Özel Durumlarda Aşılama

36 questions

Question 1Question

Anatomik veya fonksiyonel asplenisi (örneğin orak hücreli anemi) olan çocuklarda invaziv bakteriyel enfeksiyonlardan korunma amacıyla yapılacak pnömokok ve meningokok aşılamaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Konjuge meningokok aşısı (MenACWYDMenACWY-D) ile konjuge pnömokok aşısı (PCV13PCV13) eş zamanlı uygulandığında pnömokok yanıtı baskılanabileceği için aralarında en az 44 hafta süre bırakılmalıdır.

Answer

Konjuge meningokok aşısı (MenACWYDMenACWY-D) ile konjuge pnömokok aşısı (PCV13PCV13) eş zamanlı uygulandığında pnömokok yanıtı baskılanabileceği için aralarında en az 44 hafta süre bırakılması gerektiği ifadesi doğrudur.
Konjuge meningokok aşılarından sadece MenACWYDMenACWY-D (MenactraMenactra) markasının, asplenik ve HIV pozitif çocuklarda konjuge pnömokok aşısına (PCV13PCV13) verilen yanıtı baskıladığı gösterilmiştir. Bu nedenle ACIP ve TC Sağlık Bakanlığı rehberleri, bu iki aşının eş zamanlı yapılmamasını ve aralarında en az 44 hafta süre bırakılmasını (MenACWYDMenACWY-D'nin daha sonra yapılması kaydıyla) önermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Aspleni durumunda risk altındaki patojenleri belirle.
Pnömokok, Meningokok ve Hib gibi kapsüllü bakteriler asplenik hastalarda ciddi enfeksiyon riskidir.
Dalağın fagositoz ve opsonizasyon fonksiyonlarının kaybı bu patojenlere duyarlılığı artırır.
2
Konjuge aşılar arasındaki immunolojik etkileşimleri değerlendir.
MenACWY-D (Menactra) aşısındaki difteri toksoidi taşıyıcı proteini, PCV13 yanıtını olumsuz etkileyebilir.
Yüksek riskli gruplarda (aspleni, HIV) bu etkileşim klinik olarak anlamlıdır ve en az 4 haftalık ara bırakılması önerilir.
3
Pnömokok aşı şemasını doğrula.
PCV13 serisi tamamlandıktan sonra 8 hafta ara ile PPSV23 yapılmalıdır.
Ardışık pnömokok aşılamasında (konjuge sonrası polisakkarit) beklenen optimal immun yanıt için gereken minimum süre budur.

Key Concept

Asplenik hastalarda aşı etkileşimleri ve zamanlama
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question

Gebelikte Crohn hastalığı nedeniyle gebeliğinin 2424. haftasından itibaren infliksimab (anti-TNF) tedavisi alan bir anneden, miyadında sağlıklı bir bebek dünyaya gelmiştir. Bu bebeğin rutin çocukluk çağı aşı takvimi planlanırken aşağıdakilerden hangisi en uygun yaklaşımdır?

Show answer & explanation

Answer: BCG aşısının uygulanması en az 66 ay süreyle ertelenmelidir.

Answer

BCG aşısının uygulanması en az 66 ay süreyle ertelenmelidir.
İnfliksimab gibi anti-TNF ajanlar, özellikle gebeliğin 2020. haftasından sonra kullanıldığında plasentayı yüksek oranda geçer ve bebek kanında 66 aya kadar (bazen daha uzun) saptanabilir. Bu durum yenidoğanda geçici bir immün yetmezlik benzeri tablo oluşturabileceği için, disemine BCG enfeksiyonu riskinden kaçınmak amacıyla BCG aşısı en az 66 ay ertelenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Annenin kullandığı ilacın mekanizmasını ve plasental geçişini değerlendir.
İnfliksimab (anti-TNF), IgG1IgG1 yapısında monoklonal bir antikordur ve gebeliğin son trimesterinde aktif olarak plasentayı geçer.
Bebek dolaşımında ilacın varlığı, bebekte geçici bir immün baskılanma tablosu oluşturabilir.
2
Bebek dolaşımındaki ilacın aşılar üzerindeki etkisini belirle.
İnaktif aşılar güvenle yapılabilirken, canlı aşılar (BCG, Rotavirüs) aşı kaynaklı disemine enfeksiyon riski nedeniyle risklidir.
Bebek vücudundaki maternal antikorların (ilaçların) klirensi genellikle 66 ay sürer.
3
Aşı takviminde yapılacak değişikliği planla.
Normalde 22. ayda yapılan BCG ve Rotavirüs aşıları en az 66 ay ertelenmelidir.
Enfeksiyon riskini minimize etmek ve güvenliği sağlamak için bu süre gereklidir.

Key Concept

Maternal biyolojik ajan kullanımı durumunda yenidoğanda canlı aşıların ertelenmesi.

Practice More

İmmün yetmezliği olan çocuklarla temas eden kişilerin (ev halkı) aşılanma kurallarını (özellikle OPA yerine İPA tercihini) gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question

88 yaşında atipik hemolitik üremik sendrom (aHÜS) tanısı alan ve kompleman inhibitörü (EculizumabEculizumab) tedavisi planlanan bir çocukta, meningokok enfeksiyonlarından korunma amacıyla uygulanması gereken aşılama ve profilaksi stratejisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Hem MenACWYMenACWY hem de MenBMenB aşıları yapılmalı; tedavi acil başlanacaksa aşılamayı takiben en az 22 hafta süreyle antibiyotik profilaksisi uygulanmalıdır.

Answer

Kompleman inhibitörü alanlarda hem MenACWYMenACWY hem de MenBMenB aşıları yapılmalı ve tedavi başlangıcında bağışıklık süresi için 22 haftalık antibiyotik profilaksisi uygulanmalıdır.
Kompleman inhibitörü kullanan hastalar, terminal kompleman eksikliği olan bireyler gibi invaziv meningokok hastalıkları açısından en yüksek risk grubundadır. Bu nedenle hem konjuge MenACWYMenACWY hem de MenBMenB aşılarının yapılması hayati önem taşır. Antikor yanıtının oluşması için gereken 1414 günlük süre dolmadan tedaviye başlanması gereken durumlarda, hastayı korumak için profilaktik antibiyotik kullanımı standart yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın aldığı tedavinin riskini belirle.
EculizumabEculizumab gibi C5C5 inhibitörleri, terminal kompleman yolunu bloke ederek invaziv meningokok hastalığı riskini 10001000-20002000 kat artırır.
Meningokoklara karşı en önemli savunma mekanizması kompleman aracılı bakteriyel lizistir.
2
Gerekli aşı türlerini seç.
Hem dört valanlı (A,C,W,YA, C, W, Y) hem de serogrup BB meningokok aşıları (MenBMenB) uygulanmalıdır.
Terminal kompleman eksikliği veya inhibisyonu tüm meningokok serogruplarına yatkınlık yaratır.
3
Aşılama ve tedavi zamanlamasını planla.
Aşılar ideal olarak tedaviden 22 hafta önce bitirilmelidir; eğer tedavi hemen başlamalıysa, aşı yapılır ve en az 22 hafta (bazen tedavi süresince) antibiyotik profilaksisi verilir.
Aşı sonrası koruyucu antikor düzeylerinin oluşması için yaklaşık 22 hafta süre gereklidir.

Key Concept

Kompleman inhibitörü (EculizumabEculizumab) kullananlarda her iki meningokok aşısı (MenACWYMenACWY ve MenBMenB) zorunludur ve zamanlama kritik öneme sahiptir.

Practice More

Splenektomili hastalarda meningokok aşılarının doz ve zamanlama farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question

Nefrotik sendrom tanısıyla 2 mg/kg/gu¨n2\text{ mg/kg/gün} dozunda sistemik kortikosteroid tedavisi başlanan 5 yaşındaki bir çocukta, aşağıdaki aşılardan hangisinin uygulanması tedavi süresince kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK)

Answer

Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) aşısı, canlı bir aşı olduğu için yüksek doz steroid tedavisi altında uygulanmamalıdır.
Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) aşısı canlı bir aşıdır. 2 mg/kg/gu¨n2\text{ mg/kg/gün} dozunda kortikosteroid kullanımı ağır immünsupresyon olarak kabul edilir ve bu durumda canlı aşıların uygulanması, aşı virüsünün kontrolsüz çoğalma riski nedeniyle kesinlikle kontrendikedir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunun ve aldığı tedavinin immün sistem üzerindeki etkisini değerlendir.
2 mg/kg/gu¨n2\text{ mg/kg/gün} dozunda steroid kullanımı, immünsupresif (bağışıklık sistemini baskılayan) bir doz olarak kabul edilir.
Yüksek doz steroid tedavisi, canlı aşıların replikasyonuna ve hastalık yapmasına zemin hazırlayabilir.
2
Seçeneklerdeki aşıların tipini (canlı veya inaktif) belirle.
KKK canlı; Hepatit B, KPA, Hepatit A ve inaktif influenza ise ölü (inaktif) aşılardır.
Kontrendikasyon kuralı sadece canlı aşılar için geçerlidir.
3
Canlı aşı olan seçeneği işaretle.
Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısı tedavi süresince ertelenmelidir.
Bağışıklığı baskılanmış bireylerde canlı aşılar ciddi enfeksiyonlara yol açabilir.

Key Concept

İmmünsupresif dozda kortikosteroid (2 mg/kg/gu¨n2\text{ mg/kg/gün} veya toplam 20 mg/gu¨n20\text{ mg/gün} üzeri, 1414 günden uzun süre) alan hastalarda canlı aşılar uygulanmaz.
Question 5Question

Ağır immün yetmezliği olan veya yoğun immünsüpresif tedavi alan hastaların sağlıklı ev içi temaslılarının aşılanması, bu kırılgan grubu enfeksiyonlardan korumak (koza stratejisi) açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, evinde akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısıyla yoğun kemoterapi almakta olan bir kardeşi bulunan sağlıklı bir çocuğa, aşağıdaki aşılardan hangisinin uygulanması kesinlikle kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Oral polio aşısı (OPA)

Answer

Doğru yanıt Oral polio aşısıdır (OPA). Canlı aşı virüsünün dışkı yoluyla atılarak bağışıklığı baskılanmış kardeşe bulaşma ve paralitik polio yapma riski nedeniyle temaslılarda kontrendikedir.
Doğru cevap Oral polio aşısıdır (OPA). Canlı zayıflatılmış oral polio aşısı (Sabin suşu), bağırsaklarda çoğalır ve haftalar boyunca dışkı ile atılır. Ev içinde bağışıklık sistemi ağır baskılanmış bir birey (lösemi, SCID vb.) bulunduğunda, bu zayıflatılmış aşı virüsü hastaya fekal-oral yolla bulaşarak Aşı İlişkili Paralitik Polio (VAPP) enfeksiyonuna yol açabilir. Bu yüzden immün yetmezlikli hasta temaslılarında OPA kontrendikedir, daima İnaktif Polio Aşısı (İPA) kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın ve ev içi temaslısının bağışıklık durumunu analiz et.
Evde kemoterapi alan sekonder ağır immün yetmezlikli bir kardeş bulunmaktadır. Soru, bu hastayı korumak için sağlıklı kardeşin aşı yönetimini sorgulamaktadır.
İmmün yetmezlikli hastaların kendilerine canlı aşı yapılması kontrendikedir, ancak temaslılarındaki yönetim aşı virüsünün çevreye yayılma (shedding) potansiyeline göre değişir.
2
Seçeneklerdeki aşıların canlı/inaktif durumlarını ve bulaştırıcılık özelliklerini değerlendir.
İnaktif influenza ve DaBT-İPA-Hib inaktif aşılardır; bulaş riski taşımazlar. KKK, Suçiçeği ve OPA canlı aşılardır.
İnaktif aşılar temaslılarda her zaman güvenlidir. Canlı aşıların güvenliği ise virüsün sekresyonlar veya dışkı ile atılım yapıp yapmadığına bağlıdır.
3
Canlı aşıların temaslıya bulaşma potansiyelini karşılaştır.
KKK ve Suçiçeği virüsleri aşı sonrası çevreye anlamlı düzeyde yayılmaz, aksine hastayı korumak (koza stratejisi) için temaslıya yapılmaları gerekir. Ancak OPA dışkı ile haftalarca atılır ve immün yetmezlikli kişiye temasla bulaşarak Aşı İlişkili Paralitik Polio'ya (VAPP) neden olur.
Bu nedenle OPA, immün yetmezlikli hastaların ev içi temaslılarında kesinlikle kullanılmamalı, yerine İPA tercih edilmelidir.

Key Concept

İmmün yetmezlikli hasta temaslılarında aşılama prensipleri

Hints

1
Soruda immün yetmezlikli hastanın kendisine değil, sağlıklı kardeşine yapılacak aşı sorgulanmaktadır.
2
Sağlıklı temaslılara yapılan ölü aşıların hastaya zararı yoktur. Canlı aşıların güvenliği ise aşı virüsünün vücut dışına atılıp atılmadığına (shedding) bağlıdır.
3
Seçenekler arasında dışkı yoluyla en fazla atılan ve temaslıda paralizi yapma riski taşıyan canlı virüs aşısını bulmalısınız.

Practice More

Primer immün yetmezlikli çocukların kendilerine yapılması kesinlikle kontrendike olan aşıları gözden geçiriniz.

Alternative Method

Koza Stratejisi (Cocooning) kuralını hatırlayın: Yenidoğanları ve immün yetmezlikli hastaları korumak için etrafındaki herkes aşılanmalıdır. Ancak aşılanan kişinin etrafa enfeksiyöz ajan saçmaması gerekir. OPA dışkıyla saçıldığı için bu kuralı bozan temel istisnadır.
Estimated Time:1m 0s
Question 6Question

Crohn hastalığı nedeniyle gebeliğinin son trimesterinde infliksimab (TNFαTNF-\alpha inhibitörü) tedavisi alan bir anneden, 3838 haftalık ve sağlıklı bir bebek dünyaya gelmiştir. Bu bebeğin rutin bağışıklama programı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: BCGBCG ve rotavirüs gibi canlı aşılar, ilacın bebekten temizlenmesi beklendiği için en az ilk 66 ay boyunca uygulanmamalıdır.

Answer

Biyolojik ajan kullanan anneden doğan bebeklerde BCG ve rotavirüs gibi canlı aşılar en az 6 ay ertelenmelidir.
İnfliksimab gibi TNFαTNF-\alpha inhibitörleri, IgG1IgG1 yapısında oldukları için gebeliğin son döneminde plasentayı aktif olarak geçerler. Bu antikorlar bebeğin dolaşımında 6 aya kadar kalabilir ve bebeğin hücresel bağışıklık yanıtlarını baskılayabilir. Bu durum, canlı viral veya bakteriyel aşıların (özellikle Türkiye'de 2. ayda yapılan BCGBCG ve rotavirüs) dissemine enfeksiyona (BCGosis gibi) yol açma riskini doğurur. Bu nedenle, bu bebeklerde canlı aşılar en az 6 ay ertelenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Maternal ilaç maruziyetinin değerlendirilmesi
Annenin gebeliğin son trimesterinde infliksimab (TNFαTNF-\alpha inhibitörü) kullandığı belirlendi.
Monoklonal antikorların (IgG1IgG1) plasental transferi 3. trimesterde maksimum düzeye ulaşır.
2
İlacın bebek üzerindeki etkisinin analizi
İlacın bebek dolaşımında en az 6-12 ay boyunca kalabileceği ve geçici immünsüpresyon yapabileceği saptandı.
Bebeklerde bu ilaçların yarı ömrü uzundur ve hücresel bağışıklığı etkileyebilir.
3
Aşı güvenliği kontrolü
Canlı aşıların (BCGBCG, Rotavirüs) riskli, inaktif aşıların ise güvenli olduğu belirlendi.
Canlı aşılar immünsüprese konaklarda dissemine enfeksiyona yol açabilir (örneğin BCGosis).
4
Zamanlama kararının verilmesi
Canlı aşıların 6. aydan sonraya ertelenmesi, inaktif aşıların ise rutin takvimde yapılması kararlaştırıldı.
Uluslararası rehberler (ACIP, AAP) ve ulusal bağışıklama protokolleri bu durumu en az 6 ay erteleme ile yönetir.

Key Concept

Maternal biyolojik ajan kullanımı varlığında yenidoğan aşılaması
Question 7Question

Kohlear implant ameliyatı planlanan 33 yaşındaki bir erkek çocuk, T.C. Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı rutin aşı takvimine göre pnömokok aşılarını (22, 44 ve 1212. aylarda KPA13KPA13) uygun şekilde almıştır. Bu çocukta pnömokok menenjiti riskini en aza indirmek için yapılması gereken ek aşılama yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ameliyattan en az iki hafta önce bir doz PPA23 (2323 valanlı polisakkarit pnömokok aşısı) uygulanmalıdır.

Answer

Kohlear implant planlanan ve rutin pnömokok aşılarını tamamlamış olan çocuklara, ameliyattan en az iki hafta önce bir doz PPA23PPA23 aşısı uygulanmalıdır.
Kohlear implant ameliyatı planlanan çocuklarda invaziv pnömokok hastalığı riski arttığı için özel bir aşılama şeması uygulanır. T.C. Sağlık Bakanlığı ve uluslararası rehberlere göre, rutin 1313 valanlı konjuge pnömokok aşısı (KPA13KPA13) serisini tamamlamış olan risk grubu çocuklara, 22 yaşından sonra ve cerrahi işlemden en az 22 hafta önce 2323 valanlı polisakkarit pnömokok aşısı (PPA23PPA23) uygulanması önerilir. Bu sayede daha fazla pnömokok serotipine karşı koruma sağlanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumu ve risk grubunun değerlendirilmesi.
Hastanın kohlear implant nedeniyle invaziv pnömokok hastalığı (özellikle menenjit) açısından yüksek risk grubunda olduğu belirlenir.
Anatomik bariyer bozuklukları ve yabancı cisim implantasyonu pnömokokların merkezi sinir sistemine yayılımını kolaylaştırır.
2
Mevcut aşı geçmişinin ve ek aşılama ihtiyacının analizi.
Rutin KPA13KPA13 serisinin tamamlandığı ancak risk grubu için gereken PPA23PPA23 aşısının eksik olduğu saptanır.
PPA23PPA23, KPA13KPA13 içerisinde bulunmayan ek serotiplere karşı koruma sağlayarak risk gruplarında kapsayıcılığı artırır.
3
Ek aşılama zamanlamasının planlanması.
Hastanın 22 yaşından büyük olduğu ve son KPA13KPA13 dozunun üzerinden 88 haftadan fazla geçtiği teyit edilerek ameliyattan 22 hafta önce PPA23PPA23 planlanır.
Polisakkarit aşılar 22 yaş altına etkisizdir; cerrahi öncesi 22 hafta ise koruyucu antikor yanıtının oluşması için gereken süredir.

Key Concept

Özel Risk Gruplarında Pnömokok Aşılaması
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

Akut lenfoblastik lösemi tanısıyla yoğun kemoterapi almakta olan 88 yaşındaki bir çocuk, sokak köpeği tarafından bacağından ısırılıyor (KategoriKategori IIIIII temas). Daha önceden kuduz aşılama öyküsü bulunmayan bu çocuk için en uygun kuduz temas sonrası profilaksi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 0,3,7,140, 3, 7, 14 ve 2828. günlerde toplam 55 doz aşı ve kuduz immünglobulini uygulanmalıdır.

Answer

İmmün sistemi baskılanmış çocuklarda kuduz temas sonrası profilaksisi 0,3,7,140, 3, 7, 14 ve 2828. günlerde toplam 55 doz aşı ve beraberinde kuduz immünglobulini (KİG) uygulaması şeklinde yapılmalıdır.
İmmün sistemi baskılanmış bireylerde (HIV/AIDS, malignite, yoğun kemoterapi veya yüksek doz steroid kullanımı gibi), humoral immün yanıtın zayıf olma ihtimali nedeniyle kuduz temas sonrası profilaksisi sağlıklı bireylerden farklıdır. Sağlıklı bireylerde güncel protokol 0,3,7,140, 3, 7, 14. günlerde 44 doz iken, immün yetmezlikli bireylerde 0,3,7,140, 3, 7, 14 ve 2828. günlerde toplam 55 doz aşı yapılması ve Kategori IIII veya IIIIII temaslarda mutlaka kuduz immünglobulini (KİG) uygulanması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın immünolojik durumunu değerlendir.
Hasta kemoterapi aldığı için immün sistemi baskılanmış (immünsüpresif) kabul edilir.
İmmün yetmezlik durumlarında aşıya yanıtın daha düşük olma riski protokolü değiştirir.
2
Kuduz temas kategorisini belirle.
Kategori IIIIII temas (ısırılma) mevcuttur.
Temasın şiddeti immünglobulin gerekliliğini belirler.
3
İmmünsüpresif bireyler için güncel rehberlere göre profilaksi şemasını seç.
55 doz aşı (0,3,7,14,280, 3, 7, 14, 28) ++ KİG kararı verilir.
T.C. Sağlık Bakanlığı ve DSÖ rehberleri bu grupta antikor yanıtını garantiye almak için 55 doz aşı önermektedir.

Key Concept

İmmün yetmezlikli bireylerde inaktive aşılar (kuduz gibi) güvenle yapılabilir ancak doz sayısı antikor yanıtını optimize etmek için artırılır.

Practice More

İmmün yetmezlikli bir çocukta KKK veya Suçiçeği gibi canlı aşıların uygulanma kriterlerini (CD4 sayısı/yüzdesi gibi) tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 9Question

Herediter sferositoz tanısıyla izlenen 66 yaşındaki bir çocukta, splenomegali ve tekrarlayan hemoliz atakları nedeniyle elektif splenektomi planlanmaktadır. Hastanın T.C. Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşılama takvimi (20242024 güncel takvimine göre 44 yaş pekiştirme aşıları dahil) eksiksizdir. Bu hasta için splenektomi öncesi ve sonrası önerilen pnömokok bağışıklama stratejisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Polisakkarit pnömokok aşısı (PPSV23PPSV23), son yapılan PCV13PCV13 dozundan en az 88 hafta sonra ve operasyondan en az 22 hafta önce uygulanmalı; ilk PPSV23PPSV23 dozundan 55 yıl sonra bir kez rapel doz tekrarlanmalıdır.

Answer

Polisakkarit pnömokok aşısının (PPSV23PPSV23), son konjuge pnömokok aşısından (PCV13PCV13) en az 88 hafta sonra ve cerrahiden 22 hafta önce uygulanması, ayrıca 55 yıl sonra bir kez rapel yapılması en uygun yaklaşımdır.
Aspleni (anatomik veya fonksiyonel) durumunda pnömokok, meningokok ve Haemophilus influenzae tip b gibi kapsüllü bakterilere karşı duyarlılık artar. Türkiye'de PCV13PCV13 rutin takvimdedir, ancak bu hastalara genişletilmiş koruma için 2323 valanlı polisakkarit aşı (PPSV23PPSV23) eklenmelidir. İdeal bağışıklama için PCV13PCV13 serisi tamamlandıktan 88 hafta sonra PPSV23PPSV23 yapılmalı ve elektif vakalarda cerrahiden 22 hafta önce süreç bitirilmelidir. Rapel dozu ise sadece bir kez, 55 yıl sonra yapılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut bağışıklama durumunu değerlendir.
Hasta 66 yaşında ve rutin takvimi tam olduğu için 22, 44 ve 1212. aylarda 33 doz PCV13PCV13 almıştır.
Ek aşıların zamanlaması, son yapılan konjuge aşının tarihine bağlıdır.
2
PPSV23PPSV23 ve PCV13PCV13 arasındaki minimum süreyi belirle.
Konjuge aşıdan sonra polisakkarit aşı için en az 88 hafta beklenmelidir.
İmmünolojik interferansı önlemek ve polisakkarit aşıya optimal yanıt alabilmek için bu süre gereklidir.
3
Elektif cerrahi öncesi zamanlamayı ayarla.
Aşılar operasyondan en az 1414 gün (22 hafta) önce tamamlanmalıdır.
Yeterli koruyucu antikor titresine ulaşmak için gereken süredir.
4
Rapel (idame) şemasını planla.
İlk PPSV23PPSV23'ten 55 yıl sonra tek bir doz rapel uygulanır.
Asplenik hastalarda antikor seviyeleri zamanla düşer; ancak 22 dozdan fazla PPSV23PPSV23 yapılması immün tolerans riski nedeniyle önerilmez.

Key Concept

Asplenik hastalarda ardışık pnömokok bağışıklaması (PCV13PPSV23PCV13 \rightarrow PPSV23) kuralları.

Alternative Method

Hastanın meningokok aşıları (MenACWYMenACWY ve MenBMenB) sorgulanarak eksikse pneumokok aşılarıyla eş zamanlı veya ardışık planlanması bütüncül bir yaklaşımdır.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question

Yedi yıl önce kuduz şüpheli temas nedeniyle tam doz (55 doz) kuduz aşısı uygulandığı bilinen 1212 yaşındaki bir çocuk, yeni bir kuduz şüpheli ısırık nedeniyle acil servise başvurmuştur. Bu hastada yara bakımı yapıldıktan sonra uygulanması gereken en uygun profilaksi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 00. ve 33. günlerde olmak üzere toplam iki doz aşı uygulanmalı; kuduz immünglobülini (RIG) yapılmamalıdır.

Answer

Daha önceden tam doz aşılandığı bilinen bireylerde yeni bir temas durumunda 0. ve 3. günlerde toplam iki doz aşı yapılmalı, RIG uygulanmamalıdır.
Kuduz profilaksisinde, modern hücre kültürü aşıları ile daha önceden tam doz (3 veya daha fazla doz) aşılandığı belgelenmiş olan kişilerde, aradan geçen süreye bakılmaksızın yeni bir riskli temas durumunda 0. ve 3. günlerde olmak üzere toplam iki doz aşı yapılması yeterlidir. Bu kişilere pasif bağışıklama (kuduz immünglobülini - RIG) yapılmasına gerek yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın geçmiş aşılama öyküsünü değerlendir.
Hastanın 7 yıl önce 5 dozluk tam seri aşılandığı belirlendi.
Önceki aşılama durumu, temas sonrası uygulanacak doz sayısını ve immünglobülin gereksinimini belirler.
2
Güncel profilaksi kılavuzlarına göre doz sayısını belirle.
Daha önce tam aşılanmış kişiler için 0. ve 3. günlerde toplam 2 doz aşı önerilir.
Bellek hücreleri sayesinde hızlı immün yanıt oluşacağı için daha az doz yeterlidir.
3
Kuduz immünglobülini (RIG) gerekliliğini kontrol et.
RIG uygulanmasına gerek yoktur.
Daha önce aşılanmış kişilerde anamnestic (hatırlatıcı) yanıt hızlıdır ve pasif bağışıklamaya ihtiyaç duyulmaz.

Key Concept

Kuduz Temas Sonrası Profilaksi (Önceki Aşılama Durumu)
Question 11Question

1818 aylık bir erkek çocuk, 55 gündür devam eden yüksek ateş, bilateral konjonktival enjeksiyon, dudaklarda çatlama ve gövdede polimorfik döküntü bulgularıyla Kawasaki hastalığı tanısı almıştır. Hastaya tedavi amacıyla 22 g/kg dozunda intravenöz immünglobulin (İVİG) uygulanmıştır. Bu hastada canlı zayıflatılmış kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKK) aşısının uygulanabilmesi için İVİG tedavisinden sonra beklenen en uygun süre aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1111 ay

Answer

Kawasaki hastalığında kullanılan yüksek doz (22 g/kg) İVİG tedavisi sonrası KKK aşısı için 11 ay beklenmelidir.
İntravenöz immünglobulin (İVİG) tedavisi, canlı zayıflatılmış aşı virüslerinin vücutta çoğalmasını ve dolayısıyla immün yanıt oluşmasını engelleyebilecek yüksek düzeyde pasif antikor içerir. Kawasaki hastalığında uygulanan 22 g/kg gibi yüksek dozlardaki İVİG sonrası, bu antikor etkileşiminin (interferans) ortadan kalkması ve aşının etkinliğini koruması için ACIP ve Red Book rehberleri tarafından önerilen bekleme süresi 11 aydır.

Step-by-Step Solution

1
Hastaya uygulanan tedavi dozunu belirle.
Kawasaki hastalığı için 22 g/kg dozunda yüksek doz İVİG uygulanmıştır.
Bekleme süresi, uygulanan antikorun dozuna ve konsantrasyonuna bağlıdır.
2
Uygulanacak aşının türünü kontrol et.
Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) bir canlı zayıflatılmış aşıdır.
Canlı aşıların replikasyonu, dışarıdan verilen pasif antikorlar tarafından engellenebilir.
3
Güncel rehberlere göre uygun bekleme süresini saptal.
22 g/kg İVİG dozu için önerilen süre 1111 aydır.
Aşı virüsünün etkin bir immün yanıt oluşturabilmesi için pasif antikor düzeyinin düşmesi gerekir.

Key Concept

İntravenöz immünglobulin (İVİG) ve canlı aşılar (KKK, suçiçeği) arasındaki etkileşim süresi uygulanan doza bağımlıdır.

Alternative Method

Eğer çocuğun kızamık salgını gibi bir risk nedeniyle daha erken aşılanması gerekiyorsa, aşı yapıldıktan sonra 11 ay dolduğunda aşının tekrarlanması veya serolojik yanıtın kontrol edilmesi düşünülebilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question

On beş aylık kız hasta, annesinden dikey geçişli HIV enfeksiyonu nedeniyle takip edilmektedir. Fizik muayenesinde herhangi bir enfeksiyon odağı saptanmıyor ve fırsatçı enfeksiyon öyküsü bulunmuyor. Laboratuvar incelemesinde CD4+ T lenfosit oranı %12 olarak saptanıyor. Çocuğun iki gün önce laboratuvar doğrulamalı kızamık tanısı almış bir kuzeniyle aynı odada uzun süre temas ettiği öğreniliyor. Bugüne kadar kızamık içeren herhangi bir aşı yapılmayan bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ağır immünsupresyon tablosu nedeniyle canlı aşılar kontrendikedir; temastan sonraki ilk 6 gün içinde standart immünglobulin (IG) uygulanmalıdır.

Answer

Hastanın ağır immünsupresyon tablosunda olması nedeniyle canlı aşı olan KKK aşısı kontrendikedir ve kızamık profilaksisi için 6 gün içinde standart immünglobulin (IG) uygulanmalıdır.
HIV ile enfekte çocuklarda CD4+ T lenfosit oranının %15'in altında olması hücresel bağışıklığın ağır şekilde baskılandığını gösterir (Kategori 3). Bu durumdaki hastalara KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak), suçiçeği ve oral polio gibi canlı viral aşıların uygulanması, aşı suşuna bağlı fatal dissemine enfeksiyon riski nedeniyle kesinlikle kontrendikedir. Kızamık teması sonrasında duyarlı ve normal immüniteye sahip çocuklarda ilk 72 saat içinde KKK aşısı uygulanması koruyucu olsa da; hücresel immün yetmezliği olan veya ağır immünsupresif tedavi alan hastalarda yaşa ve temas süresine bakılmaksızın canlı aşı yapılamaz. Bu gruptaki hastalara, enfeksiyonu önlemek veya hafifletmek amacıyla teması izleyen ilk 6 gün içinde standart immünglobulin (IG) ile pasif immünizasyon sağlanması hayati önem taşır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın immün durumunun güncel laboratuvar verileriyle değerlendirilmesi.
CD4+ T lenfosit oranı %12 olarak saptanır (Ağır immünsupresyon sınırı olan %15'in altındadır).
HIV ile enfekte çocuklarda canlı viral aşıların (KKK, Suçiçeği) güvenli uygulanabilmesi için bağışıklık sisteminin baskılanmamış olması gerekir.
2
Kızamık teması sonrası uygulanacak profilaksi seçeneğinin belirlenmesi.
Temasın 2. gününde (ilk 72 saat içinde) olunmasına rağmen hastanın immün durumu nedeniyle canlı KKK aşısı seçeneği elenir.
Ağır hücresel immün yetmezliği olanlarda zayıflatılmış aşı virüsü fatal seyirli yaygın enfeksiyona yol açabilir.
3
Uygun alternatif korunma yönteminin planlanması.
Teması izleyen ilk 6 gün içinde intramüsküler veya intravenöz immünglobulin (IG) uygulanmasına karar verilir.
Aşı uygulanamayan yüksek riskli duyarlı temaslılarda pasif immünizasyon, hastalığı önlemek veya ciddiyetini hafifletmek için tek geçerli ve zorunlu seçenektir.

Key Concept

İmmünyetmezlikli Hastalarda Temas Sonrası Profilaksi ve Canlı Aşı Kontrendikasyonları
Question 13Question

99 aylık bir kız çocuk, bilier atreziye bağlı dekompanse siroz nedeniyle izlenmektedir. Hastaya 66 hafta sonra canlı donörden karaciğer nakli yapılması planlanmaktadır. Bu hastanın aşılama stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) ve suçiçeği aşıları, operasyondan en az 44 hafta önce yapılması şartıyla şimdi uygulanabilir.

Answer

Solid organ nakli planlanan çocuklarda kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) ve suçiçeği aşıları, operasyondan en az 44 hafta önce yapılması koşuluyla 6.6. aydan itibaren uygulanabilir.
Karaciğer nakli gibi solid organ nakli planlanan çocuklarda, nakil sonrası ömür boyu sürebilecek immünsüpresif tedavi nedeniyle canlı aşıların (özellikle KKKKKK ve suçiçeği) yapılması risklidir. Bu nedenle, koruyuculuğu erkenden sağlamak adına bu aşılar normal takvimin dışına çıkılarak 6.6. aydan itibaren uygulanabilir. Tek şart, aşının nakil operasyonundan en az 44 hafta önce yapılmış olmasıdır. Vakada nakle 66 hafta olması, bu güvenli pencerenin kullanılabileceğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve planlanan müdahaleyi değerlendir.
Hasta 99 aylık bir karaciğer nakli adayıdır.
Nakil sonrası başlanacak yoğun immünsüpresif tedavi, canlı aşıların uygulanmasını imkansız hale getirecektir.
2
Canlı aşılar için özel yaş istisnasını kontrol et.
Nakil adaylarında KKKKKK ve suçiçeği aşıları 6.6. aydan itibaren yapılabilir.
Nakil sonrası riskleri azaltmak için nakil öncesi mümkün olan en erken korumayı sağlamak amaçlanır.
3
Nakil öncesi gereken minimum güvenlik süresini belirle.
Canlı aşılar nakilden en az 44 hafta önce tamamlanmalıdır.
Aşı virüsünün replikasyonunun tamamlanması ve immün yanıtın oluşması için bu süre kritiktir.
4
Vakadaki zamanlamayı doğrula.
Nakle 66 hafta olduğu için şimdi yapılan aşı 44 hafta kuralına uygundur.
Operasyona kalan süre, güvenli aşı penceresi içerisindedir.

Key Concept

Solid organ nakli adaylarında canlı aşı uygulama takvimi
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question

Tekrarlayan meningokoksemi atakları nedeniyle izlenen ve yapılan tetkiklerinde terminal kompleman (C5C9C5-C9) eksikliği saptanan 66 yaşındaki bir çocuk için, rutin çocukluk çağı aşı takvimine ek olarak önerilmesi gereken en uygun aşılama stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Rutin takvime ek olarak hem MenACWYMenACWY hem de MenBMenB (Meningokok B) aşıları uygulanmalıdır.

Answer

Terminal kompleman eksikliği olan çocuklarda rutin aşı takvimine ek olarak hem dört valanlı meningokok (MenACWYMenACWY) hem de meningokok B (MenBMenB) aşıları uygulanmalıdır.
Terminal kompleman bileşenlerinin (C5C5, C6C6, C7C7, C8C8, C9C9) eksikliği, bakterilerin (özellikle meningokokların) lizis yoluyla öldürülmesini engeller. Bu hastalar invaziv meningokok enfeksiyonları açısından en yüksek risk grubundadır. Bu nedenle, hem MenACWYMenACWY hem de MenBMenB aşılarının rutin takvime eklenmesi hayati önem taşır.

Step-by-Step Solution

1
Hastadaki immün yetmezlik tipini belirle.
Terminal kompleman eksikliği (C5C9C5-C9), kompleman sisteminin membran atak kompleksini (MACMAC) kuramaması durumudur.
Risk altındaki patojenleri belirlemek için temel kusurun bilinmesi gerekir.
2
Bu kusura bağlı spesifik enfeksiyon riskini hatırla.
Özellikle Neisseria türlerine (meningokoklar) karşı duyarlılık belirgin şekilde artmıştır.
Meningokoklar, fagositozdan ziyade kompleman aracılı lizis ile etkisiz hale getirilir.
3
Güncel aşılama önerilerini uygula.
Hem konjuge meningokok (MenACWYMenACWY) hem de serogrup B meningokok (MenBMenB) aşıları endikedir.
Her iki aşı türü de kapsamlı koruma sağlamak için gereklidir.

Key Concept

Terminal kompleman (C5C9C5-C9) eksikliğinde invaziv meningokok hastalık riski nedeniyle tüm meningokok aşıları (ACWY ve B) önerilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

Akut lenfoblastik lösemi tanısıyla kemoterapi alan 55 yaşındaki bir çocuğun 22 yaşında sağlıklı bir kardeşi vardır. Bu kardeşin rutin çocukluk çağı aşılaması planlanırken, evdeki hasta çocuk için risk oluşturabileceği gerekçesiyle uygulanmaması gereken aşı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Oral çocuk felci aşısı (OPA)

Answer

Oral çocuk felci aşısı (OPA), dışkı yoluyla yayılım göstererek immün yetmezliği olan kişilerde enfeksiyon riski oluşturduğu için bu hastaların ev içi temaslılarına uygulanmamalıdır.
Oral çocuk felci aşısı (OPA), canlı zayıflatılmış virüs içerir. Bu virüs aşılanan kişinin dışkısıyla haftalarca atılabilir. İmmün yetmezliği olan bir birey bu virüsle temas ederse, virüsün nörovirülans kazanması sonucu aşıyla ilişkili paralitik poliomyelit gelişebilir. Bu nedenle immün yetmezliği olan hastaların ev içi temaslılarında OPA kontrendikedir ve yerine İPA kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın ve temaslının durumunu belirle.
Hasta çocuk immün yetmezlik tablosundadır (kemoterapi). Temaslı çocuk ise sağlıklı bir kardeştir.
Aşılama stratejisi, temaslıdan hastaya bulaşabilecek aşı virüsü riskine göre belirlenir.
2
Canlı aşıların temaslılardaki riskini değerlendir.
KKK ve Suçiçeği aşıları canlı olmasına rağmen bulaş riski düşüktür; ancak OPA dışkı ile atılır ve bulaşıcıdır.
OPA virüsünün fekal-oral yolla yayılımı, immün yetmezliği olanlarda paralitik hastalığa yol açabilir.
3
Uygun alternatif aşıyı belirle.
OPA yerine İPA (İnaktif Polio Aşısı) tercih edilmelidir.
İnaktif aşılar yayılım göstermez ve güvenlidir.

Key Concept

İmmün yetmezliği olan hastaların sağlıklı ev içi temaslılarına OPA (canlı polio) aşısı yapılmamalı, bunun yerine İPA (inaktif polio) tercih edilmelidir.
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question

Biliyer atrezi tanısıyla izlenen ve 1010 aylık olan bir kız bebeğe, kronik karaciğer yetmezliği bulguları nedeniyle 55 hafta sonra canlı donörden karaciğer nakli yapılması planlanmaktadır. Bebeğin bu zamana kadar olan rutin aşıları (BCGBCG, DaBTDaBT-I˙PAİPA-HibHib, KPA13KPA13, HepBHepB) takvimine uygun olarak tamamlanmıştır. Bu hastanın nakil öncesi aşılama planı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) ve suçiçeği aşıları nakilden en az 44 hafta önce yapılmak kaydıyla 66. aydan itibaren öne çekilebilir; bu nedenle hastaya şimdi her iki aşı da uygulanmalıdır.

Answer

Canlı aşılar nakilden en az 4 hafta önce yapılmak kaydıyla 6. aydan itibaren öne çekilebilir; bu nedenle hastaya şimdi KKK ve suçiçeği aşıları uygulanmalıdır.
Solid organ nakli planlanan çocuklarda, nakil sonrası kullanılacak yüksek doz immünsüpresif tedavi canlı aşılar için kontrendikasyon oluşturacağından, bu aşıların nakil öncesinde tamamlanması hayati önem taşır. ACIP ve Türkiye Sağlık Bakanlığı rehberlerine göre, nakil adayı olan çocuklarda KKK ve suçiçeği aşıları, operasyondan en az 4 hafta önce yapılması şartıyla 6. aydan itibaren öne çekilebilir. Bu vakada bebek 10 aylıktır (6 aydan büyük) ve nakle 5 hafta vardır (4 haftadan fazla), bu nedenle her iki aşı da şimdi güvenle uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve planlanan tedaviyi analiz et.
Hasta 10 aylık ve 5 hafta (yaklaşık 35 gün) sonra solid organ nakli (karaciğer) olacak.
Solid organ nakli sonrası yoğun immünsüpresif tedavi başlanacağı için canlı aşılar nakil öncesi tamamlanmalıdır.
2
Canlı aşıların (KKK ve Suçiçeği) nakil öncesi uygulanma kurallarını hatırla.
Bu aşılar normalde 12. ayda yapılır ancak nakil adaylarında 6. aydan itibaren 'doz 0' olarak uygulanabilir.
Nakil sonrası canlı aşı uygulaması güvenli olmayacağı için mümkün olan en erken korumayı sağlamak amaçlanır.
3
Aşı ile operasyon arasındaki minimum süreyi kontrol et.
Canlı aşılar ile nakil arasında en az 4 hafta süre olmalıdır.
Canlı aşı virüsünün replikasyonu ve immün yanıtın oluşması için gereken güvenli süredir.
4
Hastanın verilerini (10 aylık, 5 hafta süre) kurallarla karşılaştır.
Hasta 6 aydan büyüktür ve nakle 4 haftadan fazla süre vardır; aşılama için uygundur.
10 aylık olması ve operasyona 5 hafta olması, her iki kriteri de (yaş > 6 ay, süre > 4 hafta) karşılar.

Key Concept

Solid organ nakli adaylarında, nakilden en az 4 hafta önce olmak kaydıyla KKK ve suçiçeği aşıları 6. aydan itibaren öne çekilerek uygulanabilir.

Practice More

Nakil sonrası inaktif aşıların (örneğin İnfluenza veya KPA13) genellikle operasyondan 3-6 ay sonra başlanabileceğini unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 17Question

Akut astım atağı nedeniyle 55 gün süreyle 22 mg/kg/gün dozunda sistemik steroid tedavisi alan 66 yaşındaki bir çocuğun klinik bulguları tamamen düzelmiştir. Bu çocuğun aşı kartı incelendiğinde 464-6 yaş arasında yapılması gereken KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) aşısının eksik olduğu saptanmıştır. Bu çocukta KKK aşısının uygulanmasıyla ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Steroid tedavisi bittikten hemen sonra aşı uygulanabilir

Answer

Steroid tedavisi kısa süreli (14 günden az) olduğu için aşı beklemeden hemen uygulanabilir.
Çocuklarda canlı viral aşıların (KKK, suçiçeği gibi) uygulanması için yüksek doz steroid tedavisi alanlarda kontrendikasyon oluşması için tedavinin en az 1414 gün sürmesi gerekir. Bu vakada tedavi süresi sadece 55 gün olduğu için aşı güvenle ve beklemeden uygulanabilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın aldığı steroid dozunu ve tedavi süresini belirleyin.
Hasta 22 mg/kg/gün (yüksek doz) steroid almış ancak tedavi süresi 55 gün (kısa süreli) ile sınırlı kalmıştır.
Bağışıklama rehberlerine göre immünsüpresyon tanımı hem doza hem de süreye bağlıdır.
2
Canlı aşılar için kontrendikasyon sınırını kontrol edin.
Sistemik steroid kullanımında 1414 günden kısa süreli tedaviler, dozdan bağımsız olarak canlı aşılar için engel teşkil etmez.
Kısa süreli tedavilerde bağışıklık yanıtı canlı aşıya karşı yetersiz kalacak düzeyde baskılanmaz.
3
Uygun aşılama zamanına karar verin.
KKK aşısı gibi canlı viral aşılar, steroid tedavisi biter bitmez (veya çocuk klinik olarak iyileştiğinde) hemen uygulanabilir.
Gereksiz bekleme süreleri aşılama oranlarını düşüreceği için kural dışı erteleme yapılmamalıdır.

Key Concept

Steroid tedavisi alan çocuklarda canlı aşı uygulama kriterleri

Hints

1
Canlı aşılar için steroid tedavisinde kritik süre sınırını hatırlayın.

Practice More

Nefrotik sendrom gibi uzun süreli steroid kullanımının gerektiği durumlarda aşılama takvimini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 18Question

3030 haftalık gestasyonla 12001200 gram ağırlığında doğan ve yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlemi devam eden, klinik olarak stabil bir bebek kronolojik 2.2. ayına ulaşmıştır. Annenin HBsAg sonucu negatiftir.

Buna göre, bu bebeğin aşılanması ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Rotavirüs aşısı bebek taburcu olana kadar ertelenmeli, diğer rutin 2.2. ay inaktif aşıları kronolojik yaşına göre tam doz uygulanmalıdır.

Answer

Yoğun bakımda yatan prematüre bebekte rotavirüs aşısının taburculuğa kadar ertelenmesi ve inaktif aşıların kronolojik yaşa göre tam doz yapılması.
Prematüre bebekler, klinik olarak stabil olduklarında rutin aşı takvimine kronolojik yaşlarına göre ve tam doz olarak devam etmelidir. Bu nedenle 2.2. ay inaktif aşıları (DaBT-İPA-Hib, KPA) hemen yapılmalıdır. Ancak rotavirüs aşısı, canlı zayıflatılmış bir aşı olması ve dışkı yoluyla saçılarak yenidoğan yoğun bakım ünitesindeki diğer yüksek riskli prematürelere bulaşma tehlikesi yaratması nedeniyle, bebek hastaneden taburcu olana kadar kesinlikle ertelenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve yaşını analiz et
Bebek 30 haftalık, 1200 gram doğmuş, şu an kronolojik 2 aylık ve yoğun bakımda (YBÜ) yatmaktadır.
Prematüre bebeklerin aşılanmasındaki özel durumları (yaş, doz, hastane ortamı) belirlemek için hastanın özellikleri esastır.
2
Prematüre bebeklerde genel aşılama prensiplerini hatırla
Aşılar düzeltilmiş yaşa göre DEĞİL, kronolojik yaşa göre uygulanır ve aşı dozlarında (yarı doz vb.) kesinlikle azaltma yapılmaz.
Zamanında yapılmayan aşılar, prematürelerde artmış morbidite ve mortaliteye yol açar.
3
YBÜ'de canlı aşı uygulanabilirlik durumunu değerlendir
Rotavirüs aşısı canlı bir aşıdır. Fekal saçılım göstererek YBÜ'deki immünsüpresif veya çok düşük doğum ağırlıklı diğer hastalara bulaşabilir.
Nozokomiyal rotavirüs enfeksiyonu salgınını önlemek amacıyla canlı rotavirüs aşısı bebek hastaneden taburcu olana kadar ertelenmelidir.

Key Concept

Prematüre bebeklerin aşılanması ve yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kontrendike olan aşılar

Hints

1
Prematüre bebeklerde aşılama kuralları miadında doğan bebekler ile büyük ölçüde aynıdır, yaş hesabı ve doz miktarına dikkat ediniz.
2
Bebeğin şu an bulunduğu ortam (yenidoğan yoğun bakım ünitesi), bazı aşıların yapılmasına engel teşkil edebilir.
3
Yoğun bakım ünitesindeki hastalar arası bulaş riskini (özellikle fekal-oral saçılımı olan canlı aşıları) göz önünde bulundurarak rotavirüs aşısının zamanlamasına karar verin.

Practice More

İmmün yetmezlikli çocuklarda ve gebelerde aşı kontrendikasyonlarını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 19Question

Kronik karaciğer yetmezliği nedeniyle izlenen ve 22 ay sonra canlı donörden karaciğer nakli yapılması planlanan 44 yaşındaki bir çocukta, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ve güncel bağışıklama rehberlerine göre nakil öncesi hazırlık sürecinde aşılama yaklaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Nakil sonrası dönemde immünsüpresif tedavi altında canlı aşıların yan etki riski artacağı için, eksik canlı aşılar (KKK, suçiçeği) nakilden en az 44 hafta önce tamamlanmalıdır.

Answer

Nakil sonrası dönemde immünsüpresif tedavi altında canlı aşıların yan etki riski artacağı için, eksik canlı aşılar (KKK, suçiçeği) nakilden en az 44 hafta önce tamamlanmalıdır.
Solid organ nakli (karaciğer, böbrek vb.) planlanan çocuklarda, nakil sonrası kullanılacak immünsüpresif ilaçlar bağışıklık sistemini baskılayarak canlı aşılardaki zayıflatılmış virüslerin hastalık yapma riskini artırır. Bu nedenle, KKK ve suçiçeği gibi canlı aşıların nakilden en az 44 hafta önce tamamlanması hem güvenli bir cerrahi süreç sağlar hem de hastanın nakil sonrası bu hastalıklara karşı korunmasına yardımcı olur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve planlanan tedaviyi değerlendir
Hasta karaciğer nakli hazırlığındadır ve nakil sonrası yoğun immünsüpresif tedavi alacaktır.
İmmünsüpresif tedavi canlı aşılar için kesin kontrendikasyon oluşturur.
2
Canlı aşılar için güvenli uygulama zaman aralığını hatırla
Canlı aşıların nakilden en az 44 hafta önce yapılması gerekir.
Aşı virüsünün replikasyonunun tamamlanması ve bağışıklık yanıtının oluşması için bu süre gereklidir.
3
En uygun seçeneği belirle
Eksik canlı aşıların nakilden 44 hafta önce tamamlanması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Bu yaklaşım hem aşı güvenliğini hem de etkinliğini maksimize eder.

Key Concept

Solid organ nakli öncesi canlı aşıların (KKK, suçiçeği) nakilden en az 44 hafta önce tamamlanması zorunluluğu.

Alternative Method

Zaman çizelgesi kuralını (4 hafta canlı / 2 hafta inaktive) ezberlemek bu tarz tüm TUS sorularını çözdürür.
Estimated Time:1m 30s
Question 20Question

8 yaşındaki bir çocuk, akut lenfoblastik lösemi (ALLALL) tanısıyla yoğun kemoterapi almaktadır. Bu hastanın 18 aylık olan ve rutin aşı takvimi devam eden sağlıklı kardeşi için, ev içi bulaş ve hastayı koruma prensipleri göz önüne alındığında aşağıdaki aşılardan hangisinin uygulanması kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Oral polio aşısı (OPAOPA)

Answer

İmmün yetmezliği olan hastaların ev halkı temaslılarında Oral Polio Aşısı (OPAOPA) kontrendikedir; bunun yerine İPA tercih edilmelidir.
Doğru yanıt olan ağızdan uygulanan canlı polio aşısı (OPAOPA), aşılanan bireyin dışkısıyla çevreye saçılır. İmmün yetmezliği olan bir hastayla aynı evde yaşayan kişilere OPAOPA yapılması, virüsün hastaya bulaşarak ağır felç tablosuna (paralitik polio) neden olma riski taşıdığı için kesinlikle kaçınılmalıdır. Bu durumda temaslı çocuklara koldan yapılan inaktif polio aşısı (I˙PAİPA) uygulanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın ve temaslının durumunu analiz et.
Hasta ağır immünsüpresif (kemoterapi alan ALLALL), temaslı ise rutin aşılama çağındaki sağlıklı kardeştir.
İmmün yetmezliği olan bireylerin korunması için ev halkının aşılanması kritiktir ancak bazı canlı aşılar risk taşıyabilir.
2
Canlı aşıların saçılım özelliklerini değerlendir.
KKKKKK ve Suçiçeği aşılarında insandan insana bulaş riski ihmal edilebilirken, OPAOPA dışkı ile belirgin şekilde saçılır.
OPAOPA virüsü fekal-oral yolla immün yetmezliği olan hastaya bulaşabilir.
3
Kontrendikasyon kuralını uygula.
OPAOPA yerine İaktif Polio Aşısı (I˙PAİPA) uygulanması gerektiğine karar verilir.
Aşıyla ilişkili paralitik poliomyeliti (VAPPVAPP) önlemek için tek kesin kontrendikasyon ev içi temaslılarda OPAOPA kullanımıdır.

Key Concept

İmmün yetmezliği olan kişilerin ev halkı temaslılarında canlı polio aşısı (OPAOPA) kontrendikedir; ancak KKKKKK ve suçiçeği gibi diğer canlı aşılar uygulanabilir.

Practice More

İmmün yetmezliği olan hastanın kendisi için canlı aşıların ne zaman yapılabileceğini (örneğin kemoterapi bitiminden kaç ay sonra) araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Page 1 / 2Next