Question

Difficulty: MediumNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Aşağıda sol sütunda verilen klasik Türk edebiyatı şiir parçalarını, sağ sütundaki uygun nazım biçimi ve nazım türü sınıflandırmalarıyla eşleştiriniz.

  • Kalktı göç eyledi Avşar elleri
    Ağır ağır giden eller bizimdir
    Arap atlar yakın eder ırağı
    Yüce dağdan aşan yollar bizimdir
    Nazım Biçimi: Koşma
    Nazım Türü: Koçaklama
  • Atımı bağladım nar ağacına
    Gözlerim boyandı ciğer acına
    Gitti yiğit gelmez oldu bacına
    Ağla gözüm ağla gitti yiğidim
    Nazım Biçimi: Koşma
    Nazım Türü: Ağıt
  • Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
    Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çare su
    Nazım Biçimi: Kaside
    Nazım Türü: Naat
  • İncecikten bir kar yağar
    Tozar Elif Elif diye
    Deli gönül abdal olmuş
    Gezer Elif Elif diye
    Nazım Biçimi: Semai
    Nazım Türü: Güzelleme

Answer

Sol sütundaki şiirlerin sağ sütundaki nazım biçimi ve nazım türü karşılıklarıyla doğru eşleştirilmesi şu şekildedir: Avşar elleri ile başlayan dörtlük 'Koşma - Koçaklama' eşleşmesine; Atımı bağladım ile başlayan dörtlük 'Koşma - Ağıt' eşleşmesine; Saçma ey göz beyti 'Kaside - Naat' eşleşmesine; İncecikten bir kar yağar dörtlüğü ise 'Semai - Güzelleme' eşleşmesine karşılık gelmektedir.
Şiir parçaları incelendiğinde Avşar elleri ile başlayan parça 11'li hece ölçüsüyle yazılmış bir koşmadır ve yiğitlik konusunu işlediği için koçaklamadır. Atımı bağladım parçası 11'li hece ölçüsüyle yazılmış bir koşmadır ve ölüm temalı olduğundan ağıttır. Saçma ey göz beyti beyitle kurulan bir kaside örneğidir ve Hz. Peygamber'i övdüğü için naattır. İncecikten bir kar yağar parçası 8'li hece ölçüsüyle yazılmış bir semaidir ve güzellik konusunu işlediğinden güzellemedir.

Step-by-Step Solution

1
Şiir parçalarının yapısal özelliklerini (hece sayısı, aruz ölçüsü ve birim) inceleyerek nazım biçimlerini tespit etme.
Birinci ve ikinci dörtlüklerin 11'li hece ölçüsüyle yazıldığı görülür (Koşma). Üçüncü şiir parçasının aruz ölçüsüyle yazılmış bir beyit olduğu görülür (Kaside). Dördüncü dörtlüğün ise 8'li hece ölçüsüyle yazıldığı görülür (Semai).
Nazım biçimleri ölçü, kafiye düzeni ve nazım birimi gibi tamamen yapısal/dış özelliklere göre belirlenir.
2
Şiir parçalarının temalarını/konularını inceleyerek nazım türlerini tespit etme.
Birinci parça kahramanlık/yiğitlik (Koçaklama), ikinci parça ölümün verdiği acı (Ağıt), üçüncü parça Hz. Peygamber'e övgü (Naat) ve dördüncü parça sevgiliye duyulan aşkı (Güzelleme) konu almaktadır.
Nazım türleri, şiirin yapısal formundan bağımsız olarak tamamen işlenen konuya ve temaya göre belirlenir.
3
Belirlenen nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmelerini bir araya getirerek doğru çiftleri oluşturma.
1. parça -> Koşma-Koçaklama; 2. parça -> Koşma-Ağıt; 3. parça -> Kaside-Naat; 4. parça -> Semai-Güzelleme çiftleri elde edilir.
Her iki edebi terim kategorisi birleştirilerek nihai doğru eşleştirmeler tamamlanır.

Key Concept

Nazım biçimi kavramının yapısal özelliklerle (ölçü, birim, kafiye), nazım türü kavramının ise içeriksel özelliklerle (konu, tema) ilişkili olduğunun kavranması.
Rate this question