Question

Difficulty: HardDivânu Lugâti't-Türk

Divânu Lugâti't-Türk'ün içeriğinde ve yapısında yer alan bazı unsurlar ile bu unsurların kültür ve edebiyat tarihimiz açısından taşıdığı önem ve işlevler aşağıda verilmiştir. Bu unsurlar ile işlevlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Sözlü Dönem Türlerinin Kayıt Altına Alınmasıİslamiyet'in kabulünden önceki dönemde sözlü olarak yaşayan sav, sagu ve koşuk gibi şiir ve nesir örneklerinin ilk kez yazıya geçirilerek günümüze ulaşmasını sağlaması
  • Eserin Mukaddime (Önsöz) BölümüEserin Abbasi Halifesi el-Muktedî-Biemrillâh'a sunuluş gerekçesini, yazılış amacını ve Türkçenin Arapça ile eşit değerde olduğunu savunan görüşleri içermesi
  • Eserin Sonuna Eklenen HaritaTürk boylarının yerleşim yerlerini ve sınırlarını Balasagun merkezli bir daire içinde göstererek Türklerin yaşadığı coğrafyayı belgeleyen ilk kartografik eser olması
  • Eserin Çift Dilli (Türkçe-Arapça) YapısıTürkçenin kelime hazinesinin ve dil bilgisi kurallarının dönemin bilim diliyle açıklanarak Türk yazı dilinin gücünü ve zenginliğini kanıtlamayı amaçlaması

Answer

Sözlü Dönem Türlerinin Kayıt Altına Alınması ile sav, sagu ve koşuk örneklerinin yazıya geçirilmesi; Eserin Mukaddime Bölümü ile halifeye sunuluş gerekçesi ve Türkçenin değerini savunan görüşler; Eserin Sonuna Eklenen Harita ile Türk coğrafyasını gösteren ilk kartografik çalışma; Eserin Çift Dilli Yapısı ile Türkçenin zenginliğini kanıtlamak amacıyla kuralların Arapça açıklanması eşleşmelidir.
Sözlü Dönem Türlerinin Kayıt Altına Alınması ifadesi sav, sagu ve koşukların derlenmesiyle; Mukaddime bölümü eserin halifeye sunuluşu ve dil hakkındaki tezleriyle; harita unsuru Türk coğrafyasını gösteren ilk kartografik çalışma olmasıyla; çift dilli yapı ise Türkçe kuralların Arapça açıklanmasıyla tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sözlü Dönem Türlerinin Kayıt Altına Alınması ifadesi incelenir.
İslamiyet öncesi sözlü kültür ürünleri olan sav, sagu, koşuk ve destan parçalarının ilk kez bu eserde derlendiği bilgisiyle eşleştirilir. Bu da sav, sagu ve koşuk örneklerinin ilk kez yazıya geçirilerek günümüze ulaşmasını sağlaması ifadesiyle uyuşur.
İslam öncesi Türk edebiyatının en eski sözlü verilerinin derlendiği ana kaynak Divânu Lugâti't-Türk'tür.
2
Eserin Mukaddime (Önsöz) Bölümü ifadesi incelenir.
Kaşgarlı Mahmut'un eseri Abbasi halifesi el-Muktedî-Biemrillâh'a sunduğu, yazılış amacını açıkladığı ve Türkçenin Arapça ile at başı yürüdüğünü belirttiği bölüm olduğu bilgisiyle eşleştirilir.
Mukaddime, yazarın amacını, eserin ithafını ve dil hakkındaki görüşlerini içeren kuramsal giriş bölümüdür.
3
Eserin Sonuna Eklenen Harita ifadesi incelenir.
Balasagun'u merkez alan, Türk boylarının yerleşim yerlerini ve sınırlarını gösteren ilk Türk dünyası haritası olduğu bilgisiyle eşleştirilir.
Bu harita tarihteki ilk Türk dünyası haritası ve kartografik çalışma özelliğini taşır.
4
Eserin Çift Dilli (Türkçe-Arapça) Yapısı ifadesi incelenir.
Arapça yazılan eserde Türkçe kelimelerin Karahanlı (Hâkâniye) yazı dili esas alınarak Arapça açıklamalar ve kurallarla sunulması bilgisiyle eşleştirilir.
Kaşgarlı Mahmut, Araplara Türkçeyi öğretmek ve bu dilin zenginliğini göstermek amacıyla Arapça açıklamalar kullanmıştır.

Key Concept

Divânu Lugâti't-Türk'ün edebî, dil bilimsel ve kültürel özellikleri ile işlevleri
Rate this question