All practice questions

Question 1Question →

Servet-i Fünun şiirinin iki büyük temsilcisi olan Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'e ait sanatsal nitelikleri ve şiir anlayışlarını gösteren sol sütundaki açıklamaları, sağ sütundaki kavramsal karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Sis şiiri yazarı Tevfik Fikret'in toplumsal eleştirisiyle; Elhan-ı Şita şairi Cenap Şahabettin'in sembolist şiir tarzıyla; nazmı nesre yaklaştırma ve manzum hikaye Tevfik Fikret'in biçimsel yenilikleriyle; sâât-ı semenfâm gibi ağır dil kullanımı ise Cenap Şahabettin'in estetik anlayışıyla eşleşir.

Eşleştirme, Servet-i Fünun şiirinin iki ana damarını temsil eden Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in hem içeriksel (toplumsal/bireysel) hem de biçimsel (müzikalite, anjambman, ağır dil) ayrışmalarını doğru şekilde yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Sis şiirinin kime ait olduğunu ve temasını belirleme

Sis şiiri Tevfik Fikret'e aittir ve toplumsal/siyasi eleştiri içerir.

Sol sütundaki ilk maddenin Tevfik Fikret'in toplumsal yönüyle eşleştiğini doğrulamak için.

2

Elhan-ı Şita şiirinin kime ait olduğunu ve üslubunu belirleme

Elhan-ı Şita Cenap Şahabettin'e aittir, musiki ve sembolizm barındırır.

Sol sütundaki ikinci maddenin Cenap Şahabettin'in doğa tasviri ve sembolizmiyle eşleştiğini doğrulamak için.

3

Nazmı nesre yaklaştırma (anjambman) ve manzum hikaye özelliklerini inceleme

Bu özellikler Servet-i Fünun'da Tevfik Fikret'in geliştirdiği biçimsel yeniliklerdir.

Sol sütundaki üçüncü maddenin Tevfik Fikret'in biçimsel ve manzum hikaye üslubuyla eşleştiğini doğrulamak için.

4

Sâât-ı semenfâm gibi dilsel özelliklerin ve sanat için sanat ilkesinin kime ait olduğunu belirleme

Bu yaklaşım Cenap Şahabettin'in estetik ve dil anlayışını yansıtır.

Sol sütundaki dördüncü maddenin Cenap Şahabettin'in sanat anlayışıyla eşleştiğini doğrulamak için.

Key Concept

Servet-i Fünun Şiirinde Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in Sanat Görüşleri ve Biçimsel Özellikleri

Estimated Time:2m 0s

Question 2Question →

Aşağıda verilen sosyolojik araştırma senaryoları ile bu senaryolarda kullanılan araştırma yöntem ve tekniklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Dağ köyünün tüm yönleriyle incelenmesi monografi; araştırmacının kuryelik yaparak veri toplaması katılımlı gözlem; vatandaş memnuniyeti için binlerce kişiye soru formu uygulanması anket; maden kazası sonrasındaki sürecin tekil olarak irdelenmesi ise olay incelemesi yöntemleriyle eşleşir.

Verilen senaryolardaki araştırmacı tutumları ve veri toplama süreçleri, sosyolojik araştırma tekniklerinin ayırt edici tanımlarıyla tam olarak örtüşmektedir: köyün bütüncül analizi monografiye, kurye rolünü üstlenme katılımlı gözleme, binlerce kişiye soru formu dağıtma ankete, maden kazası sonrası süreci inceleme ise olay incelemesine karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1

Birinci senaryonun analizi

Geleneksel bir dağ köyünün tüm kurumlarıyla çok yönlü incelenmesi, sınırları belirli küçük bir sosyal birimin bütüncül analizine dayandığından monografi tekniği ile eşleşir.

Monografi, sınırlı bir konuyu veya toplumsal birimi derinlemesine ve her yönüyle incelemeyi hedefler.

2

İkinci senaryonun analizi

Araştırmacının bizzat kuryelik yaparak kurye topluluğunun günlük pratiklerini içeriden izlemesi katılımlı gözlem tekniği ile eşleşir.

Araştırmacı incelediği grubun içine katılarak onların doğal davranış kalıplarını ve rollerini doğrudan paylaşmaktadır.

3

Üçüncü senaryonun analizi

Belediyenin binlerce kişiye standart soru formları uygulayarak veri toplaması anket tekniği ile eşleşir.

Anket, geniş kitlelerin tutum ve davranışlarını standart sorular vasıtasıyla nicel olarak saptamaya yarar.

4

Dördüncü senaryonun analizi

Büyük bir maden kazası sonrasındaki özgün kriz sürecinin çok boyutlu ve derinlemesine irdelenmesi olay incelemesi tekniği ile eşleşir.

Olay incelemesi (vaka çalışması), sınırları belirgin tekil bir olguyu çeşitli kaynaklar kullanarak kendi gerçek yaşam bağlamı içinde derinlemesine inceler.

Key Concept

Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikleri

Estimated Time:2m 0s

Question 3Question →

Aşağıda 18. yüzyıl - 19. yüzyıl felsefesinde öne çıkan filozoflar ve onların bilgi ile birey-devlet ilişkisine dair temel görüşleri verilmiştir. Bu filozofları, savundukları temel görüşlerle doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

John Locke empirist bilgi anlayışı ve mülkiyeti koruyan sınırlandırılmış devlet modeliyle; Immanuel Kant akıl ve deneyi kritisizm ile sentezleyen yaklaşımı ve özgürlüğü güvenceye alan devlet anlayışıyla; Jean-Jacques Rousseau genel irade ve toplumsal sözleşme fikriyle; G. W. F. Hegel ise Geist'a dayalı diyalektik felsefesi ve devleti ahlaki tinin en üst aşaması gören yaklaşımıyla eşleşmelidir.

Filozofların aydınlanma dönemi ve sonrasındaki epistemolojik (bilgi problemi) ve politik (birey-devlet ilişkisi) argümanları tam olarak karşılık gelen tanımlarla eşleşmiştir. Locke empirizm ve sınırlı devletle, Kant kritisizm ve hukuki özgürlükle, Rousseau genel irade ve toplumsal sözleşmeyle, Hegel ise Geist ve mutlak ahlaki devletle ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

John Locke'un felsefesinin analiz edilmesi

Locke'un bilgi kuramında empirizmi (zihnin tabula rasa olması) ve siyaset felsefesinde mülkiyet hakkını korumayı amaçlayan liberal devlet anlayışını temsil ettiği belirlenir. Bu, ikinci açıklamayla eşleşir.

Locke'un epistemolojik ve politik argümanlarının temel niteliklerini doğru ayırt etmek.

2

Immanuel Kant'ın felsefesinin analiz edilmesi

Kant'ın bilgi kuramında kritisizmi (akıl ve deneyin sentezi) ve siyaset felsefesinde ahlaki özerklik ile hukukun üstünlüğünü temel alan devlet yapısını savunduğu belirlenir. Bu, birinci açıklamayla eşleşir.

Kant'ın kritisizm akımını ve ahlak-siyaset ilişkisine dair yaklaşımını saptamak.

3

Jean-Jacques Rousseau'nun felsefesinin analiz edilmesi

Rousseau'nun toplumsal sözleşme, genel irade ve insanın doğal durumdaki özgürlüğünün toplumsal yapıda nasıl korunacağı üzerine olan görüşleri belirlenir. Bu, dördüncü açıklamayla eşleşir.

Rousseau'nun halk egemenliği ve genel irade teorisini ayırt etmek.

4

G. W. F. Hegel'in felsefesinin analiz edilmesi

Hegel'in diyalektik idealizminde Geist (mutlak zihin) kavramını ve devleti bu nesnel tinin yeryüzündeki en yüksek ahlaki açılımı olarak gören devlet teorisini savunduğu saptanır. Bu, üçüncü açıklamayla eşleşir.

Hegel'in Geist odaklı ontolojik ve siyasi şemasını belirlemek.

Key Concept

18-19. Yüzyıl Felsefesinde Filozofların Bilgi ve Siyaset Görüşleri

Estimated Time:2m 30s

Question 4Question →

Küresel ölçekte çevre sorunlarının önlenmesi, doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilirlik amacıyla faaliyet gösteren çeşitli uluslararası çevre örgütleri bulunmaktadır. Bu örgütlerin yapıları, finansman kaynakları ve çalışma yöntemleri birbirinden farklıdır.

Aşağıda verilen uluslararası çevre örgütlerini, bu örgütlerin temel nitelikleri ve faaliyet alanlarıyla doğru ��ekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Greenpeace (Yeşilbarış) - Tamamen bağımsız çalışmayı ilke edinen sivil toplum örgütü; WWF (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) - Panda sembolüyle bilinen uluslararası vakıf; UNEP (Birleşmiş Milletler Çevre Programı) - BM bünyesindeki resmi kuruluş; IUCN (Dünya Doğayı Koruma Birliği) - Kırmızı Liste'yi hazırlayan çevre birliği.

Doğru eşleştirmede; Greenpeace doğrudan eylemleri ve bağımsız bütçesiyle ilgili olan açıklamayla; WWF panda logosu ve doğa koruma projeleriyle; UNEP Birleşmiş Milletler bünyesindeki resmi çevre programı olmasıyla; IUCN ise nesli tehlikedeki türlerin Kırmızı Liste'sini hazırlamasıyla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1

İlk olarak bağımsız yapısı ve doğrudan eylem stratejisi ile öne çıkan sivil toplum örgütünü belirleyin.

Bu özellikler Greenpeace örgütü ile eşleşir.

Greenpeace, hiçbir hükümet veya şirketten finansal destek almayarak bağımsızlığını korumayı ve doğrudan eylem yapmayı temel ilke edinmiştir.

2

İkinci olarak panda sembolü ile tanınan ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına odaklanan vakfı tespit edin.

Bu nitelikler WWF (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) ile eşleşir.

WWF, dünya çapında doğa koruma projeleri yürüten ve panda logosuyla bilinen en köklü vakıflardandır.

3

Üçüncü olarak Birleşmiş Milletler sisteminin bir parçası olan hükümetler arası resmi kuruluşu bulun.

Bu tanım UNEP (Birleşmiş Milletler Çevre Programı) ile eşleşir.

UNEP, devletler arası çevre iş birliğini koordine eden resmi küresel yapıdır.

4

Son olarak yabani türlerin nesillerinin tehlike durumlarını gösteren Kırmızı Liste'yi yayımlayan yapıyı belirleyin.

Bu faaliyet IUCN (Dünya Doğayı Koruma Birliği) ile eşleşir.

IUCN, küresel düzeyde türlerin korunma durumunu belirleyen Kırmızı Liste'yi yayımlayan en yetkili uluslararası organizasyondur.

Key Concept

Uluslararası çevre örgütlerinin yapısal özellikleri ve küresel çevre politikalarındaki faaliyet alanları.

Alternative Method

Uluslararası örgütleri eşleştirirken isimlerindeki kısaltmalara dikkat etmek faydalı olabilir. UNEP ifadesindeki 'UN' (United Nations - Birleşmiş Milletler) kısmı, bu yapının resmi bir BM kuruluşu olduğunu hatırlatır. WWF'in dünyaca ünlü panda logosu ise biyolojik çeşitlilik koruma faaliyetleriyle eşleştirmeyi kolaylaştırır.

Estimated Time:1m 30s

Question 5Question →

Aşağıda sol sütunda verilen duyum ve algı kavramlarını, sağ sütundaki uygun günlük yaşam örnekleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Algıda Değişmezlik kavramı uzaklaşan uçağın boyutunun değişmediğinin bilinmesiyle; Duyusal Uyum kavramı kaplıca suyundaki sıcaklık hissinin reseptör düzeyinde kaybolmasıyla; Alışma kavramı klima sesinin zihinsel olarak arka plana itilmesiyle; Algıda Seçicilik kavramı ise yeni araba alacak kişinin trafikte o araçları fark etmesiyle eşleşir.

Doğru eşleştirmede; algıda değişmezlik ilkesi uzaklaşan uçağın zihinde küçülmemesiyle, duyusal uyum sıcak banyo suyuna reseptör düzeyinde alışılmasıyla, alışma klima fan sesinin bilişsel olarak engellenmesiyle, algıda seçicilik ise ilgiye bağlı olarak otomobillerin fark edilmesiyle tam olarak eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Kavramların fizyolojik ve psikolojik temellerini ayırt etme.

Duyusal uyumun doğrudan reseptörler (fizyolojik) ile ilgili olduğunu, alışmanın ise dikkat ve tepki (bilişsel/psikolojik) düzeyinde gerçekleştiğini belirlemek.

Bu iki kavram sıklıkla karıştırıldığı için ayrımın netleştirilmesi doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.

2

Sağ sütundaki örneklerin analiz edilmesi.

Kaplıca suyu örneğinde reseptör kelimesinin geçmesi duyusal uyumu; klima sesinin fark edilmemesi ise zihinsel arka plana itme nedeniyle alışmayı doğrular.

Örneklerdeki fizyolojik ve bilişsel ipuçlarını yakalamak.

3

Algı düzeyindeki diğer iki kavramın örneklerle eşleştirilmesi.

Uçağın retina görüntüsünün değişmesine rağmen boyutunun aynı kalması algıda değişmezliğe; araba alma ilgisi olan kişinin o araçları fark etmesi ise algıda seçiciliğe karşılık gelir.

Fiziksel değişim durumlarındaki değişmez algı ile bireysel ilgi odaklı algı süreçlerini eşleştirmek.

Key Concept

Duyum ve algı süreçleri arasındaki fizyolojik (duyusal uyum) ve psikolojik (alışma, algıda değişmezlik, algıda seçicilik) ayrımlar.

Question 6Question →

Psikoloji bilimi, hem kendi bünyesinde çeşitli alt dallara ayrılmakta hem de çalışma alanlarına göre diğer bilim dallarıyla yakın ilişkiler kurmaktadır.

Buna göre, verilen araştırma konularını ilgili oldukları psikoloji alt dallar�� veya ilişkili bilim disiplinleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Zihinsel süreçlerin ve bilgi işlemenin ele alındığı birinci çalışma Bilişsel Psikoloji ile; grup içi davranışların ve tutumların ele alındığı ikinci çalışma Sosyal Psikoloji ile; kaygı bozukluğu ve terapi sürecinin ele alındığı üçüncü çalışma Klinik Psikoloji ile; sinir sistemi ve hormonal değişimlerin ele alındığı dördüncü çalışma ise Fizyolojik Psikoloji ile eşleşmektedir.

Araştırma konuları incelendiğinde; zihinsel bilgi işleme süreçleri Bilişsel Psikoloji ile, grup içi tutumlar ve etkileşimler Sosyal Psikoloji ile, psikolojik rahatsızlıkların tedavisi Klinik Psikoloji ile ve biyolojik/fizyolojik süreçler ise Fizyolojik Psikoloji ile doğrudan eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Birinci araştırma konusu analiz edilir.

Çalışmanın bilgi işleme, bellekten geri çağırma ve problem çözme gibi zihinsel süreçlere odaklandığı belirlenir. Bu nitelikler çalışmayı Bilişsel Psikoloji ile eşleştirir.

Bilişsel psikoloji, insan zihninin bilgiyi alma, işleme, depolama ve kullanma süreçlerini inceler.

2

İkinci araştırma konusu analiz edilir.

Çalışmanın bireyin grup üyeliği, tutumları ve önyargıları üzerindeki etkileri incelediği belirlenir. Bu nitelikler çalışmayı Sosyal Psikoloji ile eşleştirir.

Sosyal psikoloji, bireylerin düşünce, duygu ve davranışlarının diğer insanlardan nasıl etkilendiğini araştırır.

3

Üçüncü araştırma konusu analiz edilir.

Çalışmanın kaygı bozukluğu ve terapi yöntemlerinin klinik ortamda sınanmasına yönelik olduğu belirlenir. Bu nitelikler çalışmayı Klinik Psikoloji ile eşleştirir.

Klinik psikoloji, psikolojik kökenli rahatsızlıkların teşhisi, değerlendirilmesi ve tedavisi ile ilgilenir.

4

Dördüncü araştırma konusu analiz edilir.

Çalışmanın sinir sistemi, elektrokimyasal süreçler ve hormonların öğrenme üzerindeki etkisine yönelik olduğu belirlenir. Bu nitelikler çalışmayı Fizyolojik Psikoloji ile eşleştirir.

Fizyolojik psikoloji, biyolojik süreçlerin, sinir sisteminin ve hormonların davranış üzerindeki etkilerini konu edinir.

Key Concept

Psikolojinin Alt Dalları ve Çalışma Alanları

Question 7Question →

Aşağıdaki sol sütunda toplumsal kurumların temel özellikleri, sağ sütunda ise bu özellikleri örneklendiren durumlar verilmiştir. Sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Soyut ve İlişkisel Yapı özelliği ailenin kurallar örüntüsü olmasıyla; Normatif ve Yaptırımcı Karakter özelliği hukuk ve dinin davranışları sınırlamasıyla; Karşılıklı Bağımlılık ve Bütünlük özelliği ekonomideki değişimin eğitim ve aileyi etkilemesiyle; Tarihsel Süreklilik ve Dirençlilik özelliği ise krizlere rağmen devlet ve din gibi yapıların korunmasıyla eşleşmektedir.

Toplumsal kurumlar; soyutluk, normatiflik, karşılıklı bağımlılık ve süreklilik gibi temel özellikler taşır. Doğru eşleştirmede ailenin kurallar ve roller örüntüsü olması soyutluğa; hukuk ve dinin yaptırımlarla sınır çizmesi normatifliğe; sanayileşmenin aile ve eğitimi değiştirmesi karşılıklı bağımlılığa; krizlere rağmen devlet ve dinin korunması ise tarihsel sürekliliğe işaret eder.

Step-by-Step Solution

1

Toplumsal kurum kavramının soyut niteliğini ve toplumsal gruptan farkını ayırt etmek.

Soyut ve İlişkisel Yapı özelliğinin, somut kişilerden ziyade kurallar ve roller sistemini anlatan aile kurumu örneğiyle eşleştiği saptanır.

Kurumlar somut nesneler veya gruplar değil, ilişkileri düzenleyen soyut kurallar bütünüdür.

2

Kurumların toplumsal kontrolü sağlama ve denetleme işlevini analiz etmek.

Normatif ve Yaptırımcı Karakter özelliğinin, hukuk ve dinin bireyleri cezalandırma ve sınırlandırma işleviyle eşleştiği belirlenir.

Kurumlar normlar ve yaptırımlar aracılığıyla bireysel eylemleri düzenler.

3

Kurumların birbirleriyle olan işlevsel bağlarını değerlendirmek.

Karşılıklı Bağımlılık ve Bütünlük özelliğinin, ekonomideki sanayileşmenin aile ve eğitimi değiştirmesi örneğiyle eşleştiği saptanır.

Toplumsal yapıdaki bir kurumda meydana gelen değişim diğer kurumları da kaçınılmaz olarak etkiler.

4

Kurumların zamana karşı dayanıklılığını ve aktarım gücünü incelemek.

Tarihsel Süreklilik ve Dirençlilik özelliğinin, krizlere rağmen devlet ve din yapısının nesiller boyu sürmesiyle eşleştiği görülür.

Toplumsal kurumlar kişilerden bağımsız olarak kurumsallaştığı için görece yavaş değişir ve kalıcıdır.

Key Concept

Toplumsal kurumların genel özellikleri ve toplumsal ilişkileri düzenleme biçimleri

Question 8Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomi tarihinde uygulanan ekonomi politikaları ve bu politikaların mekânsal/sektörel yansımaları göz önüne alındığında, aşağıda verilen tarihsel dönemler ile bu dönemlerin en belirgin ekonomik gelişmelerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

1923-1929 dönemi özel teşebbüsü destekleme çalışmalarıyla (Teşvik-i Sanayi Kanunu); 1930-1950 dönemi devletçilik politikası ve kamu yatırımlarıyla (Sümerbank vb.); 1950-1960 dönemi tarımda makineleşme ve karayolu yatırımlarıyla; 1960-1980 dönemi ise planlı kalkınma (DPT) ve ithal ikameci sanayileşme ile eşleşir.

Türkiye'nin ekonomi tarihi incelendiğinde her dönemin kendine özgü küresel gelişmelerden ve yerel ihtiyaçlardan etkilendiği görülür. 1923-1929 dönemi kuruluş dönemi olup özel sektör Teşvik-i Sanayi Kanunu ile desteklenmiştir. 1929 krizinden sonra 1930-1950 arasında devletçi modele geçilmiştir. 1950-1960 döneminde dış yardımlarla tarım ve ulaşımda altyapı dönüşümleri yaşanmıştır. 1960'tan sonra ise DPT kurularak planlı kalkınma ve ithal ikameci model uygulanmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Türkiye ekonomi tarihindeki dönemlerin temel karakterlerini ve uygulanan ekonomik modelleri inceleyin.

1923-1929 liberal dönem, 1930-1950 devletçi dönem, 1950-1960 tarımda makineleşme ve altyapı dönemi, 1960-1980 ise planlı kalkınma dönemidir.

Her dönemi kendine has kılan politika kararlarını ve bunların araziye/üretime olan coğrafi etkilerini sınıflandırmak gerekir.

2

Dönemleri sırasıyla verilen ekonomik gelişmelerle eşleştirin.

1923-1929 için Teşvik-i Sanayi Kanunu; 1930-1950 için Büyük Buhran sonrası devletçilik ve KİT'ler; 1950-1960 için Marshall Planı yardımları ve tarımda makineleşme; 1960-1980 için DPT ve kalkınma planları bulunur.

Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar uygulanan ekonomi politikalarının zaman dizimi ve sektörel etkileri bu eşleştirmeyi zorunlu kılar.

Key Concept

Türkiye Ekonomisinin Tarihsel Gelişimi ve Ekonomi Politikaları

Estimated Time:2m 0s

Question 9Question →

Klasik Türk şiirinde dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin kendilerine has yapısal, kökensel ve içeriksel özellikleri bulunmaktadır. Aşağıda verilen nazım şekillerini, karşılarındaki en belirleyici karakteristik özellikleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Şarkı - meyan ve nakarat içeren bestelenmeye uygun nazım şekli; Tuyuğ - Türklerin kazandırdığı tek aruz kalıplı tek dörtlük; Rubai - 24 özel aruz kalıbıyla yazılan İran kökenli tek dörtlük; Murabba - dörder dizelik çok bentli nazım şekli

Doğru eşleştirmede: Şarkı nazım şekli, meyan ve nakarat dizesine sahip olması ve bestelenmek amacıyla yazılmasıyla ilgili açıklamayla; Tuyuğ nazım şekli, Türklerin kazandırdığı tek aruz kalıbıyla yazılan tek dörtlük açıklamasıyla; Rubai nazım şekli, İran kökenli olup 24 özel aruz kalıbıyla yazılan tek dörtlük açıklamasıyla; Murabba nazım şekli ise dörder dizelik bentlerden oluşan çok bentli yapı açıklamasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin yapısal özelliklerini belirleme

Şarkı'nın meyan ve nakarat özellikleriyle, Murabba'nın bent sayısıyla öne çıktığı; Tuyuğ ve Rubai'nin ise tek dörtlükten oluştuğu tespit edilir.

Şarkı ve Murabba çok bentli, Tuyuğ ve Rubai ise tek dörtlükten oluşan formlar olduğu için temel yapısal ayrım yapılır.

2

Tek dörtlükten oluşan nazım şekillerini (Tuyuğ ve Rubai) kendi aralarında ayırt etme

Tuyuğ'un Türk kökenli olması ve sadece tek bir aruz kalıbıyla (fâilâtün fâilâtün fâilün) yazılması, Rubai'nin ise İran kökenli olması ve kendine has 24 aruz kalıbıyla yazılması özellikleri eşleştirilir.

İki tek dörtlük biçimini köken ve aruz kalıbı farklarına göre doğru şekilde eşleştirmek gerekir.

3

Çok bentli nazım şekillerini (Şarkı ve Murabba) kendi aralarında ayırt etme

Şarkı'nın bestelenmek üzere yazılması, meyan ve nakarat bulundurması özellikleri; Murabba'nın ise genel dörder dizelik bent yapısı ve kafiye düzeni özellikleri eşleştirilir.

Meyan ve nakarat gibi kavramların şarkıya ait olduğunu bilmek doğru eşleştirmeyi tamamlar.

Key Concept

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin yapısal, kökensel ve içeriksel ayırıcı özellikleri

Estimated Time:2m 0s

Question 10Question →

Aşağıda İlk ve Orta Çağlarda küresel ticarette önemli rol oynayan ticaret yolları ile bu yolların temel özellikleri verilmiştir. Ticaret yollarını bu özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Kral Yolu - Pers İmparatorluğu tarafından inşa edilen posta ve ticaret yolu; İpek Yolu - Kök Türk, Sasani ve Bizans ittifaklarına konu olan küresel güzergâh; Baharat Yolu - Hindistan'dan Akdeniz ve Avrupa pazarlarına uzanan ticaret rotası; Kürk Yolu - Hazar havzasından Sibirya ormanlarına uzanan kuzey hattı şeklinde eşleşmelidir.

Kral Yolu Perslerin inşa ettiği posta ve ticaret yoludur; İpek Yolu Çin'den başlayıp Kök Türk, Sasani ve Bizans ittifaklarına konu olan küresel ticaret hattıdır; Baharat Yolu Hindistan çıkışlı olup deniz rotasıyla Akdeniz limanlarına uzanır; Kürk Yolu ise Hazar havzasından kuzey ormanlarına uzanan kürk ticareti yoludur. Bu eşleştirmeler tarihi gerçeklerle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Kral Yolu'nun özelliklerini belirleme

Kral Yolu'nun Anadolu'da Sardes'ten başlayıp Pers başkenti Susa'ya ulaştığı ve Pers posta teşkilatı ile ilişkili olduğu belirlenir. Bu tanım Pers İmparatorluğu'nu içeren açıklama ile eşleşir.

Tarihi yolların başlangıç noktalarını ve kurucularını tespit etmek doğru eşleştirmeyi sağlar.

2

İpek Yolu'nun siyasi ve coğrafi ilişkilerini analiz etme

İpek Yolu'nun Çin'den başlayıp Orta Asya'yı geçerek Bizans ve Sasaniler arasında diplomatik ittifaklara (örneğin Kök Türk-Sasani ve Kök Türk-Bizans ittifakları) neden olduğu belirlenir. Bu tanım ilgili açıklama ile eşleşir.

İlk ve Orta Çağ'da devletler arası siyasi mücadelelerin ekonomik nedenlerini kavramak analitik çözüm sunar.

3

Baharat Yolu'nun güzergahını ve ticaret emtiasını saptama

Baharat Yolu'nun Hindistan'dan başlayıp deniz yoluyla Kızıldeniz ve Basra Körfezi üzerinden Ortadoğu ve Avrupa'ya ulaştığı belirlenir. Bu tanım Hindistan ve Akdeniz limanlarını içeren açıklama ile eşleşir.

Coğrafi köken ve ürün eşleşmesini doğrulamak ticaret yollarını ayırt etmeye yardımcı olur.

4

Kürk Yolu'nun coğrafi sahasını ve ticaret konusunu inceleme

Kürk Yolu'nun İtil Nehri ve Hazar havzasından kuzeye, Sibirya'ya uzandığı ve samur, kunduz gibi kürk hayvanlarının ticaretine sahne olduğu belirlenir. Bu tanım kuzey hattına dair açıklama ile eşleşir.

İklim ve coğrafi özelliklerin ekonomik faaliyetler üzerindeki etkisini analiz etmek son eşleşmeyi tamamlar.

Key Concept

İlk ve Orta Çağ'da küresel ticaret yollarının devletler arası ilişkilere, haberleşmeye ve ekonomik hayata etkileri.

Estimated Time:2m 0s

Question 11Question →

Aşağıdaki sol sütunda verilen duyum ve algı süreçleriyle ilgili kavramları, sağ sütunda yer alan günlük yaşam örnekleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Duyusal Alışma kavramı saat tıkırtılarının zamanla fark edilmemesiyle; Duyarsızlaşma kavramı acil servis hekiminin zamanla kaygı hissetmemesiyle; Algıda Seçicilik kavramı araba alacak kişinin o marka araçları daha sık fark etmesiyle; Fiziksel İllüzyon kavramı ise su dolu bardaktaki pipetin kırık görünmesiyle eşleşmektedir.

Kavramlar tanımları ve özellikleri doğrultusunda günlük yaşam örnekleriyle doğru şekilde eşleştirilmiştir. Duyusal Alışma fiziksel uyarıcılara (ses), Duyarsızlaşma duygusal durumlara (kaygı), Algıda Seçicilik zihinsel yönelime (ilgi/araba), Fiziksel İllüzyon ise ortamın optik yapısına (pipet) dayanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Duyusal Alışma kavramının tanımından yola çıkılarak fiziksel bir uyarıcının sürekli etkisinde duyarlılığın kaybolduğu örnek tespit edilir.

Duyusal Alışma ile saat tıkırtılarının duyulmaması eşleştirilir.

Saat sesi fiziksel bir uyarıcıdır ve duyu organı bu sürekli uyarıcıya karşı duyarlılığını yitirmiştir.

2

Duyarsızlaşma kavramının tanımından yola çıkılarak duygusal tepkinin zayıfladığı örnek tespit edilir.

Duyarsızlaşma ile hekimin acil vakalardaki kaygısının azalması eşleştirilir.

Kaygı ve panik duygusal/psikolojik tepkilerdir; bu tepkilerin azalması fizyolojik değil, psikolojik düzeyde gerçekleşir.

3

Algıda Seçicilik kavramının tanımından hareketle ilgi, beklenti ve ihtiyaçlara göre öncelikli algılama örneği tespit edilir.

Algıda Seçicilik ile hedeflenen araba modelinin trafikte daha çok fark edilmesi eşleştirilir.

Kişinin zihnindeki beklenti ve ilgi alanı algılamayı yönlendirmiştir.

4

Fiziksel İllüzyon kavramının tanımından hareketle nesnel çevre veya uyarıcı kaynaklı ortak yanılsama örneği tespit edilir.

Fiziksel İllüzyon ile su dolu bardaktaki pipetin kırık görünmesi eşleştirilir.

Kırık görünme ışığın fiziksel kırılmasından kaynaklanır ve herkeste aynı yanılsamayı yaratır.

Key Concept

Duyum ve Algı Süreçleri Arasındaki Farklar ile Algı İlkeleri

Estimated Time:1m 30s

Question 12Question →

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralandırılmış dizeleri, sağ sütunda yer alan en belirgin edebî sanatlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

I. dize Hüsnütalil (right_2), II. dize Tecahülüarif (right_4), III. dize Tezat (right_1) ve IV. dize Mübalağa (right_3) sanatlarıyla eşleşmelidir.

Verilen dizeler içerdikleri en belirgin edebi sanatlarla doğru şekilde eşleştirilmiştir. Su Kasidesi'ndeki suyun akış nedeni hüsnütalil ile, Cahit Sıtkı Tarancı'nın yaşlılığı bilmezlikten gelmesi tecahülüarif ile, ağlamak ve gülüşmek karşıtlığı tezat ile, ah çekip değirmen döndürme abartısı ise mübalağa ile eşleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Birinci dizedeki suyun akış gerekçesini incelemek.

Suyun taşlara çarparak akışı (doğal olay), sevgilinin toprağına ulaşma gayesi şeklinde güzel bir sebebe bağlanmıştır. Bu hüsnütalil sanatıdır.

Birinci dizenin en belirgin sanatını belirlemek.

2

İkinci dizedeki soru ifadesini ve şairin bilgi durumunu incelemek.

Şair yaşlandığının ve saçlarının beyazladığının farkında olmasına rağmen bilmezlikten gelerek soru sormaktadır. Bu tecahülüarif sanatıdır.

İkinci dizenin en belirgin sanatını belirlemek.

3

Üçüncü dizedeki kelimeler arası anlam ilişkisini kontrol etmek.

'Ağlamak' ve 'gülüşmek' zıt anlamlı kelimeleridir. Bu tezat sanatıdır.

Üçüncü dizenin en belirgin sanatını belirlemek.

4

Dördüncü dizedeki abartma unsurunu incelemek.

Ah çekmenin dağı taşı eritmesi, gözyaşının değirmen döndürmesi gibi durumlar abartılmıştır. Bu mübalağa sanatıdır.

Dördüncü dizenin en belirgin sanatını belirlemek.

Key Concept

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Question 13Question →

Aşağıda verilen kişilik kuramları ile bu kuramların odaklandığı temel açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Psikoanalitik Kuram bilinçdışı süreçler ve id-ego-süperego vurgusu yapan açıklamayla; Hümanistik Kuram kendini gerçekleştirme potansiyeli ve öznel dünyayı merkeze alan açıklamayla; Sosyal Bilişsel Kuram ise zihinsel süreçler, çevre ve davranış etkileşimini savunan açıklamayla eşleşir.

Kuramların eşleştiği açıklamalar, ilgili kuramcıların (Freud, Rogers/Maslow ve Bandura) literatüre kazandırdığı en temel kavramları ve kuramsal odakları yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Psikoanalitik Kuram'ın temel kavramları hatırlanır.

Bilinçdışı, id, ego, süperego ve içsel çatışmalar bu kuramın temelini oluşturur. Bu ifadeleri barındıran ikinci açıklama belirlenir.

Freud'un psikoanalitik teorisi tamamen bilinçdışı ve yapısal kişilik öğeleriyle ilişkilidir.

2

Hümanistik Kuram'ın odaklandığı kavramlar belirlenir.

Kendini gerçekleştirme potansiyeli ve öznel dünya vurgusu hümanistik yaklaşım ile eşleşir. Bu doğrultuda üçüncü açıklama seçilir.

Maslow ve Rogers'ın insancıl yaklaşımı bireyin biricikliğini ve potansiyelini gerçekleştirmesini temel alır.

3

Sosyal Bilişsel Kuram analiz edilir.

Çevre, zihinsel süreçler ve davranış etkileşimini vurgulayan birinci açıklama ile eşleştirme tamamlanır.

Bandura'nın karşılıklı belirleyicilik ilkesi bilişsel, çevresel ve davranışsal faktörlerin bir arada çalışmasını öngörür.

Key Concept

Kişilik Kuramları

Question 14Question →

Aşağıda sol sütunda bilgi felsefesindeki (epistemoloji) bazı temel akımlar, sağ sütunda ise bu akımların bilginin kaynağına yönelik açıklamaları verilmiştir. Akımlar ile açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Rasyonalizm - Doğru ve güvenilir bilginin kaynağının yalnızca insan aklı olduğunu savunan tanım; Empirizm - Duyusal tecrübeyi ve boş levhayı temel alan tanım; Kritisizm - Akıl ile deneyin sentezini savunan tanım; Entüisyonizm - Sezgiyle doğrudan hakikate ulaşılabileceğini savunan tanım.

Doğru eşleştirmede rasyonalizm akla, empirizm duyusal deneyime, kritisizm akıl ve deneyin sentezine, entüisyonizm ise sezgiye dayanan epistemolojik açıklamalarla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Sol sütundaki felsefi akımların ve sağ sütundaki epistemolojik açıklamaların temel kavramlarını analiz edin.

Her akımın bilginin kaynağına ilişkin anahtar kavramları (akıl, deney, sentez, sezgi) belirlenir.

Eşleştirmenin doğru temellere dayanabilmesi için akımların ayırt edici özelliklerinin belirlenmesi gerekir.

2

Rasyonalizm ve empirizm akımlarını, akıl ve deney/boş levha vurgularıyla eşleştirin.

Rasyonalizm akıl vurgulu tanıma, empirizm ise boş levha (tabula rasa) ve deney içeren tanıma eşlenir.

Rasyonalizm bilginin kaynağını akılda ararken, empirizm deney ve deneyimi tek kaynak olarak görür.

3

Kritisizm ve entüisyonizm akımlarını, akıl-deney sentezi ve doğrudan sezgi vurgularıyla eşleştirin.

Kritisizm sentez tanımına, entüisyonizm ise sezgi tanımına eşlenir.

Kritisizm akıl ile deneyin birleşimini savunur; entüisyonizm ise bunlara alternatif olarak sezgiyi önerir.

Key Concept

Bilgi Felsefesinde Bilginin Kaynağına İlişkin Yaklaşımlar

Estimated Time:2m 0s

Question 15Question →

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl divan şairlerini, sağ sütundaki belirleyici edebi özellikleri ve eserleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Şeyhi ile mesnevi türündeki alegorik hiciv eseri ve tıp bilgisiyle tanınan şair; Zâtî ile Bayezid Camii avlusundaki dükkânında genç şairlere hocalık yapan, Şem ü Pervâne mesnevisinin sahibi şair; Fuzûlî ile aşkı, ıstırabı ve tasavvufi derinliği lirik bir dille işleyen, şiirde ilmin önemini Türkçe Divan'ının mukaddimesinde vurgulayan şair; Bağdatlı Rûhî ile edebiyat tarihindeki yerini büyük oranda toplumsal eleştiri içeren terkibibendiyle edinen şair eşleşmelidir.

Doğru eşleştirmede: Şeyhi, hekimlik kimliği ve Harname mesnevisiyle ikinci açıklamayla; Zâtî, genç şairleri yetiştirdiği dükkânı ve Şem ü Pervâne mesnevisiyle üçüncü açıklamayla; Fuzûlî, lirik/tasavvufi aşk anlayışı ve Türkçe Divan önsözündeki ilim vurgusuyla birinci açıklamayla; Bağdatlı Rûhî ise toplumsal eleştiri içeren meşhur terkibibendi ve kalenderane tarzıyla dördüncü açıklamayla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Şeyhi'nin yüzyılını ve edebi özelliklerini tespit etme.

Şeyhi, 15. yüzyıl şairidir. Tıp eğitimi almış bir hekimdir ve ünlü hiciv mesnevisi Harname'yi yazmıştır. Bu özellikler ikinci açıklama ile eşleşir.

Şairin yüzyıl ve eser bilgisini belirleyerek doğru eşleştirmeyi yapmak.

2

Zâtî'nin edebiyat tarihindeki rolünü ve eserini belirleme.

Zâtî, 16. yüzyılda yaşamış, dükkânında genç şairleri yetiştirmiş ve Şem ü Pervâne mesnevisini kaleme almıştır. Bu özellikler üçüncü açıklama ile eşleşir.

Zâtî'nin hocalık yönü ve Şem ü Pervâne eseriyle eşleşmesini doğrulamak.

3

Fuzûlî'nin şiir anlayışını ve divan önsözü bilgisini kontrol etme.

Fuzûlî, aşkın ıstırabını ve tasavvufu konu edinir; Türkçe Divan'ının önsözünde 'ilimsiz şiir temelsiz duvara benzer' diyerek ilmi vurgular. Bu özellikler birinci açıklama ile eşleşir.

Şairin şiir felsefesi ve divan mukaddimesi bilgisini kullanarak eşleştirmeyi tamamlamak.

4

Bağdatlı Rûhî'nin en belirgin edebi formunu ve tarzını eşleştirme.

Bağdatlı Rûhî, toplumsal eleştiri temalı ünlü Terkibibendi ve rindane, kalenderane edebi kişiliğiyle tanınır. Bu özellikler dördüncü açıklama ile eşleşir.

Bağdatlı Rûhî'nin terkibibent formu ve rindane/toplumsal eleştiri yönüyle eşleştiğini doğrulamak.

Key Concept

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Hayatları, Edebi Tarzları ve Eserleri

Question 16Question →

İlk ve Orta Çağlarda Avrasya bozkırlarında yaşamını sürdüren Türk topluluklarının gerçekleştirdiği göç hareketlerinin nedenleri ile bu nedenlerin doğrudan ortaya çıkardığı sonuçlar veya yansımaları bulunmaktadır. Buna göre, sol sütunda yer alan göç nedenlerini sağ sütundaki uygun sonuç veya yansımalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Sert karasal iklim koşullarının yaşanması, kuraklık ve hızlı nüfus artışı -> Otlak yetersizliği yaşanması ve temel geçim kaynağı olan hayvancılığın sürdürülemez hâle gelmesi; Boylar arasında yaşanan iç siyasi anlaşmazlıklar ve hâkimiyet mücadeleleri -> Mağlup olan veya bağımsızlığını kaybetmek istemeyen boyların başka bölgelere göç etmesi; Çin ve Kitan gibi güçlü dış güçlerin askeri ve siyasi baskılar uygulaması -> Toplulukların başka milletlerin boyunduruğu altına girmeyi reddederek bağımsız yaşama iradesini koruması; Türk cihan hâkimiyeti mefkûresi ve yeni yurtlar edinme arzusu -> Göç edilen yeni coğrafyalarda askeri ve teşkilatçı yapıların aktarılmasıyla yeni devletlerin kurulması.

Türk göçlerinin nedenleri ve sonuçları arasındaki eşleşme, bozkır kültürünün ekonomik, siyasi, dışsal ve ideolojik dinamikleriyle tam uyumludur. İklim ve nüfus artışı otlak darlığına (ekonomik), boylar arası mücadele yenilen boyun göç etmesine (iç siyasi), dış baskılar bağımsızlık arzusuna (dış siyasi) ve cihan hâkimiyeti ülküsü ise yeni devletlerin kurulmasına (ideolojik/teşkilatçı) yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Coğrafi ve ekonomik etkenler analiz edilir.

İklim sertleşmesi, kuraklık ve nüfus artışının hayvancılıkla geçinen bozkır topluluklarında doğrudan otlak darlığına sebep olduğu belirlenir.

Türk göçlerinin temelinde yatan ekonomik ve coğrafi zorunlulukları tespit etmek.

2

İç siyasi etkenler değerlendirilir.

Boylar arası mücadelelerde yenilenlerin, kazanan boyun idaresini kabul etmeyip göç yoluna başvurduğu anlaşılır.

Boylar arası rekabetin siyasi sonuçlarını çözümlemek.

3

Dış siyasi baskılar ve bağımsızlık duygusu incelenir.

Çin ve Kitan gibi dış güçlerin baskılarından kaçmanın, Türklerdeki bağımsız yaşama (istiklal) arzusunun bir sonucu olduğu saptanır.

Dış tehditlerin göçe ve egemenlik anlayışına yansımasını bulmak.

4

İdeolojik ve teşkilatçı yapı analizi yapılır.

Cihan hâkimiyeti ülküsü ve yeni yurt kurma hedefinin, göç edilen yerlerde kurulan yeni devletler ve yayılan teşkilatçı kültür ile doğrudan ilişkili olduğu görülür.

Göçlerin kurumsal ve siyasi örgütlenmeye katkısını belirlemek.

Key Concept

Orta Asya Türk göçlerinin nedenleri ve sonuçları arasındaki neden-sonuç ilişkileri

Estimated Time:2m 0s

Question 17Question →

Aşağıda Millî Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçılarına ait bazı yapıtlar sol sütunda, bu yapıtların içerik ve üslup özellikleri ise sağ sütunda verilmiştir. Sol sütundaki yapıtları sağ sütundaki uygun açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Süleymaniye Kürsüsünde yapıtı vaiz diliyle İslam coğrafyasının sorunlarını ele alan açıklamayla; Eski Şiirin Rüzgârıyla yapıtı divan şiiri geleneğini eski biçimlerle canlandıran açıklamayla; Asım yapıtı ideal gençlik portresini diyaloglar üzerinden sunan açıklamayla; Kendi Gök Kubbemiz yapıtı ise modern Türkçe ve İstanbul sevgisini işleyen lirik şiir açıklamasıyla eşleşir.

Yapılan eşleştirmede Süleymaniye Kürsüsünde eseri İslam coğrafyasındaki sosyal sorunları vaiz diliyle aktaran açıklamayla; Eski Şiirin Rüzgârıyla eseri eski divan şiiri estetiğini yaşatan açıklamayla; Asım eseri ideal gençlik portresi çizen diyaloglu anlatımla; Kendi Gök Kubbemiz ise modern Türkçe ile yazılmış İstanbul ve tarih sevgisini işleyen lirik şiir açıklamasıyla birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Mehmet Âkif Ersoy'a ait yapıtların belirlenmesi

Süleymaniye Kürsüsünde ve Asım yapıtlarının Mehmet Âkif Ersoy'a ait olduğu ve Safahat külliyatında yer aldığı tespit edilir.

Yazar-eser eşleştirmesinde ilk doğru adımları atmak.

2

Mehmet Âkif Ersoy'un yapıtlarının içeriksel eşleştirilmesi

Süleymaniye Kürsüsünde eseri İslam coğrafyası ve vaiz anlatımı içeren açıklamayla; Asım eseri ise ideal Türk gençliği ve karşılıklı konuşma üslubu içeren açıklamayla eşleştirilir.

Yazarın sosyal gerçekçi ve didaktik anlayışını eser özelinde doğrulamak.

3

Yahya Kemal Beyatlı'ya ait yapıtların belirlenmesi ve eşleştirilmesi

Eski Şiirin Rüzgârıyla eseri eski şiir geleneğini ve divan tarzını yansıtan açıklamayla; Kendi Gök Kubbemiz eseri ise modern Türkçe ve İstanbul/tarih sevgisini işleyen lirik şiir açıklamasıyla eşleştirilir.

Yahya Kemal'in neo-klasik yönelimi ile modern Türkçe şiir anlayışı arasındaki ayrımı netleştirmek.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçılarının (Mehmet Akif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı) yapıtlarının estetik ve tematik özellikleri

Question 18Question →

Millî Edebiyat Dönemi'nin bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı, kendilerine has şiir anlayışları ve estetik duruşlarıyla Türk edebiyatında derin izler bırakmışlardır. Bu iki şairin edebî çizgilerini ve üslup özelliklerini yansıtan yapıtlar ile bu yapıtların açıklamaları aşağıda verilmiştir.

Buna göre, soldaki yapıtları sağdaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Süleymaniye Kürsüsünde eseri seyyahın gözlem ve vaazlarıyla İslam dünyasını anlatan açıklamayla; Kendi Gök Kubbemiz eseri İstanbul ve vatan sevgisini işleyen neoklasik açıklamayla; Âsım eseri ideal gençlik modelini diyaloglarla sunan açıklamayla; Eski Şiirin Rüzgârıyla eseri ise divan şiiri nazım şekillerini yaşatan şiirlerin toplandığı açıklamayla eşleşir.

Süleymaniye Kürsüsünde eseri realist-didaktik vaaz kurgusuyla; Kendi Gök Kubbemiz eseri İstanbul ve vatan sevgisini işleyen neoklasik tarzıyla; Âsım eseri ideal gençlik arayışı ve diyaloglu manzum yapısıyla; Eski Şiirin Rüzgârıyla eseri ise divan edebiyatı şekillerini modern Türkçe ile buluşturan yapısıyla doğru biçimde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Mehmet Âkif Ersoy'un 'Süleymaniye Kürsüsünde' adlı eserinin üslup ve içerik özelliklerini belirleme.

Bu eserin Safahat'ın ikinci kitabı olduğu, Süleymaniye Camisi'ne giden bir seyyahın gözlemleri ve vaazı üzerinden didaktik-realist bir çizgide toplumsal sorunları işlediği tespit edilir.

Eserin realist ve dinî-toplumsal odaklı yapısıyla en uygun açıklamayı bulmak için.

2

Yahya Kemal Beyatlı'nın 'Kendi Gök Kubbemiz' adlı şiir kitabının niteliklerini analiz etme.

Eserin, şairin hayattayken basılmadığı, modern dille neoklasik tarzda vatan, tarih ve İstanbul sevgisini yansıttığı belirlenir.

Yahya Kemal'in neoklasik şair kimliği ve meşhur şiir kitabının ayırt edici özelliklerini eşleştirmek için.

3

Mehmet Âkif Ersoy'un 'Âsım' adlı eserini inceleme.

Bu eserin karşılıklı konuşmalardan (diyalog) oluştuğu, savaş dönemi yıkımlarına karşı çözüm olarak ahlaklı ve idealist bir Türk gençliğini (Âsım) öne sürdüğü görülür.

Âsım karakterinin ve diyalog yapısının ait olduğu doğru tanımı seçebilmek için.

4

Yahya Kemal Beyatlı'nın 'Eski Şiirin Rüzgârıyla' eserini değerlendirme.

Bu eserde divan şiiri nazım şekillerinin (gazel, şarkı vb.) modern bir duyarlılık ve aruzla birleştirilerek geçmişin estetiğinin canlandırıldığı anlaşılır.

Geleneksel divan edebiyatı biçimlerini yaşatma çabasını bu şiir kitabıyla bağdaştırmak için.

Key Concept

Millî Edebiyat Dönemi Bağımsız Sanatçılarının (Mehmet Âkif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı) Eser ve Sanat Anlayışı Özellikleri

Estimated Time:2m 0s

Question 19Question →

Aşağıda verilen günlük yaşam durumlarını, ilgili oldukları sosyolojik kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Bir okul müdürünün kendi çocuğuna ceza vermekte zorlanması durumu 'rol çatışması' ile, çocuk gelişim uzmanının annelik rolünü kolaylaştırması durumu 'rol pekişmesi' ile, cerrahın başarılarından dolayı saygı görmesi durumu ise 'toplumsal saygınlık' ile eşleşir.

Okul müdürünün disiplin cezası kararında yaşadığı çelişki rol çatışması kavramıyla, çocuk gelişim uzmanının mesleki bilgisinin anneliğini kolaylaştırması rol pekişmesi kavramıyla, cerrahın başarıları sonucu gördüğü takdir ise toplumsal saygınlık kavramıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

İlk durumdaki okul müdürünün davranışını analiz etmek.

Müdürlük statüsünün getirdiği kuralları uygulama rolü ile babalık statüsünün getirdiği koruma rolü arasında bir uyuşmazlık (çatışma) olduğu görülür.

Bireyin sahip olduğu iki farklı statüye dair rollerin çelişmesi durumunu tespit etmek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.

2

İkinci durumdaki çocuk gelişim uzmanının davranışını analiz etmek.

Mesleki rolünün (çocuk gelişim uzmanlığı), ailedeki rolünü (annelik) kolaylaştırdığı ve desteklediği görülür.

Bir rolün diğerini destekleyip kolaylaştırmasını ifade eden kavramı belirlemek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.

3

Üçüncü durumdaki cerrahın durumunu analiz etmek.

Cerrahın mesleğindeki başarısı sayesinde toplumdan takdir ve saygı topladığı görülür.

Bireyin sergilediği başarılı rollerin sonucunda kazandığı toplumsal takdiri ifade eden kavramı belirlemek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.

Key Concept

Toplumsal rol ilişkileri (rol çatışması, rol pekişmesi) ve toplumsal saygınlık kavramlarının ayırt edilmesi.

Estimated Time:1m 30s

Question 20Question →

Doğal kaynak potansiyeli ile ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki farklılık göstermektedir. Aşağıda haritadaki konumları belirtilen ülkeleri, doğal kaynak-ekonomi ilişkisini yansıtan en uygun kalkınma profilleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Haritada I numara ile gösterilen Japonya, doğal kaynak yönünden fakir ancak yüksek teknolojiye sahip profil ile; II numara ile gösterilen Nijerya, zengin kaynaklara rağmen teknolojik yetersizlik barındıran profil ile; III numara ile gösterilen Rusya, hem zengin kaynaklara hem de teknolojik altyapıya sahip profil ile; IV numara ile gösterilen Somali ise hem kaynak hem sermaye yetersizliği çeken profil ile eşleşmektedir.

Kalkınma modellerinde ülkelerin sahip olduğu doğal kaynak miktarı kadar bu kaynakları işleyecek sermaye ve teknoloji düzeyi de belirleyicidir. Japonya kaynak fakiri-gelişmiş, Nijerya kaynak zengini-az gelişmiş, Rusya kaynak zengini-gelişmiş, Somali ise kaynak fakiri-az gelişmiş profilindedir.

Step-by-Step Solution

1

Haritada I numara ile gösterilen Doğu Asya ülkesi Japonya'nın kaynak ve gelişmişlik durumu belirlenir.

Japonya, doğal kaynak yönünden fakir ama gelişmiş bir ülkedir; dolayısıyla ham maddeyi ithal edip işleyen profile karşılık gelir.

Ülkenin sanayileşmiş yapısı ve beşerî sermayesi bu eşleştirmeyi gerektirir.

2

Haritada II numara ile gösterilen Batı Afrika ülkesi Nijerya'nın kaynak ve gelişmişlik durumu belirlenir.

Nijerya, zengin petrol rezervlerine sahip olmasına rağmen ekonomik olarak az gelişmiştir; yani kaynak yönünden zengin ancak teknoloji yönünden yetersiz profile uyar.

Sermaye ve altyapı yetersizliği ülkenin ham madde ihraç etmesine yol açmaktadır.

3

Haritada III numara ile gösterilen Rusya'nın kaynak ve gelişmişlik durumu belirlenir.

Rusya hem zengin doğal kaynaklara hem de gelişmiş sanayiye sahiptir; dolayısıyla zengin kaynak-gelişmiş sanayi profili ile eşleşir.

Geniş coğrafyadaki yer altı kaynakları modern sanayi altyapısıyla ekonomiye kazandırılmaktadır.

4

Haritada IV numara ile gösterilen Somali'nin kaynak ve gelişmişlik durumu belirlenir.

Somali hem doğal kaynak fakiridir hem de az gelişmiştir; dolayısıyla her iki açıdan da yetersiz olan profile karşılık gelir.

Coğrafi sınırlılıklar ve sosyo-ekonomik altyapı eksikliği bu durumu ortaya çıkarmıştır.

Key Concept

Ülkelerin doğal kaynak potansiyeli ve ekonomik gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişki

Estimated Time:2m 0s

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution