Bir edebiyat araştırmacısı, Türk edebiyatındaki nesir türlerini ve üsluplarını incelemek amacıyla üç farklı metin grubu oluşturmuş ve bu metinlere dair şu çalışma notlarını almıştır:
| Metin Grubu | Dil ve Üslup Özellikleri | Eserin Niteliği / İçeriği |
|---|---|---|
| I. Metin | Sade nesir; halkın konuşma diline yakın, yalın ve akıcı bir Türkçe kullanılmıştır. | Ahlaki ve didaktik içerikli bir nasihatname türündedir. |
| II. Metin | Süslü nesir; secilerle yüklü, sanatlı, ağır ve kelime oyunlarına dayalı bir dil tercih edilmiştir. | Türk edebiyatında ilk mensur hamseyi oluşturan eserlerden biridir. |
| III. Metin | Orta nesir; öğreticilik ön planda olup yer yer süslü nesrin süslemelerine de yer veren dengeli bir anlatım vardır. | Coğrafya, astronomi ve tarih konularını içeren ansiklopedik bir çalışmadır. |
Buna göre araştırmacının incelediği bu metin gruplarının ait olduğu eserler ve yazarları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- AI: Tazarrunâme (Sinan Paşa) - II: Siyer-i Veysî (Veysî) - III: Seyahatnâme (Evliya Çelebi)
- BI: Kâbusnâme (Mercimek Ahmet) - II: Hâbnâme (Veysî) - III: Fezleke (Kâtip Çelebi)
- I: Kâbusnâme (Mercimek Ahmet) - II: Nihâlistan (Nergisî) - III: Cihannümâ (Kâtip Çelebi)Answer
- DI: Kelile ve Dimne (Kul Mesut) - II: Tazarrunâme (Sinan Paşa) - III: Heşt Behişt (Sehi Bey)
- EI: Marifetnâme (Erzurumlu İbrahim Hakkı) - II: Nihâlistan (Nergisî) - III: Tuhfetü'l-Haremeyn (Nâbi)
Answer
Birinci metin Mercimek Ahmet'in Kâbusnâme'si, ikinci metin Nergisî'nin Nihâlistan'ı, üçüncü metin ise Kâtip Çelebi'nin Cihannümâ'sıdır.
Tabloda verilen dil, üslup ve içerik özellikleri incelendiğinde; sade nesir diliyle yazılmış didaktik nasihatname türündeki eser Mercimek Ahmet'in Kâbusnâme'si olarak belirlenir. Süslü nesir diliyle yazılmış ve Türk edebiyatındaki ilk mensur hamseyi (Hamse-i Nergisî) oluşturan eserlerden biri Nergisî'nin Nihâlistan'ıdır. Coğrafya, astronomi ve tarih konularını ele alan orta nesir üslubundaki ansiklopedik eser ise Kâtip Çelebi'nin Cihannümâ'sıdır. Bu üç eserin ve yazarlarının bir araya getirildiği seçenek doğru yanıtı oluşturur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Divan Nesri Türleri, Temsilcileri ve Eserleri