Question

Difficulty: MediumDivânu Lugâti't-Türk

Divânu Lugâti't-Türk'ün dil, edebiyat ve coğrafya tarihi açısından barındırdığı temel özellikleri ve yapısal unsurları doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

  • Türk Dünyası HaritasıKaşgarlı Mahmut'un Türk boylarının yaşadığı coğrafyayı, sınırları ve komşuluk ilişkilerini göstermek amacıyla esere eklediği ilk Türk dünyas�� haritası.
  • Sözlü Edebiyat DerlemeleriSav, sagu, koşuk ve destan parçaları gibi İslamiyet öncesi dönemden kalan ve esere edebî antoloji niteliği kazandıran dil malzemeleri.
  • Hakanî Lehçesi (Karahanlı Türkçesi)Eserdeki kelimelerin tanımında ve ses özelliklerinin açıklanmasında temel alınan, yazarın 'en açık ve en doğru lehçe' olarak nitelendirdiği dil.
  • Arapça Sözlük ModeliEserin yazımında El-Halil bin Ahmed'in Kitâbü'l-Ayn adlı eserinden esinlenilen ve madde başlarının Arapça açıklandığı sözlükçülük yöntemi.

Answer

Türk Dünyası Haritası ile ilk Türk dünyası haritasının gösterilmesi; Sözlü Edebiyat Derlemeleri ile sav, sagu ve koşuk gibi antolojik malzemeler; Hakanî Lehçesi ile eserde esas alınan en açık lehçe; Arapça Sözlük Modeli ile de Kitâbü'l-Ayn metodunun eşleşmesi gerekmektedir.
Divânu Lugâti't-Türk'ün coğrafi, edebi, dil bilimsel ve metodolojik yönleri sırasıyla harita, sözlü edebiyat derlemeleri, Hakanî lehçesi ve Arapça sözlük modeli açıklamalarıyla örtüşmektedir. Bu eşleştirmeler eserin çok yönlü ansiklopedik yapısını doğrulamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Eserin coğrafi boyutunu temsil eden unsuru belirleme
Türk Dünyası Haritası, Türk boylarının yaşadığı coğrafyayı gösteren ilk harita açıklamasıyla eşleşir.
Kaşgarlı Mahmut esere coğrafi sınırları göstermek için bir harita eklemiştir.
2
Eserdeki edebi ve folklorik malzemeleri saptama
Sözlü Edebiyat Derlemeleri, sav, sagu, koşuk ve destan gibi sözlü gelenek ürünlerini içeren açıklamayla eşleşir.
Eser sadece bir sözlük değil, aynı zamanda sözlü dönemin şiir ve atasözü derlemelerini içeren bir antolojidir.
3
Eserde temel alınan edebi dili tespit etme
Hakanî Lehçesi (Karahanlı Türkçesi), eserde kelimelerin tanımında temel alınan ve en doğru kabul edilen lehçe açıklamasıyla eşleşir.
Yazar, kendi lehçesini temel alarak diğer Türk boylarının dil özellikleriyle karşılaştırmıştır.
4
Eserin yapısal yazım yöntemini ve modelini belirleme
Arapça Sözlük Modeli, El-Halil bin Ahmed'in Kitâbü'l-Ayn adlı eserinden esinlenilen sözlükçülük yöntemiyle eşleşir.
Eser, Arap sözlükçülük geleneğine göre tasarlanmış olup madde başları Arapça açıklanmıştır.

Key Concept

Divânu Lugâti't-Türk'ün dilsel, edebi, coğrafi ve yapısal nitelikleri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question