Question

Difficulty: MediumAtabetü'l-Hakayık

Geçiş Dönemi Türk edebiyatının ahlak ve öğüt kitabı olan Atabetü'l-Hakayık'ın biçimsel ve içeriksel hususiyetlerini gösteren soldaki terimleri sağdaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

  • Dörtlüklerin Kafiye ŞemasıAsıl konunun işlendiği bölümlerde 'aaba' şeklinde mani tarzında düzenlenmiş kafiye yapısı.
  • Giriş Bölümünün Nazım ŞekliArap ve Fars edebiyatı etkisinin bir göstergesi olarak tercih edilen kaside ve gazel tarzı beyitlerden oluşması.
  • Eserin Temel ÖğretisiAhlaki öğütler, bilginin yararı, cehaletin zararları, cömertlik, kibirlenmeme gibi dini ve toplumsal erdemler.
  • Yazıldığı Dönemin LehçesiKarahanlı Türkçesi (Hakanî Türkçesi) olarak adlandırılan, Uygur alfabesinin de kullanıldığı geçiş dönemi yazı dili.

Answer

Dörtlüklerin Kafiye Şeması ile 'aaba' mani tarzı kafiye yapısı; Giriş Bölümünün Nazım Şekli ile kaside ve gazel tarzı beyitler; Eserin Temel Öğretisi ile ahlaki öğütler, bilginin yararı ve cömertlik; Yazıldığı Dönemin Lehçesi ile Hakanî Türkçesi eşleşmelidir.
Atabetü'l-Hakayık'ta dörtlüklerin kafiye düzeni mani tipi olan 'aaba' şemasına uygundur. Giriş bölümü ise Divan edebiyatı etkisiyle beyitler (kaside/gazel tarzı) şeklinde yazılmıştır. Eserin temel iletisi cehaletin zararları ve ahlaki erdemler etrafında şekillenirken dili Karahanlı Türkçesidir.

Step-by-Step Solution

1
Eserin nazım birimi ve kafiye yapısını incelemek.
Asıl didaktik kısımların dörtlüklerden oluştuğu ve bunların mani tipi (aaba) kafiyelendiği belirlenir.
Atabetü'l-Hakayık'ın biçim özelliklerini saptamak amacıyla.
2
Giriş bölümündeki nazım şekillerini tespit etmek.
Giriş kısmının beyitler halinde, gazel ve kaside biçiminde yazıldığı bulunur.
Eserin geçiş dönemi özelliklerinden biri olan beyit-dörtlük karışık yapısını ayırt etmek için.
3
Eserin dil özelliklerini ve konusunu değerlendirmek.
Eserin Karahanlı (Hakanî) Türkçesiyle yazıldığı ve ahlaki erdemleri öğütleyen didaktik bir muhtevaya sahip olduğu netleştirilir.
Eserin içeriğini ve dil katmanını doğru kavramak için.

Key Concept

Atabetü'l-Hakayık'ın biçim, içerik ve dil özellikleri
Rate this question