Question

Difficulty: MediumTekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Nazım Türleri

Dinî-tasavvufî Türk edebiyatında; görünüşte alaycı, şakacı ve inançları hafife alır gibi bir üslupla yazılan, fakat arka planında derin tasavvufi anlamlar taşıyan ve Allah ile şakalaşır gibi bir edayla kaleme alınan şiirler vardır.

Buna göre, aşağıdaki dörtlüklerden hangisi bu açıklamada sözü edilen nazım türüne örnek gösterilebilir?

  1. Yeri göğü ins ü cini yarattın
    Sen ey mimar başı eyvancı mısın
    Ayı günü çarkı burcu var ettin
    Acaba bayramlık dükkancı mısın
    Answer
  2. B
    Aynayı tuttum yüzüme
    Ali göründü gözüme
    Nazar kıldım ben özüme
    Ali göründü gözüme
  3. C
    Aşkın aldı benden beni
    Bana seni gerek seni
    Ben yanarım dünü günü
    Bana seni gerek seni
  4. D
    Mürşide teslim ol hak yola yönel
    Tarikata giren edebi gözler
    Kötü söz söyleme dilini temizle
    Erenler yolunda doğruluk özler
  5. E
    Arş-ı Kürs-i kevn ü mekân yok iken
    Biz andaydık o bezm-i canan içinde
    Nüveydik sır idik nokta-i sırda
    Süzüldük süzüldük insan içinde

Answer

Yaratılışı mimarlık ve dükkancılık benzetmeleriyle sorgulayan, dışarıdan bakıldığında şakacı bir üsluba sahip olan dörtlük şathiye türüne aittir.
Açıklamada dinî-tasavvufî Türk edebiyatı nazım türlerinden şathiyenin tanımı yapılmıştır. Şathiyeler, görünüşte inançları hafife alır gibi yazılan ancak tasavvufun derin sırlarını açıklayan şiirlerdir. Mimarbaşı ve dükkancı benzetmeleriyle yaratılışı konu edinen dörtlük bu türe örnektir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafta verilen tanımın dinî-tasavvufî halk edebiyatındaki karşılığını belirlemek.
Görünüşte alaycı, şakacı bir söyleyişle derin tasavvufi gerçekleri anlatan nazım türünün şathiye olduğu belirlenmiştir.
Tanımda geçen şakacı, alaycı üslup ve samimi eda şathiye türünün belirleyici özelliğidir.
2
Seçeneklerdeki dörtlüklerin tema, üslup ve içerik analizini yaparak şathiye türüne uygun olanı tespit etmek.
Yaratıcıya hitaben yazılan ve görünüşte mizahi bir dille soru soran dörtlük şathiye türünü doğrudan örnekler.
Mimarbaşı ve dükkancı benzetmeleri şathiye üslubuna özgüdür.

Key Concept

Şathiye nazım türünün tanımı ve belirgin özellikleri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question