Question

Difficulty: MediumMerkezcil İvme ve Merkezcil Kuvvet

Sürtünmesiz düşey bir ray üzerinde hareket eden 0,5 kg0,5\text{ kg} kütleli noktasal bir cisim, R=2 mR = 2\text{ m} yarıçaplı dairesel rayın en üst noktası olan zirveden geçerken çizgisel sürati v=6 m/sv = 6\text{ m/s} olmaktadır. Buna göre, cisim bu en üst noktadan ge��erken rayın cisme uyguladığı tepki kuvvetinin büyüklüğü kaç N\text{N}'dur? (g=10 m/s2g = 10\text{ m/s}^2 alınız.)

Answer: 4 N

Answer

Rayın cisme uyguladığı tepki kuvvetinin büyüklüğü 4 N4\text{ N}'dur.
Düşey düzlemde çembersel hareketin en üst noktasında, merkeze doğru etki eden net kuvvet rayın tepki kuvveti (NN) ile yerçekimi kuvvetinin (mgmg) toplamıdır. Bu net kuvvet merkezcil kuvvete eşit olduğundan N+mg=mv2RN + mg = \frac{mv^2}{R} bağıntısı kurulur. Verilen m=0,5 kgm = 0,5\text{ kg}, v=6 m/sv = 6\text{ m/s}, R=2 mR = 2\text{ m} ve g=10 m/s2g = 10\text{ m/s}^2 değerleri yerine yazıldığında N+5=9N + 5 = 9 eşitliğinden rayın tepki kuvveti 4 N4\text{ N} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Merkezcil ivmenin büyüklüğünü hesaplama
am=18 m/s2a_m = 18\text{ m/s}^2
Dairesel yörüngede hareket eden bir cismin merkezcil ivmesi am=v2Ra_m = \frac{v^2}{R} bağıntısıyla bulunur.
2
Merkezcil kuvvetin büyüklüğünü hesaplama
Fm=9 NF_m = 9\text{ N}
Merkezcil kuvvet, net kuvvet olup Fm=mamF_m = m \cdot a_m şeklinde hesaplanır.
3
Düşey rayın en üst noktasında kuvvetlerin yönünü belirleme
Yerçekimi kuvveti (G=5 NG = 5\text{ N}) aşağıya doğru, rayın tepki kuvveti (NN) aşağıya doğrudur.
Cisim dairesel rayın iç kısmında en üstte iken hem yerçekimi hem de rayın itme kuvveti merkeze (aşağıya) doğrudur.
4
Tepki kuvvetini bulma
N=4 NN = 4\text{ N}
Net kuvvet merkeze doğru olup Fnet=N+G=FmF_{net} = N + G = F_m eşitliğinden N=FmG=95=4 NN = F_m - G = 9 - 5 = 4\text{ N} elde edilir.

Key Concept

Düşey düzlemde dairesel hareket yapan cisimler için en üst noktada merkezcil kuvvet, yerçekimi kuvveti ile yüzey tepki kuvvetinin toplamına eşittir.
Rate this question