Question

Difficulty: MediumAlkinler

Bir monoalkin bileşiğinin 0,2 mol0,2\text{ mol}'üne asidik ortamda cıva(II) sülfat (HgSO4HgSO_4) katalizörlüğünde su katılması sonucu 14,4 gram14,4\text{ gram} kararlı organik bileşik elde ediliyor.

Buna göre, başlangıçtaki alkin bileşiğinin normal koşullar altında 4,48 litre4,48\text{ litre} hacim kaplayan miktarını tamamen doyurmak için en az kaç gram brom (Br2Br_2) katılmalıdır?

(H=1H = 1, C=12C = 12, O=16O = 16, Br=80Br = 80)

Answer: 64 g

Answer

Başlangıçtaki alkin bileşiğinin normal koşullarda 4,48 L4,48\text{ L}'sini tamamen doyurmak için en az 64 gram64\text{ gram} brom (Br2Br_2) katılmalıdır.
Doğru yanıt olan 64 gram64\text{ gram}, 0,2 mol0,2\text{ mol} alkinin su katılması tepkimesiyle 72 g/mol72\text{ g/mol} mol kütlesine sahip C4H8OC_4H_8O (bütanon) bileşiğini oluşturmasından hareketle alkinin C4H6C_4H_6 olduğunu bulmamızı sağlar. Ardından normal koşullarda 4,48 L4,48\text{ L} (0,2 mol0,2\text{ mol}) hacim kaplayan bu alkinin yapısındaki iki adet pi bağını tamamen doyurmak için 0,4 mol0,4\text{ mol} Br2Br_2 (64 g64\text{ g}) harcanması gerektiği hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Su katılması sonucu oluşan kararlı ürün��n mol kütlesini hesaplamak
0,2 mol0,2\text{ mol} ürün 14,4 g14,4\text{ g} ise, 1 mol1\text{ mol} ürün 14,40,2=72 g/mol\frac{14,4}{0,2} = 72\text{ g/mol}'dür.
Tepkimeye giren alkinin karbon sayısını tespit edebilmek amacıyla oluşan ürünün mol kütlesine ihtiyaç duyulur.
2
Kararlı ürünün genel formül��nden faydalanarak karbon sayısını bulmak
CnH2nOC_n H_{2n} O genel formülü için; 14n+16=7214n=56n=414n + 16 = 72 \Rightarrow 14n = 56 \Rightarrow n = 4 bulunur. Alkin bileşiği 4 karbonlu C4H6C_4H_6 (bütin) bileşiğidir.
Monoalkinlere (asetilen hariç) su katıldığında keto-enol tautomerisi sonucu kararlı keton bileşikleri oluşur. Ketonların genel formülü CnH2nOC_n H_{2n} O şeklindedir.
3
Normal koşullarda doyurulacak alkinin mol sayısını bulmak
n=V22,4=4,4822,4=0,2 moln = \frac{V}{22,4} = \frac{4,48}{22,4} = 0,2\text{ mol} alkin.
Gaz fazındaki maddelerin normal koşullar altındaki hacim değerinden yararlanarak mol sayısına geçiş yapılır.
4
Doyurma işlemi için gereken bromun mol sayısını ve kütlesini belirlemek
1 mol1\text{ mol} monoalkini tamamen doyurmak için yapısındaki iki pi bağı nedeniyle 2 mol2\text{ mol} Br2Br_2 katılması gerekir. 0,2 mol0,2\text{ mol} alkin için 0,4 mol0,4\text{ mol} Br2Br_2 kullanılır. Br2Br_2 mol kütlesi 160 g/mol160\text{ g/mol} olduğuna göre; m=0,4 mol×160 g/mol=64 gm = 0,4\text{ mol} \times 160\text{ g/mol} = 64\text{ g} brom gereklidir.
Alkinlerin yapısındaki pi bağlarının sayısı kadar halojen molekülü katılarak bileşik doyurulur.

Key Concept

Alkinlere su katılması tepkimesi ve alkinlerin katılma stokiometrisi
Rate this question

Topics