Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında; olay örgüsünden ziyade insanın iç dünyasını, ruhsal durumlarını, psikolojik tahlillerini, yalnızlığını ve toplumla olan çatışmalarını roman ve hikâyenin merkezine yerleştiren anlayışa "bireyin iç dünyasını esas alan edebiyat" denir.

Buna göre, aşağıda verilen yazarlardan hangisi bu edebî yönelimin temsilcilerinden biri değildir?

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında sanayileşmenin getirdiği sosyo-ekonomik değişimler ve bu değişimlerin küçük üreticiler üzerindeki yıkıcı etkileri önemli bir yer tutar. Bu temayı işleyen romanda; fabrikasyon üretimin yaygınla��masıyla el emeğine dayalı esnaflığın yok oluşu, bir ailenin çözülüşü üzerinden anlatılır. Dükkânlarında makineleşme karşısında çaresiz kalan ve borç batağına sürüklenen topal bir baba ile iki oğlu, geçimlerini sağlamak amacıyla Adana'nın kavurucu sıcağında pamuk toplamaya, yani mevsimlik tarım işçiliğine yönelirler. Çukurova coğrafyasında hayatta kalma mücadelesi veren bu ailenin dramını, sınıf çatı��malarını ve sömürüyü gerçekçi bir dille ele alan bu eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Cumhuriyet Dönemi'nde farklı şiir anlayışlarıyla eser vermiş olan aşağıdaki şairler ile onların şiirsel eğilimlerini ve tematik yönelimlerini gösteren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi Türk tiyatrosu yazarlarını, sağ sütunda yer alan eser ve tema açıklamalarıyla doğru biçimde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist Türk edebiyatına ait bazı romanlar, sağ sütunda ise bu romanların belirleyici içerik ve kurgu özellikleri verilmiştir. Sol sütundaki romanları sağ sütundaki uygun özelliklerle eşleştiriniz.

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Garip Akımı (I. Yeni) ile Garip dışında yeniliği sürdüren şairlerin dil, üslup ve tema tercihleri belirgin farklılıklar gösterir. Buna göre, sol sütunda verilen şiir alıntılarını sağ sütundaki şair ve edebi anlayış tanımlarıyla doğru şekilde nasıl eşleştirirsiniz?

Aşağıda, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirine ait iki farklı eğilimi temsil eden iki şiir parçası verilmiştir:

I. Metin:
Ne atom bombası,
Ne Londra Konferansı;
Bir elinde cımbız,
Bir elinde ayna;
Umurunda mı dünya?

II. Metin:
Sivas yollarında geceleri
Katar katar kağnılar gider
Tekerlekleri meşeden.
Ne geçmişi düşünürler ne geleceği,
Yanarlar da içten içe
Şarkı söyler gibi giderler.

Bu şiir parçaları ve temsil ettikleri şiir anlayışları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında modernist ve postmodernist çizgide eser veren yazarlar; anlatıda biçim denemelerine girişmiş, geleneksel tekniklerin dışına çıkarak farklı anlatım yöntemleri kullanmışlardır. Bu doğrultuda eserlerin temaları, kahramanları ve anlatım teknikleri de klasik romandan ayrışmıştır. Buna göre, sol sütunda verilen modernist/postmodernist yapıtlar ile sağ sütunda yer alan karakteristik özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi şiir parçalarını temsil ettikleri şiir anlayışlarıyla eşleştiriniz.

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri sırasıyla ve doğru bir şekilde tamamlayacak yazar adını ve eser ismini yazınız.

Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist romanlarında kullanılan anlatım teknikleri ile bu tekniklerin somutlaştığı eserler aras��nda sıkı bir ilişki vardır. Sol sütunda verilen romanları, sağ sütunda verilen ve bu romanların yapısını şekillendiren belirleyici anlatım teknikleri ve içerik özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Doğu-Batı çatışmasını, Türk aydınının kendi tarihine ve toplumuna yabancılaşmasını sosyolojik ve felsefi bir derinlikle ele alan yazar; deneme ve inceleme türündeki yazılarında aforizmalara dayalı, kelime kadrosu zengin, hitabet üslubunu andıran yoğun bir dil kullanmıştır. Batılı ideolojileri ve 'izm'leri 'idrakimize giydirilmiş deli gömlekleri' olarak nitelendiren sanatçı, Türk aydınının asıl kurtuluşunun kendi kültür ve irfan köklerine dönmesiyle mümkün olacağını savunmuştur.

Bu parçada düş��nce dünyası ve üslup özellikleri anlatılan Cumhuriyet Dönemi öğretici metin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Şair A: Benim için şiir, bireysel kozadan çıkıp sokaktaki insanın, işçinin, köylünün çığlığı olmalıdır. Meydanlarda yüksek sesle okunacak, kitleleri harekete geçirecek bir söylev tonu taşımalıdır. Estetik kaygı, toplumsal faydanın ve ideolojik duruşun gerisinde kalmalıdır.

Şair B: Şiiri bir ideolojinin emrine vermek, onu sadece bir propaganda aracına dönüştürür. 1980'lerin getirdiği yeni iklimle birlikte biz, şiiri her türlü dışsal baskıdan kurtararak kendi estetik dünyasına döndürmeyi amaçladık. Şiir, bireyin yalnızlığını, içsel dünyasını, hatta mistik ve metafizik y��nelimlerini imgeci ve kapalı bir dille anlatmalıdır.

Bu diyalogdan hareketle, şairlerin edebi yönelimleri ve temsilcileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi şiir parçalarını, bu şiirlerin dil, üslup ve içerik özelliklerine göre temsil ettikleri şairlerle eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist Türk edebiyatı yazarları ile sağ sütunda verilen kurgusal eğilimleri ve anlatım tutumlarını do��ru şekilde eşleştiriniz.

Bir edebiyat eleştirmeni, yeni yayımlanan bir şiir antolojisi üzerine kaleme aldığı yazıda şu değerlendirmeyi yapar:

"Bu antolojideki şiirleri okurken zihnim 1970'lerin o gür sesli, meydanları dolduran coşkulu dizelerine gitmedi değil. Ancak buradaki şairler, şiiri sadece bir ideolojinin ya da kavganın taşıyıcısı kılmak yerine; İkinci Yeni'nin o geniş imge evreninden, soyut dil kurgusundan kopmadan ama onun kapalılığına da tamamen teslim olmadan kendilerine has bir yol çizmişler. Şiirlerinde mistik bir duyarlılık, kentli insanın yalnızlığı ve geleneksel Türk şiiriyle kurulan modern bağ hemen g��ze çarpıyor."

Eleştirmenin bu değerlendirmesinden yola çıkılarak, hakkında konuşulan şiir eğiliminin temsilcileri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirine dair yapılan bir panelde konuşmacılar şu görüşleri dile getirmiştir:

I. Konuşmacı: "Bizler şiiri lüks ve şairanelikten kurtarmak istedik. Nasırlı elleriyle çalışan gündelik insanı, kundurası vuran Süleyman Efendi'yi şiire sokarken vezni de kafiyeyi de bir kenara fırlattık."
II. Konuşmacı: "Sizlerin şiiri sokağa taşıma gayretinizi takdir etmekle birlikte, şiirsel derinliği ve estetik ahengi tamamen feda etmenize katılamıyorum. Biz, geleneksel ölçü ve uyağı körü körüne savunmasak da şiirsel imgeyi ve Türkçenin kendine has lirizmini koruyarak yeniliği sürdürme amacındayız."

Bu konuşmalardan yola çıkılarak I. ve II. konuşmacıların şiir anlayışları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Aşağıda iki farklı şiir anlayışını temsil eden şiirlerden alınmış parçalar verilmiştir:

I. Metin
*Laleli’den dünyaya giden bir tramvaydayız*
*Birden nasıl oluyorsa sen yüreğimi elliyorsun*
*Ama nasıl oluyorsa sen öyle elliyorsun ki*
*İçim güllerle ve tren sesleriyle doluyor*

II. Metin
*Türkiye, üzgün yurdum, güzel yurdum*
*Boynu bükük ayçiçeği*
*Şiirlerimin altın başaklı tarlası*
*Seni bir uçtan bir uca yürümek,*
*Seni bir işçi gibi, bir köylü gibi sevmek,*
*Yeniden kurmak yıkılmış evlerini.*

Bu şiir metinleri ve temsil ettikleri şiir anlayışları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Saat kaç acaba üç mü dört mü neyse ne önemi var tren çoktan gitmiştir oysa gitmem gerekirdi o mektubu hiç açmamalıydım şimdi istasyon şefi bana bakıp gülüyordur onun da şapkası eğriydi zaten tıpkı ilkokul öğretmenimin şapkası gibi kırmızı elmalar çizerdi defterime neden hep kırmızı yeşil elma yok muydu sanki annemin bahçesindeki o ağaç kurudu mu acaba rüzgar ne sert esiyor bugün bavulumu da odada unuttum herhalde.

Bu parçada öne çıkan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Yazar olarak bu satırları karalarken Selim'in odasındaki masanın üzerine yerleştirdiğim o eski saatin tıkırtısını duyabiliyorum. Aslında ne Selim var ne de o çalışma odası. Hepsi şu anda önünüzde duran kâğıt yapraklarının üzerinde, kelimelerden inşa ettiğim birer kurmaca. Selim’in az sonra kapıyı açıp içeri girecek olan misafire ne söyleyeceğine henüz karar vermedim; belki de bu kararı onun elindeki yırtık mektubun içeriğini yazdıktan sonra vermeliyim. Siz bu satırları okurken ben hâlâ Selim'in kaderini çizmekle meşgul��m.

Bu parçada belirgin olarak kullanılan postmodern anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?