Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Ulaşım Sistemleri ve Ulaşım Ağları

Türkiye'de kara yolu ve demir yolu gibi ulaşım ağlarının uzanışı, yapım maliyetleri ve güzergah seçimleri üzerinde yer şekilleri (dağların uzanış yönü, eğim ve engebe) belirleyici bir rol oynamaktadır. Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı ve kıyıya yakın yüksek duvarlar oluşturduğu bölgelerde, iç kesimlerle bağlantı sağlamak amacıyla t��nel, köprü ve viyadük yapımı zorunlu hale gelmektedir.

Haritada numaralandırılarak gösterilen doğrultuların hangisinde inşa edilecek yeni bir ulaşım hattının, birim kilometre başına düşen tünel/köprü ihtiyacı ve yapım maliyetinin en fazla olması beklenir?

  1. A
    I numaralı doğrultu
  2. B
    II numaralı doğrultu
  3. III numaralı doğrultuAnswer
  4. D
    IV numaralı doğrultu
  5. E
    V numaralı doğrultu

Answer

Doğu Karadeniz kıyı kuşağını iç kesimlere bağlayan hat üzerinde (III numaralı doğrultu) Kuzey Anadolu Dağları'nın çok yüksek ve engebeli kısımları yer aldığı için yol yapım maliyeti en fazladır.
Doğu Karadeniz kıyı kuşağından (Trabzon-Rize civarı) iç kesimlere doğru uzanan doğrultu boyunca çok yüksek ve dik yamaçlara sahip Kuzey Anadolu Dağları yer alır. Bu dağların aşılması için çok sayıda tünel ve viyadük yapılması gerektiğinden, birim kilometre başına düşen yapım maliyeti en fazladır.

Step-by-Step Solution

1
Haritada numaralandırılmış doğrultuların geçtiği bölgelerin yer şekillerini (dağların uzanışı, yükselti ve engebe durumu) analiz edin.
I numaralı doğrultunun (Ege grabenleri), IV numaralı doğrultunun (Trakya) ve V numaralı doğrultunun (Güneydoğu ovaları) düz/sade yer şekillerine sahip olduğu; II numaralı doğrultunun (Orta Karadeniz) alçak dağlık olduğunu; III numaralı doğrultunun (Doğu Karadeniz) ise yüksek ve çok engebeli dağlık alanlardan oluştuğu görülür.
Yol yapım maliyetlerini doğrudan etkileyen topoğrafik engelleri her bölge özelinde karşılaştırabilmek.
2
K��yı ile iç kesimler arasındaki ulaşımda engebeyi aşmak için en fazla mühendislik yapısı (tünel, viyadük, köprü) gerektiren güzergahı belirleyin.
Doğu Karadeniz kıyısını iç kesimlere bağlayan III numaralı doğrultunun, Kaçkar ve Kalkanlı gibi çok yüksek dağ sıralarını dik kesmesi nedeniyle en yüksek köprü/tünel ihtiyacına ve birim maliyete sahip olduğu tespit edilir.
Ulaşım maliyetlerinin engebeli ve yüksek dağlık alanlarda maksimuma ulaşması kuralını uygulamak.

Key Concept

Türkiye'de topoğrafik özelliklerin (dağların uzanışının, eğim ve engebenin) kara ve demir yolu ulaşım hatlarının yapım maliyetleri üzerindeki belirleyici etkisi.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question