Alkinler

Standart koşullarda bulunan $0{}2\text{ mol}$ propin ($C_3H_4$) gazını tamamen doyurarak propan ($C_3H_8$) gazına dönüştürmek için harcanması gereken $H_2$ gazının hacmi en az kaç litredir?

Alkinlerde üçlü bağın bağlı olduğu karbon atomlarında en az bir hidrojen atomu bulunuyorsa bu alkinlere uç alkin denir. Uç alkinler, amonyaklı gümüş nitrat ($AgNO_3$) çözeltisi (Tollens ayracı) ile yer değiştirme tepkimesi vererek beyaz çökelek oluştururlar. Üçlü bağın bağlı olduğu karbon atomlarında hidrojen atomu bulunmuyorsa bu alkinler iç alkin olarak adlandırılır ve amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi ile tepkime vermezler.

Buna göre, aşağıdaki bileşiklerden hangisi amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi ile yer değiştirme tepkimesi vererek beyaz çökelek oluşturur?

Açık zincirli $X$ ve $Y$ monoalkin bileşikleri ile ilgili şu bilgiler verilmektedir:

* $X$ ve $Y$ bileşikleri birbirinin yapı izomeridir.
* $0{}1\text{ mol}$ $X$ bileşiğinin amonyaklı $\text{AgNO}_3$ (Tollens) çözeltisi ile artansız tepkimesi sonucu $16{}1\text{ gram}$ beyaz çökelek oluşmaktadır.
* $Y$ bileşiğine asidik ortamda cıva sülfat ($\text{HgSO}_4$) katalizörlüğünde su katılmasıyla oluşan kararlı organik ürünün IUPAC adı bütanondur.

Buna göre, $X$ ve $Y$ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
($\text{H} = 1\text{ g/mol}$, $\text{C} = 12\text{ g/mol}$, $\text{Ag} = 108\text{ g/mol}$)

Asetilen ($C_2H_2$) ve propen ($C_3H_6$) gazlarından oluşan $0{}3\text{ mol}$'lük bir karışım, amonyaklı gümüş nitrat ($AgNO_3$) çözeltisinden geçirildiğinde en fazla $24\text{ gram}$ çökelek oluşmaktadır.

Buna göre, başlangıçtaki gaz karışımını tamamen doyurmak için normal koşullarda ($0\text{ }^\circ\text{C}$ ve $1\text{ atm}$) en az kaç litre hidrojen ($H_2$) gazı harcanmalıdır?

($H = 1\text{ g/mol}$, $C = 12\text{ g/mol}$, $Ag = 108\text{ g/mol}$)

Bir alkin bileşiği olan $X$'in $0{}1\text{ mol}$'ü tamamen yakıldığında normal koşullarda $11{}2\text{ L}$ $\text{CO}_2$ gazı açığa çıkmaktadır. Bu bileşiğin amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisiyle tepkime vermediği bilinmektedir.

Buna göre, $X$ bileşiği ile ilgili;

I. Asidik ortamda katalizör eşliğinde su katılmasıyla (hidratasyon) tek bir keton bileşiği oluşur.
II. Geometrik ($\text{cis-trans}$) izomeri gösterir.
III. Yapısındaki karbon atomlarından iki tanesi $\text{sp}$, üç tanesi $\text{sp}^3$ hibritleşmesi yapmıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Açık zincirli monoalkin sınıfı $X$ ve $Y$ bileşikleri birbirinin yapı izomeridir. $0,1\text{ mol}$ $X$ bileşiği, amonyaklı gümüş nitrat ($\text{AgNO}_3$) çözeltisi ile tamamen tepkimeye girdiğinde $16,1\text{ gram}$ beyaz çökelek oluşturmaktadır.

Buna göre, $X$ ve $Y$ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
(Bilgi: $\text{H} = 1\text{ g/mol}$, $\text{C} = 12\text{ g/mol}$, $\text{Ag} = 108\text{ g/mol}$)

Aşağıda bazı monoalkin bileşiklerinin tanımları verilmiştir.

I. En küçük üyeli monoalkin bileşiği
II. Metil asetilen olarak da adlandırılan monoalkin bileşiği
III. Dimetil asetilen olarak da adlandırılan monoalkin bileşiği

Bu bileşiklerin 1'er mollerinin, oda koşullarında yeterli miktardaki amonyaklı gümüş nitrat ($AgNO_3$) çözeltisi ile tamamen tepkimeye girmesi durumunda harcayacakları $Ag^+$ iyonu mol miktarlarına göre en fazladan en aza doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Alkinlere uygun koşullarda su katılması ($\text{H}_2\text{O}$) tepkimesi elektrofilik katılma mekanizmasıyla gerçekleşir. Tepkime sonucunda kararsız bir ara ürün olan enol yapısı oluşur ve bu yapı daha kararlı olan keto yapısına (tautomerleşme ile) dönüşür.

$\text{X}$ monoalkin bileşiğine asidik ortamda cıva(II) sülfat ($\text{HgSO}_4$) katalizörlüğ��nde su katıldığında ana ürün olarak aseton (propanon) bileşiği elde edilmektedir.

Buna göre, tepkimeye giren $\text{X}$ bileşiği ve oluşan ürünler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda verilen alkin bileşiklerini, $1\text{ mol}$'lerinin amonyaklı gümüş nitrat ($\text{AgNO}_3$) çözeltisiyle tepkimesi sonucu metal iyonlarıyla yer değiştiren hidrojen atomu sayısına göre en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız.

Sanayide karpit olarak bilinen kalsiyum karbür ($\text{CaC}_2$) katısının su ile tepkimesinden, alkin sınıfının ilk üyesi olan etin (asetilen) gazı elde edilir.

Buna göre, elde edilen bu gaz bileşiği ile ilgili;

I. Moleküldeki karbon atomları $sp$ hibritleşmesi yapmıştır.
II. Amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisi ile tepkimeye girerek beyaz renkli bir çökelek oluşturur.
III. Yapısında pi ($\pi$) bağı içerdiği için cis-trans (geometrik) izomeri gösterir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Açık zincirli bir monoalkin bileşiğinin $10,8\text{ gram}$'ını tamamen doyurmak için en fazla $0,4\text{ mol}$ hidrojen ($H_2$) gazı harcanmaktadır.

Buna göre, bu monoalkin bileşiğinin $1\text{ mol}$'ünde kaç mol hidrojen atomu bulunur?
($C = 12\text{ g/mol}$, $H = 1\text{ g/mol}$)

Aşağıda yaygın adları verilen alkin bileşiklerini, IUPAC sistemine göre adland��rılmalarında temel alınan en uzun sürekli karbon zincirlerindeki karbon sayılarına göre küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Bir monoalkin bileşiğinin $0,2\text{ mol}$'üne asidik ortamda cıva(II) sülfat ($HgSO_4$) katalizörlüğünde su katılması sonucu $14,4\text{ gram}$ kararlı organik bileşik elde ediliyor.

Buna göre, başlangıçtaki alkin bileşiğinin normal koşullar altında $4,48\text{ litre}$ hacim kaplayan miktarını tamamen doyurmak için en az kaç gram brom ($Br_2$) katılmalıdır?

($H = 1$, $C = 12$, $O = 16$, $Br = 80$)

Açık zincirli $C_4H_6$ kapalı formülüne sahip $X$ ve $Y$ alkin izomerleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:

* $X$ bileşiği amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisi ile tepkimeye girerek beyaz çökelek oluşturur.
* $Y$ bileşiği amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi ile tepkime vermez.

Buna göre, $X$ ve $Y$ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?