Examkin

All practice questions

1797 questions

All types8,734Multiple choice4,865Multiple select1True / False289Numeric852Matching1,797Ordering842Fill in the blank63Short answer25
Question 981Question →

Osmanlı Devleti’nin son döneminde devleti çöküşten kurtarmak amacıyla ortaya atılan fikir akımları ile bu akımların düşünsel zeminini, yayın organlarını ve siyasi uygulamalarını gösteren aşağıdaki gelişmeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Osmanlıcılık
İslamcılık
Türkçülük
Adem-i Merkeziyetçilik

Matches

Show answer & explanation

Answer

Osmanlıcılık akımı Kanun-ı Esasi ve ortak vatandaşlık arayışıyla; İslamcılık akımı Sırat-ı Müstakim dergisiyle; Türkçülük akımı 'Üç Tarz-ı Siyaset' makalesiyle; Adem-i Merkeziyetçilik ise Teşebbüs-i Şahsî ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti ile eşleşir.
Osmanlıcılık akımının Kanun-ı Esasi ve ortak vatandaşlık arayışıyla; İslamcılık akımının Sırat-ı Müstakim dergisiyle; Türkçülük akımının 'Üç Tarz-ı Siyaset' makalesiyle; Adem-i Merkeziyetçilik akımının ise Teşebbüs-i Şahsî ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti ile eşleşmesi tarihsel gerçeklerle tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Osmanlıcılık akımının temel niteliklerini ve anayasal yansımasını analiz etmek.
Osmanlıcılık, imparatorluğun bütünlüğünü korumak adına tüm tebaayı eşit vatandaş kabul eder. Bu fikir, ilk Türk anayasası olan Kanun-ı Esasi'nin kabulüyle hukuki zemine taşınmıştır.
Osmanlıcılık akımını en net yansıtan hukuki gelişmeyi tespit etmek.
2
İslamcılık akımının düşünsel merkezini ve yayın organını değerlendirmek.
İslamcılık veya İttihat-ı İslam fikri, Müslüman tebaanın birliğini savunur. Mehmet Akif Ersoy gibi aydınların yazı yazdığı Sırat-ı Müstakim (Sebilürreşad) dergisi bu akımın başat yayın organıdır.
İslamcılık akımının basın-yayın faaliyetlerindeki karşılığını bulmak.
3
Türkçülük akımının kuramsal ifadesini belirlemek.
Yusuf Akçura'nın kaleme aldığı 'Üç Tarz-ı Siyaset' makalesi, Türkçülük fikrinin ilk sistemli manifestosu kabul edilir ve bu akımı teorik bir düzleme taşır.
Türkçülük akımıyla doğrudan ilişkili olan kuramsal yayını eşleştirmek.
4
Adem-i Merkeziyetçilik akımının kurucusu ve kurumsal yapısını incelemek.
Prens Sabahattin tarafından geliştirilen bu akım, liberal iktisadi ve idari ilkeleri savunarak Teşebbüs-i Şahsî ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti bünyesinde örgütlenmiştir.
Adem-i Merkeziyetçilik fikrinin örgütsel karşılığını belirlemek.

Key Concept

Osmanlı Devleti'ni Kurtarma Çabaları ve Fikir Akımları
Estimated Time:2m 0s
Question 982Question →

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Garip Akımı (I. Yeni) ile Garip dışında yeniliği sürdüren şiir anlayışına ait poetik özellikler ile bu anlayışların öncü şairleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki şiir anlayışı ve tarz açıklamalarını, sağ sütundaki uygun şairlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Şiiri birtakım kalıplardan, vezin ve kafiyeden kurtarmanın yanı sıra; teşbih, istiare gibi edebi sanatları da dışlayarak sıradan insanların günlük yaşantısını şiirin merkezine taşımak.
Garip'in yalınlık ilkesini benimsemekle birlikte, Anadolu insanını, doğasını ve yurt sevgisini çocuksu bir duyarlılık, içten bir lirizm ve özgün bir söyleyişle şiirleştirmek.
Toplumsal ve bireysel yaşamın makineleşen dünyasındaki sıkıntıları; ev, aile ve yakın çevre üçgeninde, kendine has içe dönük, alçak sesli ve titiz bir biçim işçiliğiyle dile getirmek.
Garip döneminde şiiri akılcı bir çizgiye çekip şairaneliği dışladıktan sonra; mitolojiden, tarihten ve felsefi düşüncelerden beslenen düşünce ağırlıklı bir şiir dünyası kurmak.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Şiiri kurallardan arındırıp s��radan insanı işleyen anlayış Orhan Veli Kanık ile; Anadolu ve yurt sevgisini lirik bir yalınlıkla işleyen anlayış Cahit Külebi ile; ev, aile ve yakın çevre konularını ele alan içe dönük anlayış Behçet Necatigil ile; akılcı çizgiden başlayıp mitolojik ve felsefi şiire yönelen anlayış ise Melih Cevdet Anday ile eşleşmektedir.
Şiir anlayışlarının temel özellikleri şairlerin edebiyat tarihindeki yerleriyle örtüşmektedir: Sıradan insanı merkeze alan yalın şiir Orhan Veli Kanık'a; lirik ve çocuksu bir duyarlılıkla Anadolu'yu işleyen şiir Cahit Külebi'ye; ev ve aile dünyasını içe dönük işleyen şiir Behçet Necatigil'e; akılcı çizgiden felsefi-mitolojik şiire yönelen çizgi ise Melih Cevdet Anday'a aittir.

Step-by-Step Solution

1
İlk açıklamadaki şiirsel özellikleri incelemek.
Geleneksel kalıpların, vezin-kafiye ve edebi sanatların dışlanması ile sıradan insanın şiire taşınması Garip Akımı'nın (I. Yeni) en temel ilkesidir. Bu anlayışı temsil eden şair Orhan Veli Kanık'tır.
Garip şiirinin öncü ismini ve poetik manifesto ilkelerini belirlemek.
2
İkinci açıklamadaki şiirsel özellikleri incelemek.
Yalın dille Anadolu'yu, doğayı ve yurt sevgisini lirik, içten ve çocuksu bir duyarlıkla işleme tarzı, Garip dışında yeniliği sürdüren şairlerden Cahit Külebi'ye aittir.
Memleketçi şiire yeni bir soluk getiren Cumhuriyet Dönemi şairini tespit etmek.
3
Üçüncü açıklamadaki şiirsel özellikleri incelemek.
Ev, aile ve yakın çevre konularını odağa alıp içe dönük, alçak sesli bir duyarlılıkla yazan şair, 'evler şairi' olarak anılan ve Garip dışında yeniliği sürdüren Behçet Necatigil'dir.
Cumhuriyet Dönemi şiirinde ev ve çevre izleğini özgün bir dille işleyen şairi belirlemek.
4
Dördüncü açıklamadaki şiirsel özellikleri incelemek.
Garip'in akılcı çizgiden yola çıkıp daha sonra felsefi derinlik, tarih ve mitolojiye dayalı eserler (örneğin Kolları Bağlı Odysseus) üreten sanatçı Melih Cevdet Anday'dır.
Mitolojik ve düşünsel şiiriyle öne çıkan Garip şairini tespit etmek.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Garip Akımı (I. Yeni) şairleri ile Garip dışında yeniliği sürdüren şairlerin poetik özellikleri ve yönelimleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 983Question →

Yeni kurulan Türk Devleti'nde milli kimliğin inşası, laikleşme ve toplumsal çağdaşlaşma hedefleri doğrultusunda eğitim ve kültür alanında köklü düzenlemeler yapılmıştır. Aşağıda bu doğrultuda gerçekleştirilen bazı uygulamalar ve bu uygulamaların temel toplumsal işlevleri verilmiştir. Sol sütundaki gelişmeleri, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Eğitim ve öğretim birliğini sağlayan 3 Mart 1924 tarihli kanun
Yeni harflerin kabulünden sonra açılan okuma-yazma seferberliği kursları
Tarih araştırmalarını bilimsel ve milli temellere oturtmak üzere 1931'de kurulan cemiyet
Darülfünunun kapatılarak yerine modern bir araştırma kurumunun açılması süreci

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eğitim ve öğretim birliğini sağlayan 3 Mart 1924 tarihli kanun, ülkedeki tüm eğitim kurumlarını Maarif Vekaletine bağlayarak öğretim birliğini ve laikleşmeyi gerçekleştirmek açıklamasıyla; yeni harflerin kabulünden sonra açılan okuma-yazma seferberliği kursları, yeni alfabenin yaygınlaşması amacıyla yetişkin nüfusa temel okuma-yazma becerileri kazandırmak açıklamasıyla; tarih araştırmalarını bilimsel ve milli temellere oturtmak üzere 1931'de kurulan cemiyet, Türklerin köklerini ve dünya medeniyetine katkılarını araştırarak hanedan odaklı tarih anlayışından ulusal tarih bilincine geçmek açıklamasıyla; Darülfünunun kapatılarak yerine modern bir araştırma kurumunun açılması süreci ise Osmanlı'dan devralınan yükseköğretim kurumunu tasfiye edip çağdaş bilimsel kriterlere uygun bir üniversite modeli oluşturmak açıklamasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; eğitim birliğini sağlayan yasa Maarif Vekaletine bağlanarak laik eğitimi kurmayı, okuma-yazma seferberliği kursları yeni alfabeyi yetişkinlere öğretmeyi, tarih cemiyeti ulusal tarih bilincine geçişi, Darülfünunun dönüştürülmesi ise çağdaş üniversite yapısını oluşturmayı karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Eğitim ve öğretim birliğini sağlayan 3 Mart 1924 tarihli kanunun (Tevhid-i Tedrisat Kanunu) amacını belirleme.
Tüm okulların Maarif Vekaletine (Milli Eğitim Bakanlığı) bağlanarak eğitim birliğinin kurulması hedeflenmiştir.
Laik ve milli eğitim sisteminin kurulması yönündeki temel idari adımı saptamak.
2
Harf İnkılabı sonrasında kurulan okuma-yazma seferberliği kurslarının (Millet Mektepleri) işlevini analiz etme.
Yeni alfabeyi okul çağını geçmiş yetişkinlere öğreterek okuryazarlık oranını yükseltmeyi amaçlar.
Okuma yazma seferberliğinin toplumsal tabana yayılması amacını belirlemek.
3
1931'de kurulan tarih cemiyetinin (Türk Tarih Kurumu) kuruluş gayesini inceleme.
Hanedan merkezli tarih algısı yerine, Türk milletinin köklerini bilimsel verilerle ortaya çıkaran ulusal tarih anlayışını geliştirmeyi hedefler.
Milli tarih bilincinin oluşturulması çabalarını çözümlemek.
4
Darülfünunun kapatılmasıyla başlayan 1933 yükseköğretim düzenlemesinin (Üniversite Reformu) yönelimini saptama.
Osmanlı eğitim modelinin temsilcisi olan Darülfünunu tasfiye ederek modern üniversite yapısına geçişi öngörür.
Yükseköğretimde dogmaların yerini bilimsel araştırmanın almasını sağlayan süreci açıklamak.

Key Concept

Atatürk Dönemi Eğitim ve Kültür İnkılaplarının Toplumsal ve Siyasal İşlevleri
Estimated Time:2m 0s
Question 984Question →

Aşağıda verilen ekonomik durumlar ile bu durumları doğrudan etkileyen temel faktörleri eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yoğun kar yağışı ve sis nedeniyle havalimanlarında uçak seferlerinin iptal edilmesi
Tarımsal verimi artırmak amacıyla tarlalarda modern damla sulama yöntemlerinin kullanılması
Bir ülkede kişi başına düşen milli gelirin artmasıyla beyaz eşya tüketiminin hızlanması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Yoğun kar yağışı ve sis nedeniyle uçuşların iptal edilmesi dağıtımı etkileyen doğal faktörle (iklim); damla sulama yöntemlerinin kullanılması üretimi etkileyen beşeri faktörle (teknoloji); milli gelirin artmasıyla beyaz eşya tüketiminin hızlanması ise tüketimi etkileyen beşeri faktörle (gelir düzeyi) eşleşir.
Doğru eşleştirmede; doğa olayları (kar ve sis) doğal faktör olan iklimle, insan yapımı sulama teknolojileri üretimi etkileyen beşeri teknolojiyle, milli gelir ve alım gücü ise tüketimi etkileyen beşeri gelir düzeyiyle ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durum olan kar yağışı ve sisin hangi ekonomik faaliyeti ve faktörü temsil ettiğini analiz etmek.
Uçuş iptalleri dağ��tım faaliyeti ile ilgilidir ve hava olayları (iklim) doğal bir faktördür.
İklim koşulları, insan müdahalesi dışında gerçekleştiği için doğal faktörler grubuna girer.
2
İkinci durum olan modern damla sulama yöntemlerinin analizini yapmak.
Sulama yöntemleri tarımsal üretimi artırmaya yöneliktir ve insan teknolojisinin bir sonucudur (beşeri faktör).
Teknoloji kullanımı, insanın doğaya müdahale ederek üretimi artırma çabası olduğundan beşeri bir unsurdur.
3
Üçüncü durum olan milli gelirin artması ve beyaz eşya alımını değerlendirmek.
Tüketim miktarındaki artış doğrudan insanların satın alma gücü yani gelir düzeyi (beşeri faktör) ile ilişkilidir.
Gelir düzeyi ve ihtiyaçlar, tüketim kararlarını doğrudan belirleyen beşeri-ekonomik dinamiklerdir.

Key Concept

Ekonomik faaliyetleri (üretim, dağıtım, tüketim) etkileyen doğal ve beşeri faktörlerin sınıflandırılması.
Estimated Time:1m 0s
Question 985Question →

Su döngüsü (hidrolojik döngü), suyun litosfer, hidrosfer, atmosfer ve biyosfer arasındaki sürekli hareketini ifade eden dinamik bir süreçtir. Bu döngü içinde su, farklı fiziksel hâllere geçer ve çeşitli aşamalardan oluşur. Buna göre, sol sütunda verilen su döngüsü süreçlerini sağ sütunda yer alan doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Terleme (Transpirasyon)
Sızma (İnfiltrasyon)
Yoğunlaşma (Kondansasyon)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Terleme süreci bitkilerin havaya su buharı vermesiyle, sızma süreci yüzey sularının yeraltına süzülmesiyle, yoğunlaşma süreci ise su buharının sıvı/katı hâle geçmesiyle eşleşir.
Eşleştirmede terleme bitkisel su kaybını, sızma yeraltı suyu beslenmesini, yoğunlaşma ise bulut ve yağış oluşumuna zemin hazırlayan fiziksel hâl değişimini doğru şekilde açıklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Terleme kavramının tanımını belirlemek
Terleme biyolojik kaynaklı bir süreç olup bitkilerin atmosfere su buharı vermesidir, dolayısıyla bitki faaliyetleriyle ilgili açıklamayla eşleşir.
Terleme (transpirasyon) bitkilerin stomalardan su buharı vermesidir.
2
Sızma kavramının tanımını belirlemek
Sızma suyun yeraltına geçmesidir, dolayısıyla yeraltı sularını besleyen süzülme açıklamasıyla eşleşir.
Sızma (infiltrasyon) suyun toprak ve kayaç gözeneklerinden yeraltı akiferlerine ulaşmasıdır.
3
Yoğunlaşma kavramının tanımını belirlemek
Yoğunlaşma su buharının sıvı/katı forma geçmesiyle bulut oluşumudur, dolayısıyla fiziksel hâl değişimi açıklamasıyla eşleşir.
Yoğunlaşma (kondansasyon) gaz hâlindeki suyun soğuyarak sıvılaşması veya katılaşmasıdır.

Key Concept

Su Döngüsü Süreçleri
Question 986Question →

İlk Çağ medeniyetlerinde ortaya çıkan aşağıdaki yönetim organları ile yasal düzenlemeleri, taşıdıkları temel özellikler ve ilişkili oldukları hukuk/yönetim sistemleri ile doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Pankus Meclisi
Satraplık Sistemi
Hammurabi Kanunları
12 Levha Kanunları

Matches

Show answer & explanation

Answer

Pankus Meclisi, Hititlerde feodal/aristokratik nitelik taşıyan ve kralın yetkilerini kısıtlayan soylular meclisi ile; Satraplık Sistemi, Perslerde merkezi otoriteyi uzak bölgelerde korumayı amaçlayan eyalet yönetimiyle; Hammurabi Kanunları, Babil'de dünyevi gücü pekiştiren ve kısasa kısas esasına dayanan sert Mezopotamya kanunlarıyla; 12 Levha Kanunları ise Roma Cumhuriyeti'nde sınıf mücadelesini önleyen ve modern Avrupa hukukuna zemin hazırlayan yazılı yasalarla eşleşir.
Tarihsel veriler incelendiğinde, Pankus Meclisi'nin Hititlerdeki aristokratik yapısıyla, Satraplık sisteminin Pers eyalet yönetimiyle, Hammurabi yasalarının Babil'deki kısasa kısas uygulamasıyla ve 12 Levha Kanunları'nın Roma'daki sınıf barışı amacıyla yapılmasıyla doğrudan örtüştüğü görülür. Yapılan eşleştirme bu doğrultuda hatasızdır.

Step-by-Step Solution

1
Pankus Meclisi'nin kökenini ve işlevini belirleme
Pankus Meclisi, Anadolu medeniyetlerinden Hititlere aittir ve kralın yetkilerini sınırlama gücüne sahip soylulardan oluşur. Bu durum aristokratik ve feodal özelliklerle eşleşmektedir.
Hititlerdeki merkeziyetçi olmayan, feodal unsurlar barındıran danışma meclisi yapısını ay��rt etmek.
2
Satraplık sisteminin yönetim amacını analiz etme
Satraplık, Perslerin çok geniş sınırlara ulaştığında ülkeyi bölerek yönettiği eyalet sistemidir ve merkeze bağlılığı denetleme amacı taşır. Bu da idari ve askeri yönetim birimleri tanımıyla örtüşür.
İlk Çağ imparatorluklarının geniş toprakları yönetebilmek amacıyla geliştirdikleri idari çözümleri anlamak.
3
Hammurabi Kanunları'nın niteliklerini saptama
Hammurabi Kanunları, Babil uygarlığına ait olup din dışı ve askeri otoriteye vurgu yapan, son derece sert kısasa kısas kurallarını barındıran ilk yazılı Mezopotamya hukuk örneklerindendir.
Mezopotamya hukukunun sert ceza mantığını ve kralların meşruiyet kaynaklarındaki değişimleri analiz etmek.
4
12 Levha Kanunları'nın tarihsel rolünü değerlendirme
Roma'da plebler ile patriciler arasındaki eşitsizliği gidermek ve toplumsal barışı sağlamak amacıyla hazırlanan bu kanunlar, modern Kıta Avrupası hukuk sisteminin çıkış noktası kabul edilir.
Akdeniz havzasındaki yasal gelişmelerin sosyal mücadeleler ile ilişkisini kurabilmek.

Key Concept

İlk Çağ medeniyetlerinde yönetim yapılarının teşkilatlanma biçimleri ve yazılı hukuk sistemlerinin ortaya çıkış dinamikleri
Question 987Question →

Türkiye'de köy altı yerleşmelerinin bir kısmı tarımsal faaliyetlerin ön planda olduğu kalıcı (sürekli) yerleşmelerden oluşurken, bir kısmı da hayvancılık ve balıkçılık gibi faaliyetlerin yürütüldüğü geçici yerleşmelerden oluşur. Aşağıda verilen köy altı yerleşme tiplerini, Türkiye coğrafyasındaki yaygınlık alanları ve fonksiyonel özellikleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Divan
Mezra
Oba
Dalyan

Matches

Show answer & explanation

Answer

Divan - Batı Karadeniz'deki sürekli yerleşmeler; Mezra - Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu'daki sürekli yerleşmeler; Oba - Toroslar ve Doğu Anadolu'daki hayvancılık amaçlı geçici çadır yerleşmeleri; Dalyan - Ege ve Akdeniz kıyılarındaki balıkçılık amaçlı geçici yerleşmeler.
Köy altı yerleşmelerinin eşleştirmesi coğrafi konum ve temel ekonomik faaliyetler baz alınarak yapılmıştır. Divan yerleşmeleri Batı Karadeniz'de mahallelerin birleşmesiyle oluşan kalıcı yerleşmelerdir. Mezralar Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da tarımsal faaliyetlerin yapıldığı sürekli yerleşmelerdir. Obalar Toroslar'da hayvancılık amaçlı çadırlardan oluşan geçici yerleşmelerdir. Dalyanlar ise kıyılarda balıkçılık amacıyla kurulan geçici yerleşmelerdir.

Step-by-Step Solution

1
Köy altı yerleşmelerini kalıcılık durumlarına göre sınıflandırın.
Divan ve Mezra kalıcı (sürekli) yerleşmelerdir; Oba ve Dalyan ise geçici yerleşmelerdir.
Süreklilik durumuna göre sınıflandırma yapmak doğru tanımları bulmayı kolaylaştırır.
2
Kalıcı yerleşmeleri coğrafi yaygınlıklarına göre eşleştirin.
Divan yerleşmesi Batı Karadeniz ile, Mezra yerleşmesi ise Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu bölgeleri ile eşleşir.
Divan yerleşmeleri nemli ve dağınık mahalle yapısının muhtarlık bazında birleştiği Kuzey Anadolu'ya özgüyken; mezralar Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki geniş ailelerin tarım ve hayvancılık alanlarını temsil eder.
3
Geçici yerleşmeleri ekonomik fonksiyonlarına ve fiziksel yapılarına göre eşleştirin.
Oba çadırlarda yürütülen göçebe hayvancılıkla, Dalyan ise su kenarlarında yapılan balıkçılıkla eşleşir.
Oba hayvancılık temelli göçebe çadır kültürünü yansıtırken, Dalyan doğrudan kıyı balıkçılığını ve balık kapanlarını tanımlar.

Key Concept

Türkiye'de Köy Altı Yerleşmelerinin Kalıcılık Durumu, Coğrafi Dağılışı ve Fonksiyonel Sınıflandırılması
Estimated Time:1m 30s
Question 988Question →

Aşağıda sol sütunda Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosuna ait oyunların tematik ve kurgusal özellikleri, sağ sütunda ise bu oyunların yazar ve eser eşleştirmeleri verilmiştir. Sol sütundaki açıklamalarla sağ sütundaki yazar-eser ikililerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ege köyündeki batıl inançları, evlilik adetlerini ve çıkar çatışmalarını mizahi bir dille ele alırken sevgiyi ve kurnazlığı ön plana çıkaran köy komedisi.
Orman köylüsü bir ailenin Toroslar'dan Çukurova'ya pamuk işçiliğine uzanan dramatik öyküsünü ve töre baskısı altındaki genç bir kızın mücadelesini anlatan oyun.
Ege'de adaleti sağlamak için Osmanlı yönetimine başkaldıran ve halkın gözünde kahramanlaşan tarihi bir figürün iktidar ve adalet sorgulamasını içeren dram.
Hayallerle yaşayan bir baba ve geçim derdindeki aile bireylerinin çatışmasını, ekonomik zorluklar karşısında ailenin bir arada kalma çabasını simgesel bir adla işleyen oyun.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki Ege köy komedisi açıklaması Necati Cumalı'nın Nalınlar eseriyle; orman köylüsü ve pamuk işçilerinin dramı Recep Bilginer'in Sarı Naciye eseriyle; Osmanlı'ya başkaldıran tarihi figür Orhan Asena'nın Atçalı Kel Mehmet eseriyle; aile içi ekonomik mücadele ve çatışmalar ise Turgut Özakman'ın Ocak eseriyle eşleşmektedir.
Eşleştirmelerin tamamı oyunların olay örgüsü, karakterleri, coğrafi mekânları ve temalarıyla birebir örtüşmektedir. Necati Cumalı'nın Ege köy hayatını mizahi dille anlattığı Nalınlar; Recep Bilginer'in Toroslar ve Çukurova ekseninde geçen Sarı Naciye eseri; Orhan Asena'nın halk kahramanını konu edindiği Atçalı Kel Mehmet dramı ve Turgut Özakman'ın bir ailenin ayakta kalma çabasını aktardığı Ocak piyesi doğru eşleşmeleri oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Ege köy ortamında geçen, mizahi ve töresel unsurları barındıran köy komedisi niteliğindeki eseri belirleme.
Bu özellikler Necati Cumalı'nın Nalınlar adlı köy tiyatrosu oyunu ile örtüşmektedir.
Edebiyatımızda Ege köy yaşamını ve muhtar-köylü ilişkilerini mizahi olarak ele alan başlıca tiyatro yazarı Necati Cumalı'dır.
2
Toroslar'dan Çukurova'ya inen pamuk işçilerini ve töre çatışmasını ele alan yapıtı saptama.
Naciye karakteri ve mevsimlik işçilerin yaşamı Recep Bilginer'in Sarı Naciye oyunuyla eşleşir.
Recep Bilginer, Sarı Naciye oyununda toplumsal sorunları ve töre baskısını gerçekçi gözlemlerle sunar.
3
Osmanlı yönetimine başkaldıran Ege'deki tarihi halk kahramanını konu edinen eseri bulma.
Tarihi şahsiyet olan Atçalı Kel Mehmet'in mücadelesi Orhan Asena'nın Atçalı Kel Mehmet oyunuyla eşleşir.
Orhan Asena, Türk tiyatrosunda tarihi karakterleri ve isyan/iktidar çatışmalarını en çok işleyen yazarlardandır.
4
Ekonomik zorluklar altındaki bir ailenin dramını simgesel bir isimle ele alan eseri belirleme.
Bu aile içi çatışmalar ve geçim derdi Turgut Özakman'ın Ocak oyunu ile eşleşmektedir.
Turgut Özakman'ın Ocak eseri, dar gelirli bir ailenin umutlarını ve hayal kırıklıklarını yansıtan klasik bir aile dramıdır.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu Yazarları ve Eserleri
Question 989Question →

Karahanlılar ve Gazneliler, Türk-İslam devlet teşkilatının gelişiminde önemli birer geçiş aşamasını temsil ederler. Aşağıda bu dönemlere ait askeri, idari ve sosyal bazı kavramlar ile açıklamaları verilmiştir. Bu kavramları, taşıdıkları tarihi işlevlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ribat
Gulam Sistemi
İkili Teşkilat
Divan-ı Arz

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ribat kavramı Karahanlılar'daki ticari ve askeri kervansaray yapılarıyla, Gulam sistemi Gazneliler ordusundaki devşirme asker yetiştirme sistemiyle, İkili Teşkilat Karahanlılar'ın ülkeyi iki kanattan yönetme esasıyla, Divan-ı Arz ise Gazneliler'deki askeri işlerden sorumlu divanla eşleşir.
Kavramlar ve tanımları doğru tarihi bağlamlarda eşleştirilmiştir: Ribat çok amaçlı karakol/kervansaray olarak Karahanlılar ile, Gulam sistemi orduya devşirme asker kazandıran askeri-idari sistem olarak Gazneliler ile, İkili Teşkilat geleneksel verasetin bir uzantısı olarak Karahanlılar ile ve Divan-ı Arz askeri işlerden sorumlu kurul olarak Gazneliler ile eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki kavramların hangi Türk-İslam devletine ve ne tür bir işleve ait olduğu belirlenir.
Ribat ve İkili Teşkilat Karahanlılar dönemiyle; Gulam Sistemi ve Divan-ı Arz Gazneliler dönemiyle ilişkilendirilir.
Kavramların devlet bazında gruplandırılması eşleştirme sürecini kolaylaştırır.
2
Karahanlılar'a ait kavramların tanımları eşleştirilir.
Ribat, ticari ve askeri amaçlı kervansaray tanımıyla; İkili Teşkilat ise doğu-batı yönetimi tanımıyla eşleşir.
Ribat'ın ticari-askeri işlevi ile İkili Teşkilat'ın eski Türk veraset geleneğindeki yönetimsel rolü doğrudan kavramsal karşılık bulur.
3
Gazneliler'e ait kavramların tanımları eşleştirilir.
Gulam sistemi, farklı milletlerden devşirilen askerlerin yetiştirilmesiyle; Divan-ı Arz ise ordunun ihtiyaçlarını karşılayan divan tanımıyla eşleşir.
Gulam ordunun insan kaynağına odaklanırken, Divan-ı Arz ordunun kurumsal-mali yapısına yönelik idari bir birimdir.

Key Concept

Karahanlılar ve Gazneliler'de devlet teşkilatı, askeri yapı ve sosyo-ekonomik kurumlar
Question 990Question →

Trablusgarp Savaşı (1911-1912), Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki son toprak parçasını İtalyan yayılmacılığına karşı korumak için verdiği gayrinizami harp mücadelesidir. Bölgeye doğrudan asker ve donanma gönderemeyen Osmanlı Devleti, gizli yollarla giden gönüllü subaylar aracılığıyla yerel halkı teşkilatlandırmıştır.

Aşağıda Trablusgarp Savaşı'nda aktif rol oynayan Osmanlı subayları ve bu subayların üstlendikleri askeri görev/bölge eşleştirmesi verilmiştir. Sol sütundaki subay isimlerini sağ sütundaki uygun görev ve bölge tanımlarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mustafa Kemal Bey
Enver Bey
Neşet Bey
Ali Fethi Bey

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mustafa Kemal Bey - Derne ve Tobruk savunmasını örgütleme; Enver Bey - Bingazi savunmasını örgütleme; Neşet Bey - Trablusgarp Tümeni Komutanlığı; Ali Fethi Bey - Kurmay başkanlığı görevini üstlenme.
Trablusgarp Savaşı'nda görev alan subayların doğru eşleştirmesi şu şekildedir: Mustafa Kemal Bey, Derne ve Tobruk'ta yerel direnişi örgütlemiştir. Enver Bey, Bingazi'deki mücadeleyi yönetmiştir. Neşet Bey, Trablusgarp Tümeni Komutanı olarak nizami birlikleri komuta etmiştir. Ali Fethi Bey ise Paris'ten gelerek kurmay başkanlığı görevini yapmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Mustafa Kemal Bey'in takma adı ve savunma bölgesinin tespiti yapılmıştır.
Mustafa Kemal Bey'in 'Gazeteci Şerif' kimliğiyle bölgeye gittiği, Derne ve Tobruk'ta yerel direnişi kurduğu belirlenmiştir.
Mustafa Kemal'in askerlik hayatındaki ilk aktif savaş tecrübesi olan bu görev, Derne ve Tobruk savunması ile özdeşleşmiştir.
2
Enver Bey'in takma adı ve savunma bölgesinin tespiti yapılmıştır.
Enver Bey'in 'Kuyumcu Hamdi' kimliğiyle Bingazi bölgesinde teşkilatlanma çalışmalarını yürüttüğü netleştirilmiştir.
Enver Bey, bölgedeki aşiretler üzerinde kurduğu nüfuzla Bingazi savunmasının ana koordinatörü olmuştur.
3
Neşet Bey'in nizami askeri görevinin belirlenmesi sağlanmıştır.
Albay Neşet Bey'in, savaştan önce de bölgede görevli olan Trablusgarp Tümeni Komutanı sıfatıyla nizami birlikleri komuta ettiği tespit edilmiştir.
Gönüllü subayların yanı sıra bölgedeki mevcut resmi Osmanlı askeri hiyerarşisinin başında Neşet Bey bulunmaktadır.
4
Ali Fethi Bey'in kurmaylık görevinin ve önceki görevinin belirlenmesi sağlanmıştır.
Ali Fethi Bey'in, Paris Askeri Ataşeliği görevinden ayrılarak bölgeye geçtiği ve kurmay başkanı olarak hizmet ettiği anlaşılmıştır.
Ali Fethi Bey, sivil direniş ile kurmay aklı birleştiren stratejik bir planlama rolü oynamıştır.

Key Concept

Trablusgarp Savaşı'nda görev alan Osmanlı subaylarının takma adları, görev yaptıkları savunma bölgeleri ve askeri rolleri.
Question 991Question →

Millî Edebiyat Dönemi'nin bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın sanat anlayışları ve eserleri üzerine çalışan bir öğrenci, aşağıdaki tabloda yer alan eserleri ve bu eserlerin tematik/üslupsal özelliklerini eşleştirmek istemektedir.

Buna göre, sol sütundaki eserlerin sağ sütundaki doğru edebi açıklamalarla eşleşmesini sağlayınız.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Süleymaniye Kürsüsünde
Süleymaniye'de Bayram Sabahı
Fatih Camii
Açık Deniz

Matches

Show answer & explanation

Answer

Süleymaniye Kürsüsünde manzumesi İslami uyanış ve didaktik söylev diliyle; Süleymaniye'de Bayram Sabahı şiiri Osmanlı ruhunu mimari ve tarihsel estetikle; Fatih Camii manzumesi halkın yoksulluğunu realist tasvirlerle; Açık Deniz şiiri ise fetih ruhunu ve tarihsel derinliği neo-klasik aruz estetiğiyle yansıtan nitelikleriyle eşleşmelidir.
Süleymaniye Kürsüsünde, didaktik söylev dili ve İslami birlik idealiyle; Süleymaniye'de Bayram Sabahı, mimari estetik ve Osmanlı ruhunun birleşimiyle; Fatih Camii, yoksul insanların hayatına eğilen sosyal realizmle; Açık Deniz ise coğrafi genişleme arzusunu barındıran tarih felsefesiyle eşleşmektedir. Bu eşleştirmeler şairlerin kendilerine özgü şiir estetiklerini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütunda verilen eserlerin hangi şairlere ait olduğunu ve genel edebi yönelimlerini belirleyin.
Süleymaniye Kürsüsünde ve Fatih Camii Mehmet Âkif Ersoy'a; Süleymaniye'de Bayram Sabahı ve Açık Deniz ise Yahya Kemal Beyatlı'ya aittir.
Eserlerin yazarlarını tespit etmek, onların edebi anlayışlarıyla (sosyal realizm ile neo-klasisizm karşılaştırması) bağlantı kurmayı sağlar.
2
Mehmet Âkif Ersoy'un sosyal realist ve didaktik şiir anlayışı ile eserlerini eşleştirin.
Süleymaniye Kürsüsünde eseri İslami uyanış ve vaiz söyleviyle; Fatih Camii eseri ise yoksul halkın tasviriyle eşleşir.
Mehmet Âkif, sanatını toplumun hizmetine sunan didaktik ve sosyal gerçekçi bir çizgiye sahiptir.
3
Yahya Kemal Beyatlı'nın neo-klasik, tarihi ve estetik şiir anlayışı ile eserlerini eşleştirin.
Süleymaniye'de Bayram Sabahı eseri Osmanlı tarihi ve mimari ihtişamla; Açık Deniz eseri ise fetih arzusuyla eşleşir.
Yahya Kemal, tarihsel sürekliliği ve estetik mükemmelliği aruz musikisiyle işlemeyi hedefler.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçılarından Mehmet Âkif Ersoy'un sosyal realizmi ile Yahya Kemal Beyatlı'nın neo-klasik ve estetik şiir anlayışının ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 992Question →

Ekosistemlerdeki enerji akışı ve besin zincirinde görev alan bazı canlı türleri ile bu canlıların ekolojik özellikleri aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki canlı türleri ile sağ sütundaki ekolojik özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Fitoplankton
Zooplankton
Katil Balina (Orka)
Ayrıştırıcı Bakteriler

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki canlıların sağ sütundaki ekolojik özellikleriyle doğru eşleşmesi şu şekildedir: Fitoplankton - Fotosentez süreciyle güneş enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürüp besin zincirinin ilk halkasını oluşturan birincil üretici; Zooplankton - Üreticileri tüketerek bünyelerindeki enerjiyi ikinci trofik düzeye aktaran ve otçul beslenen birincil tüketici; Katil Balina - Besin zincirinin en üst basamağında yer alan ve dokularında biyobirikim oranı en yüksek düzeye ulaşan canlı grubu; Ayrıştırıcı Bakteriler - Besin piramidinin her basamağında faaliyet göstererek organik atıkları inorganik bileşiklere dönüştüren ve madde döngüsünü tamamlayan grup.
Doğru eşleştirmede; üretici konumundaki tek hücreli su bitkileri olan fitoplanktonlar fotosentez yoluyla güneş enerjisini bağlayan özellik ile eşleşir. Zooplanktonlar, üreticilerle beslenen hayvansal tüketiciler olduğundan birincil tüketici özelliğiyle eşleşir. Katil balina gibi üst düzey tüketiciler, besin zincirinde yukarı çıkıldıkça biriken toksik maddelerin (biyobirikim) en yüksek olduğu gruptur. Ayrıştırıcı bakteriler ise besin zincirinin her basamağındaki organik atıkları parçalayıp inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsünü tamamlar.

Step-by-Step Solution

1
Üretici basamağındaki canlının belirlenmesi
Fitoplankton, klorofil taşıyan mikroskobik bir üreticidir. Güneş ışığını fotosentezle kimyasal enerjiye çeviren özellik ile eşleşir.
Su ekosistemlerinde besin zincirinin ilk halkasını üretici organizmalar oluşturur.
2
Birincil tüketici basamağındaki canlının belirlenmesi
Zooplankton, fitoplanktonla beslenen otçul mikroskobik hayvansaldır. Üreticileri doğrudan tüketerek enerjiyi aktarma özelliğiyle eşleşir.
Üreticilerden doğrudan beslenen organizmalar birincil tüketici (otçullar) sınıfına girer.
3
Biyobirikim (toksik madde birikimi) özelliğine göre üst düzey tüketicinin belirlenmesi
Katil balina (Orka), besin zincirinin en tepesinde yer alır. Enerji piramidinde yukarı doğru çıkıldıkça biyobirikim arttığı için bu canlıda biyobirikim en fazladır.
Besin zincirinde yukarı çıkıldıkça enerji miktarı %90\%90 oranında azalırken, kimyasal kirleticilerin vücutta birikme oranı (biyobirikim) katlanarak artar.
4
Ayrıştırıcı canlı rolünün belirlenmesi
Ayrıştırıcı bakteriler organik maddeleri parçalayarak inorganik bileşiklere dönüştürür ve piramidin tüm basamaklarında yer alır.
Ayrıştırıcılar besin zincirinin belirli bir basamağıyla sınırlı kalmayıp tüm seviyelerde madde döngüsüne katkı sunarlar.

Key Concept

Ekosistemlerde enerji akışı ve besin zincirindeki trofik düzeyler, enerji aktarımı ve biyobirikim ilişkileri
Question 993Question →

İlk Çağ medeniyetlerinde uygulanan yönetim sistemleri ve hukuki düzenlemeler ile bu uygulamaların temel özelliklerinin eşleştirilmesi amaçlanmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen hukuk ve yönetim kavramlarını sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Hitit Aile Hukuku
Urkagina Reformları
Solon Yasaları
Satraplık Sistemi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Hitit Aile Hukuku evlilik, miras ve kadın haklarını düzenleyen kurallarla; Urkagina Reformları tapınak sömürüsünü önleyen ilk yazılı yasalarla; Solon Yasaları borç köleliğini kaldıran Atina reformlarıyla; Satraplık Sistemi ise Pers eyalet yönetimi ve müfettişlik denetimiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Hitit aile hukuku medeni haklarla, Urkagina reformları Sümerlerin sosyal-ekonomik hak koruyucu ilk yazılı yasalarıyla, Solon yasaları Atina'da borç köleliğini kaldıran düzenlemelerle, satraplık sistemi ise Perslerin merkeziyetçi eyalet yönetimiyle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Hitit medeniyetinin hukuk yapısı incelenir.
Hitit kanunlarında yer alan evlilik sözleşmesi, boşanma ve miras gibi düzenlemelerin modern medeni hukuk özellikleri gösterdiği ve kadın haklarını koruduğu belirlenir. Bu durum Hitit Aile Hukuku ile eşleşir.
Anadolu medeniyetlerinde hukukun aile yapısını koruyucu niteliğini saptamak.
2
Mezopotamya'daki Sümer hukuku ve Urkagina yasaları değerlendirilir.
Urkagina'nın rahiplerin halkı sömürmesine karşı yaptığı borç silme ve hak koruma reformlarının tarihin ilk yazılı kanunları olduğu tespit edilir. Bu durum Urkagina Reformları ile eşleşir.
Yazılı hukukun ortaya çıkışındaki sosyo-ekonomik nedenleri anlamak.
3
Yunan şehir devletlerindeki demokratikleşme süreçleri analiz edilir.
Atina'da Solon'un borçlar yüzünden insanların köle olmasını yasaklayan ve sınıf ayrıcalıklarını servete göre yeniden düzenleyen reformlar yaptığı bulunur. Bu durum Solon Yasaları ile eşleşir.
Ege ve Yunan medeniyetlerindeki sınıf mücadelesinin hukuksal çözümlerini belirlemek.
4
Pers İmparatorluğu'nun idari yapısı gözden geçirilir.
Geniş sınırlara sahip Perslerin ülkeyi satraplıklara ayırdığı ve valileri denetlemek için müfettişler (kralın kulakları/gözleri) kullandığı doğrulanır. Bu durum Satraplık Sistemi ile eşleşir.
İlk Çağ imparatorluklarında merkezi otoriteyi sağlama yöntemlerini analiz etmek.

Key Concept

İlk Çağ medeniyetlerinde sosyal, idari ve ekonomik yapıların hukuk kuralları ve yönetim biçimleri üzerindeki belirleyici etkisi.
Question 994Question →

Birinci TBMM Dönemi'nde meclise yönelik ayaklanmaların bastırılması ve millî otoritenin güçlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen faaliyetler ile bu faaliyetlerin doğrudan hedeflediği amaç ve nitelikleri eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Rıfat Börekçi öncülüğünde Anadolu ulemasının karşı fetva yayımlaması
Meclis milletvekillerinin yargı gücünü üstlenerek seyyar mahkemelerde görev alması
Ahmet Anzavur Ayaklanması ve Hilafet Ordusu unsurlarına karşı askeri mücadele yürütülmesi
Anadolu Ajansı'nın kurulması ve Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin çıkarılması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Anadolu ulemasının karşı fetva yayımlaması 'Dinî duyguların istismar edilmesini engelleyerek direnişin meşruiyet zeminini korumak' amacı ile; milletvekillerinin yargı gücünü üstlenerek seyyar mahkemelerde görev alması 'Yasama meclisinin yürütme ve yargı yetkilerini kendisinde toplayarak olağanüstü gücünü fiilen tesis etmesi' amacı ile; Ahmet Anzavur Ayaklanması ve Hilafet Ordusu unsurlarına karşı askeri mücadele yürütülmesi 'Boğazlar çevresindeki İngiliz çıkarlarını savunmak adına doğrudan merkezî yönetimce kışkırtılan tehdidi bertaraf etmek' amacı ile; Anadolu Ajansı'nın kurulması ve Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin çıkarılması ise 'İşgal güçleri ile saltanatın menfi propagandalarını etkisiz kılmak için haber akışını denetim altında tutmak' amacı ile eşleşir.
Anadolu ulemasının karşı fetva yayımlaması dinî meşruiyeti koruma amacını; milletvekillerinin yargıç sıfatıyla mahkemelerde görev alması güçler birliğini fiilen hayata geçirerek meclis otoritesini süratle kurma amacını; Anzavur Ayaklanması ve Hilafet Ordusu'na karşı yürütülen askeri mücadele doğrudan İstanbul Hükümeti'nin İngiliz desteğiyle kurduğu tehdidi kırma amacını; Anadolu Ajansı ve Hâkimiyet-i Milliye ise yalan haber ve propagandayı önleyerek haber akışını denetim altında tutma amacını hedefler.

Step-by-Step Solution

1
Birinci TBMM'nin dinî meşruiyeti sağlamaya yönelik adımlarını analiz ediniz.
İstanbul Hükümeti'nin şeyhülislam fetvasına karşı Ankara Müftüsü Rıfat Börekçi ve ulemanın yayımladığı fetvanın halk nezdinde direnişin meşruiyetini savunduğu görülür.
Dinî duyguların istismarının engellenmesi ve millî hareketin meşruluğunun kanıtlanması hedeflenmiştir.
2
Meclisin yargı yetkisini kendi içinden atadığı üyeler aracılığıyla kullanmasının anayasal niteliğini değerlendiriniz.
İstiklal Mahkemelerinde milletvekillerinin yargıç olarak görev alması, meclisin yargı gücünü doğrudan yürütüp güçler birliği ilkesini hayata geçirdiğini doğrular.
Olağanüstü savaş koşullarında otoritenin süratle tesis edilmesi amaçlanmıştır.
3
Anzavur ve Hilafet Ordusu (Kuva-yı İnzibatiye) ayaklanmalarının kaynağını ve stratejik konumunu inceleyiniz.
Bu ayaklanmalar doğrudan İstanbul Hükümeti tarafından organize edilmiş olup İngilizlerin Boğazlar bölgesindeki güvenlik kaygılarıyla desteklenmiştir.
Marmara ve Boğazlar hattındaki işgal karşıtı potansiyeli kırmak ve İngiliz kontrolünü güvenceye almak istenmiştir.
4
TBMM'nin kamuoyu ve basın üzerindeki stratejik adımlarını saptayınız.
Anadolu Ajansı ve Hâkimiyet-i Milliye gibi organlar, işgalci ve iş birlikçilerin propagandalarına karşı doğru haber akışını sağlamıştır.
İç ve dış kamuoyunda direnişin haklılığını anlatmak amaçlanmıştır.

Key Concept

Birinci TBMM'nin açılması, otorite kurma çabaları ve ayaklanmalara karşı alınan tedbirler
Estimated Time:2m 0s
Question 995Question →

Aşağıda sol tarafta yer alan doğal kaynak gruplarını, sağ tarafta verilen oluşum ve yenilenebilirlik açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dalga ve rüzgâr
Orman ve su
Taş kömürü ve linyit
Petrol ve doğal gaz

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dalga ve rüzgâr, kullanıldıkça eksilmeyen daimi kaynaklarla; Orman ve su, belirli şartlarda kendini yenileyebilen kaynaklarla; Taş kömürü ve linyit, bitkisel kökenli katı fosil yakıtlarla; Petrol ve doğal gaz ise denizel kökenli sıvı/gaz fosil kaynaklarla eşleşir.
Doğal kaynaklar yenilenebilirlik durumlarına göre daimi kaynaklar (dalga, rüzgâr), belirli şartlarda kendini yenileyebilen kaynaklar (orman, su) ve yenilenemeyen fosil yakıtlar (taş kömürü, linyit, petrol, doğal gaz) olarak ayrılır. Katı fosil yakıtlar karasal bitkisel kökene sahipken, sıvı ve gaz fosil yakıtlar denizel mikroorganizma kökenlidir. Eşleştirme bu bilimsel sınıflandırmaya uygun olarak kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Daimi tükenmeyen kaynak grubunu tespit etme
Dalga ve rüzgâr kaynakları belirlenmiştir.
Dalga ve rüzgâr gücü, doğanın kendi döngüsü içinde sürekli yenilenen ve kullanım miktarı ne olursa olsun tükenmeyen daimi kaynaklar sınıfındadır.
2
Belirli şartlarda yenilenebilen kaynakları tespit etme
Orman ve su kaynakları belirlenmiştir.
Su ve ormanlar biyolojik ve hidrolojik çevrimler ile kendilerini yenilese de, aşırı kirletme veya kontrolsüz kullanım durumunda tükenebilir hale gelebilir.
3
Katı fosil yakıtlar grubunu tespit etme
Taş kömürü ve linyit kaynakları belirlenmiştir.
Bu kaynaklar, jeolojik zamanlardaki gür bitki topluluklarının oksijensiz ortamda kömürleşmesiyle oluşan ve yakıldığında yüksek oranda karbon salan katı yakıtlardır.
4
Sıvı ve gaz halindeki fosil kaynakları tespit etme
Petrol ve doğal gaz kaynakları belirlenmiştir.
Denizlerdeki mikroorganizma kalıntılarının tortul tabakalar altında sıcaklık ve basınçla dönüşmesi sonucu oluşan petrol (sıvı) ve doğal gaz (gaz) yenilenemeyen fosil kaynaklardır.

Key Concept

Doğal kaynakların yenilenebilirlik durumlarına ve oluşum kökenlerine göre sınıflandırılması
Question 996Question →

Lozan Barış Antlaşması'nda karara bağlanan aşağıdaki konuları, antlaşmada yer alan çözüm şekilleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kapitülasyonlar
Musul Sorunu
Dış Borçlar
Boğazlar

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kapitülasyonlar tamamen kaldırılmış; Musul Sorunu Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelere bırakılmış; Dış Borçlar Osmanlı'dan ayrılan devletlere paylaştırılarak taksitlendirilmiş; Boğazlar ise uluslararası bir komisyonun yönetimine bırakılmıştır.
Kapitülasyonların kaldırılması tam ekonomik bağımsızlığı sağlamış, Musul Sorunu çözülemeyerek ikili görüşmelere ertelenmiş, Dış Borçlar Osmanlı'dan ayrılan devletlere paylaştırılmış ve Boğazlar uluslararası komisyona bırakılmıştır. Bu eşleştirmeler tarihsel gerçeklere tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Kapitülasyonların durumunu incelemek.
Kapitülasyonların kaldırılması, Türk heyetinin taviz vermediği konulardan biridir ve antlaşmada tamamen kaldırıldığı belirtilmiştir. Bu durum tam ekonomik bağımsızlığı sağlayan ifadeyle eşleşir.
Milli Mücadele'nin ekonomik hedeflerinden biri kapitülasyonların kaldırılmasıdır.
2
Musul Sorunu'nun statüsünü belirlemek.
Musul (Irak sınırı) konusu, Türkiye ile İngiltere arasında anlaşmazlığa yol açtığı için Lozan'da çözülememiş ve konferans sonrasındaki ikili görüşmelere bırakılmıştır.
İngiltere'nin Musul üzerindeki hak iddiaları ve Türkiye'nin Misak-ı Milli sınırlarını savunması süreci tıkamış ve konunun sonraya bırakılmasına neden olmuştur.
3
Osmanlı borçlarının çözüm yöntemini tespit etmek.
Dış borçlar, Osmanlı Devleti'nden ayrılan halef devletler arasında hisseleri oranında paylaştırılmış ve Türkiye'nin üzerine düşen borç tutarı taksitler halinde ödenmek üzere karara bağlanmıştır.
Düyun-u Umumiye'nin tasfiye edilmesi ve mali egemenliğin kurulması hedeflenmiştir.
4
Boğazlar konusunun Lozan'daki durumunu analiz etmek.
Boğazlar'ın geçiş rejimi, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyon tarafından düzenlenecek ve Boğazlar'ın her iki yakası silahsızlandırılacaktır.
Bu karar Türkiye'nin savunma güvenliğini ve egemenlik haklarını kısıtlayıcı bir nitelik taşımaktadır.

Key Concept

Lozan Barış Antlaşması'ndaki maddelerin ve çözümlerin Türkiye'nin egemenlik ve bağımsızlık hakları açısından analizi.
Estimated Time:2m 0s
Question 997Question →

Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosunun gelişimine yön veren yazarlar ve eserleri hakkında edindiğiniz bilgileri kullanarak, sol sütunda verilen oyun yazarları ile sağ sütunda yer alan tiyatro eserlerini doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Cevat Fehmi Başkut
Refik Erduran
Melih Cevdet Anday
Sabahattin Kudret Aksal

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cevat Fehmi Başkut - Paydos; Refik Erduran - Cengiz Han'ın Bisikleti; Melih Cevdet Anday - Mikado'nun Çöpleri; Sabahattin Kudret Aksal - Kahvede Şenlik Var şeklinde eşleşmelidir.
Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosunun gelişiminde önemli yeri olan yazarlar ve eserleri doğru biçimde şu şekilde eşleşir: Cevat Fehmi Başkut - Paydos ile (yurt dışında sahnelenen ilk Türk oyunu), Refik Erduran - Cengiz Han'ın Bisikleti ile (poligami ve sosyal değişimlerin mizahi eleştirisi), Melih Cevdet Anday - Mikado'nun Çöpleri ile (varoluşçu ve felsefi yalnızlık teması), Sabahattin Kudret Aksal - Kahvede Şenlik Var ile (kadın-erkek ilişkilerinin minimalist ve ironik sorgulanışı).

Step-by-Step Solution

1
Cevat Fehmi Başkut'un eser listesini ve Cumhuriyet dönemi tiyatrosundaki yerini hatırlayın.
Yazarın yurt dışında da büyük başarı kazanan idealist öğretmen Murtaza'nın hikayesini anlattığı 'Paydos' oyunuyla eşleştiği belirlenir.
Cevat Fehmi Başkut'un en tanınmış eseri olan Paydos, yurt dışında sahnelenen ilk Türk oyunu olarak edebiyat tarihinde önemli bir yere sahiptir.
2
Refik Erduran'ın Cumhuriyet dönemi tiyatrosundaki toplum eleştirisi ve güldürü unsurlarını barındıran eserlerini tarayın.
Geleneksel evlilik modellerini ve batılılaşma sancılarını ironik biçimde işleyen 'Cengiz Han'ın Bisikleti' adlı oyunun bu yazara ait olduğu tespit edilir.
Cengiz Han'ın Bisikleti, Refik Erduran'ın en önemli ve popüler güldürü-töre komedisi eserlerinden biridir.
3
Melih Cevdet Anday'ın entelektüel, felsefi ve varoluşçu tiyatro çizgisine odaklanın.
İki karakterin bir kış gecesi odada geçen psikolojik diyaloglarına dayanan 'Mikado'nun Çöpleri' eserinin Melih Cevdet Anday ile eşleştiği saptanır.
Mikado'nun Çöpleri, yazarın bireyin yalnızlığını ve iletişimsizliğini sorguladığı başyapıtlarındandır.
4
Sabahattin Kudret Aksal'ın minimalist, soyut ve ironik üslubunu değerlendirin.
Kadın-erkek ilişkilerini evlilik ve para odağında ironik olarak ele alan 'Kahvede Şenlik Var' oyununun Sabahattin Kudret Aksal'a ait olduğu bulunur.
Kahvede Şenlik Var, yazarın biçim ve dil hassasiyetini gösteren, soyutlamaya dayalı başarılı bir komedisidir.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosunda önemli oyun yazarları, eserleri ve bu eserlerin tematik/yapısal özellikleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 998Question →

Mısır'da hüküm sürmüş olan Türk-İslam devletleri ile bu devletlerin tarihsel süreçteki en belirgin özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tolunoğulları
Akşitler (İhşidiler)
Eyyubiler
Memlükler

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tolunoğulları devletinin maristan hastaneleriyle, Akşitlerin Hicaz bölgesindeki ilk Türk egemenliğiyle, Eyyubilerin Hıttin Savaşı ve Kudüs'ün fethiyle, Memlüklerin ise komutanların tahta geçebildiği özgün veraset sistemiyle eşleşmesi gerekmektedir.
Eşleştirme, Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti olan Tolunoğullarının maristan hastanelerini, Hicaz'a hakim olan ilk Türk devleti olan Akşitleri, Hıttin Savaşı ile Kudüs'ü kurtaran Eyyubileri ve komutanların sultan olabildiği özgün veraset sistemiyle öne çıkan Memlükleri doğru şekilde bir araya getirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tolunoğulları devletinin ayırt edici sosyal ve mimari özelliklerini belirlemek
Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti olduğu ve halka ücretsiz hizmet veren maristan adlı hastaneleri kurduğu bilgisiyle eşleştirilir.
Tolunoğullarının kurduğu hastaneler tıp tarihi ve sosyal devlet anlayışı açısından en karakteristik özellikleridir.
2
Akşitler (İhşidiler) devletinin coğrafi sınırlarını ve İslam dünyasındaki yerini analiz etmek
Hicaz bölgesine (Mekke ve Medine) hakim olan ilk Türk devleti olduğu bilgisiyle eşleştirilir.
Akşitlerin egemenlik alanının Hicaz'ı kapsaması onları diğer Mısır merkezli Türk devletleri arasında öncü kılmaktadır.
3
Eyyubiler devletinin Haçlı ordularına karşı kazandığı askeri başarıyı incelemek
Hıttin Savaşı ile Kudüs'ü Haçlıların elinden kurtardığı bilgisiyle eşleştirilir.
Selahaddin Eyyubi'nin Kudüs'ü fethi, Eyyubilerin tarihteki en büyük askeri ve siyasi başarısıdır.
4
Memlükler devletinin veraset ve tahta geçiş mekanizmasını incelemek
Geleneksel hanedan veraseti yerine ordu komutanlarının da tahta geçebildiği farklı bir sistem uyguladığı bilgisiyle eşleştirilir.
Memlük yönetim yapısının klasik kut anlayışından farkını kavramak devlet teşkilatı bilgisinin ölçülmesi açısından önemlidir.

Key Concept

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletlerinin siyasi, askeri, sosyal ve yönetimsel özellikleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 999Question →

Aşağıdaki sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi romanlarını, sağ sütundaki tematik açıklamalarıyla ve kahramanlarının yönelimleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Matmazel Noraliya'nın Koltuğu
Mesihpaşa İmamı
Köse Kadı
Fahim Bey ve Biz

Matches

Show answer & explanation

Answer

Matmazel Noraliya'nın Koltuğu romanı ruhsal bunalımlar yaşayan Ferit'in mistik y��nelimini anlatan açıklamayla; Mesihpaşa İmamı romanı cemaat sorumluluğu ile nefsi arasında kalan Halis Efendi'yi konu alan açıklamayla; Köse Kadı romanı Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'ndeki sınır boylarında geçen milli-dini mücadeleleri içeren açıklamayla; Fahim Bey ve Biz romanı ise mazi özlemi çeken ve hayali şirket kuran Fahim Bey'in dünyasını işleyen açıklamayla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; tıp eğitimini yarım bırakan ve manevi aydınlanma yaşayan Ferit karakterinin yer aldığı ilk açıklama Peyami Safa'nın 'Matmazel Noraliya'nın Koltuğu' eseriyle eşleşir. Zaafları ile dinî vecibeleri arasında kalan Halis Efendi'nin anlatıldığı ikinci açıklama Samiha Ayverdi'nin 'Mesihpaşa İmamı' eseriyle ilişkilendirilir. Kanuni Sultan Süleyman Dönemi Macaristan sınır boylarındaki milli mücadeleyi konu edinen üçüncü açıklama Bahaeddin Özkişi'nin 'Köse Kadı' romanıyla örtüşür. Londra hatıraları ve hayali pamuk şirketiyle bilinen Fahim Bey'in melankolik dünyasını anlatan son açıklama ise Abdülhak Şinasi Hisar'ın 'Fahim Bey ve Biz' eseriyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki Cumhuriyet Dönemi romanlarının yazarlarını ve ait oldukları edebi eğilimleri sınıflandırın.
Matmazel Noraliya'nın Koltuğu (Peyami Safa) ve Fahim Bey ve Biz (Abdülhak Şinasi Hisar) bireyin iç dünyasını esas alan; Mesihpaşa İmamı (Samiha Ayverdi) ve Köse Kadı (Bahaeddin Özkişi) milli-dini zevk ve duyarlılığı yansıtan eserlerdir.
Eserlerin ait oldukları edebi yönelimleri bilmek, tematik açıklamalarla aralarında kurulacak ilk bağlantıları belirlemede kolaylık sağlar.
2
Sağ sütundaki tematik açıklamaların hangi roman kahramanları ve olay örgüleriyle örtüştüğünü tespit edin.
Ferit karakteri ve manevi yönelimi Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ile; Halis Efendi'nin nefis mücadelesi Mesihpaşa İmamı ile; Kanuni Dönemi serhat boylarındaki mücadeleler Köse Kadı ile; Londra hatıraları ve hayali pamuk şirketi ise Fahim Bey ve Biz ile uyuşmaktadır.
Roman kahramanlarının isimleri ve eserlerin ayırt edici olay örgüsü unsurları, eşleştirmeyi hatasız yapabilmek için en somut kanıtlardır.
3
Elde ettiğiniz karakter ve tema eşleştirmelerini birleştirerek sol ve sağ sütundaki ögeleri birbirine bağlayın.
Bütün romanlar doğru a��ıklamalarıyla (sol_1-sağ_1, sol_2-sağ_2, sol_3-sağ_3, sol_4-sağ_4 şeklinde) tam olarak eşleşir.
Eserlerin ana karakterleri ve olay örgüleri analiz edilerek ulaşılan sonuçların sentezlenmesiyle nihai eşleşme tamamlanmış olur.

Key Concept

Cumhuriyet Dönemi Hikaye ve Romanında Milli-Dini Zevk ve Bireyin İç Dünyasını Esas Alanlar
Estimated Time:2m 0s
Question 1000Question →

Türkiye'deki yerleşmelerin tarihsel gelişim süreçleri, fonksiyonel yapıları ve dokusal özellikleri göz önüne alındığında, sol tarafta verilen açıklamaları sağ taraftaki en uygun kavram veya etmenlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Karabük ve İskenderun gibi şehirlerin kurulup hızlı büyümesinde ve fonksiyonel gelişiminde en belirleyici olan beşeri etken
Çatalhöyük ve Göbeklitepe gibi Anadolu'daki ilk yerleşmelerin yer seçiminde ve gelişiminde rol oynayan temel faktörler
Doğu Karadeniz kıyı kuşağındaki kırsal yerleşmelerin dağınık dokulu bir özellik kazanmasının temel nedeni
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki kırsal yerleşmelerin toplu dokulu bir yapı sergilemesinin ana sebebi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Karabük ve İskenderun gibi şehirlerin gelişimi sanayi faaliyetleriyle; Çatalhöyük ve Göbeklitepe'nin gelişimi ilk tarım ve su kaynaklarıyla; Doğu Karadeniz'deki dağınık yerleşmeler engebeli arazi ve bol su kaynaklarıyla; İç ve Güneydoğu Anadolu'daki toplu yerleşmeler ise sade yer şekilleri ve su kıtlığıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler yapıldığında; ağır sanayi tesisleri Karabük ve İskenderun ile, Neolitik tarım ve su kaynakları Çatalhöyük ve Göbeklitepe ile, engebeli arazi ile bol su kaynakları Doğu Karadeniz'in dağınık yerleşmeleri ile, sade yer şekilleri ve su kıtlığı ise İç ve Güneydoğu Anadolu'nun toplu yerleşmeleri ile eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin ekonomik fonksiyonlarının ve gelişim nedenlerinin analiz edilmesi.
Karabük ve İskenderun gibi kentlerde sanayi tesislerinin (demir-çelik) kurulması, bu şehirlerin birer sanayi merkezine dönüşmesini sağlamıştır.
Karabük'teki taş kömürü (enerji kaynağı) varlığı ve İskenderun'daki liman ulaşım kolaylığı, bu sanayi yatırımlarının yapılmasında belirleyici olmuştur.
2
Tarih öncesi yerleşmelerin kuruluş şartlarının incelenmesi.
Çatalhöyük ve Göbeklitepe gibi ilk yerleşmelerin seçilmesinde tarımsal elverişlilik ve su kaynakları etkili olmuştur.
İnsanlığın ilk yerleşik hayata geçiş dönemlerinde temel geçim kaynağının tarım olması, sulak alanları ve verimli ovaları cazip kılmıştır.
3
Kırsal yerleşme dokularının doğal çevre faktörleriyle ilişkilendirilmesi.
Dağınık doku bol su ve engebeli rölyefle; toplu doku ise su kıtlığı ve sade rölyefle eşleştirilmiştir.
Doğu Karadeniz'de suyun bol olması yerleşmelerin yayılmasına izin verirken, İç ve Güneydoğu Anadolu'da su kıtlığı insanları tek bir su kaynağı çevresinde toplamıştır.

Key Concept

Türkiye'de yerleşmelerin dağılışını, tarihsel gelişimini, fonksiyonlarını ve dokusal özelliklerini etkileyen fiziki ve beşeri coğrafya unsurları.
PreviousPage 50 / 90Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin