Question

Difficulty: Very hardİslam Ahlakının Kaynakları

İslam ahlak teorisinde değerlerin kaynağı; metafiziksel otorite (vahiy), insan�� idrak (akıl) ve toplumsal pratikler (örf) arasındaki hiyerarşik ve bütüncül ilişkiyle temellendirilir. Bu unsurların ahlakın kurucu, açıklayıcı, taşıyıcı ve destekleyici boyutu olarak üstlendiği roller müfredatta detaylıca ele alınır.

Buna göre, sol sütunda verilen ahlaki değer kaynaklarına dair işlevsel açıklamaları, sağ sütundaki kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Yaratıcının mutlak iradesinin ifadesi olup, iyi ve kötüyü insan aklının sınırlarını aşan evrensel ve kurucu hükümlerle (nas) sabitleyen dinî ahlakın merkezî kaynağı.Kur'an-ı Kerim
  • İlahi hitabın getirdiği evrensel ilkeleri beşerî hayatta uygulanabilir davranış normlarına dönüştüren, en güzel ahlaki örnekliği (üsve-i hasene) temsil eden açıklayıcı kaynak.Sünnet
  • İnsanın yaratılışında var olan ahlaki potansiyeli harekete geçiren, vahyin rehberliğinde nesnel ahlaki doğruları kavrama ve sorumluluğu idrak etme yetisini sağlayan zihnî-ruhî araç.Akl-ı Selim
  • Dinin doğrudan hüküm bildirmediği alanlarda, nasların genel ruhu ve amaçlarıyla (makâsıd) çelişmeyen, toplumsal uzlaşıya dayalı ve zamanla değişebilen ahlaki teamüller.Örf ve Âdet

Answer

Kurucu ahlaki ilkeleri ve nasları bildiren kaynak Kur'an-ı Kerim; bu ilkeleri pratik davranış normlarına dönüştüren en güzel örnek Sünnet; vahyin ışığında ahlaki doğruları idrak eden araç Akl-ı Selim; nasla çelişmeyen toplumsal teamüller ise Örf ve Âdet ile eşleşmektedir.
İslam ahlak sisteminde vahiy (Kur'an-ı Kerim) kurucu; bu vahyi pratik hayatta sergileyen peygamber davranışı (Sünnet) açıklayıcı; insanın fıtratındaki ahlaki idrak (Akl-ı Selim) algılayıcı; toplumsal teamüller (Örf ve Âdet) ise naslarla çelişmediği sürece ahlakı destekleyici roldedir. Eşleşme bu hiyerarşiyle birebir uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Ahlakın mutlak, vahiy temelli ve değişmez kurallarını belirleyen dinî kaynağı tespit etmek.
Bu tanım bizi doğrudan Kur'an-ı Kerim'e ulaştırır.
Çünkü Kur'an, İslam ahlakının yegane kurucu ve mutlak otoritesidir.
2
Kur'an'daki ahlaki ilkeleri hayata aktaran ve 'üsve-i hasene' olarak anılan örnek kaynağı belirlemek.
Bu tanım bizi Sünnet kavramına ulaştırır.
Çünkü sünnet, Kur'an ahlakının pratik hayatta somutlaşmış modelidir.
3
İnsanın fıtratında bulunan ve vahiy yardımıyla nesnel iyi-kötüyü kavrayan zihni aracı bulmak.
Bu araç akl-ı selimdir.
Akl-ı selim, ahlaki sorumluluk ve idrak için gerekli olan yaratılış donanımıdır.
4
Nasla çelişmeyen, toplumsal uzlaşıya ve zamanın şartlarına dayalı ahlaki teamülleri analiz etmek.
Bu teamüller örf ve âdettir.
Örf, doğrudan nas bulunmayan durumlarda ahlak ve hukukun şekillenmesine yardımcı olan ikincil bir kaynaktır.

Key Concept

İslam Ahlakının Kaynakları
Rate this question