Question

Difficulty: MediumDin Felsefesi

Spinoza, Tanrı ve doğayı tek ve bölünmez bir töz olarak görerek "Tanrı ya da Doğa" (Deus sive Natura) formülünü ortaya koyar. Ona göre evrendeki her şey Tanrı'dan türemiştir ve O'nun birer görünümüdür. Diğer taraftan panenteist düşünürler, evrenin Tanrı'da var olduğunu kabul etmekle birlikte Tanrı'nın evrene eşitlenemeyeceğini; O'nun, evreni hem kapsayan hem de onun ötesinde olan aşkın bir niteliğe sahip olduğunu savunurlar.

Bu parçadan hareketle panteizm ve panenteizm akımları arasındaki ayrım noktası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tanrı'nın evren ile tümüyle özdeş (içkin) olması ile evreni hem kapsayan hem de aşan (aşkın) bir varlık olarak kabul edilmesi arasındaki farkAnswer
  2. B
    Tanrı'nın evreni yarattıktan sonra kendi yasalarıyla baş başa bırakıp bırakmadığı konusu
  3. C
    Evrenin ve içindeki düzenin akılsal ve nesnel bir gerçekliğe sahip olup olmadığı problemi
  4. D
    Tanrı'nın varlığının insan aklı tarafından kavranabilir mi yoksa yalnızca sezgi veya inançla mı bilinebilir olduğu tartışması
  5. E
    Evrendeki oluş ve değişimin tamamen mekanik bir nedensellik ilişkisiyle mi yoksa ilahi bir kaderle mi gerçekleştiği sorusu

Answer

Tanrı'nın evren ile tümüyle özdeş (içkin) olması ile evreni hem kapsayan hem de aşan (aşkın) bir varlık olarak kabul edilmesi arasındaki fark
Doğru seçenek panteizm ile panenteizm arasındaki ontolojik farkı net bir şekilde ortaya koymaktadır. Panteizm Tanrı ile evreni tamamen özdeşleştirerek Tanrı'yı evrene içkin kılarken, panenteizm (çift kutuplu teizm) evrenin Tanrı'da olduğunu kabul etmekle birlikte Tanrı'nın evrenden daha büyük ve aşkın olduğunu savunur.

Step-by-Step Solution

1
Metinde geçen panteizmin (Spinoza) Tanrı anlayışı analiz edilir.
Panteizmde Tanrı ve doğanın tek bir töz olduğu, yani birbirine tamamen özdeş (tümüyle içkin) olduğu belirlenir.
Parçada Spinoza'nın 'Tanrı ya da Doğa' ifadesiyle her şeyin Tanrı'nın bir görünümü olduğunu savunduğu belirtilmiştir.
2
Metinde geçen panenteizmin Tanrı anlayışı analiz edilir.
Panenteizmde evrenin Tanrı'da var olduğu ancak Tanrı'nın evrenden ibaret olmayıp aşkın bir yönünün de bulunduğu belirlenir.
Parçada panenteistlerin Tanrı'nın evrene eşitlenemeyeceğini, onu hem kapsayıp hem de onun ötesinde (aşkın) olduğunu savundukları belirtilmiştir.
3
İki akım arasındaki temel fark karşılaştırılarak doğru seçeneğe ulaşılır.
Ayrım noktasının Tanrı'nın evrenle özdeşliği (sadece içkinliği) ile hem içkin hem de aşkın olması durumunda yattığı tespit edilir.
Panteizmde aşkınlık reddedilirken panenteizm hem içkinliği hem aşkınlığı barındırır.

Key Concept

Panteizm ve Panenteizm Ayrımı
Rate this question