Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar

Divan şiirinde dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin kendilerine has yapısal ve içeriksel özellikleri bulunmaktad��r. Buna göre, numaralanmış nazım şekillerini harflerle belirtilen tanımlayıcı özellikleriyle eşleştiriniz.

  • RubaiAruzun kendine özgü 24 kalıb��yla yazılan, Fars edebiyatı menşeli olup genellikle felsefi, tasavvufi ve rindane düşüncelerin sıkıştırılmış bir anlatımla sunulduğu tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir.
  • TuyuğDivan edebiyatına Türkler tarafından kazandırılmış, yalnızca aruzun 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan, halk edebiyatındaki maninin karşılığı sayılan tek dörtlükten ibaret nazım şeklidir.
  • ŞarkıBestelenmek amacıyla kaleme alınan, bentlerinin üçüncü dizesine 'meyan', her bendin sonunda tekrarlanan dizesine ise 'nakarat' adı verilen Türk kökenli nazım şeklidir.
  • Terkib-i BentHane adı verilen bentlerden oluşan, bentleri birbirine bağlayan vasıta beytinin her bendin sonunda değiştiği, didaktik ve felsefi konuların yanı sıra mersiyelerin de yazıldığı nazım şeklidir.

Answer

Rubai nazım şeklinin Fars kökenli 24 kalıplı tanım ile; Tuyuğ nazım şeklinin Türk kökenli tek kalıplı tanım ile; Şarkı nazım şeklinin meyan ve nakarat içeren bestelik tanım ile; Terkib-i Bent nazım şeklinin ise vasıta beyti değişen bentli tanım ile eşleştirilmesi gerekir.
Doğru eşleştirmede; rubai Fars kökenli ve 24 kalıplı açıklamayla, tuyuğ Türk kökenli ve tek kalıplı açıklamayla, şarkı meyan ve nakarat içeren bestelik yapısıyla, terkib-i bent ise vasıta beyti değişen bentli yapısıyla eşleşir. Bu eşleştirme her nazım şeklinin en belirleyici biçimsel ve kökensel özelliklerini yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Dörtlükle kurulan tek bentlik nazım şekillerini ayırt etmek için köken ve vezin özelliklerini incelemek.
Fars edebiyatı kökenli ve 24 farklı arûz kalıbıyla yazılan şekil Rubai; Türklerin kazandırdığı ve tek bir kalıpla yazılan şekil ise Tuyuğ olarak belirlenmiştir.
Rubai ve tuyuğ tek dörtlükten oluşmalarına rağmen bu ayırt edici nitelikleriyle birbirlerinden ayrılırlar.
2
Bentlerle kurulan şarkı nazım şeklinin yapısal unsurlarını tespit etmek.
Şarkının bestelenmek amacıyla yazıldığı, meyan ve nakarat gibi kendine has bölümleri olduğu belirlenmiştir.
Şarkı nazım şekli, musiki ile doğrudan ilişkili olan meyan ve nakarat yapılarıyla tanınır.
3
Bentlerle kurulan ve geniş hacimli olan terkib-i bent nazım şeklinin vasıta beyti özelliğini belirlemek.
Terkib-i bentte bentleri birbirine bağlayan vasıta beytinin her bendin sonunda değiştiği saptanmıştır.
Vasıta beytinin değişmesi terkib-i bendi, vasıta beyti aynen tekrarlanan terci-i bentten ayıran en önemli yapısal farktır.

Key Concept

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin ayırt edici yapısal ve kökensel özellikleri.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question