağı (tekrar aşılama şeması) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question →

Astım tanısıyla her gün düşük-orta doz inhale kortikosteroid (flutikazon) kullanan 1212 aylık bir çocuk, Sağlık Bakanlığı rutin çocukluk çağı aşı takvimine göre aşılanmak üzere getirilmiştir. Bu çocukta yapılması planlanan Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK), Konjuge Pnömokok (KPA) ve Suçiçeği aşıları ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İnhale steroid kullanımı bu aşılar için bir kontrendikasyon oluşturmaz; tüm aşılar takvime uygun olarak aynı gün yapılabilir.

Answer

İnhale steroid kullanan çocuklarda KKK, KPA ve Suçiçeği aşıları kontrendike değildir ve takvime uygun şekilde yapılabilir.
İnhale kortikosteroidler, topikal (cilt), intraartiküler, bursal veya tendon içi enjeksiyonlar ile düşük/orta doz sistemik steroidler (22 mg/kg/gün veya 2020 mg/gün prednizon eşdeğerinin altındaki dozlar) immünsüpresif kabul edilmezler. Bu nedenle 1212. ayda yapılması gereken Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) ve Suçiçeği gibi canlı aşılar ile Konjuge Pnömokok (KPA) gibi inaktif aşıların uygulanmasında herhangi bir sakınca yoktur ve takvime uygun olarak yapılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın mevcut tedavisini ve aşı takvimini değerlendir.
Hasta 1212 aylıktır (KKK, KPA, Suçiçeği zamanı) ve inhale steroid kullanmaktadır.
Aşıların canlılık durumu ile ilaç etkileşimini belirlemek gerekir.
2
Steroid kullanımının aşı kontrendikasyonu oluşturma kriterlerini hatırla.
Canlı aşılar için kontrendikasyon oluşturan durum yüksek doz sistemik steroid kullanımıdır.
Düşük doz sistemik, inhale, topikal veya intraartiküler steroidler immünsüpresif kabul edilmez.
3
Karar ver.
Aşılar ertelenmeden ve modifiye edilmeden uygulanmalıdır.
İnhale steroid kullanımı rutin aşı takvimi için bir engel teşkil etmez.

Key Concept

Steroid tedavisi alan çocuklarda aşılama prensipleri

Alternative Method

Sistemik yüksek doz steroid alan hastalarda bekleme süresinin (44 hafta) inhale steroidler için geçerli olmadığını bilmek soruyu doğrudan çözdürür.
Estimated Time:1m 15s
Question 16Question →

Annesinin HBsAg negatif olduğu bilinen, 18001800 gram ağırlığında ve 3333 haftalık olarak doğan bir prematüre bebeğin Hepatit B aşılamasına yönelik en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İlk doz bebek 11 aylık olduğunda veya taburcu edilirken (hangisi önce ise) yapılmalı ve toplam 33 dozluk seri olarak planlanmalıdır.

Answer

HBsAg negatif anneden doğan ve 20002000 gramın altında olan bebeklerde Hepatit B aşılaması 11. ayın sonunda veya taburcu edilirken başlatılmalıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı'nın güncel bağışıklama rehberine göre; annesi HBsAg negatif olan ve 20002000 gramın altında doğan bebeklerde, doğumda yapılan aşının koruyuculuğu düşük olabileceği için ilk doz 11. ayın sonunda veya bebek daha erken taburcu ediliyorsa taburculuk sırasında uygulanır. Bu dozdan sonra 11 ve 66 ay sonraki dozlarla takvim tamamlanır.

Step-by-Step Solution

1
Bebeğin doğum ağırlığı ve annenin HBsAg durumunu değerlendir.
Bebek 18001800 gr (<20002000 gr) ve anne HBsAg negatiftir.
Hepatit B aşılama protokolü bu iki kritere göre değişmektedir.
2
Sağlık Bakanlığı'nın prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebekler için yayınladığı güncel aşılama algoritmasını hatırla.
Anne negatif ve bebek <20002000 gr ise doğumda aşı yapılması önerilmez; çünkü immün yanıt düşük olabilir.
Düşük doğum ağırlıklı bebeklerde erken dönemde yapılan Hepatit B aşısına serokonversiyon oranı düşüktür.
3
Aşılamanın ne zaman başlatılması gerektiğini belirle.
Bebek 11 aylık olduğunda veya daha önce taburcu edilirse taburculuk anında ilk doz yapılır.
Bu aşamadan sonra yapılan aşılar rutin 0,1,60, 1, 6. ay şeması gibi kabul edilerek toplam 33 doz tamamlanır.

Key Concept

HBsAg negatif anneden doğan <20002000 gr bebeklerde Hepatit B aşılamasına 11. ayda veya taburculukta başlanır.
Estimated Time:1m 15s
Question 17Question →

Kawasaki hastalığı tanısıyla 2 g/kg dozunda intravenöz immünglobulin (IVIG) tedavisi alan 11 aylık bir süt çocuğunun, rutin kontrolleri sırasında 12. ay aşıları için ailesi danışmanlık istemektedir.

Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre, bu hastanın aşılanması ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: KPA (Konjuge Pömokok) zamanında yapılmalı, KKK ve suçiçeği aşıları IVIG tedavisinden 11 ay sonraya ertelenmelidir.

Answer

İnaktif aşı olan KPA zamanında uygulanmalı, canlı viral aşılar (KKK ve suçiçeği) pasif antikor nötralizasyonu nedeniyle 11 ay ertelenmelidir.
IVIG tedavisi, içerdiği yüksek titredeki antikorlar nedeniyle parenteral canlı viral aşıların (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak ve Suçiçeği) replikasyonunu ve immün yanıt oluşturmasını engeller. Bu etkinin süresi alınan IVIG dozuna bağlıdır. Kawasaki hastalığında kullanılan 2 g/kg gibi yüksek doz IVIG sonrası, kızamık ve suçiçeği aşıları için önerilen bekleme süresi 11 aydır. Ancak KPA (Konjuge Pömokok Aşısı) inaktif bir aşıdır ve pasif antikor transferinden etkilenmez, bu nedenle takvim zamanında güvenle uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın aldığı tedaviyi ve aşı takvimindeki aşıları analiz et
Hasta 2 g/kg IVIG almıştır. 12. ayda KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak), Suçiçeği ve KPA (Konjuge Pömokok) aşıları vardır.
Aşıların türü (canlı/inaktif) ve tedaviyle etkileşimi belirlemek için gereklidir.
2
İnaktif aşılar ile IVIG ilişkisini değerlendir
KPA inaktif bir aşıdır. IVIG içindeki pasif antikorlar inaktif aşıların immün yanıtını bozmaz.
İnaktif aşıların ertelenmesine gerek olmadığını saptamak için.
3
Canlı aşılar ile IVIG ilişkisini ve bekleme süresini belirle
Parenteral canlı viral aşılar (KKK ve Suçiçeği), pasif antikorlar tarafından nötralize edilir. 2 g/kg (Kawasaki dozu) IVIG sonrası bekleme süresi 11 aydır.
Yüksek doz IVIG'in yarı ömrü ve antikor titresi nedeniyle 11 ay boyunca canlı aşıların tutmama riski vardır.

Key Concept

IVIG ve kan ürünleri sonrası canlı aşı (KKK, Suçiçeği) uygulama zamanlaması doza bağımlıdır; inaktif aşılar ise etkilenmez.
Question 18Question →

Nefrotik sendrom tanısıyla 25 gündür 2 mg/kg/gün dozunda oral prednizolon tedavisi alan 12 aylık bir süt çocuğu, rutin kontrolleri için polikliniğe getirilmiştir. Hastanın Ulusal Aşı Takvimi'ne göre bu ayda yapılması gereken aşıları planlanmak istenmektedir. Bu hasta için en uygun aşılama yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sadece KPA (Konjuge Pnömokok) aşısı uygulanmalı; KKK ve Su Çiçeği aşıları tedavi bitiminden sonraya ertelenmelidir

Answer

Sadece KPA (Konjuge Pnömokok) aşısı uygulanmalı; KKK ve Su Çiçeği aşıları tedavi bitiminden sonraya ertelenmelidir
Bu hastada yüksek doz (>2 mg/kg/gün) ve uzun süreli (>14 gün) steroid kullanımı nedeniyle geçici immünsupresyon söz konusudur. Bu durumda canlı viral aşılar (KKK ve Su Çiçeği) aşı virüsüne bağlı enfeksiyon riski nedeniyle kontrendikedir ve tedavi bitiminden belirli bir süre sonraya (genellikle 1 ay) ertelenmelidir. Ancak KPA (Konjuge Pnömokok Aşısı) inaktif/ölü bir aşı olduğu için immünsupresif hastalarda güvenle uygulanabilir ve pnömokok enfeksiyonlarından korunma sağlamak amacıyla ertelenmemelidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın immün durumunu ve kullanılan ilacın dozunu/süresini değerlendir
Hasta 2 mg/kg/gün (>2 hafta) prednizolon almaktadır; bu durum 'immünsupresif tedavi' kabul edilir.
2 mg/kg/gün veya 20 mg/gün dozunu aşan ve 14 günden uzun süren sistemik steroid tedavileri canlı aşılar için kontrendikasyon oluşturur.
2
Hastanın takvim yaşına (12. ay) uygun aşıları belirle
12. ayda KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak), Su Çiçeği ve KPA (Konjuge Pnömokok) pekiştirme dozu bulunmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Ulusal Aşı Takvimi'ne göre 12. ay aşıları bunlardır.
3
Aşıların türünü (canlı/inaktif) belirle ve kontrendikasyon durumunu eşleştir
KKK ve Su Çiçeği canlı viral aşılardır (YAPILAMAZ). KPA inaktif bir aşıdır (YAPILABİLİR).
İmmünsupresif hastalara canlı aşılar yapılmaz, ancak inaktif aşılar güvenle uygulanabilir (yanıt daha düşük olabilir ancak güvenlik riski yoktur).
4
Doğru yaklaşımı sentezle
KPA hemen uygulanmalı, canlı aşılar steroid kesildikten sonra (genellikle 1 ay) yapılmak üzere ertelenmelidir.
Enfeksiyon riskini en aza indirmek için inaktif aşılar zamanında yapılırken, canlı aşıların güvenli döneme bırakılması gerekir.

Key Concept

İmmünsupresif tedavi alan hastalarda canlı aşılar (KKK, Su Çiçeği, OPA, BCG) kontrendikedir; inaktif aşılar ise takvime uygun olarak sürdürülmelidir.
Question 19Question →

66 aylık bir süt çocuğu, rutin çocuk sağlığı izlemi ve aşılamaları için aile sağlığı merkezine getiriliyor. Bebeğin 1010 yaşındaki abisinin akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısıyla kemoterapi aldığı ve ağır immünsuprese olduğu öğreniliyor. T.C. Sağlık Bakanlığı aşı takvimi göz önüne alındığında, bu ziyarette uygulanması planlanan aşağıdaki aşılardan hangisinin yapılması, evdeki immünsuprese temaslı için oluşturabileceği risk nedeniyle kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Oral polio aşısı (OPA)

Answer

Oral polio aşısı (OPA), canlı virüs içerdiği ve dışkı yoluyla yayılarak ağır immünsuprese kişilerde enfeksiyona yol açabileceği için kontrendikedir.
Oral polio aşısı (OPA), Sabin suşu içeren canlı hafifletilmiş bir aşıdır. Aşılanan birey virüsü dışkı yoluyla haftalarca çevreye yayabilir. Bu durum, evde yaşayan immünsuprese kişilerde 'Aşı İlişkili Paralitik Polio' (VAPP) gelişme riskini doğurur. Bu nedenle, ağır immünsuprese ev temaslısı olan çocuklara OPA yapılmaz; bağışıklama sadece inaktif polio aşısı (İPA) ile sürdürülür.

Step-by-Step Solution

1
6.6. ay rutin aşılarını belirle.
T.C. Sağlık Bakanlığı takvimine göre 6.6. ayda Hepatit B (3.3. doz), DaBT-İPA-Hib (3.3. doz) ve OPA (1.1. doz) uygulanır.
Soruda sorulan ziyaretin içeriğini anlamak için rutin takvimi bilmek gerekir.
2
Evdeki temaslı riskini değerlendir.
Evde ağır immünsuprese (kemoterapi alan ALL hastası) bir birey bulunmaktadır.
Canlı aşıların çevreye yayılım ve temaslıya bulaşma riski bu durumda kritiktir.
3
Aşıların canlı/inaktif ayrımını yap ve kuralı uygula.
Hepatit B ve DaBT-İPA-Hib inaktiftir. OPA ise canlıdır ve dışkıyla atılır. İmmünsuprese temaslısı olanlara OPA yerine İPA (İnaktif Polio Aşısı) tercih edilmelidir.
OPA virüsü dışkıdan saçılarak temaslıda aşı ilişkili paralitik polioya (VAPP) neden olabilir.

Key Concept

İmmünsuprese kişilerin ev temaslılarında canlı aşı uygulaması sınırlamaları.
Estimated Time:1m 15s
Question 20Question →

Daha önce hiçbir aşısı yapılmamış olan 55 aylık sağlıklı bir bebek, bağışıklama şemasına başlanması amacıyla aile sağlığı merkezine getirilmiştir.

Sağlık Bakanlığı Çocukluk Çağı Aşılama Takvimi kurallarına göre, bu bebekte BCG (verem) aşısı uygulaması ile ilgili en doğru yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Önce Tüberkülin Cilt Testi (TCT) yapılmalı, test sonucu negatif ise aşı uygulanmalıdır.

Answer

Doğru yaklaşım, önce Tüberkülin Cilt Testi (TCT) yapılması ve test sonucu negatif ise aşının uygulanmasıdır.
Sağlık Bakanlığı Çocukluk Çağı Aşılama Takvimi'ne göre, rutin olarak 2. ayın sonunda uygulanan BCG aşısı, eğer zamanında yapılamamışsa 66 yaşına kadar yapılabilir. Ancak, 33 ayını (90 gün) doldurmuş çocuklarda latent tüberküloz enfeksiyonu veya doğal bağışıklık gelişmiş olma ihtimali nedeniyle aşı öncesinde mutlaka TCT (PPD) yapılmalıdır. Test sonucu negatif olan çocuklara aşı uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Bebeğin kronolojik yaşını ve aşılanma durumunu değerlendir.
Bebek 55 aylıktır ve hiç aşılanmamıştır.
Bağışıklama kuralları yaşa ve önceki dozlara göre değişir.
2
BCG aşısı için Türkiye ulusal aşı takvimindeki yakalama (catch-up) kurallarını uygula.
Bebek 33 aylık (90 gün) sınırını geçmiştir.
Sağlık Bakanlığı kurallarına göre 33 aydan büyük çocuklarda latent enfeksiyon riski nedeniyle test gereklidir.
3
Tüberkülin Cilt Testi (TCT/PPD) planla.
TCT sonucunun negatif (bağışıklık veya enfeksiyon yok) olduğundan emin olunmalıdır.
Pozitif sonuç aşılamayı gereksiz kılar ve altta yatan bir tüberküloz odağının araştırılmasını gerektirir.

Key Concept

BCG aşısı yakalama şemasında 33 ay kuralı
Page 1 / 3Next
Aşı Takvimi ve Uygulamalar Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin