All practice questions

1797 questions

Question 961Question

Klasik Dönem Osmanl�� devlet teşkilatında Divan-ı Hümayun, devlet işlerinin görüşüldüğü en önemli yönetim organıdır. Bu divanda farklı yönetim sınıflarını temsil eden ve padişah adına belirli görevleri yürüten çeşitli üyeler bulunmaktadır. Buna göre, sol sütunda verilen Divan-ı Hümayun üyelerini, sağ sütundaki görev ve yetkileriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sadrazam
Kazasker
Defterdar
Nişancı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sadrazam - Serdar-ı Ekrem sıfatıyla orduya komuta etme; Kazasker - Kadı ve müderris atamalarını gerçekleştirme; Defterdar - Maliye ve bütçe işlerini yürütme; Nişancı - Tuğra çekme ve tahrir defterlerini tutma.
Sadrazamın yürütme ve askeri liderlik rolü (Serdar-ı Ekrem), kazaskerin adalet ve eğitim kadrolarını tayin etme yetkisi (kadı ve müderris), defterdarın maliye ve hazine yönetimi, nişancının ise resmî belgelere padişah tuğrasını basma ve arazi tescil işlemlerini (tahrir) yürütme görevleri birbiriyle tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Seyfiye sınıfının en üst temsilcisi olan sadrazamın yetkilerini incelemek.
Sadrazamın padişah yerine Serdar-ı Ekrem unvanıyla orduyu komuta ettiği ve padişahın mührünü taşıdığı tespit edilir.
Seyfiye sınıfının yürütme gücünü padişah adına en üst düzeyde kullanması gerekçesiyle.
2
İlmiye sınıfının temsilcisi kazaskerin hukuki ve eğitimsel yetkilerini analiz etmek.
Kazaskerin divanda yargı yetkisini kullanarak kadı ve müderris atamalarını yaptığı belirlenir.
İlmiye sınıfının adalet ve eğitim bürokrasisini kontrol etmesi görevi doğrultusunda.
3
Kalemiye sınıfının iki ana temsilcisi olan defterdar ve nişancının görev ayrımını yapmak.
Defterdarın maliye ve hazineden, nişancının ise tuğra çekilmesi ve tahrir defterlerinin tutulmasından sorumlu olduğu görülür.
Mali bürokrasinin defterdarda, yazışma ve arazi kayıt bürokrasisinin ise nişancıda toplanması sebebiyle.

Key Concept

Divan-ı Hümayun üyelerinin işlevsel görev dağılımları ve temsil ettikleri yönetim sınıflarının yetkileri.
Estimated Time:2m 0s
Question 962Question

Orhun Yazıtları'nda geçen aşağıdaki ifadeleri, II. Kök Türk Devleti'nin siyasi, sosyal ve idari yapısına ait kavramsal açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

"Aç halkı doyurdum, çıplak halkı giydirdim. Az halkı çok kıldım. Değerli kıldım. Tanrı lütfettiği için kağanlık tahtına oturdum."
"Babam kağan on yedi er ile yola çıktı. Haberi işiten ormandakiler, ovadakiler indiler, toplandılar, yetmiş er oldular... Tanrı güç verdiği için babam kağanın ordusu kurt gibiymiş, düşmanı koyun gibiymiş."
"Doğuda gün doğusuna, güneyde gün ortasına, batıda gün batısına, kuzeyde gece ortasına kadar... bütün bu milletleri düzene soktum, teşkilatlandırdım."
"Sol taraftaki şadlar, tarkanlar, buyruklar; sağ taraftaki beyler, otuz Tatar... Dokuz Oğuz beyleri, millet! Bu sözümü iyice işit, adamakıllı dinle!"

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleşmeler sırasıyla şu şekildedir: Aç halkı doyurdum ifadesi sosyal devlet ve kut anlayışının birleşimiyle; Babam kağan on yedi er ile ifadesi bağımsızlık mücadelesi ve teşkilatlanmayla; Doğuda gün doğusuna ifadesi cihanşümul hâkimiyet ülküsüyle; Sol ve sağ taraftaki şadlar ifadesi ise ikili teşkilat yapısıyla eşleşmektedir.
Orhun Yazıtları'ndaki ifadelerin doğru kavramlarla eşleştirilmesi, Kök Türk devletinin egemenlik meşruiyeti (kut), toplumsal sorumlulukları (sosyal devlet), askeri/siyasi yayılmacılığı (cihanşümul devlet ülküsü) ve yönetim organizasyonunu (ikili teşkilat) doğru kavramayı gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
"Aç halkı doyurdum..." ifadesini analiz etmek.
Bu ifadenin kut inancı ve sosyal devlet anlayışını temsil ettiği sonucuna ulaşılır.
Hükümdarın tahta çıkışını ilahi iradeye (kut) dayandırması ve temel görevinin halkın refahı (doyurmak, giydirmek) olduğunu belirtmesi bu iki kavramı birleştirir.
2
"Babam kağan on yedi er ile yola çıktı..." ifadesini analiz etmek.
Bu ifadenin II. Kök Türk Devleti'nin bağımsızlık mücadelesi ve kuruluş süreciyle ilgili olduğu anlaşılır.
Tarihte Kutluk Kağan'ın Çin esaretine baş kaldırarak milleti derlemesi ve İlteriş unvanını alması anlatılmaktadır.
3
"Doğuda gün doğusuna, güneyde gün ortasına..." ifadesini analiz etmek.
Bu ifadenin cihanşümul devlet anlayışını yansıttığı sonucuna varılır.
Dört yöne doğru sınırları genişletme ve dünya üzerindeki tüm milletleri yönetme ideali Türk cihan hâkimiyeti mefkuresidir.
4
"Sol taraftaki şadlar... sağ taraftaki beyler..." ifadesini analiz etmek.
Bu idari hiyerarşinin ikili teşkilat yapısını simgelediği belirlenir.
Doğu-batı veya sağ-sol esasına dayalı ikili yönetim sistemi ve hanedan üyeleri ile beylerin yönetimdeki yeri vurgulanmıştır.

Key Concept

Orhun Yazıtları'ndaki ifadelerin Kök Türk devlet yönetimi, sosyal yapı ve egemenlik anlayışına ait kavramlarla çözümlenmesi.
Question 963Question

Ege, Yunan ve Roma medeniyetlerine ait aşağıda verilen kavramları, bu kavramlara ait doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Miken Uygarlığı
Patriciler
Polis
Tribünlük

Matches

Show answer & explanation

Answer

Miken Uygarlığı Truva kentiyle savaşan Ege uygarlığı ile; Patriciler Roma'nın ayrıcalıklı soylu tabakası ile; Polis Eski Yunan'daki bağımsız şehir devletleri ile; Tribünlük ise Roma'da veto yetkisi bulunan kamu yöneticiliği ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede: Miken Uygarlığı Truva kentiyle savaşan Ege uygarlığı ile; Patriciler Roma'nın ayrıcalıklı soylu tabakası ile; Polis Eski Yunan'daki bağımsız şehir devletleri ile; Tribünlük ise Roma'da veto yetkisi bulunan kamu yöneticiliği ile eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Miken Uygarlığı kavramının incelenmesi
Miken Uygarlığı, Çanakkale Boğazı kontrolü için Truva ile savaşan ve şato tipi mimarisiyle bilinen Ege uygarlığı açıklamasıyla eşleşir.
Truva Savaşları ve Mora Yarımadası'ndaki şato tipi surlu şehirler Miken medeniyetinin temel özellikleridir.
2
Patriciler kavramının incelenmesi
Patriciler, Roma Devleti'nde tüm siyasi ve hukuki hakları elinde bulunduran soylu ve toprak sahibi tabaka açıklamasıyla eşleşir.
Roma'da toplum plepler ve patriciler olarak iki ana gruba ayrılmıştı; patriciler siyasi gücü ellerinde bulunduran soylulardı.
3
Polis kavramının incelenmesi
Polis, Eski Yunan dünyasında siyasi birliğin olmadığını gösteren, kendine özgü ordusu ve meclisi olan bağımsız şehir devletleri açıklamasıyla eşleşir.
Yunanistan'ın coğrafi yapısı nedeniyle merkezi krallık yerine Polis denilen bağımsız şehir devletleri kurulmuştur.
4
Tribünlük kavramının incelenmesi
Tribünlük, Roma Cumhuriyeti döneminde pleplerin haklarını korumak amacıyla kurulan ve veto yetkisi bulunan görevliler açıklamasıyla eşleşir.
Tribünlük, plep-patrici mücadelesi sonucunda pleplerin haklarını patricilerin baskısına karşı korumak üzere oluşturulmuş bir memuriyettir.

Key Concept

Ege, Yunan ve Roma uygarlıklarının idari, sosyal ve askeri yapıları ile temel kavramları
Question 964Question

Yeni kurulan Türk devletinin ekonomi alanında bağımsızlığı sağlamak, yerli üretimi artırmak ve milli bir iktisat politikası oluşturmak amacıyla attığı adımlarla bu adımların temel amaçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İzmir İktisat Kongresi
Kabotaj Kanunu
Teşvik-i Sanayi Kanunu
Aşar Vergisinin Kaldırılması

Matches

Show answer & explanation

Answer

İzmir İktisat Kongresi milli iktisat hedeflerini belirlemeyle, Kabotaj Kanunu karasularının millileştirilmesiyle, Teşvik-i Sanayi Kanunu özel sektör sanayi yatırımlarının desteklenmesiyle, Aşar Vergisinin Kaldırılması ise köylünün vergi yükünün azaltılmasıyla eşleşir.
Her bir inkılap kendi özgün iktisadi alanına (denizcilik, sanayi, tarım ve genel iktisat politikası) uygun hedeflerle eşleştirilmiştir. İzmir İktisat Kongresi milli ekonominin yol haritasını çizerken; Kabotaj Kanunu denizlerde egemenliği, Teşvik-i Sanayi Kanunu özel sanayi yatırımlarını, Aşar vergisinin kaldırılması ise köylünün ve tarımın desteklenmesini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
İzmir İktisat Kongresi'nin amacını belirleme
Bu kongre milli üretimi, tasarrufu ve bağımsız ekonomiyi hedeflemiştir. Dolayısıyla yerli üretimi ve tasarrufu özendirme ifadesiyle eşleşir.
Yeni devletin iktisat politikasının temellerinin bu kongrede atıldığını saptamak gerekir.
2
Kabotaj Kanunu'nun amacını saptama
Kabotaj hakkı deniz ticaretiyle ilgilidir ve Türk denizlerinde taşıma hakkının millileştirilmesini sağlamıştır. Karasularında limanlar arası yük ve yolcu taşıma hakkını millileştirme ifadesiyle eşleşir.
Kabotaj kelimesinin deniz ticareti ve egemenliğiyle doğrudan ilişkisini kurmak gerekir.
3
Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun amacını analiz etme
Özel sermayenin yetersizliği nedeniyle sanayi tesislerinin kurulmasını desteklemek amacıyla çıkarılan bu kanun, özel teşebbüsün sanayi yatırımı yapmasını kolaylaştırmak amacıyla eşleşir.
Kanunun isminden ve içeriğinden hareketle sanayi yatırımlarını teşvik ettiğini anlamak gerekir.
4
Aşar Vergisinin Kaldırılması'nın amacını bulma
Osmanlı'dan kalan ve köylüden alınan bu ağır vergi kaldırılarak köylünün rahatlaması ve tarımsal üretimin artması sağlanmıştır. Türk köylüsünün üzerindeki vergi yükünü kaldırarak tarımı destekleme ifadesiyle eşleşir.
Aşar vergisinin doğrudan tarım kesimi ve köylüyle ilişkili bir vergi olduğunu bilmek gerekir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi'nde ekonomi alanında milli bağımsızlığı, sanayileşmeyi ve tarımsal üretimi artırmayı hedefleyen temel inkılapların amaçları
Question 965Question

I. Dünya Savaşı sürecindeki gizli antlaşmalar, Mondros Ateşkes Antlaşması ve Paris Barış Konferansı ile ilgili aşağıda verilen diplomatik gelişmeleri, bu gelişmelerin tarihsel önem ve sonuçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. Maddesi
Sykes-Picot Antlaşması
Paris Barış Konferansı
St. Jean de Maurienne Antlaşması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. Maddesi -> Anadolu'nun işgaline hukuki zemin hazırlayan hüküm; Sykes-Picot Antlaşması -> Osmanlı Devleti'nin Orta Doğu topraklarının paylaşılmasını öngören gizli antlaşma; Paris Barış Konferansı -> İzmir ve çevresinin İtalya yerine Yunanistan'a bırakıldığı uluslararası gelişme; St. Jean de Maurienne Antlaşması -> İzmir ve çevresinin İtalyan nüfuz bölgesi olarak belirlendiği gizli antlaşma.
Doğru eşleştirmede; Mondros'un 7. maddesi Anadolu'nun işgaline hukuki dayanak oluştururken; Sykes-Picot Antlaşması Orta Doğu'nun paylaşım planıdır. St. Jean de Maurienne ile İtalya'ya vadedilen İzmir ve çevresi, Paris Barış Konferansı'nda İngiltere'nin politikaları gereği Yunanistan'a devredilerek müttefikler arasında ilk büyük görüş ayrılığını başlatmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın maddelerini ve etkilerini analiz etmek.
7. maddenin, İtilaf Devletleri'ne güvenlik bahanesiyle her yeri işgal etme yetkisi vererek tüm Anadolu'yu işgale açık hale getirdiğini tespit etmek.
İşgallerin hukuki kılıfını belirlemek.
2
I. Dünya Savaşı sırasında imzalanan gizli antlaşmaların kapsamlarını incelemek.
Sykes-Picot Antlaşması'nın İngiltere ve Fransa arasında Orta Doğu paylaşımı üzerine, St. Jean de Maurienne Antlaşması'nın ise İtalya'ya İzmir çevresini vadeden paylaşım olduğunu saptamak.
Paylaşım planlarının taraflarını ve bölgelerini doğru eşleştirmek.
3
Savaş sonrasında toplanan Paris Barış Konferansı'nın kararlarını ve müttefikler arası ilişkilere etkisini değerlendirmek.
İtalya'ya vadedilen İzmir'in Yunanistan'a verilmesiyle İtilaf Devletleri arasında ilk kez görüş ayrılığı yaşandığını belirlemek.
Gizli antlaşmalardaki paylaşım planlarının savaş sonrasında nasıl değiştiğini ve bu durumun diplomatik sonuçlarını anlamak.

Key Concept

I. Dünya Savaşı Dönemi Diplomatik Gelişmeleri, Mondros Ateşkesi ve Paris Barış Konferansı Süreçleri
Question 966Question

Milli Mücadele Dönemi'nde diplomatik ve siyasi alanda yaşanan gelişmeler ile bunların ortaya çıkardığı hukuki ve siyasi sonuçlar göz önüne alındığında, sol sütunda verilen tarihsel gelişmeleri sağ sütundaki en uygun hukuki ve siyasi sonuçlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İstanbul ve Boğazlar'ın yönetiminin TBMM Hükümeti'ne devredilmesi
Doğu Trakya'nın savaş yapılmadan TBMM yönetimine bırakılması
Lozan Görüşmeleri'ne hem TBMM'nin hem de Osmanlı Hükümeti'nin davet edilmesi
Saltanatın kaldırılarak halifelik makamının Osmanlı hanedanından bir üyeye verilmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

İstanbul ve Boğazlar'ın devredilmesi Osmanlı'nın hukuken sona ermesiyle; Doğu Trakya'nın savaşılmadan alınması askerî başarının diplomasiye yansımasıyla; Lozan daveti Türk tarafındaki ikiliğin önlenmesiyle; saltanatın kaldırılıp halifeliğin sembolik tutulması ise din ve devlet işlerinin ayrılmasının ilk adımıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede: İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM'ye devri Osmanlı'nın hukuken sona ermesiyle, Doğu Trakya'nın kurtarılması diplomatik zaferle, Lozan ikiliği saltanatın kaldırılmasıyla, saltanatın kaldırılıp halifeliğin sürdürülmesi ise din ve devlet işlerinin ayrılmasının ilk aşamasıyla ilişkilidir.

Step-by-Step Solution

1
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın İstanbul ve Boğazlar ile ilgili maddesini değerlendirmek.
İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM'ye bırakılması, Osmanlı Hükümeti'nin hukuken yok sayıldığını gösterir.
Başkent ve çevresinin yönetimi doğrudan TBMM'ye devredilmiştir.
2
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın Doğu Trakya ile ilgili maddesini değerlendirmek.
Doğu Trakya'nın savaş yapılmadan kurtarılması askeri zaferlerin diplomatik sonucudur.
Büyük Taarruz'un başarısıyla savaş yolu açılmış ancak diplomasiyle hedefe ulaşılmıştır.
3
İtilaf Devletleri'nin Lozan Konferansı stratejisini incelemek.
Hem İstanbul hem de TBMM hükümetlerinin çağrılması ikilik çıkarma amacı taşır.
TBMM, bu ikiliği engellemek için saltanatı kaldırarak Türk milletinin tek temsilcisi olmuştur.
4
Saltanatın kaldırılması ve halifeliğin korunması kararını analiz etmek.
Siyasi güç (saltanat) kaldırılmış, dini güç (halifelik) sembolik olarak sürdürülmüştür.
Bu durum laikleşmenin ilk aşamasını oluştururken rejim ve devlet başkanlığı sorunlarını beraberinde getirmiştir.

Key Concept

Mudanya Ateşkes Antlaşması hükümleri ile saltanatın kaldırılmasının neden ve sonuçları arasındaki ilişkiler
Estimated Time:2m 0s
Question 967Question

Yeni Türk Devleti'nde modern, demokratik ve laik bir hukuk düzeni kurmak amacıyla Avrupa'nın gelişmiş hukuk sistemlerinden ve kanunlarından yararlanılmıştır. Aşağıda verilen Avrupa ülkelerini, bu ülkelerden örnek alınarak hazırlanan kanunlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İsviçre
İtalya
Almanya

Matches

Show answer & explanation

Answer

İsviçre ile Medeni Kanun, İtalya ile Ceza Kanunu, Almanya ile Ticaret Kanunu eşleşmektedir.
İsviçre'den Medeni Kanun, İtalya'dan Ceza Kanunu, Almanya'dan ise Ticaret Kanunu örnek alınarak Türk hukuk sistemine uyarlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İsviçre'den hangi kanunun örnek alındığını belirlemek.
İsviçre'den Medeni Kanun örnek alınmıştır.
1926 yılında İsviçre Medeni Kanunu esas alınarak Türk Medeni Kanunu hazırlanmıştır.
2
İtalya'dan hangi kanunun örnek alındığını belirlemek.
İtalya'dan Ceza Kanunu örnek alınmıştır.
Yeni Türk Devleti'nin ceza hukuku ihtiyacı için İtalyan Ceza Kanunu örnek alınarak Türk Ceza Kanunu oluşturulmuştur.
3
Almanya'dan hangi kanunun örnek alındığını belirlemek.
Almanya'dan Ticaret Kanunu örnek alınmıştır.
Ticari ilişkilerin modern standartlara kavuşturulması amacıyla Alman Ticaret Kanunu örnek alınmıştır.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi'nde Avrupa ülkelerinden alınan kanunlar ve bunların eşleştirilmesi.
Question 968Question

İslam tarihi sürecinde Emeviler ve Abbasiler dönemlerinde idari, askeri, sosyal ve kültürel yapıyı şekillendiren çeşitli kurum ve kavramlar ortaya çıkmıştır. Sol sütunda verilen bu dönemlere ait kavramları, sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mevali
Beytülhikme
Avasım
Berid

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mevali kavramı Arap olmayan Müslümanlara yönelik politikayla, Beytülhikme Bağdat'taki tercüme akademisiyle, Avasım Bizans sınırındaki korunaklı askeri şehirlerle, Berid ise haberleşmeyi sağlayan posta teşkilatıyla eşleşmelidir.
Mevali, Emevilerin Arap milliyetçi sınıflandırmasıyla; Beytülhikme, Abbasilerin bilim akademisiyle; Avasım, Bizans sınırındaki askeri yerleşimlerle; Berid ise haberleşme/posta sistemiyle eşleştiğinde tüm kavramlar doğru tanımlanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Mevali teriminin tarihsel anlamını belirleme
Mevali, Emeviler Dönemi'nde uygulanan Arap milliyetçiliği ekseninde, Arap dışı Müslümanların idari ve sosyal olarak ayrımcılığa maruz kalmasını ifade eder.
Emevi devlet politikasının en belirgin sosyal sonucunu doğru tanımlamak için.
2
Beytülhikme kurumunun işlevini belirleme
Beytülhikme, Abbasiler döneminde Bağdat merkezli olarak felsefe, fen ve tıp alanındaki yabancı eserlerin çevrildiği bilim akademisidir.
İslam medeniyetinin kültürel yükselişini sağlayan ana kurumu tespit etmek için.
3
Avasım kentlerinin askeri rolünü analiz etme
Avasım, Abbasilerin Bizans'tan gelebilecek tehditlere karşı sınır boylarında kurduğu ve genellikle Türk savaşçıları yerleştirdiği tampon bölgelerdir.
Siyasi sınır güvenliği politikalarını ayırt edebilmek için.
4
Berid teşkilatının idari amacını tanımlama
Berid, Muaviye döneminde kurulan ve devletin merkez ile taşra arasındaki hızlı haberleşmesini sağlayan idari-istihbarat örgütüdür.
Emevilerin merkeziyetçi devlet yapısını güçlendiren kurumu eşleştirmek için.

Key Concept

Emevi ve Abbasi devletlerinin yönetim modelleri, kurumsal teşkilatlanmaları, askeri yapıları ile kültürel kurumlarının temel özelliklerini kavramak.
Estimated Time:2m 0s
Question 969Question

A��ağıda Atatürk Dönemi'nde siyasi alanda yapılan bazı inkılaplar ve bu inkılapların doğrudan sağladığı sonuçlar verilmiştir. Bu inkılapları doğru sonuçlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Saltanatın kaldırılması
Cumhuriyetin ilanı
Kadınlara siyasi hakların tanınması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Saltanatın kaldırılması kişisel egemenliğin son bulması ve Osmanlı Devleti'nin resmen sona ermesiyle; Cumhuriyetin ilanı rejim ve devlet başkanlığı krizinin çözülmesiyle; Kadınlara siyasi hakların tanınması ise kadınların seçimlere katılarak yönetimde eşit söz hakkı elde etmesiyle eşleşmektedir.
Saltanatın kaldırılması monarşik yönetimi bitirip Osmanlı'yı resmen sona erdirmiş; Cumhuriyetin ilanı yeni rejimi kurup devlet başkanlığı krizini çözmüş; kadınlara siyasi hakların verilmesi ise kadınların yönetimde temsil edilmesini sağlayarak siyasi eşitliği pekiştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Saltanatın kaldırılmasının tarihsel sonucunu tespit etmek.
Saltanatın kaldırılmasıyla kişisel egemenliğe son verilmiş ve Osmanlı Devleti resmen sona ermiştir.
1 Kasım 1922 tarihli kanunla saltanat kaldırılarak milli egemenliğin önü açılmıştır.
2
Cumhuriyetin ilanının getirdiği siyasi çözümü analiz etmek.
Cumhuriyetin ilanıyle yeni Türk devletinin rejimi belirlenmiş ve devlet başkanlığı sorunu çözülmüştür.
Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçilerek yönetimdeki tıkanıklık giderilmiştir.
3
Kadınlara siyasi haklar tanınmasının amacını belirlemek.
Kadınların belediye, muhtarlık ve milletvekilliği seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı elde etmesi sağlanmıştır.
Milli iradenin eksiksiz tecelli etmesi ve toplumsal alandaki eşitliğin siyasi alana da yansıması amaçlanmıştır.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Siyasi İnkılaplarının Amaç ve Sonuçları
Estimated Time:1m 0s
Question 970Question

Milli Mücadele Dönemi Doğu ve Güney cephelerinde öne çıkan tarihi şahsiyetleri, gerçekleştirdikleri tarihi faaliyetlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Şahin Bey
Sütçü İmam
Kazım Karabekir

Matches

Show answer & explanation

Answer

Şahin Bey - Fransız işgaline karşı Antep direnişinin sembolü haline gelen ve Kilis yolunu savunurken şehit düşen Kuvayı Milliye lideri; Sütçü İmam - Maraş'ta Fransız askerlerinin Türk kadınlarına yönelik müdahalesine karşı ilk kurşunu atarak direnişi başlatan halk kahramanı; Kazım Karabekir - Doğu Cephesi Komutanı olarak görev yapan ve Ermeni güçlerini yenilgiye uğratan düzenli ordu birliğinin komutanı.
Milli Mücadele'de Doğu Cephesi'nde Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu Ermenilere karşı mücadele ederken, Güney Cephesi'nde Şahin Bey Antep'te, Sütçü İmam ise Maraş'ta Fransız işgaline karşı Kuvayı Milliye direnişini başlatmış ve yönetmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Doğu ve Güney cephelerindeki kahramanları ve mücadele ettikleri cepheleri tespit edin.
Kazım Karabekir Doğu Cephesi'nde düzenli ordu komutanı iken; Şahin Bey Antep'te, Sütçü İmam ise Maraş'ta (Güney Cephesi) halk direnişinin öncüleridir.
Doğu ve Güney cephesi şahsiyetlerini ayırt etmek doğru eşleştirme için temel adımdır.
2
Şahsiyetlerin üstlendikleri görevleri ve gerçekleştirdikleri kritik eylemleri eşleştirin.
Şahin Bey Kilis-Antep yolunu Fransızlara kapatmış, Sütçü İmam Maraş'ta ilk kurşunu atmış, Kazım Karabekir ise 15. Kolordu'yu komuta etmiştir.
Her bir tarihi figürün kendine özgü eylemini belirlemek doğru eşleştirmeyi sağlar.

Key Concept

Milli Mücadele Dönemi Doğu ve Güney Cepheleri Kahramanları
Question 971Question

Milli Edebiyat Dönemi'nin iki bağımsız şairi olan Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın sanat anlayışlarını, üslup ve eser özelliklerini yansıtan sol sütundaki eserleri, sağ sütundaki açıklamalarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Süleymaniye Kürsüsünde
Süleymaniye'de Bayram Sabahı
Seyfi Baba
Rindlerin Ölümü

Matches

Show answer & explanation

Answer

Süleymaniye Kürsüsünde eseri vaiz anlatımı ve dini-didaktik niteliğiyle eşleşirken; Süleymaniye'de Bayram Sabahı Osmanlı ihtişamı ve neo-klasik estetikle eşleşir. Seyfi Baba yoksulluğu anlatan manzum hikâye açıklamasıyla eşleşirken; Rindlerin Ölümü ise ölüm temasını ve ahengi işleyen saf şiir açıklamasıyla eşleşir.
Yapılan eşleştirmede Süleymaniye Kürsüsünde dini-didaktik vaiz söylemiyle; Süleymaniye'de Bayram Sabahı neo-klasik Osmanlı ihtişamıyla; Seyfi Baba sosyal realist manzum hikâye türüyle; Rindlerin Ölümü ise rindane ölüm felsefesine sahip saf şiir yapısıyla eşleşmektedir. Bu durum iki bağımsız sanatçının temsil ettiği zıt sanat kutuplarını (toplumcu-realist ile estetikçi-saf şiir) tam olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Süleymaniye Kürsüsünde eserinin üslup ve içeriğini analiz etmek.
Bu eserin, İslam birliği idealini ve toplumsal eleştirileri vaiz söylemiyle sunan realist bir Mehmet Âkif eseri olduğu belirlenir.
İsim benzerliği taşıyan Yahya Kemal şiiriyle karıştırılmasını önlemek.
2
Süleymaniye'de Bayram Sabahı şiirinin estetik yapısını incelemek.
Osmanlı ihtişamını, mimariyi ve tarih bilincini neo-klasik üslupla ele alan Yahya Kemal şiiri olduğu saptanır.
Mehmet Âkif'in vaiz hitabetli eseriyle olan estetik ve içerik farkını ayırt etmek.
3
Seyfi Baba eserinin edebi türünü ve toplumsal arka planını incelemek.
Yoksul halkın yaşamını ve sokak gerçekliğini yansıtan sosyal realist bir manzum hikâye (Mehmet Âkif) olduğu görülür.
Mehmet Âkif'in aruz veznini konuşma diline uygulama başarısını tespit etmek.
4
Rindlerin Ölümü şiirinin ahenk ve felsefi yapısını değerlendirmek.
Ölüm konusunu rindane felsefeyle işleyen, musiki ve biçim mükemmelliğini savunan saf şiir örneği (Yahya Kemal) olduğu belirlenir.
Yahya Kemal'in estetik kaygılarını ve saf şiir ilkelerini doğrulamak.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi Bağımsız Sanatçılarının Estetik ve Edebi Tür Farklılıkları
Estimated Time:2m 0s
Question 972Question

Cumhuriyet Dönemi'nde modern, laik ve demokratik bir hukuk düzeni kurmak amacıyla Avrupa'nın gelişmiş hukuk sistemlerinden ve kanunlarından yararlanılmıştır. Aşağıda bu doğrultuda hazırlanan bazı kanunlar ve bu kanunların temel amaçları/özellikleri verilmiştir. Verilen kanunları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İsviçre Medeni Kanunu
İtalya Ceza Kanunu
Almanya Ticaret Kanunu
Fransa İdare Hukuku

Matches

Show answer & explanation

Answer

İsviçre Medeni Kanunu aile ve miras alanındaki laik düzenlemelerle; İtalya Ceza Kanunu kamu düzeni ve ceza adaletiyle; Almanya Ticaret Kanunu ekonomik ve ticari kurallarla; Fransa İdare Hukuku ise idari işleyiş ve kamu hizmetleriyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler kanunların kabul edildikleri ülkeler ve esas düzenleme alanları göz önünde bulundurularak yapılmıştır. İsviçre Medeni Kanunu toplumsal eşitlik ve laik aile yapısını; İtalya Ceza Kanunu kamu düzeni ve ceza hukukunu; Almanya Ticaret Kanunu ticari ve ekonomik hayatı; Fransa İdare Hukuku ise kamu yönetiminin işleyişini düzenlemektedir.

Step-by-Step Solution

1
İsviçre Medeni Kanunu'nun içeriğini analiz etmek.
Medeni Kanun'un aile, miras ve mülkiyet ilişkilerinde din temelli kuralları kaldırarak kadın-erkek eşitliğini getirdiği belirlenir. Bu özellik ikinci açıklamada yer almaktadır.
Medeni Kanun'un toplumsal alanda laikleşme ve eşitlik sağlama amacını tespit etmek.
2
İtalya Ceza Kanunu'nun niteliklerini incelemek.
İtalya'dan uyarlanan 1926 tarihli kanunun, kamu düzeni ve devlet otoritesi ile bireysel haklar arasındaki dengeyi çağdaş ceza hukuku ilkeleriyle sağladığı saptanır. Bu özellik dördüncü açıklama ile uyuşmaktadır.
Ceza adaleti ve toplumsal düzen gereksinimlerini belirlemek.
3
Almanya Ticaret Kanunu'nun işlevini değerlendirmek.
Almanya'dan alınan Ticaret Kanunu'nun, cumhuriyetin ekonomik kalkınma hedefleri çerçevesinde şirketler hukuku ve deniz ticareti gibi alanları düzenlediği görülür. Bu özellik birinci açıklama ile eşleşmektedir.
Ekonomik bağımsızlık ve ticaret hukukunun çağdaş normlara göre kurgulanmasını doğrulamak.
4
Fransa İdare Hukuku esaslarını analiz etmek.
Fransa'dan örnek alınan idare hukukunun, kamu kurumlarının işleyişini, kamu hizmetlerinin sunulmasını ve vatandaş-idare ilişkilerini yapılandırdığı tespit edilir. Bu özellik üçüncü açıklama ile eşleşmektedir.
Devlet teşkilatının idari yapısını kurumsal bir düzene oturtma amacını açıklamak.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Hukuk İnkılabı ve Avrupa Kanunlarının Uyarlanması
Question 973Question

Lozan Barış Antlaşması'nda alınan kararlar ile bu kararların yeni Türk devletinin bağımsızlık ve egemenlik hakları açısından doğurduğu sonuçları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kapit��lasyonların ve Düyun-u Umumiye idaresinin Türkiye'deki yetkilerinin tamamen kaldırılması
Boğazlar'ın yönetiminin başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılması ve kıyılarının silahsızlandırılması
Irak sınırının belirlenmesinin Türkiye ile İngiltere arasında antlaşmadan sonra yapılacak ikili görüşmelere ertelenmesi
Ülkedeki tüm azınlıkların Türk vatandaşı kabul edilerek yabancı devletlerin himaye haklarına son verilmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kapitülasyonların kaldırılması ekonomik bağımsızlığı sağlamış; Boğazlar komisyonunun kurulması egemenlik haklarını kısıtlamış; Irak sınırının ertelenmesi Misak-ı Millî'nin tamamlanmasını sonraya bırakmış; azınlıkların Türk vatandaşı sayılması ise dış müdahaleleri önlemiştir.
Kapitülasyonların kaldırılması ekonomik bağımsızlığı tam olarak sağlarken; Boğazlar'da bir komisyonun bulunması egemenliğe gölge düşürmüştür. Irak sınırının ertelenmesi pürüzlerin sürdüğünü kanıtlarken; azınlıkların vatandaşlığı iç işlerimize yönelik dış müdahaleleri engellemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Antlaşması'ndaki maddelerin niteliğini belirleme.
Kapitülasyonlar, Boğazlar, Irak sınırı ve azınlık hakları konularının bağımsızlık mücadelesindeki yeri tespit edilir.
Antlaşma kararlarının egemenlik üzerindeki yansımalarını doğru analiz etmek amacıyla konular sınıflandırılır.
2
Kararları egemenlik ve tam bağımsızlık kriterlerine göre eşleştirme.
Kapitülasyonlar ile ekonomik bağımsızlık; Boğazlar komisyonu ile egemenlik kısıtlaması; Irak sınırının ertelenmesi ile Misak-ı Millî pürüzü; azınlıkların vatandaşlığı ile iç işlerine müdahalenin önlenmesi eşleştirilir.
Maddelerin her birinin uluslararası hukuk ve ulusal egemenlik açısından doğurduğu sonuçların tespiti sağlanır.

Key Concept

Lozan Barış Antlaşması kararlarının ulusal egemenlik ve bağımsızlık ilkeleri açısından analizi
Question 974Question

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimleri ��alışan bir öğrenci grubu, Garip Akımı (I. Yeni) ile Garip dışında yeniliği sürdüren şiir anlayışına ait özellikleri, şairleri ve eserleri eşleştirmek istemiştir.

Buna göre, sol sütunda verilen açıklamaları sağ sütundaki şair, eser veya kavramlarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Şiiri birtakım kalıplardan, şairanelikten ve soyut konulardan arındırarak sokağa taşıyan Garip hareketinin öncü ismi tarafından kaleme alınan ve akımın ilkelerini yansıtan şiir kitabı.
Garip akımının üç kurucusundan biri olup daha sonraki dönemde bu anlayıştan uzaklaşarak felsefi, mitolojik ve toplumsal bir şiir çizgisine yönelen 'Rahatı Kaçan Ağaç' adlı eserin sahibi.
Garip çizgisine girmeden yeniliği sürdüren, kentli insanın gündelik yaşamını, ev ve aile çevresini, gizli kalmış sevgileri lirik ve titiz bir dille anlatan Cumhuriyet Dönemi şairi.
Herhangi bir akıma bağlanmadan bağımsız bir şiir dünyası kuran; mistik, epik, felsefi ve toplumsal temaları 'Çocuk ve Allah' gibi özgün eserlerde bir araya getiren sanatçı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleştirme şu şekildedir: Garip hareketinin öncüsü Orhan Veli'nin eseriyle 'Vazgeçemediğim' kitabı eşleşir. 'Rahatı Kaçan Ağaç' şairi Melih Cevdet Anday'dır. Ev ve aile çevresini anlatan şair Behçet Necatigil'dir. Bağımsız şiir dünyasında 'Çocuk ve Allah' eserini yazan şair ise Fazıl Hüsnü Dağlarca'dır.
Verilen eşleştirmelerde, birinci açıklama Orhan Veli'nin 'Vazgeçemediğim' adlı eseriyle doğru eşleşir. İkinci açıklama 'Rahatı Kaçan Ağaç' şiiriyle Melih Cevdet Anday'ı gösterir. Üçüncü açıklama ev ve aile şairi Behçet Necatigil'i tanımlar. Dördüncü açıklama ise mistik-destansı söyleyişiyle 'Çocuk ve Allah' şairi Fazıl Hüsnü Dağlarca'yı işaret etmektedir. Eşleştirmelerin tamamı bu doğrultuda hatasız yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Açıklamalardaki anahtar kavramları ve ipucu eserleri analiz etme.
Birinci açıklamada Garip öncüsü ve şiir kitabı ('Vazgeçemediğim'), ikinci açıklamada Garip kurucularından 'Rahatı Kaçan Ağaç' şairi ('Melih Cevdet Anday'), üçüncü açıklamada ev-aile çevresi şairi ('Behçet Necatigil'), dördüncü açıklamada ise 'Çocuk ve Allah' şairi ('Fazıl Hüsnü Dağlarca') belirlenir.
Soruda verilen edebi özellikler ve eserlerin kime/hangisine ait olduğunu belirlemek için.
2
Sol sütundaki her bir açıklamayı sağ sütundaki doğru karşılıkla eşleştirme.
Birinci açıklama 'Vazgeçemediğim' ile, ikinci açıklama 'Melih Cevdet Anday' ile, üçüncü açıklama 'Behçet Necatigil' ile ve dördüncü açıklama 'Fazıl Hüsnü Dağlarca' ile doğru biçimde eşleşir.
Edebiyat tarihi bilgileri ışığında şair-akım-eser ilişkilerini doğru yapılandırmak için.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Garip Akımı ve Garip Dışı Yeniliği Sürdürenlerin Temsilcileri ve Eserleri
Question 975Question

Aşağıda Roma Medeniyeti'nin siyasi, idari ve hukuki yapısına ait kavramlar ve açıklamaları verilmiştir. Bu kavramları doğru açıklamalarıyla e��leştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Konsül
Senato
Tribün
On İki Levha Kanunları

Matches

Show answer & explanation

Answer

Konsül kavramı yürütme gücünü elinde bulunduran iki yüksek yönetici açıklamasıyla; Senato kavramı soylulardan oluşan en prestijli danışma organı açıklamasıyla; Tribün kavramı pleblerin haklarını korumak için seçilen ve veto yetkisi bulunan halk temsilcileri açıklamasıyla; On İki Levha Kanunları ise patriciler ve plebler arasındaki çatışmaları sonlandırıp modern Avrupa hukukunun temelini oluşturan kurallar açıklamasıyla eşleşmelidir.
Roma Medeniyeti'nde Konsül yürütmeden sorumlu yüksek yöneticileri, Senato soylulardan oluşan karar organını, Tribün pleblerin haklarını koruyan veto yetkili halk temsilcilerini, On İki Levha Kanunları ise sınıf çatışmalarını önlemek amacıyla yazılan ve Avrupa hukukunun temelini atan yasal düzenlemeleri ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Konsül kavramının tanımı incelenir.
Konsüllerin Roma Cumhuriyeti'nde yürütme ve askeri komutadan sorumlu iki yüksek memur olduğu tespit edilerek üçüncü açıklama ile eşleştirilir.
Yönetim yapısındaki en üst idari organın belirlenmesi gerekir.
2
Senato meclisinin işlev ve yapısı analiz edilir.
Senato'nun soylulardan (patricilerden) oluşan danışma organı ve dış politika/bütçe denetçisi olduğu belirlenerek dördüncü açıklama ile eşleştirilir.
Roma'daki aristokratik meclisin ayırt edilmesi gerekir.
3
Tribün unvanının ortaya çıkış amacı sorgulanır.
Tribünlerin pleblerin haklarını patricilere karşı korumak ve veto yetkisini kullanmak üzere seçildiği belirlenerek birinci açıklama ile eşleştirilir.
Sınıf mücadeleleri sonucunda pleblerin kazandığı siyasi hakkın tanımlanması gerekir.
4
On İki Levha Kanunları'nın tarihsel önemi değerlendirilir.
Bu kanunların patriciler ile plebler arasındaki mücadeleyle yazılı hale getirildiği ve modern Avrupa hukukuna kaynaklık ettiği saptanarak ikinci açıklama ile eşleştirilir.
Roma hukukunun gelişimindeki temel aşamanın tespiti gerekir.

Key Concept

Roma Cumhuriyeti'nin yönetim organları, toplumsal sınıfları ve hukuk sistemi
Question 976Question

Türkiye'de şehirlerin büyümesi ve gelişmesinde idari, askeri, ticari, sanayi ve tarımsal gibi çeşitli ekonomik fonksiyonlar belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen şehirlerimizi, gelişimlerinde en fazla ön plana çıkan birincil ekonomik fonksiyonlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Batman
İskenderun
Rize

Matches

Show answer & explanation

Answer

Batman maden ve sanayi fonksiyonuyla, İskenderun demir-çelik sanayisi ve liman fonksiyonuyla, Rize ise çay tarımı ve tarımsal sanayi fonksiyonuyla eşleşir.
Şehirlerin gelişiminde en baskın olan ekonomik faaliyet onların birincil fonksiyonunu oluşturur. Batman petrol madenciliğiyle, İskenderun demir-çelik sanayisi ve limanıyla, Rize ise çay tarımı ve tarımsal sanayisiyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Batman ilinin ekonomik yapısı incelenir.
Batman'da en belirgin faaliyetin petrol çıkarma ve petrol rafinerisi (maden-sanayi) olduğu tespit edilir.
1940'larda Raman Dağı'nda petrolün bulunması şehrin kaderini değiştirmiştir.
2
İskenderun ilçesinin ekonomik yapısı incelenir.
İskenderun'da demir-çelik sanayisi ve deniz ticareti (liman) faaliyetlerinin ön planda olduğu belirlenir.
İskenderun Limanı ve demir-çelik tesisleri şehrin birincil büyüme motorudur.
3
Rize ilinin ekonomik yapısı incelenir.
Rize'de çay tarımı ve çay fabrikalarının (tarım-tarımsal sanayi) en önemli sektör olduğu saptanır.
Doğu Karadeniz iklim koşulları çay tarımı için en elverişli ortamı sunar.

Key Concept

Türkiye'deki Şehirlerin Fonksiyonel Sınıflandırılması
Question 977Question

Milli Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın edebî kişiliklerini, estetik anlayışlarını ve eserlerini yansıtan aşağıdaki yapıt/şiir adları ile bu yapıtların/şiirlerin karakteristik özelliklerini uygun şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Süleymaniye'de Bayram Sabahı
Âsım
Ok
Gölgeler

Matches

Show answer & explanation

Answer

Süleymaniye'de Bayram Sabahı şiiri Osmanlı tarihini ve kolektif hafızayı neo-klasik estetikle işleyen tanıma; Âsım eseri sosyal gerçekçi çizgide gençlik idealizmini ve manzum diyalogları içeren tanıma; Ok şiiri hece ölçüsüyle yazılmış olan tanıma; Gölgeler eseri ise mistik ve içe dönük duyarlılıkları yansıtan tanıma karşılık gelmektedir.
Süleymaniye'de Bayram Sabahı, Yahya Kemal'in mimari ve tarihi neo-klasik bir estetikle birleştirdiği en önemli şiiridir. Âsım, Mehmet Âkif'in toplumsal sorunları ve gençlik idealini manzum diyaloglarla işlediği başyapıtıdır. Ok şiiri, Yahya Kemal'in heceyle yazdığı tek şiirdir. Gölgeler ise Mehmet Âkif'in Mısır yıllarında kaleme aldığı, sosyal realizmden uzak mistik şiirlerini barındıran Safahat cildidir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Eserlerin yazarlarını ve ait oldukları dönem özelliklerini belirleme.
Süleymaniye'de Bayram Sabahı ve Ok şiirleri Yahya Kemal Beyatlı'ya; Âsım ve Gölgeler ise Mehmet Âkif Ersoy'a aittir. Her iki sanatçı da Millî Edebiyat Dönemi'nde bağımsız çizgide yer alır.
Eşleştirmenin temelini oluşturan sanatçı-eser ilişkisini doğru kurmak gerekir.
2
Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirlerinin yapısal ve tematik özelliklerini analiz etme.
Yahya Kemal, neo-klasik bir anlayışla tarihi ve mimariyi şiirleştirmiştir (Süleymaniye'de Bayram Sabahı). Aruz ölçüsünü Türkçeye kusursuz uygulamış, sadece Ok şiirinde hece ölçüsünü kullanmıştır.
Şairin aruz ve hece kullanımındaki tek istisnayı (Ok) ve tarih-mimari estetiğini doğru tanımlarla eşleştirmek gerekir.
3
Mehmet Âkif Ersoy'un Safahat bölümlerinin içerik ve üslup farklarını değerlendirme.
Âkif'in Âsım bölümü sosyal realist, didaktik ve karşılıklı konuşma diline dayanırken; son bölümü olan Gölgeler, Mısır yıllarında yazılmış mistik ve bireysel bir hüzün barındırır.
Yazarın sosyal realist didaktik çizgisi ile mistik içe dönük çizgisini temsil eden bölümleri doğru tespit etmek gerekir.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi Bağımsız Sanatçılarının (Mehmet Akif ve Yahya Kemal) sanat anlayışları, şiir estetikleri ve eserlerinin özellikleri
Question 978Question

Milli Mücadele Dönemi'nde gerçekleşen diplomatik ve siyasi gelişmeler ile bu gelişmelerin ortaya çıkardığı hukuki veya siyasi sonuçlar düşünüldüğünde, sol sütunda verilen olayların sağ sütundaki hangi sonuçlarla eşleşmesi gerekir?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mudanya Ateşkes Antlaşması ile İstanbul ve Boğazlar'ın idaresinin TBMM Hükümeti'ne bırakılması
İtilaf Devletleri'nin Lozan Konferansı'na hem İstanbul Hükümeti'ni hem de TBMM Hükümeti'ni birlikte davet etmesi
TBMM Hükümeti'nin Doğu Trakya'yı İtilaf Devletleri'nden devralması amacıyla Refet Bele'yi görevlendirmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mudanya Ateşkesi'nde İstanbul'un TBMM'ye devri Osmanlı'nın hukuken yok sayılmasıyla; Lozan'a çift davet yapılması saltanatın kaldırılması kararıyla; Refet Bele'nin görevlendirilmesi ise Doğu Trakya Yüksek Komiserliği vasıtasıyla fiili egemenliğin kurulmasıyla eşleşmektedir.
Mudanya Ateşkesi ile başkent İstanbul'un idaresinin TBMM'ye verilmesi Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğini kanıtlar. Lozan'a İstanbul ve TBMM hükümetlerinin birlikte çağrılması, temsil krizini aşmak adına saltanatın kaldırılmasını doğrudan tetikleyen dış etkendir. Refet Bele'nin bölgeyi devralmakla görevlendirilmesi ise Doğu Trakya Yüksek Komiserliği unvanıyla fiili egemenliğin kurulmasıyla doğrudan ilişkilidir.

Step-by-Step Solution

1
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın İstanbul ve Boğazlar ile ilgili hükmünün hukuki niteliğini analiz etmek.
İstanbul'un yönetiminin TBMM'ye geçmesi, Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğini tesciller.
Başkentin egemenliğinin başka bir siyasi güce verilmesi, mevcut devlet otoritesinin hukuken yok sayıldığının en açık kanıtıdır.
2
Lozan davetinin ortaya çıkardığı siyasi krizi ve TBMM'nin buna karşı attığı adımı değerlendirmek.
Lozan'daki çift temsil durumunun engellenmesi için saltanatın kaldırılması kararı hız kazanmıştır.
İtilaf Devletleri'nin Türk tarafı arasındaki görüş ayrılıklarından faydalanmasını engellemek ve milli egemenliği pekiştirmek hedeflenmiştir.
3
Doğu Trakya'nın savaşsız teslim alınması sürecinde Refet Bele'nin rolünü belirlemek.
Refet Bele, Doğu Trakya Yüksek Komiseri olarak bölgeyi devralmış ve TBMM adına fiili idareyi kurmuştur.
Mudanya'da kararlaştırılan diplomatik tahliyenin sahada resmiyet kazanması ve sivil idarenin kurulması amaçlanmıştır.

Key Concept

Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Saltanatın Kaldırılması'nın hukuki ve diplomatik sonuçları.
Question 979Question

Osmanlı Klasik Dönemi'nde devlet teşkilatında görev yapan bazı görevliler ile bu görevlilerin yürüttükleri hizmetler ve mensup oldukları yönetici sınıflar aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki görevliler ile sağ sütundaki açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sancakbeyi
Kadı
Nişancı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sancakbeyi görevi Seyfiye sınıfı açıklamasıyla, Kadı görevi İlmiye sınıfı açıklamasıyla, Nişancı görevi ise Kalemiye sınıfı açıklamasıyla eşleşmektedir.
Sancakbeyi taşradaki askeri ve yürütme güçlerini temsil eden Seyfiye sınıfıyla, Kadı yargı ve adaletten sorumlu İlmiye sınıfıyla, Nişancı ise yazışma ve tapu kayıtlarından sorumlu Kalemiye sınıfıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sancakbeyi unvanının idari sınıfı ve görev alanı belirlenir.
Sancakbeyi, ordu komutanlığı ve taşra yönetimi üstlenmesi sebebiyle askeri/idari nitelikteki Seyfiye sınıfının görev açıklamasıyla eşleşir.
Yönetici sınıfın işlevlerini analiz etmek amacıyla.
2
Kadı unvanının idari sınıfı ve görev alanı belirlenir.
Kadı, şer'i ve örfi hukuku uygulaması, noterlik yetkileri ve taşradaki denetim rolleri sebebiyle adalet ve eğitim işlerini yürüten İlmiye sınıfının görev açıklamasıyla eşleşir.
Hukuk sisteminin idari sınıflarla ilişkisini kurmak amacıyla.
3
Nişancı unvanının idari sınıfı ve görev alanı belirlenir.
Nişancı, padişahın tuğrasını çekme, arazi yazımlarını yapma ve bürokratik işleri yürütme rolleri sebebiyle yazı ve mali işlerle ilgilenen Kalemiye sınıfının görev açıklamasıyla eşleşir.
Bürokrasi ve yazışma sorumluluklarının yönetici sınıf karşılığını tespit etmek amacıyla.

Key Concept

Osmanlı Klasik Dönem Yönetici Sınıfları ve Görevleri
Question 980Question

Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin temel esasları ile bu esasların kapsam ve amaçlarına yönelik açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Akılcılık ve Bilimsellik
Tam Bağımsızlık
Millî Birlik ve Beraberlik
Millî Egemenlik

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme sonucunda: Akılcılık ve Bilimsellik esası akıl ve bilimin öncülüğünü savunan açıklamayla; Tam Bağımsızlık esası dış güçlerin vesayetini reddeden açıklamayla; Millî Birlik ve Beraberlik esası halkı ortak ülküler etrafında birleştiren açıklamayla; Millî Egemenlik esası ise meşru gücün kaynağının millet olduğunu belirten açıklamayla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmeler yapıldığında her kavramın Atatürkçü Düşünce Sistemi'ndeki tam ve akademik tanımıyla örtüştüğü görülür. Akılcılık ve Bilimsellik dogmatizmi reddederek bilimsel rehberliği; Tam Bağımsızlık her alanda dış bağımlılığın reddini; Millî Birlik ve Beraberlik sınıf/zümre ayrıcalıklarına karşı milletin ortak ülkülerde birleşmesini; Millî Egemenlik ise yönetme yetkisinin millette olmasını temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Akılcılık ve Bilimsellik kavramının temel amacını belirleme.
Dogmatik düşünceleri dışlayıp akıl ve bilimin rehberliğini esas alan ifadenin aranması.
Atatürkçü Düşünce Sistemi'nde aklın ve bilimin üstünlüğü değişmez doğmalar yerine dinamizmi hedefler.
2
Tam Bağımsızlık kavramının kapsamını analiz etme.
Hiçbir devletin ya da uluslararası gücün güdümüne girmemeyi, adli, siyasi, askeri, ekonomik her alanda hür olmayı ifade eden cümlenin saptanması.
Atatürkçü bağımsızlık anlayışı sadece askeri değil, her alanda koşulsuz özgürlük ve kendi kaderini tayin etmeyi gerektirir.
3
Millî Birlik ve Beraberlik esasına ait açıklamayı tespit etme.
Toplumdaki sınıfsal veya zümresel ayrıcalıkların yerine birlik, beraberlik ve dayanışmayı koyan seçeneğin bulunması.
Bu temel esas, Türk milletinin bölünmez bir bütün olarak ortak amaçlar doğrultusunda kenetlenmesini amaçlar.
4
Millî Egemenlik ilkesinin karşılığını doğrulama.
Meşruiyetin kaynağı olarak milleti gören, monarşik veya oligarşik yönetimi dışlayan ifadenin belirlenmesi.
Millî egemenlik, halkın yönetimdeki nihai yetkisine ve karar alma mekanizmalarına egemen olması esasına dayanır.

Key Concept

Atatürkçü Düşünce Sistemi'nin temel esasları ve bu esasların kavramsal sınırları.
PreviousPage 49 / 90Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin