Examkin

Question

Difficulty: HardDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Aşağıda Divan edebiyatı nazım şekillerine ait iki farklı dörtlük verilmiştir:

I. Metin
*Dilberin işi itâb u nâz olur*
*Çeşmi cadû gamzesi gammaz olur*
*Ey gönül sabret tahammül kıl ana*
*Yâra katlanmak ulu şehbâz olur*

II. Metin
*Esrârını dil her dem okur defterden*
*Kendi kendine söyler o sözü ezberden*
*Bîgâne kalır meclis-i irfanda olan*
*Ârif geçinen kimselere bu ferden*

Bu dörtlükler ve temsil ettikleri nazım şekilleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Her iki şiir de kafiye şeması bakımından "aaba" düzenine sahiptir ve bağımsız birer dörtlükten oluşmaktadır.
  2. B
    I. metin, Türklerin divan şiirine kazandırdığı ve hecenin 11'li kalıbına denk düşen fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılmış bir tuyuğdur.
  3. C
    II. metin, Fars edebiyatından divan şiirine geçen ve aruzun "mef'ûlü" ile başlayan özel kalıplarıyla yazılan bir rubaidir.
  4. D
    I. metin tuyuğ türünün kurucusu kabul edilen Kadı Burhaneddin'e, II. metin ise Türk edebiyatında rubai sanatının zirvesi sayılan Azmizâde Hâletî'ye ait olabilir.
  5. Her iki şiir de aruzun aynı kalıbıyla yazılmış olup aralarındaki fark yalnızca milli kökenlerinden ve ele aldıkları konulardan kaynaklanmaktadır.Answer

Answer

Her iki şiirin aruzun aynı kalıbıyla yazıldığını öne süren ifade söylenemez. Tuyuğ yalnızca fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılırken, rubai mef'ûlü ile başlayan 24 farklı özel kalıpla yazılır.
Doğru yanıt, her iki şiirin de aynı aruz kalıbıyla yazıldığını savunan ifadedir. Tuyuğ yalnızca fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılırken, rubai mef'ûlü ile başlayan 24 farklı özel kalıpla yazılır. Bu sebeple ölçü yönünden ortaklıkları bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Şiirlerin dış yapı özelliklerini (dize ve dörtlük sayısı, kafiyeleniş biçimi) incelemek.
Her iki metnin de tek dörtlükten oluştuğu ve aaba şeklinde kafiyelendiği saptanır.
Tuyuğ ve rubai şekillerinin dış yapısal benzerliklerini teyit etmek için.
2
I. metnin aruz ölçüsünü hece sayısıyla kontrol etmek ve dil özelliklerine bakarak nazım şeklini saptamak.
Şiirin fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazıldığı ve dilinin halk şiirine yakın, sade olduğu belirlenerek tuyuğ olduğuna karar verilir.
Tuyuğ nazım şeklinin karakteristik ölçü ve dil özelliklerini belirlemek için.
3
II. metnin aruz ölçüsünü incelemek ve kavramsal/felsefi içeriğine bakarak nazım şeklini saptamak.
Şiirin mef'ûlü ile başlayan aruz kalıplarından biriyle yazıldığı ve felsefi bir derinliğe sahip olduğu belirlenerek rubai olduğuna karar verilir.
Rubai nazım şeklinin ölçü ve içerik yapısını analiz etmek için.
4
Seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirmek.
Tuyuğ ve rubainin aruz ölçüleri tamamen farklı olduğu için, her iki şiirin de aruzun aynı kalıbıyla yazıldığını belirten ifadenin yanlış olduğu sonucuna varılır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için.

Key Concept

Divan edebiyatında tek dörtlükten oluşan nazım şekilleri olan tuyuğ ile rubainin biçimsel, ölçüsel, kökensel ve temsilci yönlerinden ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

More questions from this topic