Question

Difficulty: MediumNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Verilen şiir parçalarının şekilsel (nazım biçimi) ve tematik (nazım türü) özelliklerini dikkate alarak, sol sütundaki şiirleri sağ sütundaki doğru nazım biçimi ve nazım türü kombinasyonlarıyla eşleştiriniz.

  • İncecikten bir kar yağar
    Tozar Elif Elif diye
    Deli gönül abdal olmuş
    Gezer Elif Elif diye
    Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: Güzelleme
  • Gitti o âl-i himmet o şâh-ı cihân-penâh
    Kıldı kıyâmet-i a'zamı dünyâya âh
    Nazım Biçimi: Terkibibent / Nazım Türü: Mersiye
  • Yiğit olan yiğit elinden tutar
    Mert olanlar kılıç kalkan kuşanır
    Kavgaya girince aslanlar gibi
    Kükreyip düşmana karşı savaşır
    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Koçaklama
  • Yeri göğü ins ü cini yarattın
    Bunu levh üzere yazıp donattın
    Oyun mu oynadın seyran mı ettin
    Gel ey Rabbim bize bildir bu hâli
    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Şathiye

Answer

Birinci şiir parçası 'Semai / Güzelleme', ikinci şiir parçası 'Terkibibent / Mersiye', üçüncü şiir parçası 'Koşma / Koçaklama', dördüncü şiir parçası ise 'Koşma / Şathiye' ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede her bir şiir parçasının hece ölçüsü/aruz ölçüsü gibi şekilsel özellikleri (nazım biçimi) ve teması (nazım türü) birebir uyuşmaktadır. Birinci dörtlük 8 heceli aşk şiiri olduğu için Semai/Güzelleme; ikinci örnek padişah veya önemli kişilerin ölümünü işleyen aruzlu terkibibent olduğu için Terkibibent/Mersiye; üçüncü dörtlük 11 heceli yiğitlik şiiri olduğu için Koşma/Koçaklama; dördüncü dörtlük ise 11 heceli tasavvufi-mizahi şiir olduğu için Koşma/Şathiye eşleşmesi doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Şiirlerin hece/aruz ölçülerini ve yapı özelliklerini inceleyerek nazım biçimlerini belirleyin.
Birinci dörtlük 8'li hece ölçüsüyle yazıldığından semai; ikinci beyit aruzla yazılmış bir terkibibent parçası; üçüncü ve dördüncü dörtlükler ise 11'li hece ölçüsüyle yazıldıklarından koşmadır.
Nazım biçimleri şiirin dış yapı özelliklerine (ölçü, kafiye düzeni, birim sayısı) göre belirlenir.
2
Şiirlerin konularını analiz ederek nazım türlerini belirleyin.
Birinci dörtlük aşk/güzellik konusuyla güzelleme; ikinci beyit ölüm temasıyla mersiye; üçüncü dörtlük yiğitlik/savaş temasıyla koçaklama; dördüncü dörtlük ise inançları mizahi bir dille ele alan tasavvufi yapısıyla şathiyedir.
Nazım türleri şiirin konusuna ve temasına göre belirlenir.
3
Belirlenen nazım biçimi ve nazım türü özelliklerini birleştirerek doğru eşleştirmeleri tamamlayın.
I numaralı parça Semai/Güzelleme, II numaralı parça Terkibibent/Mersiye, III numaralı parça Koşma/Koçaklama, IV numaralı parça ise Koşma/Şathiye ile eşleşir.
Hem şekil (biçim) hem de tema (tür) kriterlerinin doğru kombinasyonunu doğrulamak için son kontrol yapılır.

Key Concept

Nazım biçimi (şekil özellikleri) ile nazım türü (içerik/konu özellikleri) arasındaki temel farklar ve bunların Türk halk ve divan edebiyatındaki uygulamaları.
Rate this question