Question

Difficulty: HardDivan Nesri ve Temsilcileri

Bir edebiyat araştırmacısı, Türk edebiyatındaki nesir türlerini ve üsluplarını incelemek amacıyla üç farklı metin grubu oluşturmuş ve bu metinlere dair şu çalışma notlarını almıştır:

Metin GrubuDil ve Üslup ÖzellikleriEserin Niteliği / İçeriği
I. MetinSade nesir; halkın konuşma diline yakın, yalın ve akıcı bir Türkçe kullanılmıştır.Ahlaki ve didaktik içerikli bir nasihatname türündedir.
II. MetinSüslü nesir; secilerle yüklü, sanatlı, ağır ve kelime oyunlarına dayalı bir dil tercih edilmiştir.Türk edebiyatında ilk mensur hamseyi oluşturan eserlerden biridir.
III. MetinOrta nesir; öğreticilik ön planda olup yer yer süslü nesrin süslemelerine de yer veren dengeli bir anlatım vardır.Coğrafya, astronomi ve tarih konularını içeren ansiklopedik bir çalışmadır.

Buna göre araştırmacının incelediği bu metin gruplarının ait olduğu eserler ve yazarları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    I: Tazarrunâme (Sinan Paşa) - II: Siyer-i Veysî (Veysî) - III: Seyahatnâme (Evliya Çelebi)
  2. B
    I: Kâbusnâme (Mercimek Ahmet) - II: Hâbnâme (Veysî) - III: Fezleke (Kâtip Çelebi)
  3. I: Kâbusnâme (Mercimek Ahmet) - II: Nihâlistan (Nergisî) - III: Cihannümâ (Kâtip Çelebi)Answer
  4. D
    I: Kelile ve Dimne (Kul Mesut) - II: Tazarrunâme (Sinan Paşa) - III: Heşt Behişt (Sehi Bey)
  5. E
    I: Marifetnâme (Erzurumlu İbrahim Hakkı) - II: Nihâlistan (Nergisî) - III: Tuhfetü'l-Haremeyn (Nâbi)

Answer

Birinci metin Mercimek Ahmet'in Kâbusnâme'si, ikinci metin Nergisî'nin Nihâlistan'ı, üçüncü metin ise Kâtip Çelebi'nin Cihannümâ'sıdır.
Tabloda verilen dil, üslup ve içerik özellikleri incelendiğinde; sade nesir diliyle yazılmış didaktik nasihatname türündeki eser Mercimek Ahmet'in Kâbusnâme'si olarak belirlenir. Süslü nesir diliyle yazılmış ve Türk edebiyatındaki ilk mensur hamseyi (Hamse-i Nergisî) oluşturan eserlerden biri Nergisî'nin Nihâlistan'ıdır. Coğrafya, astronomi ve tarih konularını ele alan orta nesir üslubundaki ansiklopedik eser ise Kâtip Çelebi'nin Cihannümâ'sıdır. Bu üç eserin ve yazarlarının bir araya getirildiği seçenek doğru yanıtı oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
I. Metin özelliklerini incelemek
I. Metin; sade nesir, halk diline yakınlık ve nasihatname (ahlaki-didaktik) özelliklerini taşımaktadır. Bu özellikler Mercimek Ahmet'in Farsçadan çevirdiği ünlü eseri Kâbusnâme ile tam olarak uyuşmaktadır.
İlk metnin yazar ve eser eşleşmesini doğru tespit ederek seçenekleri daraltmak.
2
II. Metin özelliklerini incelemek
II. Metin; süslü nesir, ağır dil, seci kullanımı ve ilk mensur hamse özelliklerini taşımaktadır. Türk edebiyatında ilk mensur hamseyi yazan sanatçı Nergisî'dir ve bu hamse içindeki önemli eserlerden biri Nihâlistan'dır.
İkinci metnin yazar ve eser eşleşmesini tespit ederek doğru cevaba yaklaşmak.
3
III. Metin özelliklerini incelemek
III. Metin; orta nesir üslubunda yazılmış, coğrafya, astronomi ve tarih konularını içeren ansiklopedik bir eserdir. Kâtip Çelebi'nin Cihannümâ eseri bu tanıma tam uymaktadır.
Üçüncü eseri de tespit ederek tüm metin gruplarının eşleşmesini tamamlamak ve doğru seçeneği belirlemek.

Key Concept

Divan Nesri Türleri, Temsilcileri ve Eserleri
Rate this question