Question

Difficulty: MediumDivânu Lugâti't-Türk

Divânu Lugâti't-Türk'ün yapısında ve içeriğinde yer alan sol sütundaki kavramları, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

  • Mukaddime (Önsöz)Eserin yazılış amacının Türkçenin Arapçadan geri kalmadığını göstermek olduğunu belirten ve eserin Abbasi halifesine sunulduğu giriş bölümü.
  • Hakaniye LehçesiKaşgarlı Mahmut'un en açık ve temiz Türk dili olarak nitelendirdiği, eserdeki kelimelerin derlenip açıklandığı temel yazı dili.
  • Dünya HaritasıTürk boylarının yerleşim alanlarını, yaşadıkları coğrafyayı ve komşu ulusları göstermek amacıyla esere eklenmiş olan çizim.
  • Sözlü Edebiyat ÜrünleriSözlükteki kelimelerin kullanımını örneklendirmek üzere derlenen; sav, sagu, koşuk ve destan gibi İslamiyet öncesi kültüre ait manzumeler.

Answer

Mukaddime (Önsöz) giriş bölümü ile, Hakaniye Lehçesi temel yazı dili açıklaması ile, Dünya Haritası Türk boylarının coğrafyasını gösteren çizim açıklaması ile, Sözlü Edebiyat Ürünleri ise sav, sagu, koşuk gibi manzum örnekler ile eşleşmelidir.
Mukaddime (Önsöz), eserin yazılış amacının Türkçenin Arapçadan geri kalmadığını göstermek olduğunu belirten ve eserin Abbasi halifesine sunulduğu giriş bölümünü ifade ettiği için ilgili açıklamayla eşleşir. Hakaniye Lehçesi, Kaşgarlı Mahmut'un en açık ve temiz Türk dili olarak nitelendirdiği ve sözlükte temel aldığı yazı dilidir. Dünya Haritası, Türk boylarının yerleşim alanlarını ve coğrafyasını gösteren çizimdir. Sözlü Edebiyat Ürünleri ise sözlükteki kelimeleri örneklendirmek üzere derlenen sav, sagu, koşuk gibi İslamiyet öncesi ürünleri ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Mukaddime teriminin işlevini belirleme
Mukaddime, eserin giriş kısmıdır. Burada eserin halifeye sunulması ve yazılış amacı (Türkçenin Arapça ile eş değerde olduğunu göstermek) anlatılır. Bu nedenle bu kavram, eserin yazılış amacını ve sunulduğu kişiyi açıklayan ifadeyle eşleşir.
Eserin bölümlerini ve içeriklerini doğru analiz etmek.
2
Hakaniye Lehçesi kavramının karşılığını bulma
Hakaniye Lehçesi, Karahanlı Türkçesidir. Kaşgarlı Mahmut bu dili en açık ve fasih dil olarak nitelendirip sözlükte temel almıştır. Dolayısıyla en temiz Türk dili ve temel yazı dili açıklamasıyla eşleşir.
Eserin dil özelliklerini ve dayandığı şiveyi tespit etmek.
3
Dünya Haritası kavramının işlevini analiz etme
Eserde yer alan dairesel harita, Türk dünyasını ve boyların coğrafi dağılımını gösterir. Bu yüzden Türk boylarının yerleşim alanlarını ve coğrafyayı gösteren çizim açıklamasıyla eşleşir.
Eserin coğrafi ve kültürel kaynak niteliğini belirlemek.
4
Sözlü Edebiyat Ürünleri kavramının karşılığını belirleme
Kaşgarlı Mahmut kelimeleri örneklendirmek için sav, sagu ve koşuk gibi sözlü dönem ürünlerini kullanmıştır. Bu nedenle bu kavram, İslamiyet öncesi kültüre ait manzumelerin açıklandığı ifadeyle eşleşir.
Eserin Türk edebiyatı tarihindeki malzeme değerini anlamak.

Key Concept

Divânu Lugâti't-Türk'ün Yapısı ve İçerik Özellikleri
Rate this question