All practice questions

Fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimeleri (Calvin döngüsü) kloroplastın stromasında gerçekleşen, enzimatik ve karmaşık bir süreçtir. Bu döngüde görev alan moleküller ve gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıda verilen soldaki kavramları, sağdaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Oksijenli solunumun mitokondri içerisinde gerçekleşen evrelerinde gözlenen aşağıdaki olayları, biyokimyasal bir döngüde gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Fotosentezin kloroplastın stroma sıvısında gerçekleşen ışıktan bağımsız tepkimeleri (Calvin döngüsü) sırasında meydana gelen madde değişimleri ve enerji dönüşümleriyle ilgili;

I. Işığa bağımlı evrede üretilen ATP moleküllerinin bir kısmı 3-karbonlu ara bileşiklerin (PGA) indirgenmesinde, bir kısmı ise 5-karbonlu başlangıç molekülünün (RuBP) yeniden oluşturulmasında tüketilir.
II. Karbondioksit moleküllerinin tutulması ve NADPH moleküllerinin yükseltgenmesi sürecinde, yan ürün olarak atmosfere verilen moleküler oksijen ($O_2$) açığa çıkar.
III. Reaksiyonlar sonucunda oluşan fosfogliseraldehit (PGAL) molekülleri; glikozun yanı sıra azotlu yan gruplar eklenerek amino asit, vitamin ve organik bazların sentezinde de kullanılabilir.
IV. Reaksiyonlar stroma sıvısındaki enzimlerin denetiminde yürüdüğünden, bu evre sıcaklık değişimlerine karşı ışığa bağımlı reaksiyonlardan daha duyarlıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Fotosentezin kloroplastın stromasında gerçekleşen ışıktan bağımsız tepkimeleri (Calvin döngüsü) karmaşık bir enzim dizisi tarafından yönetilir. Aşağıda bu döngü sırasında gerçekleşen bazı temel olaylar karışık olarak verilmiştir:

I. $NADPH$ moleküllerinin yükseltgenmesi sonucunda 3 karbonlu fosfogliseraldehit ($PGAL$) moleküllerinin oluşması
II. Karbondioksitin ($CO_2$), $Rubisco$ enzimi aracılığıyla 5 karbonlu ribuloz bifosfata ($RuBP$) bağlanması
III. Fosfogliseraldehit ($PGAL$) moleküllerinin bir kısmının $ATP$ harcanarak döngünün devamlılığı için başlangıçtaki karbon yakalayıcıya dönüştürülmesi
IV. $ATP$ kullanılarak 3 karbonlu fosfogliserik asit ($PGA$) moleküllerinin kararsız ara bileşikler üzerinden aktifleştirilmesi
V. Sentezlenen $PGAL$ moleküllerinin bir kısmının döngüden ayrılarak glikoz ve diğer organik bileşiklerin sentezine katılması

Buna göre, bir molekül glikozun sentezlenebilmesi için bu olayları gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Fotosentezin kloroplastın stroma sıvısında gerçekleşen ışıktan bağımsız reaksiyonları (Calvin döngüsü) sürecinde meydana gelen kimyasal dönüşümler ve döngünün özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda, bir bitkinin fotosentez hızını etkileyen çevresel faktörlerdeki değişimler ile bu değişimlerin bitki fizyolojisi üzerindeki temel etkilerini eşleştiriniz.

Fotosentez hızını etkileyen faktörler ile ilgili araştırma yapan bir öğrenci, genetik olarak özdeş üç bitki kullanarak aşağıdaki deney düzeneklerini oluşturmuştur:

* I. Düzenek: $15^\circ C$ sıcaklık, düşük ışık şiddeti, $\%0,03$ $CO_2$ yoğunluğu
* II. Düzenek: $35^\circ C$ sıcaklık, düşük ışık şiddeti, $\%0,03$ $CO_2$ yoğunluğu
* III. Düzenek: $35^\circ C$ sıcaklık, yüksek ışık şiddeti, $\%0,03$ $CO_2$ yoğunluğu

Minimum Yasası ve fotosentez hızı ile çevresel faktörler arasındaki ilişki dikkate alındığında, bu düzeneklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Özdeş özelliklere sahip dört saksı bitkisinin, kontrollü ortamlarda sabitlenen farklı çevresel koşullar altındaki fotosentez hızları ölçülmüştür. Bu ortamların özellikleri aşağıda verilmiştir:

I. $30^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
II. $30^\circ C$ sıcaklık, yeşil ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
III. $5^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
IV. $55^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.

Buna göre, bu ortamlardaki fotosentez hızlarını en yüksekten en düşüğe doğru sıralayınız.

Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri ( *Nitrosomonas* ve *Nitrobacter* ), amonyaktan nitrat oluşumuna kadar gerçekleşen süreçte inorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal bağ enerjisi üretirler. Elde ettikleri bu enerjiyi kullanarak inorganik maddelerden organik madde sentezini (kemosentez) gerçekleştirirler.

Nitrifikasyon bakterilerinin gerçekleştirdiği kemosentez süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kemosentetik mikroorganizmalar, inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyi karbon dioksit ($CO_2$) özümlemesi için kullanırlar. Aşağıdaki sol sütunda farklı kemosentetik süreçleri yürüten canlı gruplarının özellikleri, sağ sütunda ise bu süreçlerde gerçekleşen temel oksidasyon reaksiyonları verilmiştir. Buna göre, canlı grupları ile gerçekleştirdikleri kimyasal tepkimeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Kemosentez yapan canlılar, ihtiyaç duydukları enerjiyi ışık enerjisi yerine inorganik maddeleri oksitleyerek karşılayan ototrof organizmalardır. Doğadaki azot döngüsünde kritik rol oynayan nitrifikasyon bakterilerinin ($Nitrosomonas$ ve $Nitrobacter$) kemosentez mekanizması dikkate alındığında, bu canlıların gerçekleştirdiği metabolik faaliyetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ökaryotik bir hücrenin sitoplazmasında gerçekleşen glikoliz reaksiyonlarına ait aşağıda verilen olayları, gerçekleşme sırasına göre baştan sona doğru diziniz.

Aşağıda verilen klasik Türk edebiyatı ve halk edebiyatı ürünlerinden alınan şiir parçaları ile bu parçaların nazım biçimi ve nazım tür�� özelliklerine dair açıklamaları eşleştiriniz.

Hücresel solunumun başlangıç aşaması olan glikoliz evresinde gerçekleşen moleküler değişimleri incelemek amacıyla, karbon atomları radyoaktif olarak işaretlenmiş bir glikoz molekülü ($^{14}C_6H_{12}O_6$) uygun bir hücresel ortama bırakılmıştır. Glikoliz evresi tamamlandığında gerçekleşen olaylarla ilgili;

I. İşaretli karbon atomlarının tamamına, reaksiyon sonunda oluşan pirüvat moleküllerinin yapısında rastlanır.
II. Substrat düzeyinde fosforilasyon ile sentezlenen toplam ATP sayısı, aktivasyon enerjisi için harcanan ATP sayısının iki katıdır.
III. Hidrojen taşıyıcı koenzim olan $NAD^+$, elektron ve proton alarak yükseltgenir.
IV. Ortamda serbest oksijen ($O_2$) bulunması, bir molekül glikozdan elde edilen pirüvat sayısını ve glikoliz hızını doğrudan artırır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Oksijenli solunumun mitokondri kristalarında gerçekleşen elektron taşıma sistemi (ETS) ve kemiozmotik mekanizma süreçlerinde gözlenen aşağıdaki olayları, biyokimyasal gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.

Sabit sıcaklıktaki kapalı bir kapta, katı ve gaz fazındaki maddelerin yer aldığı aşağıdaki tepkime dengededir:

Bu sisteme uygulanan bazı işlemler ve bu işlemlerin sonuçlarıyla ilgili;

I. Sabit sıcaklıkta kabın hacmi küçültüldüğünde, gaz fazındaki maddelerin katsayıları toplamı her iki tarafta eşit olduğundan dengenin yönü değişmez ancak tüm gazların derişimi başlangıca göre artar.
II. Sabit hacim ve sıcaklıkta kaba bir miktar $X(k)$ eklendiğinde, katıların derişimi (aktif kütlesi) sabit olduğundan denge konumu değişmez ve gazların derişimleri aynı kalır.
III. Sabit hacim ve sıcaklıkta kaba bir miktar $Y(g)$ eklendiğinde denge ürünler lehine kayar ve tepkimenin denge sabiti ($K_c$) artar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Sürdürülebilir çevre ve su yönetimi kapsamında, yarı kurak bir bölgede kurulan modern bir tekstil fabrikasının hammadde temininden nihai ürüne kadar olan süreçteki su ayak izi analiz edilmiştir. Fabrikada kullanılan pamuk lifleri, yağışın yeterli olduğu başka bir bölgeden (yapay sulama yapılmadan) ithal edilmektedir. İpliklerin boyanması ve kumaşın dokunması ise fabrikanın bulunduğu kurak bölgedeki yer altı suları kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Boyama işlemi sonrasında ortaya çıkan kimyasal atıklı su, ar��tma tesislerinde standartlara uygun şekilde arıtıldıktan sonra doğaya deşarj edilmektedir.

Bu üretim süreci ve oluşan su ayak izi bileşenleri ile ilgili;

I. İthal edilen pamuğun yetiştirilmesi sürecinde kullanılan yağmur suyu miktarı, nihai kumaşın yeşil su ayak izi kapsamında değerlendirilir.
II. Fabrikanın bulunduğu kurak bölgede kumaş üretimi için çekilen yer altı suyu miktar��, bu bölgenin mavi su ayak izini doğrudan artırır.
III. Kimyasal atıklı suyun alıcı ortama deşarj edilmesinden sonra, suyun kalitesini korumak amacıyla kirletici yükünü seyreltmek için gereken teorik temiz su miktarı gri su ayak izini temsil eder.
IV. Kumaşın toplam su ayak izi hesaplanırken sadece fabrikada doğrudan kullanılan musluk suyu miktarı dikkate alınır; pamuğun tarımsal üretim aşamalarındaki dolaylı su tüketimi hesaba katılmaz.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıda yaygın adları verilen alkin bileşiklerini, IUPAC sistemine göre adland��rılmalarında temel alınan en uzun sürekli karbon zincirlerindeki karbon sayılarına göre küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Bir hayvan hücresinde mitokondri organelinde gerçekleşen oksijenli solunumun Krebs döngüsü ve Elektron Taşıma Sistemi (ETS) evreleri ile ilgili;

I. Krebs döngüsü tepkimelerinde hem $NAD^+$ hem de $FAD$ koenzimleri indirgenirken, ETS evresinde bu koenzimlerin yükseltgenmesiyle elektronlar taşıma sistemine aktarılır.
II. Oksijenli solunum sonucunda açığa çıkan karbondioksit ($CO_2$) molekülündeki oksijen atomlarının kaynağı glikoz iken, oluşan su ($H_2O$) molekülündeki oksijen atomlarının kaynağı atmosferdir.
III. Kemiozmotik hipoteze göre, protonların ($H^+$) matriksten zarlar arası boşluğa doğru ATP sentaz enzimi üzerinden geçişi, oksidatif fosforilasyonun gerçekleşmesini sağlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunumun Elektron Taşıma Sistemi (ETS) evresinde, kemiozmotik hipoteze göre $ATP$ sentezi sürecinde meydana gelen aşağıdaki olayları gerçekleşme sırasına göre diziniz.