All practice questions

1797 questions

Question 1661Question

Fecr-i Âti sanatçılarının edebî kişilikleri ve eserleri dikkate alındığında, soldaki sanatçı isimleri ile sağdaki edebî yönelim ve eser açıklamalarının doğru eşleşmesi nasıl olmalıdır? Soldaki sanatçıları sağdaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tahsin Nahit
Cemil Süleyman
Şehabettin Süleyman
Emin Bülent Serdaroğlu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tahsin Nahit - 'Ruh-ı Sanat' şiir kitabının yazarı; Cemil Süleyman - 'Kadın Ruhu' ve 'İnhizam' romanlarının yazarı; Şehabettin Süleyman - 'Çıkmaz Sokak' piyesinin yazarı; Emin Bülent Serdaroğlu - 'Kin' şiirinin şairidir.
Tahsin Nahit 'Ruh-ı Sanat' şiir kitabıyla, Cemil Süleyman 'Kadın Ruhu' ve 'İnhizam' romanlarıyla, Şehabettin Süleyman 'Çıkmaz Sokak' oyunuyla ve Emin Bülent Serdaroğlu 'Kin' şiiriyle doğrudan ilişkilidir. Bu eşleştirmeler sanatçıların en karakteristik özelliklerini ve eserlerini doğru bir biçimde sunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Tahsin Nahit'in edebî kimliği ve eserleri incelenir.
Sanatçının 'Ruh-ı Sanat' adında tek bir şiir kitabı olduğu ve oyun yazarlığı yönüyle bilindiği tespit edilerek birinci açıklamayla eşleştirilir.
Tahsin Nahit 'Adalar Şairi' olarak da anılır ve şiir kitabı ile tiyatro ortaklıkları bu bilginin doğrulanmasını sağlar.
2
Cemil Süleyman'ın eserleri gözden geçirilir.
Roman türünde 'Kadın Ruhu', 'İnhizam' ve hikâyede 'Timsal-i Aşk' eserleri Cemil Süleyman'a aittir, bu nedenle ikinci açıklamayla eşleştirilir.
Cemil Süleyman topluluk içinde şiirden ziyade nesir alanında eser veren az sayıdaki isimden biridir.
3
Şehabettin Süleyman'ın edebî faaliyetleri incelenir.
'Çıkmaz Sokak' piyesi ve edebiyat tarihi/eleştiri çalışmaları Şehabettin Süleyman ile örtüşür, üçüncü açıklamayla eşleştirilir.
Topluluğun tiyatro kuramcısı ve yazarı olan sanatçı, bu eseriyle ahlaki tartışmalara yol açmıştır.
4
Emin Bülent Serdaroğlu'nun şiir anlayışı analiz edilir.
'Kin' ve 'Hisarlara Karşı' şiirleri Emin Bülent Serdaroğlu ile eşleştirilir.
Toplulukta bireysel temalar dışına çıkıp epik-lirik tarzda ses getiren şiirler yazması belirleyici bir özelliğidir.

Key Concept

Fecr-i Âti Dönemi temsilcileri, şiir dışındaki türlerde verdikleri eserler ve bu eserlerin belirleyici özellikleri.
Question 1662Question

Fecr-i Âti şairlerinin estetik yönelimleri ile topluluğun kuruluş ilkelerine dair aşağıda verilen temel belirleyicileri, edebiyat tarihindeki karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Şiirde musikiyle örülü bir kapalılık hedeflenmesi
Kamuoyuna beyanname ile seslenilmesi
Servet-i Fünuncuların 'eski' olarak nitelenmesi
Sanatın şahsi ve muhterem görülmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Şiirde musikiyle örülü bir kapalılık hedeflenmesi sembolist duyarlılıkla; Kamuoyuna beyanname ile seslenilmesi ilk yazılı deklarasyonla; Servet-i Fünuncuların 'eski' görülmesi yeni neslin öncekilerden ayrışma çabasıyla; Sanatın şahsi ve muhterem görülmesi ise sanatın bireyselliğini ve kutsallığını savunan ilkeyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede; şiirde kapalılık ve musiki sembolizmle, beyanname yayımlama edebiyatımızdaki ilk manifesto niteliğiyle, Servet-i Fünun eleştirisi önceki nesille girilen estetik çatışmayla, şahsi ve muhterem ilkesi ise estetik özerklikle doğrudan ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Şiirde musikiyle örülü bir kapalılık hedeflenmesi kavramının incelenmesi.
Bu özellik sembolizm akımının en belirgin niteliğidir. Şiirin anlam için değil, duyulmak ve hissedilmek için yazılması (telkin gücü) hedeflenir. Dolayısıyla sembolist duyarlılığı açıklayan ifadeyle eşleşir.
Fecr-i Âti şiir anlayışının (özellikle Ahmet Haşim) temelini sembolist musiki oluşturur.
2
Kamuoyuna beyanname ile seslenilmesi durumunun değerlendirilmesi.
Fecr-i Âti, Türk edebiyatı tarihinde bir manifesto (beyanname) yayımlayarak ortaya çıkan ilk topluluk olma tarihî özelliğine sahiptir.
Topluluğun oluşumunu ve edebiyat tarihindeki yerini belirleyen en önemli kurumsal adımdır.
3
Servet-i Fünuncuların 'eski' olarak nitelenmesinin çözümlenmesi.
Topluluk üyeleri, Servet-i Fünuncuların artık misyonunu tamamladığını ve edebiyatı gerilettiğini savunarak kendilerini onlardan üstün ve yeni görmüşlerdir.
Topluluğun çıkış noktasındaki Servet-i Fünun karşıtlığının temel motivasyonunu açıklar.
4
Sanatın şahsi ve muhterem görülmesi düsturunun anlamlandırılması.
Bu düstur, sanatın kişisel olduğunu ve saygı duyulması gerektiğini savunarak toplumsal fayda amacını tamamen dışlar, estetik özerkliği savunur.
Topluluğun temel estetik manifestosudur.

Key Concept

Fecr-i Âti Edebiyatı'nın oluşum şartları, beyannamesi ve sembolist şiir estetiği
Estimated Time:2m 0s
Question 1663Question

Türkiye'de turizm potansiyeli oluşturan kültürel ve tarihi varlıklar ile bunların coğrafi özelliklerinin doğru bilinmesi turizm coğrafyasının temel konularındandır. Aşağıdaki sol sütunda verilen UNESCO Dünya Miras Listesi'ndeki turizm varlıklarını, sağ sütunda verilen kendilerine özgü coğrafi ve kültürel özellikleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Nemrut Dağı Millî Parkı (Adıyaman)
Çatalhöyük Neolitik Kenti (Konya)
Safranbolu Şehri (Karabük)
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Nemrut Dağı Millî Parkı - Kommagene Krallığı devasa heykelleri; Çatalhöyük Neolitik Kenti - ilk yerleşik hayat ve tarım toplumuna ış��k tutan neolitik alan; Safranbolu Şehri - Osmanlı mimarisini yansıtan geleneksel ahşap evler; Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası - Anadolu Selçuklu taş bezemeleri ve tıp merkezi.
Doğru eşleştirmede, Adıyaman'daki Nemrut Dağı Kommagene Krallığı heykelleriyle; Konya'daki Çatalhöyük insanlığın ilk neolitik yerleşimlerinden biri olmasıyla; Karabük'teki Safranbolu geleneksel Osmanlı sivil mimarisini yansıtan ahşap evleriyle; Sivas'taki Divriği Ulu Camii ise Selçuklu taş işçiliği ve darüşşifasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Nemrut Dağı Millî Parkı'nın ayırt edici özelliklerini belirlemek.
Bu varlık Adıyaman'da bulunur, Kommagene Krallığı heykelleriyle ve dağlık yapısıyla bilinir; bu nedenle üçüncü özellikle eşleşir.
Hellenistik kültür ile yerel kültürlerin sentezi olan Nemrut Dağı kalıntılarını diğer arkeolojik sitlerden ayırt etmek gerekir.
2
Çatalhöyük Neolitik Kenti'nin tarihsel ve coğrafi dönemini saptamak.
Konya'da bulunan Çatalhöyük, ilk yerleşik hayata geçilen neolitik dönem kültürünü yansıtır; bu nedenle dördüncü özellikle eşleşir.
Neolitik dönem ile Demir Çağı veya Helenistik dönem yerleşmelerini birbirinden ayırmak doğru eşleştirme için esastır.
3
Safranbolu Şehri'nin mimari ve kültürel karakteristiğini tespit etmek.
Karabük'teki Safranbolu, Osmanlı sivil mimarisinin simgesi olan ahşap konaklara sahiptir; bu nedenle birinci özellikle eşleşir.
Geleneksel Türk kent dokusunun korunmuş örneklerini tanımak turizm coğrafyasında önemlidir.
4
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası'nın dönemini ve mimari yapısını analiz etmek.
Sivas'taki bu yapı Selçuklu taş işçiliğinin şaheseridir ve darüşşifa (tıp merkezi) içerir; bu nedenle ikinci özellikle eşleşir.
Yapının Selçuklu mimari karakteri ile tıp merkezi işlevini eşleştirmek doğru sonuca ulaşmayı sağlar.

Key Concept

Türkiye'nin UNESCO Dünya Miras Listesi'ndeki kültürel varlıklarının coğrafi dağılışı, tarihi dönemleri ve turizm potansiyelleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 1664Question

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin yapısal özellikleri, kökenleri ve biçimsel nitelikleri birbirinden farklılık göstermektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen nazım şekillerini sağ sütundaki tanımlarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Murabba
Şarkı
Tuyuğ
Rubai

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki Murabba, Şarkı, Tuyuğ ve Rubai kavramları sırasıyla; Tanzimat Dönemi'ndeki toplumsal kullanımı içeren tanım, meyan ve nakarat bileşenlerini içeren tanım, aruzun tek kalıbıyla yazılan milli form tanımı ve 24 özel aruz kalıbını barındıran İran kökenli tek dörtlük tanımı ile eşleşmelidir.
Sol sütundaki nazım şekilleri ile sağ sütundaki tanımlar doğru şekilde eşleştirildiğinde; murabba Tanzimat Dönemi'ndeki kullanımıyla, şarkı meyan ve nakarat kavramlarıyla, tuyuğ aruzun tek kalıbıyla yazılması ve Türklerin kazandırmasıyla, rubai ise kendine has 24 aruz kalıbıyla yazılmasıyla doğru eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Tuyuğ nazım şeklinin belirleyici özelliklerini tespit etme.
Tuyuğ nazım şeklinin Türk şairler tarafından edebiyata kazandırıldığı ve aruzun sadece tek bir kalıbıyla yazıldığı bilgisiyle sağ sütundaki birinci tanım eşleşir.
Tuyuğ, Türklerin halk edebiyatındaki mâni etkisinde Divan edebiyatına kazandırdığı milli bir şekildir ve aruzun yalnızca fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılması onu ayırt eder.
2
Şarkı nazım şeklinin yapısal bileşenlerini analiz etme.
Bentlerinin üçüncü dizesinin meyan, dördüncü dizesinin nakarat olarak adlandırılması ve bestelenmek amacıyla yazılması şarkı nazım şeklinin tanımıyla eşleşir.
Şarkı, bestelenmek üzere yazılan çok bentli bir nazım şeklidir ve meyan ile nakarat bölümleri bu şeklin temel ayırt edici yapısal özellikleridir.
3
Rubai nazım şeklinin köken ve aruz yapısını inceleme.
İran edebiyatı menşeli olması, kendine özgü 24 aruz kalıbı ve yoğun felsefi/rindane temalar barındırması rubai nazım şeklinin tanımıyla eşleşir.
Rubai, tuyuğ ile benzer uyak düzenine sahip olsa da 24 farklı özel aruz kalıbıyla yazılması ve İran kökenli olması bakımından ayrışır.
4
Murabba nazım şeklinin bent yapısını ve tarihsel değişimini değerlendirme.
Dörder dizelik bentlerden oluşması ve Tanzimat Dönemi'nde Namık Kemal gibi şairlerce yeni sosyal temalarla kullanılması murabba nazım şeklinin tanımıyla eşleşir.
Murabba, kelime anlamı olarak 'dörtlü' demektir ve şarkıdan meyan/nakarat bulundurmaması ile ayrılır. Tanzimat şairlerinin sosyal temalı eserlerinde bu şekli kullandığı bilinmektedir.

Key Concept

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar
Estimated Time:2m 0s
Question 1665Question

Türkiye'de uygulanan tarım yöntemleri ile bu yöntemlerin coğrafi özellikleri ve sınırlandırıcı faktörlerini içeren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Nadas Yöntemi
Entansif (Modern) Tarım
Ekstansif (Geleneksel) Tarım
Seracılık (Örtü Altı Tarım)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Nadas Yöntemi - İç ve Güneydoğu Anadolu'da uygulanan nadas açıklaması; Entansif Tarım - birim alandan yüksek verim alan modern yöntem açıklaması; Ekstansif Tarım - doğal koşullara bağımlı geleneksel yöntem açıklaması; Seracılık - kış ılıklığı gerektiren örtü altı tarım açıklaması.
Nadas yöntemi kuraklıkla ve sulama yetersizliğiyle ilgilidir (GAP/KOP ile azalır). Entansif tarım modern yöntemlerle yüksek verim almayı amaçlar. Ekstansif tarım doğal koşullara bağımlı geleneksel tarımdır. Seracılık ise kış ılıklığı olan kıyı bölgelerinde örtü altında yapılan tarımdır. Bu eşleştirmeler coğrafi prensiplerle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Nadas yönteminin temel sebebini ve Türkiye'deki dağılış alanlarını belirleme.
Nadasın kuraklıkla ilgili olduğu tespit edilerek İç ve Güneydoğu Anadolu'daki sulama yetersizliği açıklamasıyla eşleştirilir.
Nadasın iklimsel ve hidrolojik nedenlerini anlamak doğru eşleştirmeyi sağlar.
2
Entansif ve ekstansif tarım yöntemlerinin girdilerini ve verim özelliklerini karşılaştırma.
Entansif tarım modern ve yüksek verimli olan açıklama ile; ekstansif tarım ise iklime bağımlı ve geleneksel olan açıklama ile eşleştirilir.
İki yöntemin zıt özelliklerini ayırt etmek çeldiricilerden kaçınmayı sağlar.
3
Seracılık faaliyetinin Türkiye'deki coğrafi koşullarını analiz etme.
Seracılık kış sıcaklığı ve güneşlenme gereksinimi nedeniyle Akdeniz kıyı kuşağı açıklamasıyla eşleştirilir.
Tarım faaliyetlerinin fiziki coğrafya koşullarıyla ilişkisini kurmak eşleştirmeyi tamamlar.

Key Concept

Türkiye'de uygulanan tarım yöntemlerinin coğrafi koşulları ve verim özellikleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 1666Question

Servet-i Fünun şiiri; estetik yapısı, dil anlayışı, Batı edebiyatından alınan yeni teknikler ve temsilcilerinin farklı sanat çizgileriyle Türk edebiyatında önemli bir dönüm noktasıdır. Aşağıda sol sütunda Servet-i Fünun şiirine özgü bazı kavram ve teknikler, sağ sütunda ise bu kavramların Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in şiirlerindeki somut yansımaları verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki kavramları sağ sütundaki uygun ��rneklerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Anjambman (Nazmın nesre yaklaştırılması ve cümlenin dize sınırlar��nı aşarak alt dizelere sarkması)
Alışılmamış Bağdaştırmalar (Duyular arası aktarımlara dayanan, alışılmışın dışındaki estetik tamlamalar)
Pitoresk (Şiirde resimsel bir görsellik oluşturma ve tablo altına şiir yazma tekniği)
Sosyal ve Siyasi Başkaldırı (Bireysellikten sıyrılarak toplumsal sorunları ve siyasi yozlaşmayı eleştiren şiir anlayışı)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki 'Anjambman' tekniği Tevfik Fikret'in 'Balıkçılar' şiiriyle; 'Alışılmamış Bağdaştırmalar' Cenap Şahabettin'in 'sâat-i semenfâm' gibi estetik tamlamalarıyla; 'Pitoresk' tekniği Tevfik Fikret'in 'Aveng-i Tesavir' serisiyle; 'Sosyal ve Siyasi Başkaldırı' ise yine Fikret'in toplumsal yergi içeren 'Sis' ve 'Hân-ı Yağma' şiirleriyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; nazmın nesre yaklaştırılması olan anjambman Tevfik Fikret'in dize kırılmalarıyla; dilde yeni ahenk ve imge yaratan alışılmamış bağdaştırmalar Cenap Şahabettin'in sembolist tamlamalarıyla; şiirde resim çizme sanatı olan pitoresk Tevfik Fikret'in tablo altına yazdığı şiirleriyle; sosyal ve siyasi başkaldırı ise Fikret'in toplumsal eleştiri getiren şiirleriyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Anjambman kavramının Servet-i Fünun şiirindeki yerini ve temsilcisini belirlemek.
Anjambman, anlamın dize sınırlarını aşarak diğer dizelere yayılmasıdır. Bu teknik, Tevfik Fikret'in manzum hikayelerinde ��iiri düzyazıya yaklaştırmada temel araç olmuştur.
Anjambman kavramı doğrudan Tevfik Fikret'in dize yapısını kırdığı manzum hikaye örnekleriyle eşleşir.
2
Alışılmamış bağdaştırmaların kime ait bir üslup özelliği olduğunu tespit etmek.
Alışılmamış bağdaştırmalar, sembolizmin etkisiyle duyular arası aktarımlar kuran yeni tamlamalardır. Bu tarzın edebiyatımızdaki öncüsü Cenap Şahabettin'dir.
Cenap Şahabettin'in şiir dilinde sıkça kullandığı 'sâat-i semenfâm' gibi tamlamalar bu estetiğin en belirgin örnekleridir.
3
Pitoresk kavramının tanımını ve şiirsel uygulamasını analiz etmek.
Pitoresk, şiirde resimsel bir görsellik oluşturulmasıdır. Parnasist akımın etkisiyle Tevfik Fikret, resimlerden ilhamla şiir yazma tekniğini uygulamıştır.
Tevfik Fikret'in 'Aveng-i Tesavir' (Tasvirler Portresi) şiir serisi tablo altına yazılmış resimsel şiirlerdir.
4
Servet-i Fünun şiirinin tematik yönelimlerindeki farklılaşmayı değerlendirmek.
Dönemin genel içe dönük ve bireysel havasına rağmen Tevfik Fikret, sanatının ikinci evresinde toplumsal ve siyasi eleştiriye yönelmiştir.
Fikret'in toplumsal yozlaşmayı eleştiren 'Sis' ve 'Hân-ı Yağma' gibi eserleri bu başkaldırı çizgisinin yansımalarıdır.

Key Concept

Servet-i Fünun şiirinde kullanılan biçimsel yenilikler (anjambman, pitoresk), dilsel arayışlar (alışılmamış bağdaştırmalar) ve temsilcilerin (Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin) estetik ve tematik ayrımları.
Question 1667Question

Aşağıdaki sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri, sağ sütunda ise bu şairlerin öne çıkan edebî özellikleri ve eserleri verilmiştir. Tablodaki şairleri kendilerine ait özelliklerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ahmet Paşa
Necâtî Bey
Zâtî
Taşlıcalı Yahyâ

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ahmet Paşa ile Fatih dönemi ve Kerem Kasidesi; Necâtî Bey ile atasözleri/deyimler ve mahallîleşme öncülüğü; Zâtî ile Remilcilik ve Şem ü Pervâne; Taşlıcalı Yahyâ ise özgün mesneviler ve Şah u Gedâ eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmeler şöyledir: Ahmet Paşa, 'Kerem Kasidesi' ve Fatih dönemi 'sultanü'ş-şuara' unvanıyla; Necâtî Bey, şiirlerinde deyim ve atasözlerini kullanması ve yerlilik arzusuyla; Zâtî, dükkanında genç şairlere hocalık yapması ve 'Şem ü Pervâne' eseriyle; Taşlıcalı Yahyâ ise özgün mesnevileri ve 'Şah u Gedâ' eseriyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Ahmet Paşa'nın edebî kimliğini ve en tanınmış eserini belirleme.
Ahmet Paşa, 15. yüzyılda Fatih Sultan Mehmet'in vezirliğini yapmış, 'Kerem Kasidesi' ile tanınan şairdir. Bu nitelik sağ sütundaki birinci ifadeyle eşleşir.
Söz konusu dönemin en önemli şairlerinden birini belirlemek için eser-yüzyıl ilişkisi kurulmalıdır.
2
Necâtî Bey'in divan şiirindeki yerini ve üslubunu inceleme.
Necâtî Bey, Türkçe atasözleri ve deyimleri şiire katarak yerlileşme akımının öncülerinden olmuştur. Bu nitelik sağ sütundaki ikinci ifadeyle eşleşir.
Şairin dil özelliklerini ve Türk edebiyatındaki öncü rolünü tespit etmek eşleştirmeyi kolaylaştırır.
3
Zâtî'nin yaşamı ve en önemli eseri hakkında bilgi toplama.
Zâtî, dükkanında genç şairlere yol göstermiş ve 'Şem ü Pervâne' mesnevisini yazmıştır. Bu nitelik sağ sütundaki üçüncü ifadeyle eşleşir.
Biyografik ipuçları ve eser adı üzerinden şair tespiti yapılır.
4
Taşlıcalı Yahyâ'nın mesnevi ve hamse alanındaki başarısını analiz etme.
Taşlıcalı Yahyâ, 16. yüzyılın en önemli hamse şairlerinden olup orijinal mesneviler yazmıştır. Bu nitelik sağ sütundaki dördüncü ifadeyle eşleşir.
Yazın tarihindeki mesnevi ve hamse geleneğindeki yerini belirlemek son eşleşmeyi tamamlar.

Key Concept

15. ve 16. yüzyıl Divan şairlerinin hayat hikayeleri, eserleri ve üslup özellikleri
Question 1668Question

Millî Edebiyat Dönemi'nde eser veren şairlerimizin temel şiir çizgilerini ve estetik yönelimlerini göstermek amacıyla hazırlanan aşağıdaki eşleştirmede, şair adları ile edebi duruşlarını yansıtan nitelikleri doğru biçimde bir araya getiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mehmet Emin Yurdakul
Ziya Gökalp
Yahya Kemal Beyatlı
Faruk Nafiz Çamlıbel

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mehmet Emin Yurdakul ile 'Cenge Giderken' şairi olması yönüyle sade Türkçe ve heceyi kullanan ilk ses bayrağı açıklaması; Ziya Gökalp ile şiiri toplumsal fayda ve milliyetçi ideolojiyi aşılamada didaktik bir vasıta gören Türkçü düşünür açıklaması; Yahya Kemal Beyatlı ile aruzun Türkçeye uyarlanmasını savunan, musiki ve saf şiiri potasında eriten şair açıklaması; Faruk Nafiz Çamlıbel ile Anadolu coğrafyasını işleyen Beş Hececiler üyesi memleketçi şair açıklaması eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; 'Türkçe Şiirler' ve 'Cenge Giderken' yazarı Mehmet Emin Yurdakul ile sade Türkçe ve hece kullanımını içeren tanım; fikirlerini şiirle didaktik biçimde sunan Ziya Gökalp ile Türkçü düşünür tanımı; aruz ve saf şiir anlayışıyla eser veren Yahya Kemal Beyatlı ile neo-klasik şair tanımı; Anadolu sevgisini işleyen Faruk Nafiz Çamlıbel ile Beş Hececiler üyesi memleketçi şair tanımı bir araya getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Şairlerin edebi yönelimlerini ve temel şiir anlayışlarını tespit etmek.
Millî Edebiyat Dönemi'nde Türkçülük ideolojisini şiirlerinde didaktik üslupla işleyen sanatçının Ziya Gökalp; hece ve sade dilin ilk temsilcilerinden olanın Mehmet Emin Yurdakul; saf şiir anlayışıyla aruz ölçüsünü kullanan bağımsız şairin Yahya Kemal Beyatlı; Beş Hececiler topluluğundan memleketçi şiire yönelen şairin ise Faruk Nafiz Çamlıbel olduğu belirlenir.
Soruda verilen açıklamalar ile şairlerin edebiyat tarihindeki yerlerini karşılaştırmak için bu tespit gereklidir.
2
Açıklamalardaki anahtar kavramları şairlerle eşleştirmek.
'Cenge Giderken' ve 'halkın hislerine tercüman olma' ifadeleri Mehmet Emin Yurdakul ile; 'didaktik vasıta, Türkçü düşünür' Ziya Gökalp ile; 'saf (öz) şiir, İstanbul, musiki' Yahya Kemal Beyatlı ile; 'Beş Hececiler, Anadolu coğrafyası' ise Faruk Nafiz Çamlıbel ile eşleşir.
Her sanatçının ayırt edici edebi niteliğini açıklamasıyla birleştirmek doğru eşleştirmeye ulaşılmasını sağlar.

Key Concept

Millî Edebiyat Dönemi'ndeki farklı şiir anlayışları (Türkçü-didaktik, saf şiir, memleketçi şiir) ve bunların önde gelen temsilcilerinin sanatsal özellikleri.
Question 1669Question

Millî Edebiyat Dönemi Türk şiirinde farklı estetik ve ideolojik yönelimleri temsil eden şairler ile bu şairlerin edebi çizgilerini belirleyen temel özellikleri eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mehmet Emin Yurdakul
Yahya Kemal Beyatlı
Mehmet Âkif Ersoy
Halit Fahri Ozansoy

Matches

Show answer & explanation

Answer

Mehmet Emin Yurdakul - didaktik/hitabet öncüsü; Yahya Kemal Beyatlı - saf şiir/neo-klasik temsilci; Mehmet Âkif Ersoy - realist manzum hikâye temsilcisi; Halit Fahri Ozansoy - aruzdan heceye geçiş/Beş Hececiler üyesi.
Doğru eşleştirmede; Millî Edebiyat öncesi Türkçe ve heceyle ilk seslenen kişi Mehmet Emin Yurdakul; saf şiir ve aruz musiki dengesini kuran Yahya Kemal Beyatlı; sokak hayatını ve sosyal gözlemleri realizmle manzum hikâyede birleştiren Mehmet Âkif Ersoy; Fecr-i Âti sonrasında heceye yönelip Beş Hececiler'e dahil olan ise "Aruza Veda" şairi Halit Fahri Ozansoy'dur.

Step-by-Step Solution

1
Mehmet Emin Yurdakul'un edebi kimliğini incelemek
Millî Edebiyat'ın ilanından önce (1897) Türkçe Şiirler ile heceyi ve sade dili savunan, coşkulu ve didaktik şiirler yazan sanatç��nın birinci açıklama ile eşleştiği görülür.
Mehmet Emin Yurdakul'un sade Türkçe hareketini başlatan öncü rolünü tespit etmek için.
2
Yahya Kemal Beyatlı'nın sanat anlayışını değerlendirmek
Müzikaliteyi ön planda tutan, aruz ölçüsünü Türkçeye mükemmel uygulayan ve İstanbul sevgisiyle neo-klasik/saf şiir tarzını benimseyen sanatçının ikinci açıklamayla eşleştiği belirlenir.
Yahya Kemal'in aruz-Türkçe uyumu ve saf şiir estetiği konusundaki yerini belirlemek için.
3
Mehmet Âkif Ersoy''un şiir tarzını analiz etmek
Halkın yaşayışını, yoksul insanların dertlerini aruz ölçüsüyle yazılmış manzum hikâyeler aracılığıyla realist bir üslupla sunan sanatçının üçüncü açıklamayla eşleştiği görülür.
Mehmet Âkif'in realizm ve manzum hikâye alanındaki özgün tarzını ayırt etmek için.
4
Halit Fahri Ozansoy'un şiir serüvenini incelemek
Fecr-i Âti'den sonra heceye geçen ve aruz ölçüsüne "Aruza Veda" şiiriyle hüzünlü bir şekilde elveda diyerek Beş Hececiler topluluğuna katılan şairin dördüncü açıklamayla eşleştiği saptanır.
Sanatçının aruzdan heceye geçiş sürecindeki sembolik önemini doğrulamak için.

Key Concept

Milli Edebiyat Dönemi Şiir Anlayışları ve Temsilcileri
Estimated Time:2m 0s
Question 1670Question

Türkiye'nin jeopolitik konumunu oluşturan unsurlar değişmeyen (fiziki coğrafya özellikleri) ve değişen (beşerî, siyasi ve ekonomik özellikler) unsurlar olarak sınıflandırılır. Aşağıda sol sütunda Türkiye'nin jeopolitiği ile ilgili bazı durumlar, sağ sütunda ise bu durumların jeopolitik konum analizindeki sınıflandırma karşılıkları verilmiştir. Bu özellikleri en uygun sınıflandırma karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Karadeniz ve Akdeniz havzalarını birbirine bağlayan İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olunması
Soğuk Savaş döneminden itibaren NATO üyeliği ve bölgesel savunma paktlarındaki etkin rolü
Üç tarafının denizlerle çevrili olması ve genç oluşumlu Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alması
Hazar Havzası ve Orta Doğu petrol ile doğal gaz kaynaklarının Avrupa'ya naklinde köprü görevi üstlenmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Türkiye'nin jeopolitik konumundaki boğazlar ve yarımada konumu gibi unsurlar değişmeyen (sabit) fiziki unsurlarla; NATO üyeliği ve enerji koridoru olma özelliği ise konjonktüre göre değişen siyasi, askeri ve ekonomik unsurlarla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; İstanbul ve Çanakkale boğazlarının stratejik deniz geçişi olması değişmeyen stratejik konumla, NATO üyeliği değişen siyasi-askeri ilişkilerle, yarımada konumu ve kıvrım kuşağı fiziki coğrafya ve yer şekilleriyle, enerji koridoru işlevi ise zamanla değişebilen ekonomik coğrafya unsurlarıyla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
İstanbul ve Çanakkale boğazlarının jeopolitik niteliğini belirlemek.
Boğazlar, küresel deniz ticaret rotalarını ve geçiş yollarını belirleyen ve insan etkisiyle değişmeyen stratejik su yolları unsuruna (Değişmeyen Unsur) karşılık gelir.
Coğrafi konumun fiziki sınırları ve doğal su yolları zaman içinde değişmeyen jeopolitik ögelerdir.
2
NATO üyeliği ve bölgesel paktların jeopolitik niteliğini analiz etmek.
Askeri ve siyasi ittifaklar, küresel güç dengeleri ve güvenlik ihtiyaçlarına göre güncellenen siyasi-askeri unsurlara (Değişen Unsur) karşılık gelir.
Ülkelerin üye oldukları uluslararası örgütler ve siyasi ittifaklar konjonktüre göre değişebilir.
3
Yarımada konumu ve jeolojik yapının jeopolitik etkisini saptamak.
Üç tarafının denizlerle çevrili olması ve Alp-Himalaya kuşağındaki jeolojik yapı, ülkenin yeryüzü şekillerini ve fiziki yapısını temsil eden değişmeyen unsura karşılık gelir.
Jeolojik yapı ve genel fiziki özellikler insan ömrü veya tarihi süreçte değişmeyen sabit unsurlardır.
4
Enerji koridoru işlevini jeopolitik unsurlar açısından değerlendirmek.
Boru hatları ve enerji taşımacılığı, küresel enerji talebi, teknolojik altyapı ve ekonomik anlaşmalarla şekillenen ekonomik unsurlara (Değişen Unsur) karşılık gelir.
Enerji nakil hatlarının önemi ve güzergahları küresel ekonomik ve siyasi koşullara göre zaman içinde değişebilir.

Key Concept

Türkiye'nin Jeopolitik Konumundaki Değişen ve Değişmeyen Unsurlar
Estimated Time:2m 0s
Question 1671Question

Servet-i Fünun edebiyatının oluşum süreci, dağılışı ve genel estetik özellikleri düşünüldüğünde, sol sütunda verilen kavram ve gelişmeleri sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dekadanlık Tartışması
Anjambman Tekniği
Edebiyat ve Hukuk Makalesi
Pitoresk Şiir Anlayışı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dekadanlık Tartışması Ahmet Mithat Efendi'nin suçlamalarıyla ilgili açıklamayla, Anjambman Tekniği nazmın nesre yaklaştırılmasıyla, Edebiyat ve Hukuk Makalesi derginin kapatılması ve topluluğun dağılmasıyla, Pitoresk Şiir Anlayışı ise şiirle resim yapma/görselliği öne çıkarma açıklamasıyla eşleşir.
Eşleştirmede her kavram kendi tarihsel veya biçimsel açıklamasıyla eşleşmiştir. Dekadanlık Tartışması, Ahmet Mithat Efendi'nin eleştirilerini yansıtır. Anjambman tekniği, şiiri nesre yaklaştıran yapısal bir durumdur. Edebiyat ve Hukuk makalesi topluluğun dağılmasına sebep olan yayındır. Pitoresk şiir ise görselliği ve resimsi ögeleri şiir dilinde öne çıkaran estetik anlayıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kavramların edebi içeriklerini ve Servet-i Fünun dönemi içindeki tarihsel/teknik rollerini analiz edin.
Her bir kavramın Servet-i Fünun topluluğunun oluşumu, gelişimi veya estetik yapısıyla ilişkisi kurulur.
Kavramların doğru tanımlarla eşleştirilebilmesi için teorik arka planın netleştirilmesi gerekir.
2
Dekadanlık Tartışması'nın edebiyat tarihindeki çıkış noktasını ve muhataplarını belirleyin.
Bu tartışmanın Ahmet Mithat Efendi'nin Servet-i Fünun şairlerini dildeki aşırılıkları nedeniyle suçlamasıyla başladığı belirlenir.
Tartışmanın tarafları ve dildeki sadeleşme/ağırlaşma çatışması bu eşleştirmeyi doğrular.
3
Anjambman teriminin şiirdeki biçimsel işlevini inceleyin.
Anjambmanın, cümlelerin dize dışına taşırılarak şiirin nesre yaklaştırılması tekniği olduğu tespit edilir.
Servet-i Fünun şiirinin en belirgin şekil özelliklerinden biri olan bu teknik doğrudan biçimsel yapıyla ilgilidir.
4
Servet-i Fünun topluluğunun dağılmasına yol açan edebi/siyasi gelişmeyi sorgulayın.
Hüseyin Cahit Yalçın'ın Fransızcadan çevirdiği 'Edebiyat ve Hukuk' makalesinin derginin kapatılmasına yol açtığı bilgisi eşleştirilir.
Dönemin sansür ortamında topluluğun edebi varlığına son veren nihai olay bu makalenin yayımlanmasıdır.
5
Pitoresk şiir anlayışının görsel sanatlarla olan ilişkisini değerlendirin.
Bu anlayışın şiirde görselliği öne çıkarma ve adeta kelimelerle resim yapma (tablo altına şiir yazma) eğilimi olduğu bulunur.
Parnasizm akımının etkisiyle gelişen bu estetik anlayış şiir-resim ilişkisini temsil eder.

Key Concept

Servet-i Fünun Edebiyatı'nın Oluşumu ve Genel Özellikleri
Question 1672Question

İlk Türk devletlerindeki toplumsal, hukuki ve dini yaşamı yansıtan aşağıdaki kavramları, bu kavramların tarihsel açıklamaları ve işlevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Töre
Yuğ
Balbal
Oguş

Matches

Show answer & explanation

Answer

Töre kavramı hakanın dahi uymak zorunda olduğu yazısız hukuk kuralları bütünüyle; yuğ kavramı ölen kişinin ardından düzenlenen cenaze merasimiyle; balbal kavramı mezar çevresine dikilen insan biçimli taş heykellerle; oguş kavramı ise toplumsal yapının en alt basamağında yer alan çekirdek aileyle eşleşir.
Töre, yuğ, balbal ve oguş kavramları sırasıyla yazısız hukuk kuralları, cenaze töreni, mezar taşı/heykel ve aile birimi işlevleriyle tam olarak örtüşmektedir. Bu kavramlar ilk Türk dünyasının toplumsal, dini ve hukuki yaşamını doğrudan karakterize eden temel unsurlardır.

Step-by-Step Solution

1
Töre kavramını işlevsel tanımıyla eşleştirmek
Töre, hakanın yetkilerini bile sınırlayan ve toplumsal düzeni sağlayan yazısız hukuk kuralları olduğu için ikinci açıklama ile eşleşir.
İlk Türk devletlerinde hukukun kaynağını ve niteliğini tespit etmek amacıyla analiz yapılır.
2
Yuğ merasimini din ve inanç dünyasındaki yeriyle eşleştirmek
Yuğ, cenaze töreni ve yas ritüeli olduğu için dördüncü açıklama ile eşleşir.
Dini inanışların sosyal hayata ve ritüellere yansımalarını anlamlandırmak amacıyla incelenir.
3
Balbal heykellerini dinsel ve sanatsal özellikleriyle eşleştirmek
Balbal, kurganların etrafına dikilen heykeller olup ahiret inancıyla ilişkili olduğundan birinci açıklama ile eşleşir.
Ahiret inancı ve taş işçiliği/sanat ilişkisini ortaya koymak amacıyla değerlendirilir.
4
Oguş kavramını toplumsal hiyerarşideki yeriyle eşleştirmek
Oguş, aile birimini ifade ettiği için üçüncü açıklama ile eşleşir.
Eski Türk toplumunun sosyal tabakalanmasını ve yapısını belirlemek amacıyla eşleştirilir.

Key Concept

İlk Türk devletlerinde töre (hukuk), yuğ ve balbal (din/inanış) ile oguş (sosyal yapı) kavramlarının anlam ve işlevleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 1673Question

Aşağıda sol sütunda verilen Fecr-i Âti dönemi sanatçılarını, sağ sütundaki edebi özellikleri ve eserlerine dair açıklamalarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Emin Bülent Serdaroğlu
Tahsin Nahit
Cemil Süleyman
Şehabettin Süleyman

Matches

Show answer & explanation

Answer

Emin Bülent Serdaroğlu - Victor Hugo'nun şiirine tepki olarak yazan şair; Tahsin Nahit - Adalar Şairi ve ortak oyunlar yazan sanatçı; Cemil Süleyman - İnhizam ve Siyah Gözler'in yazarı; Şehabettin Süleyman - Çıkmaz Sokak oyununun yazarı eşleşmeleri doğrudur.
Doğru eşleştirmede; Emin Bülent Serdaroğlu, Victor Hugo'ya tepki olarak yazdığı epik nitelikli 'Kin' şiiri ve şiirlerini kitaplaştırmamasıyla; Tahsin Nahit, 'Adalar Şairi' lakabı ve 'Jöntürk', 'Kırık Mahfaza' gibi ortak oyunlarıyla; Cemil Süleyman, 'İnhizam' ve 'Siyah Gözler' romanlarıyla; Şehabettin Süleyman ise 'Çıkmaz Sokak' oyunu ve edebiyat eleştirmenliğiyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Emin Bülent Serdaroğlu'nun edebi mirasını incelemek.
Sanatçının, Victor Hugo'nun 'Mavi Gözlü Yunan Çocuğu' şiirine karşılık yazdığı 'Kin' şiiri ve şiirlerini kitaplaştırmamış olması bilgisiyle sağ sütundaki ilk açıklama eşleştirilir.
Topluluğun önemli şairlerinden birinin ayırt edici edebi tavrını saptamak.
2
Tahsin Nahit'in Fecr-i Âti içindeki rolünü ve eserlerini incelemek.
'Adalar Şairi' unvanı ile Ruhsan Nevvare ve Şehabettin Süleyman ile yazdığı ortak tiyatro oyunları bilgisi kullanılarak ikinci açıklama ile eşleştirilir.
Sanatçının hem şiir hem de tiyatro alanındaki karakteristik yönlerini belirlemek.
3
Cemil Süleyman'ın edebi kimliğini ve tür tercihlerini incelemek.
Toplulukta şiirden ziyade hikaye ve roman alanında öne çıkması, 'İnhizam' ile 'Siyah Gözler' eserlerinin sahibi olması bilgisiyle üçüncü açıklama eşleştirilir.
Fecr-i Âti'nin nesir yazarlarını ve eserlerini ayırt etmek.
4
Şehabettin Süleyman'ın edebi faaliyetlerini incelemek.
Tiyatro alanındaki kuramsal çalışmaları, 'Çıkmaz Sokak' piyesiyle yarattığı tartışmalar ve edebiyat tarihçiliği yönüyle dördüncü açıklama eşleştirilir.
Topluluğun kuramcı ve tiyatrocu ismini belirlemek.

Key Concept

Fecr-i Âti Edebiyatı sanatçılarının edebi özellikleri, unvanları ve yazdıkları önemli eserler.
Estimated Time:2m 0s
Question 1674Question

Aşağıda sol sütunda Tanzimat I. Dönem Türk edebiyatına ait bazı önemli eserler, sağ sütunda ise bu eserlerin edebiyat tarihimizdeki önemini belirten açıklamalar verilmiştir. Sol sütundaki eserleri sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Mukaddime-i Tercüman-ı Ahval
Tahrib-i Harabat
Defter-i Âmâl
Felâtun Bey ile Râkım Efendi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki eserler doğru açıklamalarıyla eşleştirildiğinde Mukaddime-i Tercüman-ı Ahval ilk makale açıklamasıyla, Tahrib-i Harabat ilk edebî eleştiri açıklamasıyla, Defter-i Âmâl Ziya Paşa'nın anı eseri açıklamasıyla, Felâtun Bey ile Râkım Efendi ise yanlış Batılılaşmayı ele alan roman açıklamasıyla eşleşir.
Tanzimat I. Dönem Türk edebiyatında Şinasi ilk makaleyi (Mukaddime-i Tercüman-ı Ahval) yazmıştır. Namık Kemal, Ziya Paşa'nın Harabat antolojisine tepki olarak ilk edebî eleştiri olan Tahrib-i Harabat'ı kaleme almıştır. Ziya Paşa çocukluk anılarını Defter-i Âmâl'de toplamıştır. Ahmet Mithat Efendi ise yanlış Batılılaşma temalı Felâtun Bey ile Râkım Efendi romanını yazmıştır. Eşleştirmeler bu bilgiler doğrultusunda birebir sağlanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Mukaddime-i Tercüman-ı Ahval eserinin türünü ve edebiyat tarihindeki yerini tespit etmek.
Şinasi'nin kaleme aldığı bu eser ilk makale örneğidir ve gazetenin amacını açıklar, bu yüzden ilk açıklama ile eşleşir.
Eserin mukaddime (önsöz) niteliği taşıması ve ilk özel gazetede yayınlanması makale türünün ilk örneği olmasını sağlamıştır.
2
Tahrib-i Harabat eserinin yazılış amacını belirlemek.
Namık Kemal'in Ziya Paşa'nın antolojisine karşılık yazdığı bu eser ilk edebî eleştiridir, bu yüzden ikinci açıklama ile eşleşir.
Eski edebiyat anlayışına karşı yeni edebiyat anlayışını savunmak amacıyla kaleme alınmıştır.
3
Defter-i Âmâl eserinin yazarını ve türünü incelemek.
Ziya Paşa'nın çocukluk hatıralarını anlattığı anı türündeki eserdir, bu yüzden üçüncü açıklama ile eşleşir.
Batılı edebiyattaki anı modellerinden (Rousseau) etkilenerek yazılmış klasik bir hatırattır.
4
Felâtun Bey ile Râkım Efendi eserinin temasını belirlemek.
Ahmet Mithat Efendi'nin yanlış Batılılaşma temasını işlediği romandır, bu yüzden dördüncü açıklama ile eşleşir.
Dönemin en yaygın toplumsal meselelerinden biri olan Batılılaşmanın yanlış anlaşılmasını iki karşıt karakter üzerinden ele almıştır.

Key Concept

Tanzimat I. Dönem sanatçılarının eserleri, edebî türleri ve edebiyat tarihindeki ilkleri.
Question 1675Question

İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi güç ve yönetim özelliklerini, ilgili oldukları medeniyetler ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kralın yetkilerinin Pankuş adı verilen bir soylular meclisi tarafından sınırlandırılabildiği ve kraliçenin (Tavananna) yönetimde s��z sahibi olduğu siyasi yapı
İmparatorluk topraklarının satraplık adı verilen eyaletlere ayrıldığı, bu birimlerin şah gözü adı verilen müfettişlerce denetlendiği merkezi idari teşkilatlanma
Merkeziyetçi ve istilacı bir yapıya sahip olan, meşruiyetini büyük ölçüde düzenli ve güçlü ordulara dayandıran Mezopotamya medeniyeti

Matches

Show answer & explanation

Answer

Pankuş meclisi ve Tavananna'nın yönetimde etkili olduğu yapı Hititler ile; eyaletlerin satraplık olarak örgütlendiği ve merkezden denetlendiği imparatorluk Persler ile; gücünü düzenli askeri ordulara dayandıran Mezopotamya medeniyeti ise Asurlular ile eşleşmektedir.
Hititlerde Pankuş meclisi ve Tavananna unvanlı kraliçe yönetimde etkilidir. Perslerde geniş topraklar satraplık eyaletlerine bölünmüş ve denetlenmiştir. Asurlular ise askeri güce dayalı bir Mezopotamya imparatorluğudur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci siyasi yapıyı analiz etme
Meclis (Pankuş) ve kraliçe (Tavananna) kavramlarının Hititler ile ilgili olduğu belirlendi.
Hititlerde kralın mutlak gücü Pankuş meclisi tarafından dengelenmekteydi.
2
İkinci idari teşkilatlanmayı analiz etme
Satraplık eyalet yapısı ve şah gözü müfettişlerinin Persler ile ilgili olduğu tespit edildi.
Pers İmparatorluğu, geniş coğrafyasını kontrol altında tutabilmek için tarihin ilk büyük eyalet sistemlerinden birini geliştirmiştir.
3
Üçüncü Mezopotamya medeniyetinin yapısını analiz etme
Askeri güce ve daimi ordulara dayanan mutlak krallık yapısının Asurlular ile ilgili olduğu anlaşıldı.
Asurlular, askeri karakterli bir imparatorluk kurarak Mezopotamya ve çevresinde hakimiyet kurmuşlardır.

Key Concept

İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi güç ve yönetim mekanizmaları.
Question 1676Question

Aşağıda yer alan şiir dizelerini, içlerinde barındırdıkları temel edebî sanatlar ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

"Ufukta bir salkım bulut süzülür / Gümüş yelkenli bir gemi gibi sessiz"
"Can kafeste durmaz uçar / Dünya bir han, konan göçer"
"Sana çirkin dediler, düşmanı oldum güzelin"
"Senin o tatlı gülüşünü görmek için / Güneş her sabah erkenden doğuyor"

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci dize teşbih ile, ikinci dize istiare ile, üçüncü dize tezat ile, dördüncü dize ise hüsn-i talil ile eşleşmelidir.
Verilen dizelerdeki edebi sanatlar sırasıyla teşbih, istiare, tezat ve hüsn-i talildir. İlk dizede bulut gemiye benzetilmiş (teşbih), ikinci dizede can bir kuşa benzetilip kuş kelimesi söylenmemiş (istiare), üçüncü dizede çirkin ve güzel kelimeleri zıtlık oluşturmuş (tezat), dördüncü dizede ise güneşin doğması sevgilinin gülüşüne bağlanmıştır (hüsn-i talil).

Step-by-Step Solution

1
İlk dizeyi inceleyerek benzetme unsurlarını arama
"Ufukta bir salkım bulut süzülür / Gümüş yelkenli bir gemi gibi sessiz" dizelerinde bulutun gümüş yelkenli bir gemiye benzetildiğini ve "gibi" edatının kullanıldığını tespit ederiz.
Teşbih sanatının bulunması için benzeyen ve kendisine benzetilen unsurların varlığını belirlemek gerekir.
2
İkinci dizedeki benzetme ilişkisini çözümleme
"Can kafeste durmaz uçar" dizesinde canın doğrudan söylenmeyen bir kuşa benzetildiğini (kapalı istiare) görürüz.
İstiare, benzetmenin temel ögelerinden yalnızca birinin kullanılmasıyla yapılan sanattır.
3
Üçüncü dizedeki kavramsal zıtlıkları arama
"Sana çirkin dediler, düşmanı oldum güzelin" dizesinde yer alan "çirkin" ve "güzel" kelimelerinin zıt anlamlı olduğunu belirleriz.
Anlamca birbirine zıt kavramların bir arada kullanılması tezat sanatını oluşturur.
4
Dördüncü dizedeki neden-sonuç ilişkisinin gerçekliğini sorgulama
Güneşin doğması fiziksel bir olayken sevgilinin gülüşünü görme amacına bağlanmıştır.
Bir olayın gerçek nedeninin dışında, güzel ve hayali bir nedene bağlanması hüsn-i talil sanatıdır.

Key Concept

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)
Estimated Time:1m 30s
Question 1677Question

İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi yapıların örgütlenme biçimleri, egemenlik kaynakları ve yönetim mekanizmaları coğrafi, askeri ve kültürel etkenlere bağlı olarak farkl��lıklar göstermiştir. Aşağıda sol sütunda verilen İlk Çağ medeniyetleri ile sağ sütunda verilen siyasi güç ve yönetim özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sümerler
Persler
Hititler
Mısır

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sümerler ile site devletleri örgütlenmesi (patesi/ensi); Persler ile satraplık eyalet sistemi ve posta teşkilatı; Hititler ile Pankuş meclisi ve Anadolu'daki merkeziyetçi yapı; Mısır ile nom şehir devletlerinin birleşmesi ve firavun teokrasisi eşleşmektedir.
İlk Çağ uygarlıklarının kendilerine has coğrafi şartları ve yönetim gelenekleri doğru analiz edildiğinde; Sümerler site devletleri ve rahip-krallarla, Persler satraplık ve posta teşkilatıyla, Hititler Pankuş meclisiyle, Mısır ise nomlar ve firavun otoritesiyle doğrudan örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Mezopotamya medeniyetinin siyasi yapısı incelenir.
Sümerlerin siyasi birliğinin olmadığı, bağımsız 'site' devletlerinden oluştuğu ve bunların başında 'patesi' veya 'ensi' denen rahip-kralların bulunduğu tespit edilir.
Sümerler ile ilgili idari kavramların belirlenmesi için gereklidir.
2
İran merkezli Pers İmparatorluğu'nun yönetim stratejileri analiz edilir.
Çok geniş sınırlara ulaşan Perslerin ülkeyi kontrol edebilmek için 'satraplık' sistemini ve istihbarat/haberleşme amaçlı posta örgütünü kurduğu belirlenir.
Geniş sınırlara sahip imparatorlukların yönetim tarzını eşleştirmek için gereklidir.
3
Anadolu uygarlıklarından Hititlerin siyasi yapısı değerlendirilir.
Hititlerde kralın yanında soylulardan oluşan 'Pankuş' meclisinin karar mekanizmasında rol oynadığı ve feodal beyliklerin merkeze bağlanarak valilik sistemine geçildiği görülür.
Anadolu medeniyetlerinin idari evrimini netleştirmek için gereklidir.
4
Mısır medeniyetinin coğrafi ve siyasi örgütlenmesi çözümlenir.
Mısır'ın başlangıçta 'nom' denen şehir devletlerine bölündüğü, daha sonra firavunların mutlak teokratik gücü altında birleştiği ve coğrafyasının kapalı olmasından dolayı özgün kaldığı doğrulanır.
Nil Havzası'ndaki teokratik yapının özelliklerini saptamak için gereklidir.

Key Concept

İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi güçlerin örgütlenme modelleri, egemenlik anlayışları ve taşra teşkilatlanmaları.
Estimated Time:2m 0s
Question 1678Question

Aşağıda verilen Türkiye Selçuklu Devleti hükümdarları ile bu hükümdarlar döneminde gerçekleşen önemli siyasi gelişmeleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Kılıç Arslan
II. Kılıç Arslan
I. Gıyaseddin Keyhüsrev

Matches

Show answer & explanation

Answer

I. Kılıç Arslan - I. Haçlı Seferi karş��sında mücadele verilmesi ve devlet merkezinin Konya'ya taşınması; II. Kılıç Arslan - Miryokefalon Savaşı ile Anadolu'nun Türk yurdu olduğunun kesinleşmesi; I. Gıyaseddin Keyhüsrev - Antalya'nın fethedilerek Akdeniz'de liman ve uluslararası ticaret imkânı kazanılması.
Doğru eşleştirmede; I. Kılıç Arslan'ın I. Haçlı Seferi sonrasında başkenti Konya'ya taşıması, II. Kılıç Arslan'ın Miryokefalon Savaşı ile Anadolu'yu kesin olarak Türk yurdu yapması ve I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in Antalya'yı fethederek deniz ticaretini başlatması yer alır.

Step-by-Step Solution

1
I. Kılıç Arslan dönemi incelenir.
I. Haçlı Seferi'nin baskısıyla başkentin İznik'ten Konya'ya taşındığı tespit edilir.
Hükümdarın en kritik savunma ve merkez değiştirme faaliyetini bulmak.
2
II. Kılıç Arslan dönemi siyasi gelişmeleri değerlendirilir.
1176 Miryokefalon zaferiyle Bizans'ın taarruz gücünün kırıldığı ve Anadolu'nun tapusunun alındığı belirlenir.
Siyasi tarihte Anadolu'nun kaderini belirleyen savaşı doğru hükümdarla eşleştirmek.
3
I. Gıyaseddin Keyhüsrev dönemi fetih yönelimi analiz edilir.
Akdeniz'e açılım amacıyla Antalya'nın fethedildiği ve ticari hamlelerin başladığı görülür.
Selçuklu'nun denizcilik ve liman ticaretine geçiş aşamasını tespit etmek.

Key Concept

Türkiye Selçuklu Devleti hükümdarlarının siyasi faaliyetleri ve dış politika gelişmeleri
Estimated Time:1m 30s
Question 1679Question

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerini, sağ sütundaki belirleyici eser ve özellikleri ile doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ahmet Paşa
Şeyhî
Fuzûlî
Bağdatlı Ruhî

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ahmet Paşa - 'Kerem Kasidesi' ile, Şeyhî - 'Harnâme' ve 'Hüsrev ü Şîrîn' ile, Fuzûlî - 'Hadîkatü's-Suadâ' ile, Bağdatlı Ruhî ise 'Terkibibend' ile eşleşir.
Şairlerin öne çıkan en belirgin eserleri ve edebi dönemleri eşleştirildiğinde; Ahmet Paşa 'Kerem Kasidesi', Şeyhî 'Harnâme', Fuzûlî 'Hadîkatü's-Suadâ' ve Bağdatlı Ruhî 'Terkibibend' ile doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kerem Kasidesi eserinin kime ait olduğunu belirleme.
Kerem Kasidesi 15. yüzyıl şairi Ahmet Paşa'ya aittir ve padişahtan af dilemek üzere yazılmıştır.
Bu bilgi, Ahmet Paşa ismini doğru esere yönlendirmeyi sağlar.
2
Harnâme ve Hüsrev ü Şîrîn eserlerinin şairini belirleme.
Bu eserler 15. yüzyıl mesnevi ustası Şeyhî'ye aittir.
Şeyhî seçeneğinin elenmesini sağlar.
3
Hadîkatü's-Suadâ adlı Kerbela olayını anlatan eserin kime ait olduğunu belirleme.
Bu ünlü eser 16. yüzyılın büyük lirik şairi Fuzûlî'ye aittir.
Fuzûlî seçeneğinin elenmesini sağlar.
4
Terkibibend eserinin yazarını saptama.
Toplumsal yergi içeren Terkibibend eseri Bağdatlı Ruhî'ye aittir.
Geriye kalan Bağdatlı Ruhî seçeneği ile eşleştirilerek süreç tamamlanır.

Key Concept

15. ve 16. Yüzyıl Divan Şairleri ve Eserleri
Question 1680Question

Aşağıda Türkiye'de uygulanan veya planlanan bazı bölgesel kalkınma projeleri ile bu projelerin hayata geçirilmesindeki temel hedefler verilmiştir. Sol sütunda yer alan projeleri, sağ sütundaki en belirgin hedefleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

ZBK (Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi)
DAP (Doğu Anadolu Projesi)
KOP (Konya Ovası Projesi)
YHGP (Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi)

Matches

Show answer & explanation

Answer

ZBK projesi ekonomik yapıyı çeşitlendirme amacıyla; DAP projesi mera hayvancılığını modernize etme amacıyla; KOP projesi Göksu Nehri'nin sularını Mavi Tünel ile bölgeye taşıma amacıyla; YHGP projesi ise Yeşilırmak havzasındaki taşkın ve erozyon kontrolü amacıyla eşleşmektedir.
Eşleştirmede; Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) demir-çelik ve kömür dışındaki sektörlerin geliştirilmesiyle; Doğu Anadolu Projesi (DAP) bölgenin fiziki koşullarına uygun mera hayvancılığının geliştirilmesiyle; Konya Ovası Projesi (KOP) Mavi Tünel aracılığıyla Göksu Nehri sularının bölgeye taşınmasıyla; Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ise nehir havzasındaki taşkın, erozyon ve kirlilikle mücadeleyle doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
ZBK Projesi'nin hedeflerinin belirlenmesi
ZBK projesinin ana gerekçesi demir-çelik ve kömür dışındaki sektörleri canlandırarak ekonomik çeşitlilik sağlamaktır. Bu nedenle kömür dışı sektörleri geliştirme hedefiyle eşleşir.
Bölgede sanayinin tek bir sektöre bağlı olmasından kaynaklanan riskleri azaltmak amaçlanmıştır.
2
DAP Projesi'nin hedeflerinin belirlenmesi
DAP bölgesi yüksek, engebeli ve sert karasal iklime sahiptir. En uygun ekonomik faaliyet olan hayvancılığın (mera ıslahı, et-süt entegre tesisleri vb.) geliştirilmesi hedeflenir. Bu nedenle hayvancılığı modernize etme hedefiyle eşleşir.
Bölgenin fiziki coğrafya koşullarına en uygun ekonomik faaliyeti geliştirmek hedeflenmiştir.
3
KOP Projesi'nin hedeflerinin belirlenmesi
Konya Ovası'ndaki kuraklık ve sulama ihtiyacını çözmek için Göksu Havzası'ndaki sular Mavi Tünel aracılığıyla Konya Ovası'na aktarılmaktadır. Bu nedenle Göksu Nehri sularının aktarılması hedefiyle eşleşir.
Bölgedeki su yetersizliğini ortadan kaldırarak tarımsal verimi artırmak ve yeraltı sularının aşırı kullanımını engellemek amaçlanır.
4
YHGP Projesi'nin hedeflerinin belirlenmesi
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi, akarsu havzasında erozyon, sel-taşkın ve çevre kirliliğini önlemeye yöneliktir. Bu nedenle taşkın ve erozyon kontrolü hedefiyle eşleşir.
Havzadaki ekolojik dengeyi koruyarak sürdürülebilir arazi kullanımını sağlamak temel amaçtır.

Key Concept

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin coğrafi gerekçeleri ve temel hedefleri
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 84 / 90Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin