All practice questions

8734 questions

All types8,734 Multiple choice4,865 Multiple select1 True / False289 Numeric852 Matching1,797 Ordering842 Fill in the blank63 Short answer25

Question 3801Question →

Aşağıda verilen alkol bileşikleri ile bu bileşiklerin karakteristik fiziksel, kimyasal özelliklerini ve tepkime eğilimlerini en uygun şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Metanol bileşiği odunun damıtılmasıyla elde edilen en basit monoalkol özelliğiyle; etandiol bileşiği antifriz olarak kullanılan ve sulu ç��zeltisi elektriği iletmeyen diol özelliğiyle; 2-metil-2-propanol bileşiği yükseltgenmeyen tersiyer alkol özelliğiyle; 2-propanol bileşiği ise su çekilmesiyle propen oluşturan sekonder alkol ��zelliğiyle eşleşir.

Doğru eşleştirmede; Metanol odunun damıtılmasıyla elde edilen ve formaldehite yükseltgenen en basit monoalkol ile eşleşir. Etandiol antifriz olarak kullanılan ve elektriği iletmeyen diol ile eşleşir. 2-Metil-2-propanol yükseltgenme tepkimesi vermeyen tersiyer alkol ile eşleşir. 2-Propanol ise izopropil alkol olup su çekilmesiyle propen oluşturan sekonder alkol ile eşleşir.

Step-by-Step Solution

Metanol bileşiğinin yapısını ve özelliklerini incelemek.

Metanol (

CH_3OH

), tek karbonlu en basit monoalkoldür. Tarihsel olarak odunun havasız ortamda damıtılmasıyla elde edildiğinden odun alkolü olarak da bilinir. Primer alkol özelliği gösterdiğinden yükseltgendiğinde formaldehite dönüşür. Bu nedenle üçüncü açıklama ile eşleşir.

Metanolün fiziksel eldesi ve fonksiyonel grup yükseltgenme basamaklarını belirlemek için.

Etandiol bileşiğinin yapısını ve özelliklerini incelemek.

Etandiol (glikol,

C_2H_4(OH)_2

), yapısında iki adet hidroksil grubu bulunduran bir dioldür. Donma noktasını düşürme özelliğinden dolayı otomobillerde antifriz olarak yaygın şekilde kullanılır. Moleküler olarak çözündüğü için elektrik akımını iletmez. Bu nedenle ikinci açıklama ile eşleşir.

Polialkollerin (diollerin) günlük hayattaki kullanım alanlarını ve çözünme özelliklerini belirlemek için.

2-Metil-2-propanol bileşiğinin yapısını ve özelliklerini incelemek.

2-Metil-2-propanol (

(CH_3)_3COH

), tersiyer bir alkoldür. Hidroksil grubunun bağlı olduğu karbon atomuna başka hidrojen bağlı olmadığı için uygun koşullarda yükseltgenemez. Aktif bir metal olan sodyum ile tepkimeye girerek alkolat (sodyum ters-bütoksit) oluşturur ve

H_2

gazı açığa çıkarır. Bu nedenle birinci açıklama ile eşleşir.

Tersiyer alkollerin yükseltgenme ve aktif metallerle tepkime özelliklerini analiz etmek için.

2-Propanol bileşiğinin yapısını ve özelliklerini incelemek.

2-Propanol (

CH_3-CH(OH)-CH_3

), sekonder bir alkoldür ve özel adı izopropil alkoldür. Asidik ortamda katalizör eşliğinde su çekilmesine uğradığında alken sınıfı bir bileşik olan propen (

CH_3-CH=CH_2

) oluşturur. Bu nedenle dördüncü açıklama ile eşleşir.

Sekonder alkollerin adlandırılmasını ve eliminasyon (su çekilmesi) tepkimelerini belirlemek için.

Key Concept

Alkollerin sınıflandırılması, adlandırılması, fiziksel özellikleri ve tepkimeleri

Question 3802Question →

Bir sinir hücresine (nörona) uygulanan uyarının şiddeti, eşik değerin üzerine çıkarılarak artırıldığında, bu nöronda meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İmpulsun iletim hızı değişmez ancak birim zamanda iletilen impuls sayısı artar.

Uyarının şiddeti arttıkça impulsun akson boyunca ilerleme hızı da artar.

Oluşan her bir aksiyon potansiyelinin maksimum genliği (tepe noktası) yükselir.

Uyarı şiddeti arttığı için impuls iletimi sırasında harcanan toplam ATP miktarı azalır.

Sürekli şiddetli uyarı verilmesi, nöronun eşik değerini düşürerek uyarılmasını kolaylaştırır.

Show answer & explanation

Answer: İmpulsun iletim hızı değişmez ancak birim zamanda iletilen impuls sayısı artar.

Answer

İmpulsun iletim hızı değişmez ancak birim zamanda iletilen impuls sayısı artar.

Doğru yanıt, impulsun hızının değişmediğini ancak sayısının arttığını belirtir. Sinir sisteminde uyarının şiddeti (örneğin sıcaklığın artması), ilgili nöronda saniyede geçen impuls sayısının artmasına neden olur. Ancak tek bir nöron üzerindeki iletim hızı, aksonun çapı ve miyelinli olup olmaması gibi fiziksel özellikler tarafından belirlendiği için sabit kalır.

Step-by-Step Solution

İmpuls iletim hızını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi.

İletim hızı; miyelin kılıf varlığı, akson çapı ve sıcaklık gibi faktörlere bağlıdır.

Uyarı şiddetinin iletim hızı üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığını anlamak için gereklidir.

Uyarı şiddeti ile impuls frekansı arasındaki ilişkinin incelenmesi.

Uyarı şiddeti arttıkça, nöronun birim zamanda oluşturduğu impuls sayısı (frekansı) artar.

Uyarının gücünün merkezi sinir sistemine nasıl kodlandığını belirlemek için gereklidir.

'Ya hep ya hiç' prensibinin uygulanması.

Eşik değerin üzerindeki tüm uyarılara nöronun verdiği elektriksel tepkinin (aksiyon potansiyeli) genliği sabittir.

Genliğin uyarı şiddetiyle değişmeyeceğini doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

İmpuls iletim hızı ve frekansı arasındaki farklar

Practice More

Farklı akson çaplarına sahip nöronlarda iletim hızlarını karşılaştıran bir soru çözerek hızın nelere bağlı olduğunu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 40s

Question 3803Question →

Sağlıklı bir insanda, impulsun bir nörondan diğerine sinapslar aracılığıyla iletimi sırasında meydana gelen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sinapslarda iletim sırası; impulsun akson terminaline gelmesi, kalsiyum girişi, nörotransmitterlerin ekzositozu, difüzyon ve reseptörlere bağlanma şeklindedir.

Sinapslardaki iletim süreci, elektriksel sinyalin akson ucuna ulaşmasıyla başlar. Bu uyarılma, kalsiyum kanallarını açar ve içeri giren kalsiyumlar sinaptik keseciklerin ekzositozla içeriğini boşaltmasını sağlar. Boşluğa yayılan bu kimyasallar (difüzyon), karşı nöronun reseptörlerine tutunarak sodyum kanallarını açar ve iletimin devam etmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

Aksiyon potansiyelinin akson ucuna varışını belirleme

İletim süreci başlar.

Elektriksel sinyal, kimyasal haberleşmenin tetikleyicisidir.

Kalsiyum (

Ca^{2+}

) iyonlarının etkisini analiz etme

Kalsiyum kanalları açılır ve iyonlar içeri süzülür.

Kalsiyum, sinaptik keseciklerin hareketlenmesini sağlayan ana faktördür.

Nörotransmitter salınımını değerlendirme

Ekzositoz ile kimyasal maddeler boşluğa bırakılır.

Bilginin karşı hücreye iletilebilmesi için kimyasal formda salınması gerekir.

Sinaptik boşluktaki hareketi gözlemleme

Maddeler difüzyonla karşı zara ulaşır.

Hücreler arası boşlukta aktif taşıma değil, pasif bir yayılma (difüzyon) gerçekleşir.

Yeni impuls oluşumunu tespit etme

Reseptörlere bağlanma gerçekleşir ve sodyum kapıları açılır.

Nörotransmitterin reseptöre bağlanması, postsinaptik hücrede depolarizasyonu başlatır.

Key Concept

Sinapslarda Kimyasal İletim Mekanizması

Practice More

Sinapslarda iletimin akson boyunca iletime göre neden daha yavaş olduğunu ve nörotransmitterlerin görev yaptıktan sonra nasıl uzaklaştırıldığını (enzimatik yıkım veya geri alım) araştırabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 3804Question →

İnsan vücudunda hormon seviyelerinin dengelenmesi ve homeostasinin korunması negatif geri bildirim (feedback) mekanizmalarıyla kontrol edilir. Aşağıdaki şemada hipotalamus, hipofiz bezi ve tiroit bezi arasındaki hormonal etkileşim gösterilmiştir.

Buna göre;

I. Kandaki tiroksin miktarının normalin üzerine çıkması, hipotalamusun $TRH$ (salgılatıcı faktör) salgısını baskılar.
II. Hipofiz bezinden salgılanan $TSH$ , kan yoluyla tüm vücuda dağıldığı için vücuttaki tüm hücrelerin metabolizma hızını doğrudan artırır.
III. Kandaki tiroksin miktarının normalin altına düşmesi durumunda, ön hipofizden salgılanan $TSH$ miktarında artış gözlenir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Negatif geri bildirim mekanizması gereği tiroksin miktarındaki artış üst merkezleri baskılar, azalışı ise TSH salgısını artırır; ancak TSH sadece tiroit bezini uyarır.

Tiroksin hormonu normal seviyenin üzerine çıktığında hipotalamus ve hipofizi etkileyerek kendi üretimini yavaşlatır (negatif geri bildirim). Tam tersi durumda, yani tiroksin azaldığında, hipofiz bezi tiroksin üretimini tekrar artırmak için TSH salgısını artırır. Bu iki durum doğru bir hormonal dengeyi açıklar.

Step-by-Step Solution

Geri bildirim mekanizmasının yönünü belirleme

Tiroksin seviyesindeki artış, hipotalamusu ve hipofizi negatif yönde etkileyerek salgılarını azaltır (Negatif feedback).

Vücutta hormon dengesinin aşırı yükselmesini önlemek için sistem kendini baskılar.

TSH hormonunun hedef hücresini analiz etme

TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon) sadece tiroit bezi üzerindeki reseptörlere bağlanır.

Hormonlar kanla tüm vücuda dağılsa da sadece spesifik reseptör taşıyan hedef hücrelerde etki gösterirler.

Tiroksin eksikliği durumunu değerlendirme

Kandaki tiroksin azaldığında baskı kalkar ve hipofiz bezi daha fazla TSH salgılayarak tiroit bezini uyarır.

Düşük hormon seviyesini normal düzeye çekmek için uyarıcı mekanizmalar devreye girer.

Key Concept

Endokrin Sistemde Negatif Geri Bildirim ve Hormon-Hedef Hücre Spesifikliği

Estimated Time:1m 30s

Question 3805Question →

Sağlıklı bir insanda kanda bulunan tiroksin hormonu miktarının normalin altına düşmesi durumunda, homeostazinin sağlanması sürecinde meydana gelen aşağıdaki olayları gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; kanda tiroksin miktarının düşmesiyle başlar, hipotalamusun TRH salgılamasıyla devam eder, ardından hipofizin TSH salgılaması ve TSH'ın tiroid bezini uyarmasıyla sürer, son olarak tiroksin salgısının artmasıyla tamamlanır.

Süreç, kandaki hormon seviyesinin düşmesiyle (uyarı) başlar. Bu düşüş hipotalamus tarafından algılanır ve RF (TRH) salgılanarak hipofiz bezi uyarılır. Uyarılan hipofiz bezi kana TSH salgılar. TSH ise hedefi olan tiroid bezine kan yoluyla ulaşıp onu uyarır. Sonuç olarak tiroid bezi tiroksin salgılayarak kandaki seviyeyi normale döndürür.

Step-by-Step Solution

Başlangıç uyarısının belirlenmesi

Kandaki tiroksin miktarının normalin altına düşmesi (item_3)

Sistem, kandaki hormon seviyesindeki sapmayı algılayarak çalışmaya başlar.

Denetleme merkezinin (hipotalamus) devreye girmesi

Hipotalamustan TRH salgılanması (item_1)

Hipotalamus, hipofiz bezini kontrol eden ana merkezdir.

Ara sinyal olan hipofiz hormonunun salınması

Hipofizden TSH salgılanması (item_2)

TSH, tiroid bezini uyarmakla görevli spesifik hormondur.

Hedef organın (tiroid bezi) uyarılması

TSH'ın tiroid bezine bağlanması (item_4)

Hormonlar kanla taşınır ve hedef bezdeki reseptörlerine bağlanarak etki gösterir.

Tepkinin (cevap) gerçekleşmesi

Tiroksin seviyesinin artması (item_5)

Tiroid bezinin uyarılması sonucunda tiroksin kana verilir ve denge sağlanır.

Key Concept

Negatif Geri Bildirim (Feedback) Mekanizması

Practice More

Benzer bir sıralama sorusunu kalsiyum dengesini sağlayan parathormon ve kalsitonin hormonları için kurgulayarak pekiştirme yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 3806Question →

Bir nöronun aksonu üzerinde eşik değer ve üzerindeki bir uyarı sonucunda gerçekleşen aksiyon potansiyeli sürecindeki olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırasını, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; sodyum kanallarının açılması, depolarizasyonun gerçekleşmesi, sodyum kanallarının kapanıp potasyum kanallarının açılması, potasyum çıkışıyla repolarizasyonun oluşması ve sodyum-potasyum pompasının iyon dengesini sağlaması şeklindedir.

Doğru sıralama, sinir hücresinin uyarılmasıyla başlayan elektriksel değişimlerin biyokimyasal temeline dayanır. İlk olarak sodyum kanalları açılır (Depolarizasyon başlangıcı), ardından sodyum girişiyle iç ortam pozitifleşir (Depolarizasyonun tamamlanması). Daha sonra sodyum kanalları kapanıp potasyum kanalları açılır ve potasyumun dışarı çıkmasıyla hücre içi tekrar negatifleşir (Repolarizasyon). Son aşamada ise sodyum-potasyum pompası iyonik dengeyi ilk haline getirir.

Step-by-Step Solution

Uyarı gelişinin ilk etkisini belirlemek.

Voltaj kapılı sodyum kanalları açılır.

Eşik değerdeki uyarı, zar üzerindeki voltaj duyarlı kanalları aktive eder.

Sodyum girişinin sonucunu analiz etmek.

Depolarizasyon (iç kısmın + olması) gerçekleşir.

Pasif olarak içeri süzülen sodyum iyonları elektriksel yük dengesini tersine çevirir.

Kanal değişim aşamasını saptamak.

Sodyum kanalları kapanır, potasyum kanalları açılır.

Hücre içi yeterli pozitifliğe ulaştığında sodyum kanalları inaktif hale gelirken potasyum çıkışı için kapılar açılır.

Potasyum çıkışının etkisini değerlendirmek.

Repolarizasyon gerçekleşir.

Pozitif yüklerin dışarı çıkması hücre içini tekrar negatif yapar.

Süreç sonu dengelemeyi belirlemek.

Sodyum-potasyum pompası ile polarizasyonun restorasyonu.

İyonların yerleri değişmiştir (Na içte, K dışta kalmıştır), pompanın ATP harcayarak çalışmasıyla iyonlar olması gereken yerlerine taşınır.

Key Concept

Aksiyon Potansiyeli Aşamaları

Practice More

Repolarizasyonun sonunda gerçekleşen hiperpolarizasyon evresinin nedenini ve sodyum-potasyum pompasının bu süreçteki rolünü inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 3807Question →

Bir biyoloji laboratuvarında, izole edilmiş sağlıklı bir motor nörona eşik değerin üzerinde iki farklı şiddette ( $I_1$ ve $I_2$ ) uyarı verilmiştir. Deneyde $I_2$ şiddetindeki uyarının $I_1$ şiddetindeki uyarıdan daha yüksek olduğu ( $I_2 > I_1$ ) bilinmektedir.

Buna göre, bu iki uyarım sonucunda nöronun aksonunda gerçekleşen değişimler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İmpuls iletim hızı her iki uyarım durumunda da sabittir ancak

I_2

uyarısında birim zamanda iletilen impuls sayısı daha fazladır.

Uyarı şiddeti arttığı için

I_2

uyarısının akson boyunca oluşturduğu impuls iletim hızı,

I_1

uyarısından daha yüksektir.

I_2

şiddetindeki uyarı, nöronda oluşan aksiyon potansiyelinin genliğinin (yüksekliğinin) artmasına neden olur.

Her iki uyarım durumunda da impuls frekansı aynı kalır ancak

I_2

uyarısı efektör organda daha zayıf bir tepki oluşturur.

I_1

şiddetindeki uyarı sırasında nöron daha fazla oksijen tüketirken,

I_2

şiddetindeki uyarıda enerji harcanmaz.

Show answer & explanation

Answer: İmpuls iletim hızı her iki uyarım durumunda da sabittir ancak $I_2$ uyarısında birim zamanda iletilen impuls sayısı daha fazladır.

Answer

İmpulsun iletim hızı değişmezken, birim zamanda iletilen impuls sayısı (frekansı) artar.

Tek bir nöronda impuls iletim hızı, nöronun yapısal özelliklerine (miyelin kılıf, akson çapı) bağlıdır ve sabittir. Uyarı şiddetinin artırılması, nöronun daha sık aralıklarla uyarılmasına ve dolayısıyla birim zamanda iletilen impuls sayısının (frekansının) artmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

Uyarı şiddeti ile impuls özellikleri arasındaki ilişkiyi analiz et.

Uyarı şiddeti (

I_1

I_2

) eşik değerin üzerindedir, dolayısıyla her iki durumda da impuls oluşur.

Sinir sisteminde uyarının şiddeti arttığında impulsun fiziksel özellikleri (hız ve genlik) değil, sayısal özellikleri etkilenir.

İmpuls iletim hızını etkileyen faktörleri değerlendir.

Hız; miyelin kılıf varlığına, Ranvier boğum sayısına ve akson çapına bağlıdır.

Uyarı şiddeti dışsal bir faktördür ve nöronun içsel kablo yapısını (iletkenlik özelliklerini) değiştirmez.

İmpuls frekansını (birim zamandaki sayı) değerlendir.

I_2 > I_1

olduğu için

I_2

uyarısı nöronda daha sık aralıklarla impuls tetikler.

Güçlü uyarılar reseptörleri daha fazla uyararak merkezi sinir sistemine giden mesaj trafiğini (frekansı) artırır.

Key Concept

İmpuls Hızı ve Frekansı İlişkisi

Estimated Time:1m 30s

Question 3808Question →

Sağlıklı bir insanda, iki nöron arasındaki sinaps bölgesinde impuls iletimi gerçekleşirken meydana gelen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sinaptik iletim süreci; kalsiyum kanallarının açılması, nörotransmitter salınımı, reseptörlere bağlanma ve sodyum kanallarının açılmasıyla gerçekleşen depolarizasyon şeklinde sıralanır.

Sinaptik iletimde önce kalsiyum girişi (uyarı), ardından egzositoz (salınım), sonra reseptör bağlanması (ileti) ve son olarak sodyum girişi (yeni uyarı) gerçekleşir. Bu hiyerarşik sıra, sinyalin hücreden hücreye doğru yönde akmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

Elektriksel sinyalin (impuls) akson ucuna ulaşması

Voltaj kapılı kalsiyum kanalları açılır ve sitoplazmaya

Ca^{2+}

girişi olur.

Kalsiyum, sinaptik keseciklerin hareketi için gerekli olan tetikleyici sinyaldir.

Kimyasal uyarıcıların (nörotransmitter) salınması

Egzositoz olayı ile nörotransmitterler sinaptik boşluğa dökülür.

İletimin nörondan nörona geçmesi için kimyasal bir aracıya ihtiyaç vardır.

Reseptör etkileşimi

Nörotransmitterler difüzyon ile karşı hücrenin (post-sinaptik) zarındaki özel reseptörlere bağlanır.

Sinyalin spesifik bir hedef hücreye iletilmesini sağlar.

İyon kanal aktivasyonu

Sodyum (

Na^+

) kanalları açılır ve hücre depolarize olarak yeni bir aksiyon potansiyeli başlatır.

Kimyasal sinyal, hedef hücrede tekrar elektriksel bir sinyale dönüştürülür.

Key Concept

Sinaptik İletim Mekanizması

Estimated Time:1m 30s

Question 3809Question →

Bir nörona eşik değerin üzerinde, farklı şiddetlerde iki uyarı ( $S_1$ ve $S_2$ ) uygulanmıştır. Uyarı şiddetleri arasındaki ilişki $S_2 > S_1$ olduğuna göre, bu uyarılar sonucunda nöronda meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

S_2

uyarısı ile oluşan impulsun nörondaki iletim hızı,

S_1

uyarısı ile oluşandan daha fazladır.

S_2

uyarısı sonucunda oluşan aksiyon potansiyelinin genliği (büyüklüğü),

S_1

uyarısı ile oluşandan daha büyüktür.

S_2

uyarısı sonucunda nöronda birim zamanda oluşan impuls sayısı (impuls frekansı),

S_1

uyarısına göre daha fazladır.

S_1

uyarısının iletimi sırasında harcanan ATP miktarı,

S_2

uyarısının iletimi sırasındaki toplam ATP miktarından daha fazladır.

S_1

uyarısı nöronda polarizasyonu bozarak impuls oluştururken,

S_2

uyarısı nöronda depolarizasyona neden olamaz.

Show answer & explanation

Answer: $S_2$ uyarısı sonucunda nöronda birim zamanda oluşan impuls sayısı (impuls frekansı), $S_1$ uyarısına göre daha fazladır.

Answer

Uyarının şiddeti arttığında impuls hızı veya büyüklüğü değişmez, ancak nöronda oluşan impuls sayısı (frekansı) artar.

Sinir sisteminde bir nörona uygulanan uyarının şiddeti arttırıldığında (örneğin daha sıcak bir cisme dokunulduğunda), bu durum nörondaki iletim hızını veya oluşan aksiyon potansiyelinin büyüklüğünü değiştirmez. Bunun yerine, ilgili nöronda birim zamanda oluşan impuls sayısı, yani impuls frekansı artar. Bu durum merkezi sinir sistemine giden mesajın yoğunluğunu belirler.

Step-by-Step Solution

Uyarının şiddeti ile impuls özellikleri arasındaki ilişkinin analiz edilmesi.

Uyarı şiddeti

S_2 > S_1

olsa bile aynı nöronda iletim hızı sabittir.

İletim hızı uyarana değil, nörondaki yapısal özelliklere (miyelin kılıf, akson çapı) bağlıdır.

Ya hep ya hiç prensibinin uygulanması.

Aksiyon potansiyelinin genliği her iki uyarı için de aynıdır.

Nöron eşik değer ve üzerindeki uyarılara aynı şiddette (maksimum) tepki verir.

İmpuls frekansı ve enerji tüketimi arasındaki ilişkinin kurulması.

Daha şiddetli uyarı (

S_2

), birim zamanda daha çok impuls oluşturur ve daha fazla ATP harcanmasına yol açar.

Merkezi sinir sistemi uyarının şiddetini gelen impulsun hızıyla değil, impulsun frekansıyla ayırt eder.

Key Concept

İmpuls İletimi ve Uyarı Şiddeti İlişkisi

Estimated Time:1m 30s

Question 3810Question →

Sağlıklı bir insanda, bir impulsun sinapslar aracılığıyla bir nörondan diğerine iletimi (sinaptik iletim) sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sinaptik iletim sırası: İmpulsun sinaptik yumruya ulaşması → Kalsiyum kanallarının açılması → Nörotransmitterlerin ekzositozla salınması → Reseptörlere bağlanma → Sodyum kanallarının açılması ve depolarizasyon.

Sinaptik iletimde olaylar sırasıyla; elektriksel sinyalin uca varması (impuls), bunun sonucunda

Ca^{2+}

kapılarının açılması,

Ca^{2+}

etkisiyle nörotransmitterlerin boşluğa salınması (ekzositoz), bu maddelerin karşı taraftaki reseptörlere bağlanması ve en sonunda karşı hücrede

Na^+

kanallarının açılmasıyla yeni bir impulsun tetiklenmesi şeklindedir.

Step-by-Step Solution

Başlangıç uyarısının belirlenmesi

İmpulsun (aksiyon potansiyelinin) akson ucuna kadar gelmesi sağlanır.

İletimin sinaps bölgesine geçebilmesi için öncelikle akson boyunca ilerleyip uca varması gerekir.

İyonik değişimin başlatılması

Hücre dışındaki

Ca^{2+}

iyonları akson ucundan içeri girer.

Voltaj değişimi (impuls), kalsiyum kanallarını açarak sinaptik keseciklerin hareketini tetikler.

Kimyasal sinyalin salınması

Sinaptik kesecikler zarlar kaynaşır ve nörotransmitterler boşluğa dökülür.

İletimin karşı hücreye geçmesi için elektriksel sinyal kimyasal bir aracıya (nörotransmitter) dönüştürülmelidir.

Hedef hücre uyarımı

Nörotransmitterler difüzyonla yayılarak karşı hücrenin reseptörlerine tutunur.

Kimyasal anahtar (nörotransmitter), karşı hücrenin kilidini (reseptör) açarak iletimi devam ettirir.

Elektriksel sinyalin yeniden oluşması

Post-sinaptik hücrede

Na^+

kanalları açılır ve hücre içi pozitifleşir (depolarizasyon).

Kimyasal uyarı, hedef hücrede yeni bir aksiyon potansiyeli başlatır.

Key Concept

Sinaptik İletim Mekanizması

Question 3811Question →

Bir sinir teli üzerinde gerçekleştirilen deneyde, farklı şiddetteki üç ayrı uyaranın nöron üzerindeki etkileri gözlemlenmiş ve aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Uyarıcı	Şiddet	Gözlemlenen Tepki
$U_1$	$5 \text{ mV}$	İmpuls oluşmadı
$U_2$	$15 \text{ mV}$	İmpuls oluştu
$U_3$	$35 \text{ mV}$	İmpuls oluştu

Nöronun eşik değerinin $15 \text{ mV}$ olduğu bilindiğine göre, $U_3$ uyarısının $U_2$ uyarısına göre nöron üzerinde meydana getirdiği değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İmpulsun iletim hızı artarken, aksiyon potansiyelinin genliği sabit kalır.

Birim zamanda oluşan impuls sayısı artar, ancak iletim hızı değişmez.

Oluşan aksiyon potansiyelinin genliği ve hızı aynı oranda artar.

İmpuls iletim hızı azalırken, nöronun tükettiği enerji miktarı artar.

Eşik değerin üzerindeki uyarılar nöronun miyelin kılıf direncini artırarak impuls iletimini hızlandırır.

Show answer & explanation

Answer: Birim zamanda oluşan impuls sayısı artar, ancak iletim hızı değişmez.

Answer

Birim zamanda oluşan impuls sayısı artar, ancak iletim hızı değişmez.

Sinir sisteminde uyarının şiddeti (örneğin

15 \text{ mV}

'dan

35 \text{ mV}

'a çıkması), birim zamanda oluşturulan impuls sayısının (frekansın) artmasına neden olur. Ancak, 'Ya Hep Ya Hiç' prensibi uyarınca tek bir sinir teli üzerinde oluşan aksiyon potansiyelinin hızı ve genliği değişmez. Bu durum, organizmanın uyarının şiddetini algılamasını sağlayan temel mekanizmadır.

Step-by-Step Solution

Eşik değer analizi yapılması

U_1

uyarısı eşik değerin (

15 \text{ mV}

) altında olduğu için tepki oluşmamıştır.

U_2

U_3

ise eşik değer ve üzerindedir.

Sinir hücreleri sadece eşik değer ve üzerindeki uyarılara yanıt verir.

İmpuls hızı ve uyarı şiddeti ilişkisinin değerlendirilmesi

İletim hızı

U_2

U_3

için aynıdır.

İmpuls iletim hızı akson çapı, miyelin kılıf varlığı ve sıcaklık gibi faktörlere bağlıdır; uyarının şiddetiyle değişmez.

İmpuls frekansı ve genlik değerlendirmesi

U_3

durumunda birim zamanda daha fazla impuls oluşur (frekans artar), ancak her bir impulsun büyüklüğü (genliği) aynıdır.

Daha güçlü uyaranlar reseptörleri daha sık uyararak merkezi sinir sistemine daha fazla sayıda impuls gönderilmesine neden olur.

Key Concept

İmpuls İletim Hızı ve Frekansı İlişkisi

Estimated Time:1m 30s

Question 3812Question →

Sıcak bir çaydanlığa yanlışlıkla dokunan bir bireyin, elini hızla geri çekmesi (refleks) sürecinde sinir sisteminde meydana gelen aşağıdaki olayları, uyarının alınmasından tepkinin oluşmasına kadar geçen süreci dikkate alarak kronolojik olarak sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Refleks yayı; reseptör, duyu nöronu, ara nöron, motor nöron ve efektör organ sıralamasını takip eder.

Refleks yayı süreci, uyarının reseptörle alınması, duyu nöronuyla omuriliğe (arka kök) taşınması, ara nöronda değerlendirilmesi, motor nöronla (ön kök) efektöre iletilmesi ve kasın kasılması şeklinde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

Reseptör aktivasyonu

Dış çevreden gelen fiziksel uyarı (sıcaklık) elektriksel impulsa dönüştürülür.

Uyarıların sinir sisteminde işlenebilmesi için reseptörler tarafından impuls haline getirilmesi gerekir.

Afferent (getirici) iletim

İmpuls duyu nöronu üzerinden omuriliğin dorsal (arka) köküne ulaşır.

Duyu nöronları, çevresel sinir sisteminden merkeze veri taşıyan ana kanaldır.

Merkezi değerlendirme

Omurilikteki ara nöron impulsu işler ve bir refleks cevabı hazırlar.

Basit diz kapağı refleksi hariç çoğu refleks yayı, değerlendirme için ara nörona ihtiyaç duyar.

Efferent (götürücü) iletim

Motor nöron, impulsun omurilikten ventral (ön) kök yoluyla ayrılmasını sağlar.

Yanıtın hedef organa ulaştırılması motor sinirler aracılığıyla gerçekleşir.

Tepki oluşumu

Efektör organ (kas) kasılarak mekanik bir hareket üretir.

Refleksin amacı organizmayı zararlı uyarandan hızla uzaklaştırmaktır.

Key Concept

Refleks Yayı (Reflex Arc)

Question 3813Question →

İnsanda tiroksin hormonu salgılanmasının kontrol mekanizması (geri bildirim) aşağıda şematize edilmiştir:

Hipotalamus $\xrightarrow{TRH}$ Hipofiz $\xrightarrow{TSH}$ Tiroit Bezi $\xrightarrow{Tiroksin}$ Hedef Hücreler

Buna göre;

I. Kandaki tiroksin miktarının normalin üzerine çıkması, hipotalamus ve hipofizden salgılanan uyarıcı hormonların (TRH ve TSH) miktarını azaltır.
II. Tiroksin hormonu kan yoluyla tüm vücuda dağılmasına rağmen sadece spesifik reseptör taşıyan hedef hücrelerde biyolojik bir yanıt oluşturur.
III. Hipofizden salgılanan TSH hormonu, kan yoluyla taşındığı için vücuttaki tüm hücrelerin metabolik hızını doğrudan artırır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II numaralı ifadeler doğrudur.

Doğru yanıt olan seçenek, kandaki hormon dengesinin negatif geri bildirim (I) ile sağlandığını ve hormonların kanla her yere taşınsa da sadece uygun reseptör taşıyan hedef hücreleri (II) etkilediğini doğru bir şekilde belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

Negatif geri bildirim mekanizmasını analiz etme

Tiroksin seviyesi arttığında hipotalamus (TRH) ve hipofiz (TSH) baskılanır.

Vücutta homeostasiyi korumak için hormon seviyeleri geri bildirimle dengelenir.

Hormon taşınımı ve hedef hücre ilişkisini değerlendirme

Tiroksin kanla tüm vücuda gider ama sadece reseptörü olan hücrelerde etki gösterir.

Hormonlar kana verilir ancak etki gösterebilmeleri için hücre zarında veya içinde o hormona özgü reseptör bulunması şarttır.

TSH hormonunun etki alanını kontrol etme

TSH tüm vücudu değil, sadece tiroit bezini uyarır.

TSH (Tiroit Uyarıcı Hormon) adından da anlaşılacağı üzere özgül olarak tiroit bezine etki eder; vücut metabolizmasını doğrudan değil, tiroksin salgısını uyararak dolaylı yoldan etkiler.

Key Concept

Negatif Feedback ve Hormonal Özgüllük

Practice More

Diğer geri bildirim mekanizmalarını (örneğin FSH/LH ve östrojen/testosteron ilişkisi) inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 40s

Question 3814Question →

Aşağıdaki sol sütunda verilen hormonları, sağ sütunda yer alan temel fizyolojik görevleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

ADH hormonu suyun geri emilimiyle, Kalsitonin kandan kemiğe kalsiyum geçişiyle, İnsülin kan şekerini düşürmekle, Glukagon ise kan şekerini yükseltmekle görevlidir.

Doğru eşleştirmede her hormon, fizyolojik işleyişteki birincil göreviyle eşleşmiştir. ADH suyun tutulmasını, Kalsitonin kalsiyumun kemiğe geçişini, İnsülin şeker düşürülmesini ve Glukagon şeker yükseltilmesini temsil eder.

Step-by-Step Solution

ADH hormonunun görevini belirle.

ADH, böbreklerden suyun geri emilimini artırır ve idrar miktarını azaltır.

Vücudun su dengesini korumak için ozmotik basınç artışına tepki olarak salgılanır.

Kalsitonin hormonunun kalsiyum dengesindeki rolünü analiz et.

Kalsitonin, kan kalsiyumu arttığında kalsiyumun kemiklerde depolanmasını sağlar.

Tiroit bezi tarafından salgılanan kalsitonin, parathormonun zıttı yönde etki eder.

İnsülin ve Glukagon arasındaki farkı belirle.

İnsülin kan şekerini düşürürken, glukagon kan şekerini yükseltir.

Bu iki hormon pankreastan salgılanarak kan şekerini dar bir aralıkta sabit tutar.

Key Concept

Hormonların hedef organlar üzerindeki özgül etkileri ve antagonist (zıt) çalışan hormon çiftleri.

Question 3815Question →

İnsanda endokrin sistemin işleyişi ve hormonların genel özellikleri ile ilgili;

I. Hormonların kan yoluyla tüm vücuda dağıtılması, vücuttaki tüm doku ve organların bu mesajı alarak aynı metabolik tepkiyi vermesini sağlar.
II. Kandaki bir hormonun miktarının belirli bir eşik değerin üzerine çıkması, bu hormonun salgılanmasını denetleyen merkezin baskılanmasına (negatif geri bildirim) yol açabilir.
III. Hedef hücrelerde hormonu tanıyan özel reseptörlerin eksikliği veya yapısının bozuk olması, kandaki hormon miktarı normal olsa bile ilgili fizyolojik yanıtın oluşmasını engeller.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: II ve III

Answer

Negatif geri bildirim mekanizmasını ve reseptör özgüllüğünü belirten ifadeler doğrudur.

İkinci ve üçüncü öncüller doğrudur. Negatif geri bildirim (II), hormon seviyelerini dengede tutan temel mekanizmadır. Reseptörlerin varlığı ve işlevselliği (III) ise hormonun etkisini gösterebilmesi için zorunludur. Birinci öncül ise hormonların tüm hücrelerde aynı etkiyi yaratacağı varsayımı nedeniyle hatalıdır; hormonlar kanla her yere ulaşsa da sadece reseptörü olan spesifik hedef hücreleri etkilerler.

Step-by-Step Solution

Birinci öncülün analiz edilmesi

Hormonlar kanla tüm vücuda dağılır ancak sadece özel reseptör taşıyan hedef hücreleri etkiler. Her hücrede aynı tepki oluşmaz.

Hormon-reseptör etkileşimi özgüldür; reseptör yoksa tepki de yoktur.

İkinci öncülün analiz edilmesi

Artan hormon miktarı hipotalamus veya hipofiz gibi üst merkezleri baskılayarak üretimi durdurur.

Negatif geri bildirim, vücut dengesini (homeostazi) korumak için sistemin kendi kendini sınırlamasıdır.

Üçüncü öncülün analiz edilmesi

Hormon miktarı yeterli olsa bile, anahtar-kilit uyumu bozulursa (reseptör bozukluğu) mesaj iletilemez.

Hormon etkisinin görülmesi için hem hormonun hem de çalışan bir reseptörün varlığı şarttır (örneğin Tip 2 diyabet mekanizması).

Key Concept

Hormonların hedef hücre özgüllüğü ve negatif geri bildirim mekanizması.

Practice More

İnsülin ve glukagon hormonlarının kan şekerini ayarlarken kullandığı zıt (antagonist) etkileşimleri ve feedback döngülerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 3816Question →

İnsan vücudunda hormonların salgılanması, kan yoluyla taşınması ve hedef hücreler üzerindeki etkileriyle ilgili;

I. Bir hormonun kan yoluyla tüm vücuda dağılmasına rağmen sadece belirli dokularda etki göstermesi, hedef hücrelerde o hormona özgü reseptörlerin bulunmasıyla açıklanır.
II. Kandaki bir hormonun miktarının belirli bir seviyenin üzerine çıkması, o hormonu salgılayan bezin aktivitesini negatif geri bildirim (feedback) mekanizmasıyla baskılayabilir.
III. Hormonlar kan sıvısı içerisinde taşındıkları için, sentezlenen bir hormon vücuttaki tüm hücre tiplerinde aynı metabolik değişikliğe yol açar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Hormonların hedef hücre özgüllüğü ve geri bildirim mekanizmalarını içeren I ve II numaralı ifadeler doğrudur.

Doğru seçenek olan 'I ve II' ifadeleri endokrin sistemin iki temel çalışma prensibini açıklar: Birincisi, hormonların hedef hücrelere özgü reseptörler aracılığıyla seçici etki göstermesi; ikincisi ise kandaki hormon düzeylerinin negatif geri bildirim ile kontrol edilerek kararlı bir iç çevrenin (homeostazi) korunmasıdır.

Step-by-Step Solution

Hormon-Reseptör ilişkisinin analiz edilmesi

Hormonlar kanla tüm vücuda dağılır ancak sadece özel reseptörleri taşıyan hedef hücrelere bağlanarak etki gösterir.

Hücresel yanıtın oluşması için hormonun ilgili reseptöre anahtar-kilit uyumuyla bağlanması gerekir.

Negatif geri bildirim (feedback) mekanizmasının değerlendirilmesi

Artan hormon seviyesinin, kendisini salgılatıcı yapıları (hipotalamus veya hipofiz gibi) baskılaması negatif geri bildirimdir.

Bu mekanizma kandaki hormon seviyesinin dengede (homeostazi) tutulmasını sağlar.

Üçüncü ifadenin doğruluğunun sorgulanması

Hormonlar kanla her yere gitse de reseptörü olmayan hücrelerde bir değişikliğe yol açmazlar.

Bir hücrenin bir hormona yanıt vermesi için o hormona duyarlı olması (reseptör taşıması) şarttır; aksi halde metabolik bir değişiklik gerçekleşmez.

Key Concept

Hormonal Özgüllük ve Feedback Mekanizmaları

Practice More

Tiroksin ve TSH arasındaki negatif geri bildirim döngüsünü içeren bir şemayı inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 3817Question →

İnsan vücudunda homeostazinin sağlanmasında görev alan aşağıdaki hormonları, gerçekleştirdikleri temel fizyolojik işlevlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

ADH hormonu suyun geri emilimiyle, Aldosteron sodyum ve potasyum dengesiyle, Kalsitonin kandan kemiğe kalsiyum geçişiyle, İnsülin ise kandaki glikozun hücrelere geçişiyle eşleşmelidir.

Verilen eşleştirmeler, her bir hormonun salgılandığı bezin fizyolojik amacına ve hedef hücrelerindeki özgün reseptör etkileşimlerine dayanmaktadır. ADH su dengesini, Aldosteron mineral dengesini, Kalsitonin kalsiyum dengesini ve İnsülin şeker dengesini düzenleyerek vücut iç dengesini sağlar.

Step-by-Step Solution

ADH hormonunun hedef organını ve etkisini belirleme

ADH böbreklere etki ederek suyun geri emilimini sağlar.

Kanın ozmotik basıncı arttığında hipofizden salgılanarak su kaybını önlemek içindir.

Aldosteron hormonunun iyon dengesi üzerindeki rolünü analiz etme

Aldosteron

Na^+

geri emilimini uyarırken

K^+

atılımını sağlar.

Kan basıncının ve hacminin korunması için sodyum tutulumu kritiktir.

Kalsitonin hormonunun kalsiyum metabolizmasındaki yerini belirleme

Kalsitonin kandaki kalsiyumu azaltarak kemiklere aktarır.

Tiroit bezi, kandaki kalsiyum düzeyi normalin üzerine çıktığında bu hormonu salgılar.

İnsülin hormonunun glikoz metabolizmasını düzenleme şeklini anlama

İnsülin kandaki glikozun karaciğer ve kas hücrelerine girişini sağlar.

Yemek sonrası yükselen kan şekerini normal seviyeye çekmek pankreasın görevidir.

Key Concept

Hormonların hedef doku özgüllüğü ve homeostatik dengedeki rolleri.

Estimated Time:1m 30s

Question 3818Question →

Hormonlar, endokrin bezlerden salgılandıktan sonra kan yoluyla tüm vücuda dağıtılmalarına rağmen sadece belirli hedef hücrelerde biyokimyasal bir yanıt oluştururlar. Ayrıca endokrin sistemin çalışması, vücudun iç dengesinin ( $homeostazi$ ) korunması amacıyla çeşitli denetim mekanizmalarıyla kontrol edilir.

Buna göre, endokrin sistemin çalışma prensipleriyle ilgili;

$I.$ Bir hormonun sadece belirli hücreleri etkilemesi, bu hücrelerin yüzeyinde veya içinde ilgili hormona özgü reseptör proteinlerin bulunmasıyla sağlanır.
$II.$ Hormonlar kanla vücudun her yerine taşındığı için, hedef hücresi olsun ya da olmasın geçtiği tüm dokularda benzer metabolik değişimleri tetikler.
$III.$ Kandaki bir hormonun miktarının normalin üzerine çıkması, bu hormonun salgılanmasını uyaran üst merkezlerin (hipotalamus veya hipofiz gibi) baskılanmasına neden olabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yalnız

I

Yalnız

II

I

II

I

III

I

II

III

Show answer & explanation

Answer: $I$ ve $III$

Answer

Hormonların reseptörlerle spesifik etkileşimi ve kandaki miktarlarına göre geri bildirim mekanizmalarıyla denetlendiğini belirten I ve III numaralı ifadeler doğrudur.

Doğru seçenek olan ifadelerde belirtildiği üzere; hormonlar hücrelerin genetik programına göre üretilen reseptörler sayesinde hedef hücrelerini tanırlar (

I

). Ayrıca, kandaki hormon miktarının artması hipofiz veya hipotalamusu baskılayarak salgının durdurulmasını sağlar (

III

); bu durum negatif geri bildirime örnektir.

Step-by-Step Solution

Hormon-hedef hücre ilişkisini analiz etme

Hormonlar kanla tüm vücuda dağılsa da sadece kendilerine özgü reseptör taşıyan hücrelere bağlanabilir.

Reseptör-hormon uyumu (anahtar-kilit ilişkisi), endokrin sistemin özgüllüğünü belirler.

Geri bildirim (feedback) mekanizmasını değerlendirme

Kandaki ürün miktarının artışı, üretimi tetikleyen kaynağı baskılayarak denge sağlar.

Negatif geri bildirim, hormon seviyelerinin homeostatik sınırlar içinde tutulmasını sağlar.

Hatalı önermeleri eleme

Hormonların tüm dokularda etkili olduğu önermesi yanlıştır.

Reseptörü olmayan bir hücre, hormona karşı herhangi bir tepki vermez; bu nedenle hormonun geçtiği her yerde metabolik değişim yapması beklenemez.

Key Concept

Hormonların Reseptör Spesifikliği ve Negatif Geri Bildirim Mekanizması

Question 3819Question →

Sağlıklı bir insanda, kanındaki tiroksin hormonu seviyesi normalin altına düşen bir bireyde, homeostasinin (iç denge) yeniden sağlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; Hipotalamusun RF salgılaması, Hipofizden TSH salgılanması, TSH'ın tiroit bezini uyarması, Tiroksin salgılanması ve en son metabolizmanın hızlanması şeklindedir.

Vücutta tiroksin eksikliği durumunda geri bildirim mekanizması şu sıra ile çalışır: Önce hipotalamus uyarılır ve salgılatıcı faktör (RF/TRH) üretir. Bu faktör hipofiz ön lobunu uyararak TSH salgılatır. TSH kan yoluyla tiroit bezine ulaşır ve bezi uyarır. Uyarılan tiroit bezi tiroksin hormonu salgılar. Son olarak tiroksin vücut hücrelerine ulaşarak metabolizma hızını artırır.

Step-by-Step Solution

Hipotalamusun kontrol edici rolünü belirleme

Hipotalamusun RF (TRH) salgılaması

Vücuttaki hormonal eksenlerin (feedback) komuta merkezi hipotalamustur.

Ara bezin aktivasyonunu belirleme

Hipofizden TSH salgılanması

RF, hipofiz bezini uyararak ikincil bir uyarıcı hormonun salınmasını sağlar.

Hedef bezin uyarılmasını analiz etme

TSH'ın tiroit bezine bağlanması

Hormonlar kanla tüm vücuda dağılır ancak sadece özel reseptörü olan hücreleri/bezleri uyarır.

Efektör hormonun salınımı

Tiroksin salgılanması

Tiroit bezi, TSH etkisiyle metabolizmayı düzenleyen tiroksini kana verir.

Vücut cevabını saptama

Metabolizmanın hızlanması

Tiroksin, hücrelerin

O_2

kullanımını artırarak bazal metabolizmayı yükseltir.

Key Concept

Hormonal Geri Bildirim (Feedback) Mekanizmaları

Question 3820Question →

İnsan vücudunda homeostasinin sağlanmasında endokrin sistem, sinir sistemi ile birlikte koordineli bir şekilde çalışır. Hormonların kandaki seviyeleri geri bildirim (feedback) mekanizmalarıyla hassas bir şekilde dengelenir.

Buna göre, sağlıklı bir insanda hormonlar ve çalışma mekanizmaları ile ilgili;

I. Kandaki tiroksin hormonu miktarının normalin üzerine çıkması, hipofiz bezinden salgılanan TSH (Tiroit Uyarıcı Hormon) miktarının azalmasına neden olur.
II. Hormonlar kan yoluyla tüm vücuda dağıldıkları için, ulaştıkları tüm doku ve organlarda benzer metabolik değişimleri başlatırlar.
III. Bir hücrenin belirli bir hormona cevap verebilmesi için o hormona özgü reseptör proteinleri (hücre zarında veya sitoplazmada) taşıması gerekir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Negatif geri bildirim mekanizması ve hormon-reseptör özgüllüğünü içeren ifadeler doğrudur.

Tiroksin miktarının artışının TSH salgısını azaltması negatif feedback mekanizmasıdır ve doğrudur. Ayrıca hormonların sadece reseptör taşıyan hedef hücreleri etkilemesi endokrin sistemin temel çalışma prensibidir.

Step-by-Step Solution

Negatif geri bildirim (feedback) mekanizmasını analiz et.

Tiroksin seviyesinin artması, hipofizi baskılayarak TSH salgısını azaltır. Bu homeostatik bir dengedir.

Vücutta bir hormonun aşırı artışı, onu uyaran mekanizmayı durdurarak dengeyi sağlar.

Hormonların hedef hücre seçiciliğini değerlendir.

Hormonlar kanla tüm vücuda gider ancak sadece spesifik reseptörü olan hücrelerde (hedef hücre) etki gösterir.

Reseptör-hormon anahtar-kilit uyumu, hormonun yanlış hücreleri uyarmasını engeller.

Reseptörlerin konumunu ve önemini kontrol et.

Reseptörler hücre zarında veya hücre içinde (steroid hormonlar için) bulunabilir ve hedef tanımada temel rol oynar.

Reseptör yoksa hormon hücreyle etkileşime giremez.

Key Concept

Hormonların hedef hücre özgüllüğü ve negatif geri bildirim (feedback) kontrolü.

Practice More

İnsülin ve glukagon arasındaki zıt (antagonist) çalışmayı ve bunların negatif feedback üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

PreviousPage 191 / 437Next

All practice questions

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes