Edebiyat Bilgi ve Kuramları

Şemsi Efendi, çekmecenin dibinde bulduğu eski pirinç anahtarı avucunda sıkarken gözlerini odanın köşesindeki loşluğa dikti. Zihni birden otuz yıl öncesine, o rüzgârlı ekim sabahına gidiverdi. Henüz yirmili yaşlarındaydı; dedesinden kalan o ahşap konağın ağır kapısı önünde, elinde tahta bir bavulla bekliyordu. Dışarıda dökülen yaprakların hışırtısı duyuluyor, soğuk rüzgâr yüzünü yalıyordu. O gün babasının ona kapıyı açarken söylediği son sözler dün gibi kulaklarındaydı: "Bu kapıdan giren, arkasında ne bıraktığını unutmamalı." Kapının rüzgârla sertçe kapanma sesiyle irkilip bugüne döndü; elindeki anahtarı masanın üzerine bırakırken parmaklarının titrediğini fark etti.

Bu parçada kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış metin parçalarını, sağ sütundaki harflendirilmiş metin sınıflandırması özellikleri ve tür açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Aşağıda verilen roman parçalarını, metinlerde yararlanılan temel anlatım teknikleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Sabahtan uğradım dostun iline,
Çiçekler sokunmuş ince beline.
Kurban olayım ben onun geline,
Bizden selam olsun o tatlı yâre.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Roman ve hikâye gibi anlatmaya bağlı metinlerde olayların akışını yönlendirmek ve karakterlerin iç dünyalarını yansıtmak amacıyla çeşitli anlatım tekniklerinden yararlanılır. Buna göre, aşağıda sol sütunda verilen anlatım tekniklerini sağ sütundaki işlevsel tanımlarıyla eşleştiriniz.

Aşağıda verilen tiyatro terimlerini, bu terimlerin doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Yine o tanıdık baş ağrısı şakaklarımda zonkluyor. Şimdi bu koridordan geçip onun odasına girmeli miyim? Girsem ne diyeceğim? 'Her şeyi öğrendim' mi diyeceğim? Yoksa hiçbir şey olmamış gibi mi davranacağım? En iyisi sessizce geri dönmek. Ama gururum buna izin vermiyor. Hayır, kaçmayacağım bu sefer.

Bu parçada kahramanın iç dünyasını yansıtmak amacıyla kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda sol sütunda verilen şiir parçalarını, sağ sütunda yer alan uygun nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

Yüce dağ başında bir derin kuyu,
Uzatma aklını, bulursun huyu.
Kana kana içtim sunduğun suyu,
Söyle yârim, bundan öte yol var mı?

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Tiyatro sanatı, zengin bir terim dağarcığına sahiptir. Aşağıda, modern tiyatroda sıkça kullanılan bazı terimler ve bu terimlerin tanımları karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki tiyatro terimleri ile sağ sütundaki tanımları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Tiyatro sanatı; kendine özgü kavramsal çerçevesi, sahneleme teknikleri ve yapı unsurlarıyla edebi metinler arasında belirgin bir yere sahiptir. Tiyatro metinlerinin ve sahne uygulamalarının doğru analiz edilebilmesi, bu türe özgü terimlerin kavramsal sınırlarının net bir şekilde bilinmesine bağlıdır.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde tiyatro terimleriyle ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su

Bu beyitin nazım biçimi ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Öğretici metin türlerinin üslup, içerik ve anlatıcı ��zellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki parçalardan hangisi ayraç içinde verilen türün özelliklerini yansıtmamaktadır?

Bir tiyatro oyununun sahnelenmesi sürecinde yararlanılan bazı unsurlar ve kavramlar şu şekildedir:

I. Oyuncuların rollerini daha inandırıcı kılmak, yaş ve karakter özelliklerini yansıtmak amacıyla yüzlerinde veya vücutlarında yaptıkları boyama ve değişimler.
II. Eserin geçtiği mekânı ve zamanı seyirciye hissettirecek biçimde tasarlanan her türlü eşya, aksesuar ve arka plan ögelerinin bütünü.
III. Sahnedeki oyuncunun sözlerini unutması ihtimaline karşı, fısıltıyla replikleri arkadan hatırlatan sahne görevlisi.
IV. Oyunda karakterlerin birbirlerine karşı söylediği, coşkulu ve uzun soluklu konuşmalar.

Bu açıklamalarda aşağıdaki tiyatro terimlerinden hangisinin tanımına yer verilmemiştir?

Yârin dudağından dökülen sözler,
Gönüldeki yarayı içten gizler,
Beni hasretinle yakan o gözler,
Bir tatlı bakışa can feda eyler.

Bu dörtlünün ahenk özellikleri hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Bir vakte erdi ki bizim günümüz
Yiğit belli değil mert belli değil
Herkes yarasına derman arıyor
Deva belli değil dert belli değil

Bu dörtlüğün nazım biçimi ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Edebi eserlerin, dış dünyadaki nesnel gerçekliği birebir yansıtmak yerine bu gerçekliğin insan ruhunda bıraktığı izlenimleri, loş ve müphem bir atmosfer içinde, kelimelerin musiki değerlerinden yararlanarak hissettirmesi gerektiğini savunan edebi akım; Türk edebiyatında özellikle Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati dönemlerinde etkili olmuştur.

Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisi bu parçada sözü edilen edebi akımın ilkelerine uygun bir biçimde kaleme alınmıştır?

Tiyatro oyunlarında ve sahne arkasında kullanılan kavramları doğru tanımlarıyla eşleştirmek amacıyla aşağıdaki terimleri ilgili açıklamalarla eşleştiriniz.

Aşağıda edebi akımların kuramsal temellerini ve sanatsal ilkelerini yansıtan bazı açıklamalar ile bu açıklamaların ait olduğu edebi akımlar verilmiştir. Sol sütunda yer alan açıklamaları, sağ sütunda verilen doğru edebi akımlarla eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen klasik Türk edebiyatı ve Türk halk edebiyatı şiir par��alarını, sağ sütunda yer alan doğru nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.