All practice questions

Modern biyoteknolojik ıslah yöntemleri kullanılarak, mısır bitkisinin belirli bir zararlı böcek türüne karşı dirençli hale getirilmesi hedeflenmektedir. Bu ıslah çalışması sürecinde gerçekleştirilen aşağıdaki basamakları, biyolojik uygulama sırasına göre diziniz.

Sürdürülebilirlik, doğal kaynakların kendini yenileme kapasitesini bozmadan, bugünkü ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yönetilmesidir. Biyolojik çeşitliliğin korunması ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı amacıyla bazı çalışmalar yapılmaktadır.

Buna göre;

I. Endemik veya nesli tehlike altındaki bitki türlerine ait tohumların, uygun koşullarda dondurularak tohum bankalarında saklanması,
II. Doğal ekosistemlerin yapısını korumak amacıyla belirli bölgelerin milli park veya tabiatı koruma alanı ilan edilmesi,
III. Bir ürünün üretim sürecinde dolaylı olarak tüketilen su (sanal su) miktarının, toplam su ayak izi hesaplamalarının dışında tutulması

uygulamalarından hangileri sürdürülebilirliği sağlamaya ve doğal kaynakları korumaya yönelik doğru yaklaşımlardandır?

Karbon ayak izi; bir bireyin, kurumun veya ürünün doğrudan ya da dolaylı olarak atmosfere salınmasına neden olduğu, karbondioksit ($CO_2$) cinsinden ölçülen toplam sera gazı miktarıdır. Birleşmiş Milletler raporlarına göre, bireysel alışkanlıklardaki değişimler küresel karbon emisyonlarını önemli ölçüde azaltabilir.

Buna göre, karbon ayak izini küçültmek isteyen bir bireyin;

I. Ulaşımda özel araç yerine toplu taşıma veya bisiklet kullanımını tercih etmesi,
II. Isınma ihtiyacı için yüksek karbon salınımı yapan fosil yakıtlar yerine güneş enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklara yönelmesi,
III. Tükettiği gıdaların üretiminde harcanan enerjiyi azaltmak için yerel ve mevsimine uygun beslenmeyi alışkanlık haline getirmesi,
IV. Karbon ayak izinin, doğadan tüketilen tüm kaynakların üretimi için gereken toplam verimli alan (ekolojik ayak izi) ile aynı kavram olduğunu kabul etmesi

uygulamalarından hangileri karbon ayak izinin bilimsel tanımı ve azaltılmasına yönelik doğru bir yaklaşımdır?

Karbon ayak izi, insan faaliyetlerinin çevre üzerinde bıraktığı hasarın, atmosfere salınan sera gazı miktarı bakımından ölçülen bir ölçütüdür. Bireylerin veya kurumların enerji kullanımı ve tüketim alışkanlıkları bu izin büyüklüğünü doğrudan etkiler.

Buna göre karbon ayak izi ile ilgili;

I. Karbon ayak izi, bir bireyin yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan toplam verimli toprak ve su alanını ifade eden ekolojik ayak izi kavramıyla özdeştir.
II. Ulaşımda fosil yakıtlı araçlar yerine bisiklet veya elektrikli toplu taşıma araçlarının tercih edilmesi birincil karbon ayak izinin küçülmesini sağlar.
III. Satın alınan bir gıda ürününün tarladan sofraya gelene kadar geçirdiği paketleme, işleme ve nakliye süreçleri, o ürünün ikincil (dolaylı) karbon ayak izini oluşturur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Günlük hayattaki tercihlerimiz ve tüketim alışkanlıklarımız, atmosfere salınan sera gazı miktarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Bir bireyin veya bir topluluğun karbon ayak izi ile ilgili,

I. Isınma ve ulaşım gibi faaliyetlerde fosil yakıtların doğrudan yakılmasıyla oluşan gaz salınımı, birincil karbon ayak izini oluşturur.
II. Tüketilen bir ürünün ham madde eldesinden üretim aşamasına ve nakliyesine kadar geçen tüm süreçte atmosfere yayılan karbondioksit ($CO_2$) miktarı, dolaylı karbon ayak izi kapsamında değerlendirilir.
III. Karbon ayak izi, bir popülasyonun tükettiği doğal kaynakların yeniden üretilmesi ve oluşan atıkların bertaraf edilmesi için gereken toplam verimli toprak ve su alanını ifade eder.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Su ayak izi, bir mal veya hizmetin üretilmesi için kullanılan toplam tatlı su miktarının bir ölçüsüdür ve sürdürülebilirlik açısından kritik bir göstergedir. Aşağıda verilen su ayak izi türlerini, bu türlerin temel kapsamını ifade eden tanımlarla eşleştiriniz.

Aşağıdaki tabloda bazı günlük aktiviteler ve ürünlerin üretimi için gerekli olan ortalama su miktarları verilmiştir:

Su tasarrufu yapmak isteyen bir birey; duş süresini 10 dakikadan 5 dakikaya indirmiş, ancak aynı hafta içerisinde ihtiyacı olmadığı halde indirimden dolayı fazladan bir adet pamuklu tişört satın almıştır.

Buna göre bu bireyin su ayak izindeki değişimle ilgili,
I. Doğrudan su kullanımı azalmıştır.
II. Pamuklu tişört üretimi için harcanan dolaylı su (sanal su) miktarı, evdeki su tasarrufundan daha fazladır.
III. Bireyin o haftaki toplam su ayak izi, önceki haftaya göre artış göstermiştir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir ürünün veya hizmetin üretimi sürecinde kullanılan toplam tatlı su hacmini temsil eden su ayak izi, çevresel sürdürülebilirliğin ölçülmesinde temel bir parametredir. Aşağıda verilen su ayak izi türlerini, bu türlerin ekolojik kapsamını ifade eden tanımlarla eşleştiriniz.

Ekolojik ayak izi, bir popülasyonun tükettiği kaynakların üretilmesi ve oluşturduğu atıkların etkisiz hale getirilmesi için ihtiyaç duyulan toplam verimli toprak ve su alanıdır. Biyolojik kapasite ise bir coğrafi bölgenin yenilenebilir doğal kaynakları üretme ve atıkları absorbe etme kapasitesini ifade eder.

Ekolojik ayak izi ve bileşenleri ile ilgili,

I. Karbon ayak izi, ekolojik ayak izi hesaplamalarına dahil edilen önemli bir alt bileşendir.
II. Bir bölgedeki ekolojik ayak izinin biyolojik kapasiteyi aşması, doğal kaynakların sürdürülebilirliğini tehlikeye sokarak ekolojik açığa neden olur.
III. Ekolojik ayak izi ile karbon ayak izi kavramları aynı kapsamı ifade ettiğinden bilimsel çalışmalarda birbirinin yerine kullanılabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ekolojik ayak izi, insan faaliyetlerinin doğa üzerindeki yükünü hesaplamak için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem, bir bireyin veya topluluğun tükettiği kaynakların üretilmesi ve oluşturduğu atıkların bertaraf edilmesi için gereken toplam biyolojik verimli toprak ve su alanını ölçer.

Ekolojik ayak izi ile ilgili,

I. Karbon ayak izi, ekolojik ayak izinin en büyük bileşenidir ve sera gazı salınımının etkilerini gidermek için gereken orman alanını temsil eder.
II. Ekolojik ayak izi ve karbon ayak izi, çevresel etkiyi ölçmede birbirinin yerine kullanılabilen eş anlamlı terimlerdir.
III. Bir bölgedeki biyokapasitenin ekolojik ayak izinden büyük olması, o bölgenin ekolojik rezervinin (artı bakiyesinin) olduğunu gösterir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıda verilen alkin bileşiklerini, $1\text{ mol}$'lerinin amonyaklı gümüş nitrat ($\text{AgNO}_3$) çözeltisiyle tepkimesi sonucu metal iyonlarıyla yer değiştiren hidrojen atomu sayısına göre en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız.

Fotoperiyodizm, bitkilerin çiçeklenme gibi fizyolojik süreçlerini gün uzunluğuna (aslında kesintisiz karanlık süresine) göre düzenlemesidir. Bir araştırmacı, kritik karanlık süresi 12 saat olan bir kısa gün bitkisi (KGB) ve bir uzun gün bitkisi (UGB) ile aşağıdaki kontrollü deneyleri gerçekleştirmiştir:

* 1. Deney: 13 saat ışık / 11 saat karanlık uygulandığında.
* 2. Deney: 11 saat ışık / 13 saat karanlık uygulandığında.
* 3. Deney: 11 saat ışık / 13 saat karanlık uygulanmış; ancak karanlık periyodunun tam ortasında bitkilere kısa süreli kırmızı ışık flaşı verilmiştir.

Buna göre, deney sonuçlarıyla ilgili;

I. 1. deney düzeneğinde uzun gün bitkisinin çiçeklenmesi beklenirken, kısa gün bitkisinin çiçeklenmesi beklenmez.
II. 3. deneyde uygulanan kırmızı ışık flaşı, kesintisiz karanlık süresini bozduğu için kısa gün bitkisinde çiçeklenmeyi engeller.
III. Fitokrom sistemi ışık flaşlarını algılar; kırmızı ışık flaşı $P_{fr}$ formunu $P_r$ formuna dönüştürerek uzun gün bitkisinde çiçeklenmeyi uyarır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Fotoperiyodizm sürecinde, uygun ışık alma süresine sahip bir uzun gün bitkisinde çiçeklenmenin gerçekleşmesi karmaşık bir sinyal iletim mekanizmasına dayanır. Buna göre, bir uzun gün bitkisinde ışığın algılanmasından çiçek organlarının oluşumuna kadar gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Standart koşullarda ($25\text{ }^\circ\text{C}$ ve $1\text{ atm}$) hazırlanan bir $Sn - Cu$ galvanik hücresinin indirgenme yarı tepkimeleri ve standart indirgenme potansiyelleri aşağıda verilmiştir:

Buna göre, bu galvanik hücreyle ilgili;

I. $Sn$ elektrot yükseltgen özellik gösterir.
II. Standart pil potansiyeli $0,48\text{ V}$'tur.
III. Dış devrede elektronlar $Sn$ elektrottan $Cu$ elektroda doğru akar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Esterleşme tepkimeleri, bir karboksilik asit ile alkolün asit katalizörlüğünde kondenzasyonu sonucu gerçekleşir. Bu tepkimeler tersinir olup esterlerin su ile hidroliz edilmesiyle başlangıçtaki asit ve alkol bileşikleri geri elde edilir.

Buna göre, formik asit (metanoik asit) ve izopropil alkolün (2-propanol) tepkimesiyle oluşan ester bileşiği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tohum dormansisinin (uyku hali) kırılması ve çimlenmenin başlaması sürecinde gerçekleşen hormonal ve fizyolojik değişimler aşağıda özetlenmiştir:

* Tohumun su alması (imbibisyon) ile embriyodan giberellin hormonu salgılanır.
* Giberellin, endospermi çevreleyen aleuron tabakasını uyararak $\alpha$-amilaz gibi hidrolitik enzimlerin sentezini tetikler.
* Bu enzimler endospermi sindirerek embriyonun büyümesi için gerekli olan besin maddelerini serbest bırakır.
* Dormansi sürecinde yüksek olan absisik asit (ABA) seviyesi, çimlenme başladığında hızla azalır.

Buna göre, tohum çimlenmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir yulaf koleoptilinin (filiz kını) gövdesinde, tek yönlü ışık uyaranı etkisiyle gerçekleşen fototropizma (yönelim) sürecindeki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Sanayide karpit olarak bilinen kalsiyum karbür ($\text{CaC}_2$) katısının su ile tepkimesinden, alkin sınıfının ilk üyesi olan etin (asetilen) gazı elde edilir.

Buna göre, elde edilen bu gaz bileşiği ile ilgili;

I. Moleküldeki karbon atomları $sp$ hibritleşmesi yapmıştır.
II. Amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisi ile tepkimeye girerek beyaz renkli bir çökelek oluşturur.
III. Yapısında pi ($\pi$) bağı içerdiği için cis-trans (geometrik) izomeri gösterir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Çiçekli bitkilerde dişi organın tohum taslağında gerçekleşen megasporogenez ve embriyo kesesi oluşumu sürecine ait aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Diploid kromozom sayısı $2n = 40$ olan çiçekli bir bitki türünde, çiçek yapısı ve gametogenez süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?