Tanzimat Edebiyatı

Tanzimat Dönemi'nin ikinci kuşağında edebi tartışmaların odağını oluşturan eski-yeni kutuplaşması, Türk şiirinin estetik ve teknik gelişiminde belirleyici bir rol oynamıştır.

Bu dönemde yaşanan 'eski-yeni' tartışmaları ve bu tartışmaların aktörleri ile ilgili;

I. Recaizade Mahmut Ekrem, şiirde güzellik unsurunu ön plana çıkarmış ve Zemzeme mukaddimesinde 'kafiye kulak içindir' görüşünü savunmuştur.
II. Muallim Naci, eski edebiyat taraftarlarının sözcüsü olarak görülmüş ve Recaizade Mahmut Ekrem'in görüşlerine karşı Demdeme adını verdiği eleştirileriyle 'kafiye göz içindir' anlayışını müdafaa etmiştir.
III. Bu tartışmalar sonucunda taraflar arasında tam bir uzlaşı sağlanmış ve Muallim Naci'nin önderliğinde Servet-i Fünun dergisi etrafında yeni bir edebi topluluk kurulmuştur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Türk edebiyatında Batılı anlamda roman türünün ilk örnekleri Tanzimat Dönemi'nde görülmeye başlanmıştır. Bu dönemde telif (yerli) eserler yazılmadan önce, Batı edebiyatından yapılan çeviriler yoluyla bu türün ilk örnekleri edebiyatımıza kazandırılmıştır. Buna göre, Türk edebiyatında ilk roman çevirisi kabul edilen eser ve bu eseri çeviren yazar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Aşağıda verilen Tanzimat Dönemi eserlerini, bu eserlerin yazarlar��yla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda, Tanzimat II. Dönem Türk edebiyatı sanatçılarının edebi anlayışları ve Türk edebiyatına getirdikleri yenilikler/eğilimler ile bu eğilimlerin temsilcisi olan sanatçılar verilmiştir. Bu edebi özellikleri ilgili sanatçılarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Tanzimat I. Dönemi tiyatro eserlerinde halkı eğitme amacı güdülmüş, dil sade tutulmuş ve oyunlar sahnelenmek üzere yazılmıştır. Ancak II. Dönemde, dönemin siyasi ve sosyal koşullarının (istibdat yönetimi) etkisiyle tiyatro anlayışında belirgin değişiklikler olmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Tanzimat II. Dönem tiyatrosunun özelliklerinden biridir?

Tanzimat Dönemi romanlarında esaret ve cariyelik teması sıklıkla işlenmiştir. Kafkasya'dan getirilerek konaklarda satılan ve maruz kald��ğı kötü muameleler karşısında intihara sürüklenen Dilber adlı genç bir kızın trajik yaşamını konu edinen Tanzimat Dönemi romanı aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat Dönemi'nde gazetecilik faaliyetleri, yeni edebi türlerin halka ulaştırılmasında ve kamuoyu oluşturulmasında önemli bir rol oynamıştır. Aşağıda verilen Tanzimat Dönemi gazetelerini, taşıdıkları tarihi ��zellikler ve yayın durumlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Tanzimat Dönemi'nin ikinci kuşağında yer alan bazı sanatçılar ve bu sanatçıların edebiyat tarihimizdeki öncü rollerine dair açıklamalar verilmiştir. Bu sanatçıları kendilerine ait açıklayıcı bilgilerle eşleştiriniz.

Tanzimat edebiyatının birinci döneminde Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi sanatçılar edebiyatı toplumu eğitme, bilgilendirme ve kamuoyu oluşturma amacı doğrultusunda bir araç olarak görmüşlerdir.

Bu edebi ve toplumsal arka plan düşünüldüğünde, Tanzimat I. Dönem sanatçılarının benimsediği temel sanat anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat I. Dönem sanatçılarından olan, edebiyatımızda "vatan şairi" olarak tanınan; İntibah adlı ilk edebi romanı ve Vatan yahut Silistre adlı sahnelenen ilk tiyatro eserini yazan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Gül hazin, sümbül perişan, bağ-zarın şevki yok,
Dertli dertli ötmede kumru, hezarın şevki yok.

Recaizade Mahmut Ekrem’e ait olan bu beyit ve temsil ettiği dönem şiir anlayışı göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tanzimat II. Dönem edebiyatının yönünü tayin eden sanatçılar ile edebiyat dünyasına kazandırdıkları yenilikler ve sanatsal yönelimler göz önünde bulundurulduğunda, aşağıda sol sütunda verilen sanatçıları sağ sütunda verilen uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Aşağıda verilen Tanzimat I. Dönem sanatçılarını, edebiyat tarihimizdeki en belirgin özellikleri veya unvanlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki parçada Tanzimat Dönemi Türk şiirine yön veren sanatçılarla ilgili boş bırakılan yerleri uygun isimlerle doldurunuz.

Tanzimat II. Dönem Türk edebiyatı sanatçıları, I. Dönem sanatçılarının aksine toplumsal meselelerden uzaklaşarak bireysel temalara yönelmiş, Batı edebiyat�� akımlarını kuramsal ve pratik düzeyde eserlerine yansıtmışlardır.

Buna göre, aşağıda verilen edebi yönelim ve kuramsal katkı açıklamalarını, bu açıklamaların sahibi olan Tanzimat II. Dönem sanatçılarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini;
Yoğimiş kurtaracak bahtı kara mâderini?

Namık Kemal'e ait bu dizeler, Tanzimat I. Dönem şiirinin hangi belirgin özelliğini doğrudan yansıtmaktadır?

Gitti, gelmez... Ne fena gitti Nijad!
Paralandı yüreğim, bitti Nijad!
O benim zevk ü hayatımdı benim,
O benim ruh-ı revânımdı benim.

Recaizade Mahmut Ekrem’in oğlu Nijad’ın ölümü üzerine yazdığı bu dizelerden hareketle Tanzimat İkinci Dönem şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Tanzimat II. Dönem edebiyatı ve sanatçılarının edebi yönelimleriyle ilgili:

I. Şiirde toplumsal konulardan uzaklaşılarak bireysel ve sanatsal bir duyarlılık benimsenirken; roman ve hikaye türlerinde realizm ile natüralizmin etkisiyle esaret ve yanlış Batılılaşma gibi sosyal temalar işlenmiştir.
II. Recaizade Mahmut Ekrem ile Muallim Naci arasındaki edebi tartışmalar "kulak için kafiye" ve "göz için kafiye" anlayışları etrafında yoğunlaşmış; Muallim Naci'nin *Demdeme* adlı eserine karşılık Recaizade Mahmut Ekrem *Zemzeme* serisiyle kendi görüşlerini savunmuştur.
III. Tanzimat I. Dönem'de benimsenen "toplum için sanat" anlayışı ve dilde sadeleşme hareketi bu dönemde de başarıyla sürdürülmüş; halkı eğitme misyonu doğrultusunda tiyatro eserleri sahnelenmek üzere yazılmaya devam etmiştir.
IV. Şiire metafizik ürpertiyi ve felsefi derinliği getiren Abd��lhak Hamit Tarhan; edebiyatımızın ilk pastoral şiiri olan *Sahra* ile ilk kafiyesiz şiiri olan *Validem* adlı eserleri yazarak şiirin sınırlarını genişletmiştir.

Buna göre, yukarıda verilen yargılardan hangileri doğrudur?

Ne efsunkâr imişsin ey didâr-ı hürriyet
Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten

Tanzimat Dönemi Türk şiirinin yapı ve tema özellikleri dikkate alındığında, Namık Kemal'e ait bu beyit aşağıdakilerden hangisini doğrudan örnekler?

Aşağıda verilen Tanzimat Dönemi şiir parçalarını, ilgili oldukları sanatçılarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.