All practice questions

1797 questions

Question 1221Question

Aşağıda verilen I. Dünya Savaşı dönemi gizli antlaşmaları ile bu antlaşmaların hedeflediği temel paylaşım planlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sykes-Picot Antlaşması
Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması
MacMahon Antlaşması
Petrograd Protokolü

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sykes-Picot Antlaşması Orta Doğu'daki İngiliz-Fransız paylaşımıyla; Saint-Jean-de-Maurienne İtalya'ya İzmir ve çevresinin vaat edilmesiyle; MacMahon Antlaşması Hicaz Emiri ile bağımsızlık vaadi karşılığında iş birliği yapılmasıyla; Petrograd Protokolü ise Doğu Anadolu'nun Rusya'ya bırakılmasıyla eşleşmektedir.
I. Dünya Savaşı sürecinde imzalanan gizli antlaşmalar, İtilaf Devletleri'nin kendi aralarındaki çıkar çatışmalarını önlemek ve Osmanlı topraklarını paylaşmak amacıyla yapılmıştır. Eşleştirmelerde Sykes-Picot Orta Doğu paylaşımını, Saint-Jean-de-Maurienne İtalya'nın Batı Anadolu'daki kazanımlarını, MacMahon Arap coğrafyasındaki ittifakı, Petrograd Protokolü ise Doğu Anadolu'daki Rus yayılmasını temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Sykes-Picot Antlaşması'nın amacını ve coğrafi kapsamını tespit etmek
Bu antlaşma Orta Doğu'da Irak ve Suriye çevresinin İngiltere-Fransa arasında paylaşımını öngörür.
Antlaşmanın tarafları ve coğrafi kapsamı Orta Doğu paylaşım planıyla örtüşmektedir.
2
Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması ile İtalya'ya sunulan yeni vaatleri incelemek
Bu antlaşma ile İtalya'ya Güneybatı Anadolu ve özellikle İzmir çevresi vaat edilmiştir.
İtalya'nın diğer gizli antlaşmalardan duyduğu rahatsızlığı gidermek amacıyla İzmir bölgesi İtalyan nüfuz alanı olarak belirlenmiştir.
3
MacMahon Antlaşması'nın taraflarını ve siyasi amacını belirlemek
Hicaz Emiri Şerif Hüseyin ile İngiltere arasında bağımsızlık karşılığı Osmanlı'ya karşı ayaklanma planlanmıştır.
Milliyetçilik düşüncesi kullanılarak Osmanlı sınırları içindeki Arap unsurların İtilaf Devletleri tarafına çekilmesi hedeflenmiştir.
4
Petrograd Protokolü'nün Çarlık Rusyası'nın talepleri üzerindeki etkisini değerlendirmek
Doğu Anadolu bölgesindeki Erzurum, Trabzon, Van ve Bitlis gibi şehirler Rusya'ya bırakılmıştır.
Rusya'nın savaştaki katkısını sürdürmesi için Boğazlar Antlaşması'na ek olarak doğu sınırları üzerindeki talepleri kabul edilmiştir.

Key Concept

Gizli Antlaşmaların Osmanlı Toprakları Üzerindeki Paylaşım Planları
Estimated Time:2m 0s
Question 1222Question

Türkiye'nin sınır kapıları, komşu ülkelerle olan ticari ve beşerî ilişkilerde önemli geçiş noktalarıdır. Sol sütunda verilen sınır kapılarını, sağ sütundaki doğrudan bağlantı sağladıkları komşu ülkelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sarp Sınır Kapısı
Gürbulak Sınır Kapısı
İpsala Sınır Kapısı
Kapıkule Sınır Kapısı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sarp Sınır Kapısı Gürcistan ile, G��rbulak Sınır Kapısı İran ile, İpsala Sınır Kapısı Yunanistan ile ve Kapıkule Sınır Kapısı Bulgaristan ile eşleşmektedir.
Sınır kapılarının coğrafi konumları ve açıldıkları ülkeler incelendiğinde; Sarp Sınır Kapısı'nın Gürcistan'a, Gürbulak Sınır Kapısı'nın İran'a, İpsala Sınır Kapısı'nın Yunanistan'a ve Kapıkule Sınır Kapısı'nın Bulgaristan'a açıldığı görülmektedir. Bu eşleştirmeler coğrafi gerçeklerle tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kuzeydoğu sınırındaki geçiş noktası belirlenir.
Sarp Sınır Kapısı'nın Gürcistan'a açıldığı tespit edilir.
Sarp kapısının coğrafi konumu Karadeniz kıyısındaki Gürcistan sınırına karşılık gelmektedir.
2
Doğu sınırındaki ana geçiş noktası belirlenir.
Gürbulak Sınır Kapısı'nın İran'a açıldığı tespit edilir.
Gürbulak, Türkiye-İran sınırındaki tarihi İpek Yolu güzergahında bulunan ana sınır kapısıdır.
3
Batı sınırında Meriç güzergahındaki geçiş noktası belirlenir.
İpsala Sınır Kapısı'nın Yunanistan'a açıldığı tespit edilir.
Edirne'nin güneybatısında yer alan İpsala, Yunanistan ile doğrudan ulaşımı sağlar.
4
Batı sınırında Avrupa'ya açılan en büyük kapı belirlenir.
Kapıkule Sınır Kapısı'nın Bulgaristan'a açıldığı tespit edilir.
Kapıkule, Bulgaristan sınırında yer alan ve en yoğun dış ticaret hacmine sahip olan kapıdır.

Key Concept

Türkiye'nin sınır kapıları ve bunların komşu ülkelere göre coğrafi dağılışı.
Question 1223Question

Aşağıdaki doğal afetler ile bu afetlerin olası zararlarını azaltmaya yönelik uygulanan en uygun korunma yöntemlerini eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Heyelan
Çığ
Tsunami

Matches

Show answer & explanation

Answer

Heyelan ile yamaç drenajı ve istinat duvarı yapılmas��; çığ ile kar bariyerleri kurulması ve bitki örtüsünün korunması; tsunami ile kıyı erken uyarı sistemlerinin kurulması eşleşmelidir.
Heyelan için yamaç dengesini korumaya yönelik drenaj ve istinat duvarları; çığ için kar birikimini ve kaymasını durduracak kar bariyerleri ile bitki örtüsü koruması; tsunami için ise deniz tabanındaki hareketleri izleyen erken uyarı sistemleri doğrudan ilgili ve en etkili koruma yöntemleridir.

Step-by-Step Solution

1
Heyelan afeti için uygun korunma yöntemini belirleyin.
Heyelanın kütle hareketi olduğu, killi toprak ve aşırı yağışla tetiklendiği; suyun drenaj kanallarıyla uzaklaştırılması ve istinat duvarı çekilmesinin doğru yöntem olduğu bulunur.
Heyelan mekanizmasına uygun mühendislik önlemini ilişkilendirmek.
2
Çığ afeti için uygun korunma yöntemini tespit edin.
Çığın dik yamaçta biriken karın yer çekimiyle kayması olduğu; kar bariyerleri (perdeleri) ve orman örtüsünün bu hareketi engellediği belirlenir.
Kış mevsimine özgü bu kütle hareketine karşı pasif ve aktif önlemleri ayırt etmek.
3
Tsunami afeti için uygun korunma yöntemini saptayın.
Tsunaminin okyanus tabanındaki sismik faaliyetlerden kaynaklanan dev dalgalar olduğu; okyanus kıyılarında sismik erken uyarı sistemleri kurulmasının hayat kurtarıcı olduğu görülür.
Kıyı kökenli tektonik hidrolojik afetlerde can ve mal kaybını önleyecek teknolojiyi eşleştirmek.

Key Concept

Doğal afetlerin türleri ve bunlara karşı alınabilecek fiziki korunma yolları
Estimated Time:1m 30s
Question 1224Question

Mustafa Kemal Atatürk'ün farklı alanlardaki hedefleri ve devlet anlayışını yansıtan aşağıdaki sözlerini, ilgili oldukları temel Atatürk ilkeleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yetişecek çocuklarımıza ve gençlerimize görecekleri öğrenimin sınırı ne olursa olsun, ilk önce ve her şeyden önce Türkiye'nin bağımsızlığına, kendi benliğine ve millî geleneklerine düşman olan unsurlarla mücadele etme gereği öğretilmelidir.
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. (...) Yeni Türkiye Devleti'nin yapısının temeli egemenliktir. Egemenlik, hiçbir renk, hiçbir sınır ve hiçbir ko��ul altında ortaklık kabul etmez.
Devletin iktisadi faaliyete girişmesi, özel teşebbüs ve şahsi çalışmaları kısıtlamak için değil, aksine memleketin kalkınmasını hızlandırmak ve toplumsal refahı sağlamak içindir.
Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir. Biz dine saygı duyarız. Biz sadece din işlerini, devlet ve millet işleriyle karıştırmamaya çalışıyoruz.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Türkiye'nin bağımsızlığına ve milli benliğe vurgu yapan birinci ifade Milliyetçilik; milli egemenlik ve devlet yapısının temeline değinen ikinci ifade Cumhuriyetçilik; devletin iktisadi faaliyete katılımını açıklayan üçüncü ifade Devletçilik; din ve vicdan hürriyeti ile din işlerinin devlet işlerinden ayrılmasını belirten dördüncü ifade ise Laiklik ilkesiyle eşleşmektedir.
Verilen ifadeler incelendiğinde; bağımsızlık ve milli gelenek vurgusu içeren birinci ifade Milliyetçilik; egemenliğin millete ait olduğunu vurgulayan ikinci ifade Cumhuriyetçilik; devletin ekonomiye müdahalesini anlatan üçüncü ifade Devletçilik; din ve vicdan hürriyeti ile din işlerinin devlet işlerinden ayrılmasını temel alan dördüncü ifade ise Laiklik ile doğrudan örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci ifadedeki anahtar kavramları analiz etme.
'Türkiye'nin bağımsızlığı', 'kendi benliği' ve 'millî gelenekler' ifadeleri tespit edilmiştir.
Milli değerlerin korunması ve dış tehditlere karşı milli duruşun savunulması, doğrudan Milliyetçilik ilkesini işaret eder.
2
İkinci ifadedeki anahtar kavramları analiz etme.
'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' ve 'milli irade' vurguları tespit edilmiştir.
Yönetme yetkisinin millete ait olması ve halkın iradesinin üstün tutulması, doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesiyle ilgilidir.
3
Üçüncü ifadedeki anahtar kavramları analiz etme.
'Devletin iktisadi faaliyete girişmesi' ve 'kalkınma' ifadeleri tespit edilmiştir.
Devletin ekonomik alanda yatırımlar yapması ve kalkınmayı planlaması, Devletçilik ilkesinin temel uygulamasıdır.
4
Dördüncü ifadedeki anahtar kavramları analiz etme.
'Vicdan hürriyeti', 'din işleri' ve 'devlet işlerinin ayrılması' vurguları tespit edilmiştir.
İnanç özgürlüğünün güvenceye alınması ve din ile devlet işlerinin ayrılması, Laiklik ilkesinin en belirgin özelliğidir.

Key Concept

Atatürk İlkelerinin Temel Kavramları ve Söylevlerle İlişkilendirilmesi
Estimated Time:1m 30s
Question 1225Question

Türkiye'nin jeopolitik önemini ve konumunun unsurlarını inceleyen bir coğrafyacı, ülkenin sahip olduğu çeşitli özellikleri jeopolitiğin statik (değişmeyen) ve dinamik (değişen) bileşenlerine göre sınıflandırmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen Türkiye'ye ait özellikleri sağ sütunda verilen en uygun jeopolitik unsur sınıflandırmasıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İstanbul ve Çanakkale boğazlarının kontrolünü elinde bulundurması
TANAP ve Bakü-Tiflis-Ceyhan gibi uluslararası boru hatlarıyla küresel enerji koridoru rolünü üstlenmesi
Balkanlar, Kafkaslar ve Orta Doğu'daki kriz alanlarında aktif dış politika ve barış diplomasisi yürütmesi
Alp-Himalaya kıvrım dağ kuşağında yer alması nedeniyle engebeli ve dağlık bir topoğrafyaya sahip olması

Matches

Show answer & explanation

Answer

İstanbul ve Çanakkale boğazlarının kontrolü, değişmeyen su unsurları ile; enerji koridoru rolü, değişen ekonomik değerler ile; barış diplomasisi, değişen politik değerler ile; engebeli topoğrafya ise değişmeyen fiziki coğrafya özellikleri ile eşleşir.
Eşleştirmelerin tamamı jeopolitiğin temel sınıflamasına uygundur: Boğazlar değişmeyen su unsurudur; enerji koridoru rolü dinamik ekonomik değerdir; kriz bölgelerindeki diplomasisi dinamik politik değerdir; dağlık topoğrafya ise değişmeyen fiziki coğrafyadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci özelliğin (boğazlar) analiz edilmesi
İstanbul ve Çanakkale boğazları fiziki coğrafya ve su kütlelerine ait olduğundan değişmeyen (statik) unsurdur. Su yollarını temsil eden seçenekle eşleşir.
Boğazlar doğal su yollarıdır ve insan ömrü veya tarihi süreçlerde konumları değişmeyen unsurlar arasında yer alır.
2
İkinci özelliğin (enerji hatları) analiz edilmesi
TANAP ve Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hatları ekonomik faaliyetlerin, ticaretin ve ulaşım ağlarının bir parçasıdır. Ekonomik değerleri temsil eden seçenekle eşleşir.
Enerji koridoru olma özelliği, yeni boru hatlarının inşası veya jeopolitik anlaşmalarla zaman içinde değişebilen (dinamik) ekonomik bir unsurdur.
3
Üçüncü özelliğin (dış politika) analiz edilmesi
Türkiye'nin kriz bölgelerindeki barış diplomasisi ve aktif siyasi hamleleri politik değerleri temsil eden seçenekle eşleşir.
Dış politika stratejileri, yönetim biçimleri ve bölgesel güç dengeleri zaman içinde değişebilen (dinamik) politik unsurlardır.
4
Dördüncü özelliğin (topoğrafya) analiz edilmesi
Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alma ve dağlık yapı fiziki coğrafya özellikleri ile eşleşir.
Yer şekilleri ve jeolojik yapı, doğanın sunduğu ve insan müdahalesiyle kısa sürede değiştirilemeyen statik (değişmeyen) bir unsurdur.

Key Concept

Jeopolitik Konumun Statik (Değişmeyen) ve Dinamik (Değişen) Unsurları
Estimated Time:2m 0s
Question 1226Question

SSCB'nin (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği) 1991 yılında resmen dağılmasıyla birlikte Kafkasya ve Orta Asya coğrafyasında bağımsızlığını ilan eden Türk Cumhuriyetleri, kendi ulusal kimliklerini inşa etme ve bağımsız devlet yapılarını kurma sürecine girmişlerdir. Bu süre��te her bir cumhuriyetin bağımsızlık mücadelesinde ve kurucu iktidar döneminde ön plana çıkan liderler olmuştur.

Buna göre, sol sütunda verilen bağımsızlığını kazanan Türk Cumhuriyetleri ile sağ sütunda verilen bu cumhuriyetlerin bağımsızlık süreciyle özdeşleşen kurucu/öncü liderlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Azerbaycan
Kazakistan
Özbekistan
Türkmenistan

Matches

Show answer & explanation

Answer

Azerbaycan - Ebulfeyz Elçibey, Kazakistan - Nursultan Nazarbayev, Özbekistan - İslam Kerimov, Türkmenistan - Saparmurat Niyazov eşleştirmesi doğrudur.
Doğru eşleştirme; Azerbaycan'ın bağımsızlık hareketinin öncüsü Ebulfeyz Elçibey, Kazakistan'ın kurucu lideri Nursultan Nazarbayev, Özbekistan'ın ilk cumhurbaşkanı İslam Kerimov ve Türkmenistan'ın kurucu cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov şeklinde olmalıdır. Bu liderler, ülkelerinin SSCB sonrası egemenlik kazanma süreçlerini yönetmişlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Azerbaycan'ın bağımsızlık sürecini ve liderini belirlemek
Azerbaycan Halk Cephesi lideri Ebulfeyz Elçibey, SSCB sonrası Azerbaycan Cumhuriyeti'nin bağımsızlık mücadelesinde en önemli figürdür.
Azerbaycan ile Ebulfeyz Elçibey eşleştirilir.
2
Kazakistan'ın bağımsızlık sürecini ve liderini belirlemek
Kazakistan'ın bağımsızlığını ilan etmesinden itibaren uzun yıllar devlet başkanlığı yapan kurucu lider Nursultan Nazarbayev'dir.
Kazakistan ile Nursultan Nazarbayev eşleştirilir.
3
Özbekistan'ın bağımsızlık sürecini ve liderini belirlemek
Özbekistan'ın bağımsızlık sürecinde devlet başkanlığını üstlenen ve ülkenin ilk cumhurbaşkanı olan lider İslam Kerimov'dur.
Özbekistan ile İslam Kerimov eşleştirilir.
4
Türkmenistan'ın bağımsızlık sürecini ve liderini belirlemek
Türkmenistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından devlet başkanlığı yapan ve 'Türkmenbaşı' unvanını alan kurucu lider Saparmurat Niyazov'dur.
Türkmenistan ile Saparmurat Niyazov eşleştirilir.

Key Concept

SSCB'nin dağılması sonrası kurulan Türk Cumhuriyetleri ve kurucu liderleri
Estimated Time:2m 0s
Question 1227Question

Aşağıda verilen Türk kültürünün yay��lış alanları ve kavramları ile bu alanlara ait coğrafi özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Türk Kültür Ocağı
Balkanlar
Kuzey Afrika
Anadolu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Türk Kültür Ocağı -> Hazar Denizi'nin doğusundan Altay Dağları'na uzanan bölge (Orta Asya); Balkanlar -> Mostar Köprüsü ve Alaca Camii; Kuzey Afrika -> Tolunoğulları ve Mehmet Ali Paşa Camii; Anadolu -> Kültürün geliştiği ancak köken (doğuş) yeri olmayan coğrafya.
Doğru eşleştirmeler, Türk kültürünün coğrafi doğuş yeri olan Orta Asya'yı (kültür ocağı), batı yönündeki Avrupa yayılış sahası olan Balkanlar'ı (Mostar Köprüsü ve Alaca Camii), güneydeki Akdeniz havzası yayılış sahası olan Kuzey Afrika'yı (Mehmet Ali Paşa Camii ve Tolunoğulları) ve kültürün en önemli gelişim alanı olmasına rağmen ilk kökeni olmayan Anadolu'yu doğru coğrafi özellikleriyle ilişkilendirir.

Step-by-Step Solution

1
Türk kültür ocağı kavramının tanımlanması ve coğrafi yerinin belirlenmesi.
Kültür ocağının Orta Asya coğrafyası olduğunun saptanması.
Kültürün ilk doğduğu yerin coğrafi sınırlarını doğru belirlemek.
2
Balkanlar bölgesindeki kültürel izlerin ve somut eserlerin belirlenmesi.
Mostar Köprüsü ve Alaca Camii'nin bu bölgeyle eşleşmesi.
Batıya göçler sırasında Avrupa'da bırakılan kalıcı izleri tespit etmek.
3
Kuzey Afrika'daki Türk varlığının ve eserlerinin analiz edilmesi.
Tolunoğulları ve Mehmet Ali Paşa Camii'nin bu bölgeye ait olduğunun belirlenmesi.
Akdeniz'in güneyindeki kültürel yayılış sınırlarını doğrulamak.
4
Anadolu'nun Türk kültür tarihindeki yeri ile kültür ocağı kavramı arasındaki farkın çözümlenmesi.
Anadolu'nun kültürün zenginleştiği ikinci yurt olmasına rağmen ilk çıkış yeri olmadığının fark edilmesi.
Coğrafi köken ile sonradan yurt edinilen alan ayrımını yaparak kavramsal yanılgıyı önlemek.

Key Concept

Türk Kültürünün Coğrafi Kökeni (Ocağı), Yayılış Alanları ve Somut Miras Eserleri
Estimated Time:2m 0s
Question 1228Question

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projeleri ve bu projelerin öncelikli amaçları eşleştirilmek istenmektedir. Aşağıdaki bölgesel kalkınma projelerini karşılarında verilen en temel amaçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)
Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP)
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) - tarımsal sulama ve enerji üretimi; Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP) - kömür işletmelerine bağlı ekonomik yapıyı çeşitlendirme; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) - yayla turizmi ve ulaşım altyapısı; Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) - havzadaki erozyon, taşkın ve kirlilikle mücadele eşleşmesi doğrudur.
Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamlı sulama ve enerji yatırımlarıyla tarımsal üretimi; Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi kömür işletmelerinin küçülmesi sonucu sanayiyi çeşitlendirmeyi; Doğu Karadeniz Projesi ulaşım altyapısını geliştirerek yayla turizmini canlandırmayı; Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi ise akarsu havzasındaki erozyon, taşkın ve çevre kirliliğini önlemeyi amaçlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Projelerin odak alanlarını belirlemek
GAP için tarımsal üretim ve sulama; ZBKP için kömür ve sanayi; DOKAP için yaylacılık ve ulaşım; YHGP için ise havza koruması gibi belirgin temalar belirlenir.
Her bölgesel kalkınma projesinin kendine özgü bir çıkış noktası ve doğal/beşerî koşullardan kaynaklanan ana hedefleri bulunur.
2
Projeleri ilgili hedefleriyle eşleştirmek
GAP -> sulama ve sosyo-ekonomik yapı; ZBKP -> madencilik kaynaklı daralmayı önleme ve sanayi çeşitlendirmesi; DOKAP -> yaylacılık ve turizm; YHGP -> erozyon, taşkın ve kirlilik sorunlarını çözme ile eşleştirilir.
Projelerin uygulandığı bölgelerin coğrafi nitelikleri bu eşleştirmeleri doğrulamaktadır.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin öncelikli amaçları ve hedefleri.
Question 1229Question

Şehirler, sahip oldukları baskın ekonomik, sosyal veya siyasi faaliyetlere göre çeşitli fonksiyonel özelliklere ayrılırlar. Bir şehrin gelişmesinde birden fazla fonksiyon etkili olabilse de genellikle bir fonksiyon ön plana çıkar.

Aşağıda verilen şehirler ile bu şehirlerin gelişiminde belirleyici olan baskın fonksiyonel özellikleri eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mekke
Venedik
Ottawa
Bakü

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mekke - Dini merkez; Venedik - Turizm merkezi; Ottawa - Siyasi ve idari merkez; Bakü - Maden ve enerji merkezi.
Mekke dini fonksiyonuyla küresel ölçekte etkilidir. Venedik, tarihi ve coğrafi yapısıyla turizm fonksiyonuna sahiptir. Ottawa, Kanada'nın başkenti olarak idari fonksiyona sahiptir. Bakü ise Hazar Havzası'ndaki hidrokarbon kaynaklarıyla madencilik/enerji fonksiyonuyla öne çıkmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin coğrafi konumlarını ve gelişim süreçlerinde ön plana çıkan ekonomik/siyasi faaliyetlerini belirleyin.
Mekke kutsal topraklar/din, Venedik kanallar/turizm, Ottawa başkent/bürokrasi ve Bakü petrol/doğalgaz/madencilik özellikleri taşımaktadır.
Şehirlerin baskın fonksiyonlarını ayırt etmek doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Her şehrin baskın fonksiyonel özelliğini tanım ifadeleriyle eşleştirin.
Mekke dini merkez tanımıyla, Venedik turizm merkezi tanımıyla, Ottawa idari merkez tanımıyla, Bakü ise maden/enerji merkezi tanımıyla eşleşir.
Her şehrin karakteristiği yalnızca bir tanım ile doğrudan örtüşmektedir.

Key Concept

Şehirlerin ön plana çıkan baskın fonksiyonel özellikleri ve bu özelliklerin etki alanları.
Estimated Time:1m 30s
Question 1230Question

Türk kültürü, tarihsel süreçte göçler ve fetihler aracılığıyla çok geniş bir coğrafyaya yayılmış, yayıldığı bölgelerde kalıcı maddi kültür ögeleri ve mimari eserler bırakmıştır. Aşağıda sol sütunda bu kültürün yayılış alanlarına ait bazı özellikler ve mimari eserler, sağ sütunda ise bu özelliklerin ait olduğu coğrafi bölgeler verilmiştir. Sol sütundaki açıklamaları sağ sütundaki doğru coğrafi bölgelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Türk kültürünün ilk ortaya çıktığı, şekillendiği ve göçebe yaşam tarzına ait ögelerin doğduğu bölge (kültür ocağı)
Mostar Köprüsü ve Selimiye Camii (Nakoşevci) gibi Osmanlı dönemi mimari eserlerinin yoğunlaştığı yayılış alanı
Tac Mahal ve Agra Kalesi gibi Babür İmparatorluğu dönemi Türk-İslam mimarisi örneklerinin bulunduğu coğrafya
Mehmet Ali Paşa Camii ve Kahire Kalesi gibi Osmanlı dönemi idari ve dini yapılarının yer aldığı yayılış alanı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Türk kültürünün doğduğu bölge (kültür ocağı) Orta Asya ile; Mostar Köprüsü Balkanlar ile; Tac Mahal Güney Asya ile; Mehmet Ali Paşa Camii ise Kuzey Afrika ile eşleşmelidir.
Türk kültürünün ortaya çıktığı kültür ocağı Orta Asya iken; yayıldığı sahalardan Balkanlar'da Mostar Köprüsü, Güney Asya'da Tac Mahal ve Kuzey Afrika'da (Mısır) Mehmet Ali Paşa Camii gibi önemli mimari eserler bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kültür ocağının yerini belirleme
Türk kültürünün ilk ortaya çıktığı ve şekillendiği bölge Orta Asya olarak tespit edilir.
Türklerin ana yurdu ve bozkır kültürünün doğuş yeri Orta Asya'dır.
2
Avrupa ve Asya'daki eserleri eşleştirme
Mostar Köprüsü Bosna-Hersek'te (Balkanlar), Tac Mahal ise Hindistan'da (Güney Asya) yer almaktadır.
Tarihsel süreçte kurulan devletlerin (Osmanlı ve Babürlüler) egemenlik sahaları bu eserlerin konumunu belirler.
3
Kuzey Afrika yayılış alanını eşleştirme
Mehmet Ali Paşa Camii ve Kahire Kalesi Mısır'da (Kuzey Afrika) yer almaktadır.
Mısır, Osmanlı döneminde Türk kültürünün Kuzey Afrika'daki en önemli yönetim ve kültür merkezlerinden biri olmuştur.

Key Concept

Türk Kültürünün Coğrafi Yayılış Alanları ve Maddi Kültürel Miras Eserleri
Question 1231Question

Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla bölgesel ve küresel ölçekte büyük öneme sahip enerji koridorlarının, stratejik su yollarının ve bölgesel iş birliği örgütlerinin merkezinde yer almaktadır. Aşağıda verilen Türkiye'nin jeopolitik önemine sahip unsurlar ile bu unsurların bölgesel ve küresel etkilerine dair açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

TANAP (Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı)
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Petrol Boru Hattı
İstanbul ve Çanakkale Boğazları
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ)

Matches

Show answer & explanation

Answer

TANAP ile Azerbaycan gazını Avrupa'ya ulaştıran Güney Gaz Koridoru açıklaması e��leşir. Bakü-Tiflis-Ceyhan ile Hazar petrolünü Akdeniz terminaline taşıyan hat açıklaması eşleşir. İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile Karadeniz ülkelerinin açık denizlere erişimini ve Montrö'yü belirten açıklama eşleşir. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ile Türkiye öncülüğünde kurulan bölgesel örgüt açıklaması eşleşir.
TANAP Azerbaycan gazını TAP'a aktaran Güney Gaz Koridoru bileşenidir. BTC petrol boru hattı Hazar petrolünü Ceyhan limanına taşır. Boğazlar Karadeniz'i dünyaya bağlayan ve Montrö ile yönetilen su yollarıdır. KEİ ise Türkiye öncülüğünde kurulan bölgesel ekonomik örgüttür.

Step-by-Step Solution

1
Enerji nakil hatlarının özelliklerini incelemek.
TANAP'ın Hazar doğal gazını Avrupa'ya taşıdığı, BTC'nin ise Hazar petrolünü Akdeniz'e (Ceyhan) taşıdığı belirlenir.
Doğal gaz ve petrol hatlarını ayırt ederek doğru projelerle eşleştirmek gerekir.
2
Stratejik su yollarının etkilerini değerlendirmek.
İstanbul ve Çanakkale boğazlarının Karadeniz'i açık denizlere bağladığı ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile kontrol edildiği belirlenir.
Boğazların jeopolitik öneminin hukuki ve ticari boyutunu eşleştirmek hedeflenir.
3
Bölgesel iş birliği örgütlerini analiz etmek.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'nın Türkiye öncülüğünde Karadeniz havzasında kurulan örgüt olduğu saptanır.
Türkiye'nin kurucu ve öncü rol oynadığı küresel/bölgesel örgütleri jeopolitik konum çerçevesinde belirlemek amaçlanır.

Key Concept

Türkiye'nin jeopolitik konumunun enerji taşımacılığı, su yolları kontrolü ve bölgesel diplomatik/ekonomik örgütler üzerindeki etkileri.
Question 1232Question

Küresel iklim değişimi konusuna ait bazı temel kavramlar ile bu kavramların açıklamaları aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki kavramları sağ sütundaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sera Etkisi
Fosil Yakıtlar
Sera Gazları

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sera Etkisi kavramı 'Atmosferdeki gazların yeryüzünden yansıyan güneş ışınlarını tutarak yeryüzünün gereğinden fazla soğumasını önlemesi süreci' açıklamasıyla; Fosil Yakıtlar kavramı 'Kömür, petrol ve doğal gaz gibi yandıklarında atmosfere büyük miktarda karbondioksit salan ve küresel iklim değişiminin temel beşerî nedeni olan enerji kaynakları' açıklamasıyla; Sera Gazları kavramı ise 'Atmosferde bulunan ve Güneş'ten gelen ısının uzaya geri kaçmasını engelleyerek Dünya'nın sıcaklık dengesini sağlayan gaz grupları' açıklamasıyla eşleşmektedir.
Sera Etkisi doğal sıcaklık koruma süreciyle, Fosil Yakıtlar karbon salınımına yol açan kömür/petrol/doğal gaz gibi kaynaklarla, Sera Gazları ise ısıyı atmosferde tutan gazlarla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sera Etkisi kavramının tanımını belirleme
Sera etkisi, Güneş'ten gelen ısının atmosferdeki gazlar tarafından tutulmasıyla Dünya'nın yaşanabilir sıcaklıkta kalmasını sağlayan doğal süreçtir. Bu nedenle 'Sera Etkisi', üçüncü açıklamayla eşleşir.
Doğal sıcaklık dengesini sağlayan sürecin doğru ayırt edilmesi amacıyla.
2
Fosil Yakıtlar kavramının tanımını belirleme
Fosil yakıtlar; kömür, petrol ve doğal gaz gibi yüksek miktarda karbon içeren ve yandıklarında karbondioksit salınımına yol açan birincil enerji kaynaklarıdır. Bu nedenle 'Fosil Yakıtlar', birinci açıklamayla eşleşir.
İklim değişimini tetikleyen temel beşerî faktörün tanımlanması amacıyla.
3
Sera Gazları kavramının tanımını belirleme
Karbondioksit (CO2CO_2), metan (CH4CH_4) gibi ısıyı atmosferde hapsetme özelliği taşıyan bileşenler sera gazlarıdır. Bu nedenle 'Sera Gazları', ikinci açıklamayla eşleşir.
Sera etkisini oluşturan maddelerin gruplandırılması amacıyla.

Key Concept

Sera etkisi, sera gazları ve fosil yakıtların küresel iklim değişimindeki rolleri ve tanımları.
Estimated Time:1m 0s
Question 1233Question

Sucul biyomlar; suyun tuzluluk derecesi, derinliği, sıcaklığı ve ışık geçirgenliği gibi abiyotik faktörlere bağlı olarak farklı ekolojik özellikler gösterir. Aşağıda verilen sucul biyom bölgeleri ile bu bölgelerin ekolojik ve biyolojik özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Akarsuların yukarı çığırı (kaynak bölümü)
Derin deniz (afotik) biyomu
Mangrov bataklıkları (gelgit kıyıları)
Göllerin litoral (kıyı) bölgesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Akarsuların yukarı çığırı su akış hızı yüksek ve biyoçeşitliliği düşük olan kaynak kesimidir; derin deniz biyomu güneş ışığı almayan ve kemosentezin yapıldığı afotik bölgedir; mangrov bataklıkları gelgit alanlarındaki tuzcul ormanlardır; göllerin litoral bölgesi ise ışıklı sığ kıyılardır.
Eşleştirme, sucul biyomların fiziksel sınırları, ışık geçirgenliği ve akış hızı gibi fiziksel faktörlerin canlı dağılımı üzerindeki doğrudan etkilerine dayanmaktadır. Her bölge, sahip olduğu abiyotik sınırlamalara ve buralarda barınabilen özelleşmiş organizmaların yaşam şartlarına göre doğru özellikleri taşıyan tanımlarla eşleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Akarsuların yukarı çığırındaki fiziksel özellikleri analiz etmek.
Bu bölümde akış hızı yüksek olduğu için canlıların tutunması zordur, fotosentez yapan canlı azdır ve biyoçeşitlilik düşüktür. Bu durum su akış hızı yüksek ve biyoçeşitliliği az olan açıklamayla eşleşir.
Akarsu boylarındaki yatak eğimi ve akış hızının canlı dağılışına etkisini belirlemek için.
2
Derin deniz (afotik) biyomunun özelliklerini değerlendirmek.
Okyanusların ışık almayan (200 metreden derin) afotik bölgesinde fotosentez yapılamaz, besin üretimi kemosentez yapan bakterilere dayalıdır ve basınç çok yüksektir.
Işık geçirgenliği ve derinliğin denizel ekosistemlerdeki üretim mekanizmasını nasıl sınırlandırmasını anlamak için.
3
Mangrov bataklıklarının kıyı şartlarını incelemek.
Gelgit dalgalarının etkili olduğu tropikal kıyılarda tatlı ve tuzlu su karışır, mangrov ağaçları bu tuzlu ortama uyum sağlamış hava köklerine sahiptir.
Gelgit olayının ve tuzluluk değişiminin kıyı sucul biyomlarındaki adaptasyonlara etkisini görmek için.
4
Göllerdeki litoral bölgenin önemini analiz etmek.
Göllerin güneş ışığı alan, sığ kıyı bölgeleri (litoral bölge) köklü su bitkileri ve zengin biyoçeşitlilik barındırır.
Göl ekosistemindeki dikey/yatay bölümlenmenin biyoçeşitlilik yoğunluğu üzerindeki etkisini ortaya koymak için.

Key Concept

Sucul biyomların (akarsu, göl, deniz ve kıyı) abiyotik faktörlere bağlı olarak değişen fiziksel ve biyolojik özellikleri.
Question 1234Question

Antik Yunan'da felsefi düşüncenin ortaya çıkışında etkili olan bazı tarihsel koşullar ile bu koşulların açıklamaları aşağıda verilmiştir.

Buna göre, solda verilen tarihsel koşulları sağda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Boş zaman (skhole) ve ekonomik refah
Demokratik yönetim ve özgür düşünce ortamı
Kültürel etkileşim ve ticaret limanları

Matches

Show answer & explanation

Answer

Boş zaman ve ekonomik refah koşulu günlük kaygılardan arınarak düşünmeye zaman bulmakla; demokratik yönetim ve özgür düşünce ortamı fikirlerin baskı olmadan savunulabilmesiyle; kültürel etkileşim ve ticaret limanları ise farklı medeniyetlerin bilgi birikimlerinin sentezlenmesiyle eşleşir.
Tarihsel koşullardan ekonomik refah zihinsel faaliyetlere zaman ayırmayı, özgür düşünce dogmalardan bağımsız fikir üretmeyi, liman kentleri ve kültürel etkileşim ise farklı kültürlerden edinilen bilgilerin sentezlenmesini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Boş zaman ve ekonomik refahın etkisi incelenir.
İnsanların temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra felsefeye yönelebildiği açıklamasıyla eşleşir.
Yaşam kaygısının felsefi düşünmeye olan etkisini kavramak için
2
Özgür düşünce ortamı ve demokratik yapının etkisi incelenir.
Fikirlerin toplumsal baskı olmadan savunulması açıklamasıyla eşleşir.
Dogmatik olmayan akılcı tartışma ortamının önemini belirlemek için
3
Kültürel etkileşim ve ticaret limanlarının etkisi incelenir.
Farklı medeniyetlerin birikimlerinin karşılaşması açıklamasıyla eşleşir.
İyonya'nın coğrafi ve ticari konumunun etkisini analiz etmek için

Key Concept

Felsefi Düşüncenin Ortaya Çıkışını Sağlayan Tarihsel Koşullar
Question 1235Question

Atatürk Dönemi Türk dış politikasında uluslararası alanda yaşanan diplomatik gelişmeler ile bu gelişmelerin temel niteliklerini/sonuçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bozkurt-Lotus Davası
Nüfus Mübadelesi (Etabli Sorunu)
Milletler Cemiyeti'ne Katılım
Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Bozkurt-Lotus Davası, adli egemenliğin Lahey'de savunulmasıyla; Nüfus Mübadelesi, İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri dışındaki zorunlu göçle; Milletler Cemiyeti'ne Katılım, 1932'de davet üzerine üyeliğe kabul edilmeyle; Montrö Boğazlar Sözleşmesi ise Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak egemenliğin tam olarak sağlanmasıyla eşleşmektedir.
Yapılan eşleştirmede her diplomatik olay veya antlaşma, Türk dış politikasındaki tarihsel ve hukuki karşılığıyla tam olarak örtüşmektedir. Adli bağımsızlık savunması Bozkurt-Lotus davasıyla, etabli sorunu nüfus mübadelesiyle, davet yoluyla üyelik Milletler Cemiyeti ile ve komisyonun kaldırılarak tam egemenlik kurulması ise Montrö antlaşmasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Bozkurt-Lotus Davası'nin niteliği değerlendirilir.
Bu davanın, Kabotaj Kanunu sonrasında Fransız gemisiyle yaşanan çarpışma üzerine açıldığı ve Türkiye'nin uluslararası mahkemede adli egemenlik haklarını tescil ettirdiği tespit edilerek ilgili açıklamayla eşleştirilir.
Olayın deniz kazası kökenli bir hukuk davası ve egemenlik savunması olması eşleştirmeyi doğrular.
2
Nüfus Mübadelesi (Etabli Sorunu) incelenir.
Lozan Antlaşması doğrultusunda Türkiye ile Yunanistan arasındaki Rum ve Türk nüfusunun zorunlu göçünü kapsadığı, ancak İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin yerleşik (etabli) sayılarak muaf tutulduğu bilgisiyle eşleştirilir.
Mübadelenin kapsamı ve istisnaları doğrudan bu tanımı işaret eder.
3
Milletler Cemiyeti'ne Katılım süreci analiz edilir.
Türkiye'nin barışçıl politikasının bir gereği olarak, davet üzerine 1932 yılında bu örgüte katıldığı bilgisi belirlenir.
Üyeliğin davet usulüyle gerçekleşmesi ve 1932 yılı bu olayı doğrular.
4
Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin getirdiği değişiklikler incelenir.
Lozan'daki Boğazlar Komisyonu'nun kaldırıldığı ve tam Türk egemenliğinin kurulduğu bilgisi doğrulanır.
Egemenlik kısıtlamalarının kalkması bu sözleşmenin en önemli sonucudur.

Key Concept

Atatürk Dönemi Türk dış politikasındaki temel antlaşmalar, davalar, uluslararası kuruluşlar ve nüfus değişimleri.
Question 1236Question

Türkiye'nin Cumhuriyet tarihi boyunca uyguladığı ekonomi politikaları ve bu politikaların temel hedefleri/sonuçları ile ilgili aşağıda verilen açıklamaları ilgili oldukları tarihsel dönem ve gelişmelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ham maddesi ülke içinden temin edilebilecek sanayi kollarının kurulması, yerli üretimin teşvik edilmesi ve yabancı tekellerden kaçınılması kararlarının alınması
Özel sermaye birikiminin yetersizliği nedeniyle dokuma, kimya ve demir-çelik gibi temel sanayi yatırımlarının devlet eliyle ve planlı biçimde yürütülmesi
Karayolu altyapısına öncelik verilmesi, tarımda makineleşmenin (traktör sayısının) artması ve dış kredilerle özel sektörün desteklenmesiyle dış ticaret açığının büyümesi
İthal ikameci modelin terk edilerek dışa açık, ihracata dayalı büyüme modelinin benimsenmesi, döviz rejiminin serbestleştirilmesi ve devalüasyon yapılması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci açıklama İzmir İktisat Kongresi Kararları (1923) ile, ikinci açıklama 1930-1950 Dönemi Devletçi Sanayileşme Politikaları ile, üçüncü açıklama 1950-1960 Dönemi Altyapı ve Tarımsal Dönüşüm Politikaları ile, dördüncü açıklama ise 24 Ocak Kararları ve 1980 Sonrası Serbest Piyasa Dönemi ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; ham maddesi yurt içinden karşılanan sanayi hedefleri İzmir İktisat Kongresi'ne; planlı sanayileşme ve devlet eliyle ağır sanayi yatırımları 1930-1950 devletçilik dönemine; tarımda makineleşme, karayolları ve dış borçlanmayla liberalleşme 1950-1960 dönemine; dışa açık ihracat modeli ve devalüasyon ise 24 Ocak Kararları sonrasına aittir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci ifadenin analiz edilmesi
Ham maddesi ülke içinden temin edilebilecek sanayi kollarının kurulması, yerli üretimin teşvik edilmesi ve yabancı tekellerden kaçınılması hedefleri doğrudan milli ekonomi (Misak-ı İktisadi) ilkelerinin belirlendiği İzmir İktisat Kongresi (1923) ile ili��kilidir.
Yeni kurulan devletin ekonomik bağımsızlığını sağlamaya yönelik ilk büyük toplantıda alınan kararların analiz edilmesi.
2
İkinci ifadenin analiz edilmesi
Özel sermayenin yetersizliği nedeniyle devletin doğrudan yatırımları üstlendiği (dokuma, kimya, demir-çelik) ve planlı sanayileşme hamlesinin başladığı dönem, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası uygulanan 1930-1950 dönemi devletçi politikalardır.
1929 krizinin getirdiği zorunluluklar ve I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın yürürlüğe girdiği dönemin tespiti.
3
Üçüncü ifadenin analiz edilmesi
Karayolu altyapısına öncelik verilmesi, tarımda traktör kullanımının yaygınlaşması ve liberal politikalar doğrultusunda dış ticaret açığının artması, 1950-1960 Demokrat Parti döneminin belirgin coğrafi ve ekonomik özellikleridir.
İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki yeni küresel düzende Türkiye'de tarım ve altyapıdaki mekânsal değişimlerin değerlendirilmesi.
4
Dördüncü ifadenin analiz edilmesi
İthal ikameci modelin terk edilip dışa açık, ihracata dayalı büyümenin ve serbest döviz rejiminin benimsenmesi, devalüasyon kararlarıyla birlikte 1980 yılında alınan 24 Ocak Kararları ile başlamıştır.
1980 yılındaki yapısal dönüşümün ve serbest piyasa ekonomisine geçişin özelliklerinin belirlenmesi.

Key Concept

Türkiye ekonomisinin tarihsel gelişim evreleri, ekonomi politikalarının dönemsel özellikleri ve bu politikaların mekânsal/sektörel sonuçları.
Estimated Time:2m 30s
Question 1237Question

I. Dünya Savaşı sonrasında yenilen devletlerle imzalanan barış antlaşmaları ve bu antlaşmaların getirdiği temel yükümlülükler düşünüldüğünde, aşağıdaki devletleri karşılarında verilen uygun antlaşma hükümleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Almanya
Avusturya
Bulgaristan
Macaristan

Matches

Show answer & explanation

Answer

Almanya ile Alsace-Lorraine ve Polonya Koridoru hükmü, Avusturya ile yeni bağımsız devletlerin tanınması hükmü, Bulgaristan ile Batı Trakya ve Ege Denizi bağlantısının kesilmesi hükmü, Macaristan ile Trianon Antlaşması sonucunda toprak kaybı ve kara devletine dönüşme hükmü eşleşmektedir.
Yenilen devletlerin sınırları ve toprak kayıpları antlaşmalar bazında doğru eşleştirilmiştir. Almanya Versay ile Alsace-Lorraine'i kaybetmiş, Avusturya Saint-Germain ile yeni devletlerin bağımsızlığını kabul etmiş, Bulgaristan Nöyyi ile Ege bağlantısını yitirmiş ve Macaristan Trianon ile denize kıyısı olmayan küçük bir devlete dönüşmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Almanya'nın imzaladığı barış antlaşması (Versay) incelenir.
Almanya'nın Alsace-Lorraine'i Fransa'ya bıraktığı ve Polonya Koridoru'nun kurulduğu bilgisi tespit edilir.
Almanya'nın toprak kayıplarını ve sınır değişikliklerini saptamak amacıyla bu adım atılır.
2
Avusturya'nın imzaladığı barış antlaşması (Saint-Germain) incelenir.
Avusturya'nın imparatorluk yapısının dağıldığı, Macaristan, Çekoslovakya ve Yugoslavya'nın bağımsızlığını tanıdığı bilgisi tespit edilir.
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun parçalanma sürecini analiz etmek için bu eşleşme yapılır.
3
Bulgaristan'ın imzaladığı barış antlaşması (Nöyyi) incelenir.
Bulgaristan'ın Batı Trakya'yı Yunanistan'a vererek Ege Denizi ile bağlantısının koptuğu bilgisi tespit edilir.
Bulgaristan'ın jeopolitik konumunda yaşanan değişimi belirlemek için bu bilgi değerlendirilir.
4
Macaristan'ın imzaladığı barış antlaşması (Trianon) incelenir.
Macaristan'ın topraklarının büyük kısmını kaybettiği ve denize kıyısı olmayan bir kara devleti hâline geldiği bilgisi tespit edilir.
Trianon Antlaşması'nın Macaristan üzerindeki ağır ekonomik ve toprak kayıplarını belirlemek için bu adım uygulanır.

Key Concept

I. Dünya Savaşı sonrasında Paris Barış Konferansı kararları doğrultusunda imzalanan barış antlaşmalarının (Versay, Saint-Germain, Nöyyi, Trianon) yenilen devletler üzerindeki toprak ve egemenlik sınırlandırmaları.
Estimated Time:2m 0s
Question 1238Question

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile ilgili aşa��ıda verilen kavramları, bu kavramların açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Fırat ve Dicle Nehirleri
Bölge dışı göçlerin azaltılması
Pamuk üretimi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Fırat ve Dicle Nehirleri -> Baraj ve hidroelektrik santrallerinin kurulduğu su kaynakları; Bölge dışı göçlerin azaltılması -> Sosyo-ekonomik gelişme göstergesi; Pamuk üretimi -> Sulama ile üretimi en çok artan ürün.
Fırat ve Dicle nehirleri GAP'ın temel su kaynaklarını oluşturur. Bölge dışına göçlerin azaltılması projenin temel sosyo-ekonomik hedeflerindendir. Pamuk ise sulamaya bağlı olarak bölgede üretimi en yüksek artışı gösteren tarım ürünüdür.

Step-by-Step Solution

1
Kavramların analiz edilmesi
Sol sütundaki kavramlar (nehirler, göçün azaltılması, pamuk) ile sağ sütundaki açıklamalar (su kaynakları, sosyo-ekonomik hedef, tarımsal ürün) belirlendi.
Kavramlar ve açıklamalar arasındaki anlamsal ilişkiyi kurmak için öncelikle her iki sütundaki bilgilerin sınıflandırılması gerekir.
2
Kavramların açıklamalarla eşleştirilmesi
Fırat ve Dicle nehirlerinin hidroelektrik kaynak olduğu, göçlerin önlenmesinin sosyo-ekonomik bir hedef olduğu ve sulamayla en çok artan ürünün pamuk olduğu belirlendi.
GAP'ın temel ekonomik ve sosyal sonuçları ile doğal kaynak potansiyeli arasında doğru bağlantıları kurarak eşleştirmeyi tamamlamak.

Key Concept

Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) temel bileşenleri, su kaynakları, sosyo-ekonomik hedefleri ve tarımsal sonuçları.
Question 1239Question

Aşağıda, 20. yüzyılın sonlarında küreselleşen dünyada meydana gelen bazı önemli bölgesel krizler ile bilimsel ve teknolojik gelişmeler verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

World Wide Web (WWW)
I. Körfez Savaşı
Kosova Sorunu
Klon Koyun Dolly

Matches

Show answer & explanation

Answer

World Wide Web (WWW) bilgi ağının yaygınlaşmasıyla, I. Körfez Savaşı Kuveyt'in işgaline karşı düzenlenen askerî müdahaleyle, Kosova Sorunu NATO'nun 1999 yılındaki Müttefik Güç Harekâtı ile, Klon Koyun Dolly ise ergin bir hücreden yapılan ilk memeli kopyalama çalışmasıyla eşleşmelidir.
Verilen kavramların tanımlarıyla doğru eşleştirilmesiyle; World Wide Web (WWW) küresel bilgi ağıyla, I. Körfez Savaşı Kuveyt'in işgaliyle, Kosova Sorunu NATO'nun 1999 operasyonuyla, Dolly ise genetik kopyalamayla eşleşir. Bu eşleştirme küreselleşen dünyanın hem bilimsel hem de jeopolitik boyutunu tam olarak yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Bilgi teknolojileri ve küreselleşmeyi hızlandıran gelişmeyi tespit etme.
World Wide Web (WWW), internetin küresel yayılımını sağlayarak bilgi çağını başlatan unsur olduğundan ilgili açıklamayla eşleşir.
Çağdaş bilimsel ve teknolojik gelişmelerin küreselleşme üzerindeki etkisini kavramak.
2
Orta Doğu'daki sınır çatışmaları ve askerî müdahaleleri analiz etme.
Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesi I. Körfez Savaşı'nın nedenidir ve koalisyon güçlerinin müdahalesini açıklamaktadır.
Küreselleşen dünyadaki Orta Doğu kaynaklı bölgesel sorunların neden ve sonuçlarını belirlemek.
3
Balkan coğrafyasında Soğuk Savaş sonrası yaşanan etnik krizleri inceleme.
Kosova Sorunu, NATO'nun 1999 yılındaki müdahalesi ile uluslararası güvenlik gündemine oturan Balkan krizidir.
Yugoslavya'nın dağılması sonrası Balkanlar'daki güvenlik sorunlarını ve uluslararası kuruluşların rollerini anlamak.
4
Biyoteknoloji ve genetik alanındaki en büyük tarihsel gelişmeyi belirleme.
Klon Koyun Dolly, ergin bir hücreden kopyalanan ilk memeli olup 1996 yılındaki bu biyoteknolojik gelişme ilgili açıklamayla örtüşür.
Çağdaş bilimsel gelişmelerin biyotıp alanındaki yansımalarını kavramak.

Key Concept

20. yüzyılın sonlarında küreselleşen dünyadaki bölgesel çatışma alanları ve çağdaş bilimsel-teknolojik gelişmeler.
Question 1240Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen doğal kaynakları, sağ sütunda yer alan tükenme durumları ve bu durumları belirleyen temel özellikleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Taş kömürü
Akarsu
Orman
Jeotermal enerji

Matches

Show answer & explanation

Answer

Taş kömürü - Oluşumu milyonlarca yıl süren ve kullanıldıkça rezervi tükenen fosil organik kaynak; Akarsu - Doğal döngü çerçevesinde sürekli yenilenen, hidrografik kökenli daimi kaynak; Orman - Aşırı kullanım ve tahribata uğramadığı sürece biyolojik döngüyle kendini yenileyebilen kaynak; Jeotermal enerji - Yerkürenin iç ısısından beslenen ve sıcak suyun re-enjeksiyonu şartıyla yenilenebilen kaynak
Doğal kaynaklar tükenme durumlarına göre üç gruba ayrılır. Taş kömürü tükenebilen (yenilenemeyen) fosil bir kaynaktır. Akarsu daimi (tükenmeyen) bir kaynaktır. Orman ve jeotermal enerji ise belirli şartlar altında kendini yenileyebilen kaynaklardır. Ormanın yenilenmesi aşırı tahrip edilmemesine, jeotermalin yenilenmesi ise re-enjeksiyon (suyun geri basılması) şartına bağlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Taş kömürünün kökenini ve tükenebilirlik durumunu analiz etmek
Taş kömürünün oluşumu milyonlarca yıl süren organik kökenli tortul bir kayaç olduğu ve kullanıldıkça rezervinin tükendiği sonucuna ulaşılır.
Taş kömürünü tükenebilen (yenilenemeyen) fosil kaynaklar sınıfına doğru şekilde yerleştirmek.
2
Akarsuların tükenme durumunu incelemek
Akarsuların su döngüsüyle sürekli yenilenen ve daimi olarak akan tükenmeyen kaynaklardan olduğu sonucuna varılır.
Akarsuyu tükenmeyen (daimi) kaynaklar sınıfına doğru şekilde yerleştirmek.
3
Ormanların yenilenme özelliğini değerlendirmek
Ormanlar canlı (biyolojik) örtü olduğundan aşırı tahribat olmaması şartıyla kendisini yenileyebildiği belirlenir.
Ormanı belirli şartlar altında kendini yenileyebilen kaynaklar grubuna dahil etmek.
4
Jeotermal enerjinin yenilenme koşulunu analiz etmek
Yer altı sıcak su kaynakları olan jeotermal sistemlerin, soğuyan suyun re-enjeksiyon yöntemiyle tekrar yer altına verilmesi şartıyla kendini yenileyebildiği anlaşılır.
Jeotermal enerjiyi re-enjeksiyon koşuluna bağlı olarak belirli şartlarda yenilenen kaynaklar grubuna yerleştirmek.

Key Concept

Doğal kaynakların tükenebilirlik ve kendini yenileyebilme durumlarına göre sınıflandırılması
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 62 / 90Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin