All practice questions

Question 421Question →

Kovalent bağlı bileşiklerin Lewis elektron nokta formüllerinde, atomlar arasında paylaşılarak bağ oluşumuna katılan elektron çiftlerine ortaklanmış (bağlayıcı) elektron çifti, bağ oluşumuna katılmayan değerlik elektron çiftlerine ise ortaklanmamış elektron çifti denir.

Aşağıda kimyasal formülleri verilen kovalent yapılı moleküller ile bu moleküllerin Lewis formüllerindeki ortaklanmış ve ortaklanmamış elektron çifti sayılarını içeren özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.
( $_1H$ , $_6C$ , $_7N$ , $_8O$ , $_9F$ , $_{16}S$ )

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

OF_2

molekülü 2 ortaklanmış ve 8 ortaklanmamış elektron çifti içeren ifadeyle;

NH_3

molekülü 3 ortaklanmış ve 1 ortaklanmamış elektron çifti içeren ifadeyle;

CS_2

molekülü ise 4 ortaklanmış ve 4 ortaklanmamış elektron çifti içeren ifadeyle eşleşir.

OF_2

molekülünde 2 tekli bağ ve atomların üzerinde toplam 16 ortaklanmamış elektron (8 çift) bulunur.

NH_3

molekülünde 3 tekli bağ ve azot üzerinde 2 ortaklanmamış elektron (1 çift) bulunur.

CS_2

molekülünde karbon ile kükürt atomları arasında toplam 4 bağ (4 çift) ve kükürtler üzerinde toplam 8 ortaklanmamış elektron (4 çift) bulunur. Bu verilerle yapılan eşleştirmeler tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1

Elementlerin katman elektron dizilimlerini yazarak değerlik elektron sayılarını belirlemek.

H (Z=1): 1 (Değerlik elektronu: 1)
C (Z=6): 2, 4 (Değerlik elektronu: 4)
N (Z=7): 2, 5 (Değerlik elektronu: 5)
O (Z=8): 2, 6 (Değerlik elektronu: 6)
F (Z=9): 2, 7 (Değerlik elektronu: 7)
S (Z=16): 2, 8, 6 (Değerlik elektronu: 6)

Lewis yapılarını doğru çizebilmek için her elementin son katmanındaki elektron sayısını bilmemiz gerekir.

2

Her molekülün Lewis yapısını çizerek ortaklanmış ve ortaklanmamış elektron çiftlerini saymak.

-

OF_2

için: Toplam değerlik elektronu =

6 + 2(7) = 20

. Çizimde oksijen merkezdedir, florlar tekli bağla bağlıdır (

F-O-F

). Florlarda üçer çift, oksiyende iki çift ortaklanmamış elektron vardır. Eşleşen: 2 ortaklanmış, 8 ortaklanmamış çift.
-

NH_3

için: Toplam değerlik elektronu =

5 + 3(1) = 8

. Azot merkezdedir, 3 tane

N-H

bağı vardır. Azot üzerinde 1 çift ortaklanmamış elektron vardır. Eşleşen: 3 ortaklanmış, 1 ortaklanmamış çift.
-

CS_2

için: Toplam değerlik elektronu =

4 + 2(6) = 16

. Karbon merkezdedir, kükürtlerle çift bağ yapar (

S=C=S

). Kükürtlerin her birinde 2 çift ortaklanmamış elektron vardır. Eşleşen: 4 ortaklanmış, 4 ortaklanmamış çift.

Moleküllerin kovalent bağ sayılarını ve bağa katılmayan elektron sayılarını belirlemek için Lewis kuralları uygulanır.

3

Molekülleri bulgulara göre sağ sütundaki ifadelerle eşleştirmek.

OF_2 \rightarrow 2

ortaklanmış, 8 ortaklanmamış elektron çifti

NH_3 \rightarrow 3

ortaklanmış, 1 ortaklanmamış elektron çifti

CS_2 \rightarrow 4

ortaklanmış, 4 ortaklanmamış elektron çifti

Hesaplanan değerler ile verilen seçenekleri eşleştirerek doğru sonuca ulaşmak.

Key Concept

Kovalent bileşiklerin Lewis elektron nokta yapılarının çizilmesi, ortaklanmış (bağlayıcı) ve ortaklanmamış (bağ yapımına katılmayan) elektron çiftlerinin belirlenmesi.

Question 422Question →

Komünite ekolojisinde türler arasındaki rekabet; kaynakların paylaşılmasını, ekolojik niş sınırlarının kaymasını ve popülasyonlar düzeyinde evrimsel morfolojik uyumları beraberinde getirir.

Aşağıdaki sol sütunda bu süreçlerle ilgili klasik ekolojik gözlem ve deneyler, sağ sütunda ise bu gözlemlerin doğrudan örneklediği ekolojik kavramlar verilmiştir. Sol sütundaki ekolojik gözlemleri sağ sütundaki en uygun kavramlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

İlk gözlem 'Rekabette elenme ilkesi', ikinci gözlem 'Karakter kayması', üçüncü gözlem 'Kaynak paylaşımı' ve dördüncü gözlem 'Gerçekleşen niş' ile eşleşir.

Doğru eşleştirmeler ekolojideki klasik deneyler ve kavramsal tanımlarla birebir örtüşmektedir. Rekabette elenme ilkesi sınırlı kaynak durumunda türlerden birinin elenmesini; karakter kayması rekabet baskısıyla morfolojik yapıların evrimleşmesini; kaynak paylaşımı habitatın farklı bölümlerinin kullanılmasını; gerçekleşen niş ise rekabet altındaki fiili niş alanını ifade eder.

Step-by-Step Solution

1

Birinci gözlemin analiz edilmesi

İki paramezyum türünün sınırlı besin için rekabetinde birinin elenmesi, Gause'un ünlü rekabette elenme (dışlama) deneyidir.

Ekolojik nişleri neredeyse tamamen çakışan iki türün aynı ortamda kararlı bir şekilde bir arada yaşayamayacağını doğrulamak.

2

İkinci gözlemin analiz edilmesi

Dikenli balıkların bir arada bulunduklarında rekabeti azaltacak yönde morfolojik (fiziksel) farklılaşma göstermesi, 'Karakter kayması'nı gösterir.

Sempatrik (aynı coğrafyada) yaşayan türlerin alopatrik (farklı coğrafyalarda) yaşayanlara göre rekabet nedeniyle karakter ayrışması sergilediğini belirlemek.

3

Üçüncü gözlemin analiz edilmesi

Çalı bülbüllerinin ladin ağacının farklı dikey katmanlarında beslenerek rekabeti azaltması, 'Kaynak paylaşımı'nı gösterir.

Türlerin nişlerinde küçük değişiklikler yaparak (kaynak paylaşımı) aynı ekosistemde bir arada var olabildiklerini açıklamak.

4

Dördüncü gözlemin analiz edilmesi

Kaya midyesinin rakibi varken dar bir alanda sınırlandırılması, rakip gidince genişlemesi, rakip varken yaşadığı alanın onun gerçekleşen nişi olduğunu kanıtlar.

Biyotik faktörlerin (rekabet gibi) bir türün temel nişini sınırlandırarak gerçekleşen nişe dönüştürdüğünü kavramak.

Key Concept

Rekabet ve ekolojik niş farklılaşması mekanizmaları (rekabette elenme, karakter kayması, kaynak paylaşımı, gerçekleşen ve temel niş)

Estimated Time:3m 0s

Question 423Question →

A��ağıdaki sol sütunda verilen karbonil bileşiklerini, sağ sütunda verilen uygun kimyasal özellik veya tepkime açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Metanal (

HCHO

) ile 'Metanol oluşturma' ifadesi, Propanal (

CH_3CH_2CHO

) ile 'Propanoik asit oluşturma' ifadesi, Propanon (

CH_3COCH_3

) ile 'İzopropil alkol oluşturma' ifadesi ve Bütanal (

CH_3CH_2CH_2CHO

) ile '1-bütanol oluşturma' ifadesi eşleşmelidir.

Metanal bir karbonlu aldehit olup indirgendiğinde bir karbonlu alkol olan metanolü oluşturur. Propanal üç karbonlu bir aldehit olup Tollens ayracı ile yükseltgendiğinde üç karbonlu propanoik aside dönüşür. Propanon en basit keton olup indirgendiğinde ikincil alkol olan izopropil alkolü oluşturur. Bütanal ise dört karbonlu bir aldehit olup indirgendiğinde primer alkol sınıfından 1-bütanole dönüşür. Bu nedenle sol taraftaki bileşikler sırasıyla sağ taraftaki karşılıklarıyla tam olarak eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Aldehit ve ketonların indirgenme ve yükseltgenme genel kurallarını hatırlayınız.

Aldehitler indirgendiğinde primer alkol, yükseltgendiğinde karboksilik asit oluşturur. Ketonlar indirgendiğinde sekonder (ikincil) alkol oluşturur, yükseltgenme tepkimesi vermezler.

Fonksiyonel grupların kimyasal davranışlarını belirlemek için genel kurallardan yararlanılır.

2

Sol sütundaki her bir bileşiğin karbon sayısını ve fonksiyonel grup türünü (aldehit/keton) belirleyin.

Metanal: 1 karbonlu aldehit; Propanal: 3 karbonlu aldehit; Propanon: 3 karbonlu keton; Bütanal: 4 karbonlu aldehit.

Bileşiklerin tepkime ürünlerindeki karbon sayısının korunacağını ve tepkime türünü belirlemek amacıyla karbon sayıları tespit edilir.

3

Belirlenen bileşikleri sağ sütundaki açıklamalarla eşleştirin.

Metanal (1C aldehit) indirgenirse metanol (1C primer alkol) oluşur (Metanal → sağ_1). Propanal (3C aldehit) Tollens ile yükseltgenirse propanoik asit (3C karboksilik asit) oluşur (Propanal → sağ_2). Propanon (3C keton) indirgenirse izopropil alkol (3C sekonder alkol) oluşur (Propanon → sağ_3). Bütanal (4C aldehit) indirgenirse 1-bütanol (4C primer alkol) oluşur (Bütanal → sağ_4).

Bileşiklerin yapısal özelliklerinin sağ sütundaki kimyasal tepkime sonuçlarıyla birebir örtüşmesini sağlamak için.

Key Concept

Aldehit ve ketonların indirgenme ve yükseltgenme tepkimeleri ile bu tepkimelerin sonucunda oluşan ürünlerin sınıfları ve adlandırılması.

Question 424Question →

İnsan solunum sisteminde görev alan aşağıdaki yapı veya molekülleri, karşılarında verilen temel özellik ya da işlevleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Alveol - tek katlı yassı epitelden oluşan gaz değişim birimi; Hemoglobin - demir içeren ve gaz bağlayan protein; Diyafram - göğüs hacmini artıran kas; Bikarbonat iyonu - karbondioksitin en yaygın taşınma formu.

Alveoller gaz değişim birimleridir, hemoglobin gaz taşıyan demirli proteindir, diyafram soluk alma mekaniğinde hacmi artıran kastır ve bikarbonat karbondioksitin ana taşınma formudur. Bu eşleştirmeler fizyolojik gerçeklerle tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1

Alveolün yapısını ve işlevini belirleme.

Alveol, akciğerlerin fonksiyonel gaz değişim birimidir ve difüzyonun hızlı olması için çok incedir.

Solunum yüzeyinin temel özelliklerini tanımak.

2

Hemoglobin molekülünün işlevini analiz etme.

Hemoglobin, kana kırmızı rengini veren ve solunum gazlarını taşıyan demirli bir proteindir.

Solunum pigmentlerinin kanda gaz taşıma mekanizmasını anlamak.

3

Diyafram kasının mekanik hareketini inceleme.

Diyafram kasılması göğüs boşluğu hacmini artırarak iç basıncı düşürür.

Soluk alıp verme mekaniğini kavramak.

4

Karbondioksit taşıma formlarını karşılaştırma.

Karbondioksit en büyük oranda (%70) plazmada bikarbonat iyonu olarak taşınır.

Kanda gaz taşınım biçimlerini doğru eşleştirmek.

Key Concept

İnsan solunum sisteminde yapı-işlev ilişkisi ve gaz taşıma formları.

Practice More

Karbondioksitin doku kılcallarından alveol kılcallarına kadar izlediği kimyasal dönüşüm basamaklarını (karbonik anhidraz etkisi vb.) içeren bir sıralama sorusu çözülebilir.

Estimated Time:1m 30s

Question 425Question →

İnsan solunum sistemini oluşturan yapılar ile bu yapıların temel işlevsel ve yapısal özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Alveol gaz değişim birimiyle, plevra akciğer zarıyla, soluk borusu kıkırdaklı kanal yapısıyla, diyafram ise kaslı ayırıcı yapıyla eşleşir.

Alveoller gaz değişiminin gerçekleştiği temel birimlerdir; plevra akciğerleri koruyan çift katlı zardır; soluk borusu kıkırdak yapısı sayesinde açık kalır; diyafram ise göğüs hacmini değiştiren kaslı yapıdır. Bu eşleşmeler sistemin anatomik ve fizyolojik gerçeklerine tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1

Alveolün yapısını incele.

Alveollerin tek katlı yassı epitelden oluştuğu ve

O_2

-

CO_2

değişiminin burada yapıldığı belirlenir.

Solunum sisteminde asıl değişim yüzeyi alveollerdir.

2

Akciğerlerin dış yapısını kontrol et.

Akciğerlerin plevra adı verilen çift katlı bir zarla çevrili olduğu görülür.

Zarların arasındaki sıvı, sürtünmeyi azaltarak akciğerlerin mekanik hareketini destekler.

3

Hava iletim yollarını analiz et.

Soluk borusunun kıkırdak halkalar içerdiği tespit edilir.

Trakenin (soluk borusu) açık kalması solunumun devamlılığı için kritiktir.

4

Göğüs boşluğunun tabanını değerlendir.

Diyafram kasının göğüs hacmi üzerindeki etkisi saptanır.

Kaslı diyafram memelilere özgü olup soluk almada başrol oynar.

Key Concept

Solunum sistemi organlarının yapı-görev ilişkisi.

Question 426Question →

İnsan sindirim sisteminin hormonal ve enzimatik düzenlenmesinde görev alan bazı moleküller ile bu moleküllerin temel fizyolojik etkileri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki molekülleri sağ sütundaki uygun işlevlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Gastrin mide özsuyu salgısını uyarırken, sekretin pankreastan bikarbonat, kolesistokinin ise enzim ve safra salınımını sağlar; enterokinaz ise tripsinojeni aktifleştirir.

Gastrin mideyi, sekretin pankreasın bikarbonat kanallarını, kolesistokinin pankreasın enzim hücrelerini ve safra kesesini uyarırken; enterokinaz ise tripsinojeni aktif forma dönüştürerek protein sindirimini başlatır.

Step-by-Step Solution

1

Gastrin hormonunun etki mekanizmasının belirlenmesi

Gastrin, midenin pilor bölgesinden salgılanır ve mide bezlerini uyararak

HCl

ve pepsinojen üretimini başlatır.

Sindirim sisteminde midenin kendi kendini uyaran tek hormonudur.

2

İnce bağırsak hormonlarının (Sekretin ve Kolesistokinin) ayırt edilmesi

Sekretin pankreastan bikarbonat (

HCO_3^-

) salgılatırken, kolesistokinin pankreastan sindirim enzimi salgılatır ve safra kesesini kasar.

Her iki hormon da onikiparmak bağırsağından salgılanır ancak hedef hücreleri ve fizyolojik yanıtları farklıdır.

3

Enzim aktivasyon basamağının incelenmesi

Enterokinaz, ince bağırsak tarafından üretilir ve pankreatik tripsinojeni tripsine çevirir.

Proteolitik enzimlerin aktif formda üretilmemesi (otodijesyonu önlemek için) ve ince bağırsakta aktifleştirilmesi temel bir fizyolojik kuraldır.

Key Concept

Sindirim sisteminin hormonal kontrolü ve enzim aktivasyonu.

Question 427Question →

İnsan vücudundaki dolaşım ve lenf sistemlerinde görev yapan damarların yapısal ve fonksiyonel özellikleri birbirinden farklılık gösterir. Aşağıda verilen damar çeşitlerini, bu damarlara ait karakteristik özelliklerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Atardamarlar yüksek kan basıncı ve elastik lif özelliğiyle; kılcal damarlar geniş toplam kesit alanı ve düşük akış hızıyla; toplardamarlar en düşük kan basıncı ve kapakçık varlığıyla; lenf kılcalları ise yüksek geçirgenlik ve kapalı uç yapısıyla eşleşmelidir.

Dolaşım sistemindeki damarların fiziksel özellikleri hemodinamik kurallara göre şekillenmiştir: atardamarlar basınç direnci, kılcallar madde değişimi, toplardamarlar ise dönüş yolları için özelleşmiştir. Lenf kılcalları ise büyük molekülleri toplayan yardımcı bir drenaj sistemi olarak işlev görür.

Step-by-Step Solution

1

Damarların kan basıncı özelliklerini analiz etme

Kan basıncı Atardamar > Kılcal damar > Toplardamar şeklindedir.

Kalbin karıncıklarının kasılmasıyla oluşan basınç damar boyunca dirençle karşılaşarak azalır.

2

Kan akış hızı ve toplam kesit alanı arasındaki ilişkiyi değerlendirme

Kılcallar toplam kesit alanı en geniş, hızı en düşük olan damarlardır.

Süreklilik denklemi gereği toplam kesit alanı arttıkça akış hızı azalır; bu durum Starling hipotezi uyarınca madde alışverişi için gereklidir.

3

Lenf sisteminin özgün yapısını ayırt etme

Lenf kılcalları bir ucu kapalıdır ve kan kılcallarına göre daha büyük porlara sahiptir.

Doku sıvısında biriken plazma proteinlerinin (albümin vb.) geri emilimi sadece yüksek geçirgenlikli lenf damarları ile mümkündür.

Key Concept

Hemodinamik parametreler ve damar histolojisi

Question 428Question →

Aşağıda insan dolaşım ve lenf sistemine ait bazı damar ve yapılar ile bu yapıların fizyolojik özellikleri verilmiştir. Bu yapıları, karşılarında verilen en uygun özelliklerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleştirmeler yapıldığında; karaciğer üstü toplardamarı açlık glikoz ve üre yoğunluğuyla, akciğer toplardamarı kalbe temiz kan getirmesiyle, lenf kılcalları ucu kapalı olup doku sıvısını toplamasıyla ve koroner damarlar ise miyokardın beslenmesiyle ilişkilidir.

Eşleştirmeler, damarların taşıdığı kanın içeriği, bağlandığı organlar ve sistemdeki özel görevleri dikkate alınarak yapılmıştır. Özellikle karaciğerin üre üretimi ve glikoz depolama yeteneği, akciğerin gaz değişimindeki rolü, lenf sisteminin doku sıvısı dengesindeki görevi ve kalbin kendi beslenme sistemi olan koroner damarlar arasındaki ilişkiler doğru kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1

Karaciğer metabolizmasının analiz edilmesi

Karaciğerin üre sentezlemesi ve açlıkta glikoz salgılaması sonucu karaciğer üstü toplardamarı içeriği belirlenir.

Karaciğer, amonyağı üreye dönüştüren tek organdır ve açlıkta kan şekerini düzenler.

2

Küçük kan dolaşım yolunun takibi

Akciğerlerden kalbe dönen damarın akciğer toplardamarı olduğu ve temiz kan taşıdığı saptanır.

Toplardamarlar genellikle kirli kan taşısa da akciğer toplardamarı bu kuralın istisnasını oluşturur.

3

Lenf sisteminin yapısal özelliklerinin değerlendirilmesi

Lenf kılcallarının doku sıvısını toplayan ucu kapalı damarlar olduğu doğrulanır.

Lenf sistemi, kan dolaşımından farklı olarak kapalı bir döngü değil, dokudan kalbe doğru tek yönlü bir yoldur.

4

Kalbin beslenme mekanizmasının incelenmesi

Kalp kasını besleyen özel damarların koroner damarlar olduğu belirlenir.

Kalp odacıklarındaki kan ile endokard tabakası arasındaki geçirgenlik, kasın beslenmesi için yeterli değildir.

Key Concept

İnsan Dolaşım ve Lenf Sistemi Fizyolojisi

Estimated Time:2m 0s

Question 429Question →

İnsan vücudunda kan ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişini açıklayan Starling hipotezi ve dolaşım sistemi mekanizmalarıyla ilgili aşağıda verilen kavramları, bu kavramlara ait doğru fizyolojik açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Kılcal damarın atardamar ucu, kan basıncının baskın olduğu süzülme bölgesiyle; toplardamar ucu, ozmotik basıncın baskın olduğu geri emilim bölgesiyle; plazma proteinleri, sabit ozmotik basınç oluşturma göreviyle; lenf tıkanıklığı ise ödem oluşumuyla eşleşir.

Starling hipotezi, madde alışverişini kan basıncı ve ozmotik basınç arasındaki dinamik dengeye dayandırır. Atar ucu yüksek basınçla süzülmeyi sağlar, toplar ucu düşük basınçla geri emilimi gerçekleştirir. Plazma proteinleri bu denge için gereken sabit ozmotik basıncı oluşturur. Lenf sistemi ise bu iki mekanizma arasındaki küçük dengesizliği (fazla sıvıyı) gidererek homeostasiyi korur.

Step-by-Step Solution

1

Starling hipotezine göre atardamar ucundaki basınç farkını analiz etme.

Atardamar ucunda hidrostatik basınç (

40\ mmHg

) > Ozmotik basınç (

25\ mmHg

) olduğu için süzülme gerçekleşir.

Kanın kalpten çıkış basıncı bu bölgede en yüksek seviyededir.

2

Toplardamar ucundaki basınç farkını analiz etme.

Toplardamar ucunda hidrostatik basınç (

15\ mmHg

) < Ozmotik basınç (

25\ mmHg

) olduğu için geri emilim gerçekleşir.

Damar direnci nedeniyle kan basıncı düşerken, protein derişimi değişmediği için ozmotik basınç sabit kalır.

3

Plazma proteinlerinin rolünü değerlendirme.

Albumin gibi proteinler damar içinde kalarak sabit ozmotik basınç oluşturur.

Bu proteinler damar geçirgenliğine uygun olmayan büyük moleküllerdir.

4

Lenf sisteminin eksikliğinde oluşacak durumu saptama.

Geri emilemeyen doku sıvısı birikir ve ödem oluşur.

Lenf damarları doku sıvısı dengesinin son aşamasını sağlar.

Key Concept

Starling Hipotezi ve Madde Alışverişi

Question 430Question →

Aşağıda sol tarafta bazı monokarboksilik asit ve alkol çiftlerinin esterleşme tepkimeleri, sağ tarafta ise bu tepkimelerin sonucunda elde edilen esterlerin bazı özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki esterleşme tepkimelerini, bu tepkimelerden elde edilen esterlerin sağ sütundaki özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki tepkimeler ile sağ sütundaki özelliklerin eşleşmesi sırasıyla left_1 - right_1, left_2 - right_2, left_3 - right_3 ve left_4 - right_4 şeklindedir.

Metanoik asit ve etanolden oluşan etil metanoatın yapısındaki aldehit grubu nedeniyle Tollens ayıracıyla gümüş aynası oluşturması ve propanoik asitle izomer olması; etanoik asit ve izopropil alkolden oluşan izopropil etanoatın hidroliz ürünü olan izopropil alkolün (sekonder alkol) yükseltgenmesiyle aseton vermesi; propanoik asit ve metanolden oluşan metil propanoatın bütanoik asit ile izomer olup hidrolizinde oluşan metanolün yükseltgenmesiyle formaldehit vermesi; bütanoik asit ve etanolden oluşan etil bütanoatın ise heksanoik asit ile izomer olması ve hidrolizinde etanol (primer alkol) vermesi esas alınmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Tepkimeler sonucu oluşan esterlerin yapılarını ve formüllerini belirlemek.

Metanoik asit ve etanol tepkimesinden etil metanoat (

HCOOCH_2CH_3

, 3 karbonlu); etanoik asit ve izopropil alkol tepkimesinden izopropil etanoat (

CH_3COOCH(CH_3)_2

, 5 karbonlu); propanoik asit ve metanol tepkimesinden metil propanoat (

CH_3CH_2COOCH_3

, 4 karbonlu); bütanoik asit ve etanol tepkimesinden etil bütanoat (

CH_3CH_2CH_2COOCH_2CH_3

, 6 karbonlu) elde edilir.

Eşleştirmeyi doğru yapabilmek için öncelikle her bir tepkimeden hangi ester molekülünün oluştuğunu saptamak gerekir.

2

Oluşan esterlerin fonksiyonel grup izomerlerini ve karbon sayılarını karşılaştırmak.

Etil metanoat (3 karbonlu) ile propanoik asit (3 karbonlu), metil propanoat (4 karbonlu) ile bütanoik asit (4 karbonlu), etil bütanoat (6 karbonlu) ile heksanoik asit (6 karbonlu) fonksiyonel grup izomeridir.

Esterlerin aynı sayıda karbon içeren monokarboksilik asitlerle fonksiyonel grup izomeri olduğu bilgisini kullanmak için.

3

Esterlerin hidrolizi sonucu oluşan alkollerin sınıfını ve yükseltgenme ürünlerini analiz etmek.

İzopropil etanoat hidroliz edildiğinde izopropil alkol (sekonder alkol) açığa çıkar ve yükseltgenince aseton (propanon) verir. Metil propanoat hidroliz edildiğinde metanol (

CH_3OH

) açığa çıkar ve yükseltgenince formaldehit verir. Etil bütanoat hidroliz edildiğinde etanol (primer alkol) açığa çıkar.

Alkollerin sınıfına bağlı yükseltgenme tepkimelerini ve ürünlerini değerlendirmek için.

4

Formil grubunun indirgen/yükseltgen özelliklerini incelemek.

Metanoik asit (formik asit) kalıntısı barındıran etil metanoat, yapısında aldehitlere özgü formil grubu taşır ve Tollens ayıracı ile gümüş aynası oluşturabilir. Bu bilgiler ışığında tüm eşleşmeler doğrulanır.

Gümüş aynası oluşumu bilgisini kullanarak etil metanoatın ayırt edici özelliğini tespit etmek için.

Key Concept

Esterleşme tepkimeleri, esterlerin IUPAC adlandırılması, hidrolizi, alkol yükseltgenme tepkimeleriyle ilişkisi, fonksiyonel grup izomerliği ve formik asit esterlerinin indirgen/yükseltgen özellikleri.

Question 431Question →

İnsan vücudunda solunum gazlarının (oksijen ve karbondioksit) kan yoluyla taşınması sürecinde çeşitli moleküler kompleksler ve enzimler görev yapmaktadır. Aşağıdaki kavramları, solunum sistemindeki işlevlerini veya özelliklerini ifade eden doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Solunum gazlarının taşınmasında oksihemoglobin alveol kılcallarında oksijenle, karbominohemoglobin ise doku kılcallarında karbondioksitle birleşerek oluşur; karbondioksitin en büyük kısmı plazmada bikarbonat iyonu olarak taşınırken bu süreçteki kimyasal dönüşümü karbonik anhidraz enzimi katalizler.

Solunum gazlarının taşınması, gazların kısmi basınç farklarına ve spesifik protein/enzim etkileşimlerine dayanır. Oksijen akciğerlerde tutulur (oksihemoglobin), karbondioksit ise dokulardan alınır (karbominohemoglobin) veya dönüştürülür (bikarbonat ve karbonik anhidraz etkisi).

Step-by-Step Solution

1

Oksijen taşıma mekanizmasını incelemek

Oksijenin %98'i hemoglobinle oksihemoglobin şeklinde taşınır ve bu birleşme alveol kılcallarında gerçekleşir.

Alveollerdeki yüksek oksijen basıncı hemoglobinin oksijene olan ilgisini artırır.

2

Karbondioksit taşıma formlarını karşılaştırmak

Karbondioksit; çözünmüş halde (%7), karbominohemoglobin (%23) ve bikarbonat iyonu (%70) olarak taşınır.

Bikarbonat formu, kanın pH dengesinin korunması ve taşıma kapasitesinin artırılması açısından en verimli yoldur.

3

Enzimatik reaksiyonu tanımlamak

Karbondioksit ve suyun birleşmesi alyuvar içinde karbonik anhidraz enzimi tarafından gerçekleştirilir.

Bu enzim reaksiyon hızını çok yüksek düzeylere çıkararak gaz değişim verimliliğini sağlar.

Key Concept

Gazların kanda taşınma biçimleri ve ilgili kimyasal reaksiyonlar

Estimated Time:1m 30s

Question 432Question →

İnsan vücudunda solunum gazlarının kanla taşınması sırasında gerçekleşen bazı biyokimyasal olaylar ve bu olayların gerçekleşme amaçları veya sonuçları aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu olayları doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Klorür kayması doku kılcallarındaki elektriksel dengeyi sağlar; karbaminohemoglobin ayrışması alveollerde karbondioksit salınımını hazırlar; bikarbonatın plazmaya çıkışı dokulardan karbondioksit taşınmasını sağlar; oksihemoglobin oluşumu ise alveollerde oksijenin tutulmasını sağlar.

Klorür kayması doku kılcallarında iyonik dengeyi sağlar. Karbaminohemoglobin ayrışması alveollerde gaz salınımı için gereklidir. Bikarbonatın plazmaya çıkışı dokulardaki taşıma stratejisidir. Oksihemoglobin oluşumu alveollerdeki yüksek oksijen basıncının sonucudur.

Step-by-Step Solution

1

Doku kılcallarındaki karbondioksit taşınma mekanizmasını analiz etmek.

Klorür iyonlarının alyuvar içine girmesi ve bikarbonatın dışarı çıkması doku kılcallarında gerçekleşir.

Karbondioksit dokularda suyla birleşip

H^+

ve

HCO_3^-

'ye ayrışır. Elektriksel dengeyi korumak için klorür hücre içine girerken bikarbonat plazmaya çıkar.

2

Alveol kılcallarındaki gaz değişimini değerlendirmek.

HbCO_2

ayrışması ve

HbO_2

oluşumu alveol kılcallarında gerçekleşir.

Alveollerde oksijen basıncı yüksek, karbondioksit basıncı düşüktür. Bu durum hemoglobinin oksijeni bağlamasına ve karbondioksiti serbest bırakmasına neden olur.

3

Bikarbonat iyonlarının ana taşıma işlevini belirlemek.

Bikarbonatın plazmaya çıkışı, dokularda üretilen

CO_2

'nin taşınma formudur.

CO_2

'nin yaklaşık %70'i plazmada çözünmüş bikarbonat iyonları şeklinde taşınır.

4

Hemoglobinin oksijen bağlama kapasitesini etkileyen faktörü eşleştirmek.

HbO_2

oluşumu doğrudan kısmi basınç farkı ile ilgilidir.

Hemoglobinin oksijene ilgisi, ortamdaki

O_2

kısmi basıncı arttığında artar.

Key Concept

Gazların kanla taşınması sırasında gerçekleşen biyokimyasal reaksiyonların lokasyonu ve amacı.

Question 433Question →

İskelet kaslarının uyarılması, kasılması, gevşemesi ve bazı fizyolojik/patolojik durumlarında hücre düzeyinde meydana gelen olaylar ile bu olayların gerçekleştiği evre veya durumların doğru eşleştirmesini yapınız.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Gizli Evre -> Aksiyon potansiyelinin T-tübüllerinde ilerlemesi; Kasılma Evresi -> Miyozin başlarının aktinleri sarkomerin merkezine doğru çekmesi; Gevşeme Evresi -> Kalsiyumun sarkoplazmik retikuluma aktif taşıma ile geri pompalanması; Ölüm Katılığı -> ATP yokluğunda miyozin başlarının aktinden ayrılamaması; Fizyolojik Tetanoz -> Sık uyarılar nedeniyle kasın gevşemeden sürekli kasılı kalması.

Doğru eşleştirmede her evre veya durum, gerçekleştirdiği elektriksel, biyokimyasal veya fiziksel değişimle tam olarak örtüşmektedir. Gizli evrede uyarının yayılması, kasılma evresinde çapraz köprülerin kurulması ve aktinin kayması, gevşeme evresinde kalsiyumun sarkoplazmik retikuluma aktif taşıma ile geri çekilmesi, ölüm katılığında ATP eksikliği nedeniyle kasın kilitlenmesi ve fizyolojik tetanozda sık uyarılar nedeniyle gevşemenin gerçekleşememesi eşleşir.

Step-by-Step Solution

1

Gizli evredeki (latent dönem) moleküler olayları belirlemek.

Uyarı geldikten sonra kasta mekanik kasılma başlamadan önce geçen bu kısa sürede aksiyon potansiyeli sarkolemmada ve T-tübüllerinde yayılır.

Kas uyarılması ile sarkomer kısalması arasında elektriksel sinyalin iletilmesi için bir hazırlık süresi gereklidir.

2

Kasılma evresindeki çapraz köprü döngüsünü analiz etmek.

Sarkoplazmik retikulumdan salınan kalsiyum troponine bağlanır, tropomiyozin kayar, miyozin başı ATP hidrolizinden elde edilen enerjiyle aktini çekerek sarkomer boyunu kısaltır.

Aktin ve miyozin filamentlerinin birbiri üzerinde kayması ve kuvvet üretimi bu evrede gerçekleşir.

3

Gevşeme evresindeki kalsiyum dinamiğini incelemek.

Kalsiyum iyonları sarkoplazmadan sarkoplazmik retikuluma aktif taşıma ile geri pompalanır. Troponin serbest kalır ve tropomiyozin aktindeki aktif bölgeleri kapatır.

Gevşemenin başlaması için sarkoplazmadaki serbest kalsiyum derişiminin düşürülmesi şarttır.

4

Ölüm sonrasındaki ATP eksikliğinin mekanik sonucunu değerlendirmek.

Hücrede solunum durduğu için ATP sentezlenemez. Miyozin başının aktinden ayrılması için yeni bir ATP bağlanması gerektiğinden çapraz köprüler çözülemez ve ölüm katılığı (rigor mortis) oluşur.

Kasın gevşemesi ve miyozinin aktini bırakması aktif bir süreçtir ve ATP varlığına doğrudan bağımlıdır.

5

Aşırı sık uyarılmanın (tetanoz) fizyolojik mekanizmasını açıklamak.

Kalsiyum iyonlarının sarkoplazmik retikuluma geri pompalanmasına fırsat kalmadan yeni uyarılar gelirse sarkoplazmadaki kalsiyum miktarı sürekli yüksek kalır ve gevşeme gerçekleşemez.

Yüksek frekanslı uyarılar kasın sürekli kasılı kalmasına (fizyolojik tetanoz) neden olur.

Key Concept

İskelet kaslarında kas sarsısı evreleri ile uyarılma-kasılma ilişkisinin moleküler fizyolojisi

Question 434Question →

Aşağıda verilen sindirim sistemi organlarını, bu organlar tarafından üretilen veya salgılanan temel maddelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Mide - Gastrin hormonu, Pankreas - Lipaz enzimi, İnce bağırsak - Enterokinaz enzimi, Karaciğer - Safra sıvısı şeklinde yapılan eşleştirme doğrudur.

Doğru eşleştirmede mide gastrin ile, pankreas lipaz ile, ince bağırsak enterokinaz ile ve karaciğer safra ile eşleşir. Bu eşleştirme, organların temel fizyolojik görevleri ve salgı içerikleriyle tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1

Midenin hormonal düzenlemesini hatırlama.

Mide, mideden salgılanan ve mideyi uyaran gastrin hormonunu üretir.

Sindirim kanalı organlarının kendi çalışmalarını hormonlarla düzenlediğini doğrulamak.

2

Pankreasın ekzokrin salgılarını belirleme.

Pankreas; amilaz, lipaz ve kimotripsinojen gibi enzimleri üretir.

Yağ sindiriminde görevli lipazın kaynağını belirlemek.

3

İnce bağırsağın enzim aktifleştirici rolünü analiz etme.

İnce bağırsak, pankreas enzimlerini aktifleştiren enterokinazı üretir.

Sindirimdeki aktivasyon basamaklarını ayırt etmek.

4

Karaciğerin sindirimdeki görevini tanımlama.

Karaciğer safra üretir, safra kesesi ise sadece bu safrayı depolar.

Safranın üretim yerini doğru belirlemek.

Key Concept

Sindirim sisteminde organ-salgı ilişkisi ve enzim/hormon ayrımı.

Practice More

Kimyasal sindirimde görev alan enzimlerin hangi besin gruplarına etki ettiğini ve aktivasyon mekanizmalarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 435Question →

İnsan kanında bulunan hücre çeşitleri ile bu hücrelerin vücuttaki temel görevleri aşağıda verilmiştir. Kan hücrelerini, gerçekleştirdikleri temel fizyolojik görevler ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Alyuvarlar solunum gazlarının taşınmasıyla, akyuvarlar bağışıklık ve savunmayla, kan pulcukları ise kanın pıhtılaşmasıyla eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede alyuvarların hemoglobin sayesinde gaz taşıdığı, akyuvarların vücudu mikroplara karşı savunduğu ve kan pulcuklarının pıhtılaşmayı sağladığı temel fizyolojik gerçeklere dayanılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Kan hücrelerinin karakteristik özelliklerini ve biyolojik rollerini gözden geçirin.

Alyuvarlar gaz taşıma, akyuvarlar savunma, trombositler pıhtılaşma için özelleşmiştir.

Her hücre tipinin farklı protein ve organel içeriği onların spesifik görevlerini belirler.

2

Alyuvarların hemoglobin içeriği ile solunum gazı etkileşimini bağdaştırın.

Alyuvarlar hücrelere oksijen götürür, atık karbondioksiti uzaklaştırır.

Hemoglobin, demir atomu içeren ve gazlara bağlanan özel bir proteindir.

3

Bağışıklık mekanizmalarını hangi hücrenin yürüttüğünü belirleyin.

Akyuvarlar enfeksiyonlarla savaşır.

Lökositler aktif hareket edebilir ve yabancı maddeleri yok edebilirler.

4

Yaralanma sonrası kanın durmasını sağlayan mekanizmayı saptayın.

Kan pulcukları pıhtı tıkaçlarını oluşturur.

Trombositler pıhtılaşma enzimi olan tromboplastini tetikler.

Key Concept

Kan Dokusu ve Hücre Görevleri

Practice More

Kan plazmasında bulunan proteinlerin (albümin, globülin, fibrinojen) görevlerini de inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 436Question →

İnsan kanında bulunan hücre çeşitleri ile bu hücrelerin vücuttaki temel görevleri aşağıda karışık olarak verilmiştir. Kan hücrelerini, gerçekleştirdikleri temel işlevlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Alyuvarlar solunum gazlarını taşır, akyuvarlar vücut savunmasını sağlar, kan pulcukları ise kanın pıhtılaşmasında rol oynar.

İnsan kanındaki hücreler özelleşmiş görevlere sahiptir: Alyuvarlar hemoglobin aracılığıyla oksijen ve karbondioksit taşır; akyuvarlar vücudu yabancı mikroorganizmalara karşı korur; kan pulcukları ise pıhtılaşma mekanizmasını yürüterek homeostasiyi korur.

Step-by-Step Solution

1

Kan hücrelerinin yapısal özelliklerini hatırlayın.

Alyuvarların hemoglobin içerdiği, akyuvarların çekirdekli ve hareketli olduğu, kan pulcuklarının ise hücre parçacıkları olduğu belirlenir.

Her hücre tipinin özgün yapısı, onun spesifik görevini belirler.

2

Her hücre tipini temel fizyolojik göreviyle ilişkilendirin.

Hemoglobin gaz taşınımıyla, bağışıklık akyuvarlarla, pıhtılaşma ise trombositlerle eşleştirilir.

Dolaşım sisteminin homeostasiyi sağlamadaki farklı rolleri bu hücreler arasında paylaştırılmıştır.

Key Concept

Kanın hücresel bileşenleri ve görevleri

Practice More

Kan plazmasında bulunan proteinlerin (albümin, globülin, fibrinojen) görevlerini tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 437Question →

İnsan vücudunda solunum gazlarının taşınması sürecinde gerçekleşen kimyasal olaylar ve bu olayların gerçekleştiği ortamlar/kavramlar aşağıda verilmiştir. Sol tarafta verilen olayları, sağ tarafta verilen en uygun ortam veya fizyolojik kavramla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Karbonik anhidrazın asit sentezlemesi doku kılcalı alyuvarıyla, bikarbonatın taşınması kan plazmasıyla, asidin parçalanması alveol kılcalı alyuvarıyla ve oksijenin serbest bırakılması Bohr etkisiyle eşleşir.

Doğru eşleştirme, solunum fizyolojisindeki temel kimyasal döngüleri takip eder: Karbonik anhidraz doku kılcallarındaki alyuvarlarda asit sentezini (L1-R2) ve alveol kılcallarındaki alyuvarlarda asit parçalanmasını (L3-R1) katalizler. Gazın plazmada taşınan ana formu bikarbonattır (L2-R3). Dokulardaki asitliğin oksijen bırakılmasını tetiklemesi ise Bohr etkisi (L4-R4) olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1

Karbondioksit taşıma reaksiyonlarının yönünü belirleme

Doku kılcallarında

CO_2

girişi olduğu için reaksiyonlar

CO_2 + H_2O \rightarrow H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^-

yönündedir.

Doku seviyesinde metabolik faaliyet sonucu üretilen yüksek yoğunluktaki

CO_2

'nin kanda taşınabilir forma dönüşmesi gerekir.

2

Karbonik anhidraz enziminin çalışma bölgelerini ayırt etme

Bu enzim alyuvar içinde bulunur. Temsil edilen birinci olay dokuda sentez, üçüncü olay ise akciğerde parçalamadır.

Enzim tersinir (çift yönlü) çalışır;

PCO_2

yüksekse sentez, düşükse parçalama yapar.

3

Taşıma ortamlarını analiz etme

Bikarbonat iyonları plazmada çözünmüş halde taşınır.

İyonik yapıdaki bikarbonat alyuvar dışına difüzyonla çıkarak kanın tamponlanmasına ve gazın verimli taşınmasına katkı sağlar.

4

Bohr etkisini tanımlama

Düşük

pH

(asitlik), hemoglobinin oksijeni tutma kapasitesini düşürür.

Bu mekanizma, metabolik hızı yüksek (dolayısıyla asitliği yüksek) dokulara daha fazla oksijen bırakılmasını garanti altına alır.

Key Concept

Kandaki Solunum Gazlarının Taşınma Mekanizmaları

Question 438Question →

Kimyasal tepkimelerde hız kavramları ile bu kavramların matematiksel veya fiziksel tanımlarını doğru şekilde eşle��tiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eşleşen çiftler sırasıyla: Hız bağıntısı için

2 \cdot r_{H_2} = 3 \cdot r_{NH_3}

ilişkisi; teğet doğrusunun eğimi için anlık hız; derişim değişiminin zamana oranı için ortalama hız; ve hızın zamanla değişimi için zamanla azalarak sıfıra yaklaşması şeklindedir.

Kimyasal tepkimelerde ortalama hız belirli bir zaman aralığındaki derişim değişimini ifade ederken, anlık hız belirli bir andaki teğetin eğimiyle bulunur. Tepkime hızı reaktiflerin derişimi azaldıkça zamanla azalır. Hız bağıntısı katsayıları dikkate alınarak doğru eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Tepkime hızlarının katsayılarla ilişkisini belirlemek

2 \cdot r_{H_2} = 3 \cdot r_{NH_3}

bağıntısına ulaşılır.

N_2(g) + 3H_2(g) \rightarrow 2NH_3(g)

tepkimesindeki stokiyometrik oranları karşılaştırmak için hızlar katsayılarına bölünür.

2

Grafikten anlık hız bulma yöntemini tanımlamak

Belirli bir

t

anındaki anlık hızın teğet eğimiyle bulunacağı belirlenir.

Grafikteki eğri üzerindeki tek bir noktadan geçen teğetin eğimi o andaki değişim hızını (anlık hızı) gösterir.

3

Ortalama hızın tanımını ve hesaplama yöntemini açıklamak

Derişimdeki net değişimin toplam zamana oranı olarak ortalama hız seçilir.

Ortalama hız, belirli bir zaman aralığındaki toplam değişimi yansıtır.

4

Tepkime hızının zamanla değişim karakterini analiz etmek

Reaktif derişimleri azaldıkça anlık hızın azalarak sıfıra yaklaşacağı sonucuna varılır.

Tepkime hızı reaktiflerin çarpışma sıklığına ve dolayısıyla derişimlerine bağlıdır.

Key Concept

Ortalama ve Anlık Tepkime Hızı

Estimated Time:1m 30s

Question 439Question →

Aşağıda formülleri belirtilen kovalent moleküller ile bu moleküllerin Lewis elektron nokta formüllerindeki ortaklanmış (bağlayıcı) ve ortaklanmamış (eşleşmemiş) elektron çifti sayılarını doğru şekilde eşleştiriniz.

( $_1H$ , $_6C$ , $_{15}P$ , $_{16}S$ , $_{17}Cl$ )

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

C_2H_4

molekülü 6 çift ortaklanmış ve 0 çift ortaklanmamış elektron çiftiyle;

H_2S

molekülü 2 çift ortaklanmış ve 2 çift ortaklanmamış elektron çiftiyle;

PCl_3

molekülü ise 3 çift ortaklanmış ve 10 çift ortaklanmamış elektron çiftiyle eşleşir.

C_2H_4

molekülü 6 çift ortaklanmış ve 0 çift ortaklanmamış elektron çiftiyle;

H_2S

molekülü 2 çift ortaklanmış ve 2 çift ortaklanmamış elektron çiftiyle;

PCl_3

molekülü ise 3 çift ortaklanmış ve 10 çift ortaklanmamış elektron çiftiyle doğru şekilde eşleşir. Bu eşleştirme dışındaki tüm kombinasyonlar yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1

Elementlerin elektron dizilimlerini yazarak değerlik elektron sayılarını belirleyin.

_1H: 1

(Değerlik elektronu = 1)

_6C: 2, 4

(Değerlik elektronu = 4)

_{15}P: 2, 8, 5

(Değerlik elektronu = 5)

_{16}S: 2, 8, 6

(Değerlik elektronu = 6)

_{17}Cl: 2, 8, 7

(Değerlik elektronu = 7)

Lewis formüllerini doğru çizebilmek için her elementin toplam değerlik elektron sayısını bilmemiz gerekir.

2

C_2H_4

molekülünün Lewis yapısını oluşturun ve bağlayıcı/ortaklanmamış elektron çiftlerini sayın.

İki karbon atomu arasında ikili bağ (

C=C

) ve her bir karbona bağlı ikişer hidrojen atomu bulunur (

H_2C=CH_2

). Toplam 6 bağ vardır (6 çift ortaklanmış elektron). Karbon ve hidrojen atomları oktet ve dubletini tamamlamıştır, ortaklanmamış elektron çifti yoktur.

C_2H_4

molekülündeki tüm bağ yapısını ve ortaklanmamış elektronları belirlemek için.

3

H_2S

molekülünün Lewis yapısını oluşturun ve bağlayıcı/ortaklanmamış elektron çiftlerini sayın.

Kükürt atomu merkezdedir ve iki hidrojenle tekli bağ yapar (

H-S-H

). Kükürt atomunun 6 değerlik elektronundan 2'si bağa katılır, kalan 4 elektron 2 çift ortaklanmamış elektron olarak merkez atomda kalır. Toplamda 2 çift ortaklanmış ve 2 çift ortaklanmamış elektron çifti bulunur.

H_2S

molekülünün elektron dağılımını analiz etmek için.

4

PCl_3

molekülünün Lewis yapısını oluşturun ve bağlayıcı/ortaklanmamış elektron çiftlerini sayın.

Fosfor atomu merkezdedir ve üç klor atomu ile tekli bağ yapar. Fosforun 5 değerlik elektronundan 3'ü bağa katılır, 2'si (1 çift) ortaklanmamış olarak kalır. Her klor atomunun 7 değerlik elektronundan 1'i bağa katılır, kalan 6 elektron (3 çift) ortaklanmamış olarak kalır. Toplamda 3 çift ortaklanmış ve

1 + (3 \times 3) = 10

çift ortaklanmamış elektron çifti bulunur.

PCl_3

molekülünün detaylı Lewis analizini yapmak için.

Key Concept

Kovalent moleküllerin Lewis yapıları çizilirken değerlik elektron sayısı toplamı bulunur, oktet ve dublet kurallarına dikkat edilerek ortaklanmış ve ortaklanmamış elektron çiftleri yerleştirilir.

Question 440Question →

Aşağıdaki dizelerde kullanılan kafiye (uyak) türlerini, sağda verilen kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme sonucunda; yolculuk/oluk dizeleri Zengin Kafiye, kar/var dizeleri Tam Kafiye, kış/kuş dizeleri Yarım Kafiye ve asmaya/asmaya dizeleri Cinaslı Kafiye ile eşleşmektedir.

Kafiye türleri ses benzerliği sayısına göre ayrılır: Tek ses benzerliği yarım, iki ses benzerliği tam, üç ve daha fazla ses benzerliği zengin kafiyedir. Cinaslı kafiye ise anlamca farklı sesteş sözcüklerle kurulur. Örneklerde bu kurallara tam uyum sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1

Kelimelerin kök ve eklerini ayırarak redifleri tespit edin.

İkinci dizede '-dır', üçüncü dizede 'gibi' kelimeleri rediftir. Birinci ve dördüncü dizelerde redif yoktur.

Kafiye miktarını doğru belirlemek için önce aynı görevdeki ekler (redif) dışarıda bırakılmalıdır.

2

Köklerdeki ses benzerliği sayısını belirleyin.

'ş' (1 ses), 'ar' (2 ses), 'oluk' (4 ses).

Ses sayısı kafiyenin türünü (yarım, tam, zengin) belirler.

3

Dördüncü dizedeki kelimelerin anlamlarını kontrol edin.

Kelimelerin yazılışları aynı ancak anlamları farklıdır (sesteşlik).

Sesteş kelimelerle yapılan kafiye türü cinaslı kafiyedir.

Key Concept

Şiirde ahengi sağlayan temel unsurlar; ses benzerliği sayısına göre isimlendirilen kafiye türleri (yarım, tam, zengin, tunç) ve aynı görevli eklerin/kelimelerin tekrarıyla oluşan rediftir.

Estimated Time:1m 30s

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept