Question

Difficulty: Mediumİtikadî ve Siyasî Yorumlar (Ehl-i Sünnet ve Şia)

İslam düşüncesinde ortaya çıkan itikadî ve siyasî yorumlar ile bu yorumların temel özelliklerini gösteren tanımları doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Eş'arilikAklın rolünü kabul etmekle birlikte nakli (vahyi) ön plana çıkaran, iyi ve kötünün akılla değil ancak vahiyle bilinebileceğini savunan Ehl-i Sünnet ekolü.
  • MatüridilikDini hükümlerin anlaşılmasında aklın önemini vurgulayan, iyi ve kötünün akılla kavranabileceğini savunan ve Maveraünnehir havzasında şekillenen Ehl-i Sünnet ekolü.
  • İmamiyyeİmametin (devlet başkanlığının) inanç esaslarından biri olduğunu savunan, nass ve tayinle Hz. Ali ile onun soyundan gelen on iki imama ait olduğunu kabul eden Şii fırkası.
  • Zeydiyyeİmamın Hz. Fatıma soyundan olmasını şart koşmakla birlikte nass ve tayinle belirlenmediğini, ayaklanarak imametini ilan etmesi gerektiğini savunan ve ilk iki halifenin yönetimini de meşru gören mutedil Şii fırkası.

Answer

Eş'arilik ile iyi ve kötünün ancak vahiyle bilineceğini savunan Ehl-i Sünnet ekolünün; Matüridilik ile aklın önemini ve iyi-kötünün akılla bilinebileceğini savunan Ehl-i Sünnet ekolünün; İmamiyye ile on iki imam inancını esas alan Şii fırkasının; Zeydiyye ile imamet için isyanı şart koşan mutedil Şii fırkasının eşleşmesi gerekir.
Eş'arilik ekolü, nakli ön plana çıkararak iyi ve kötünün akılla değil ancak vahiyle bilinebileceğini savunur. Matüridilik ekolü ise dini hükümlerin anlaşılmasında aklın rolünü vurgulayarak iyi ve kötünün akılla bilineceğini kabul eder. İmamiyye ekolü, imameti inanç esası olarak kabul edip nass ve tayinle on iki imama ait olduğunu savunurken, Zeydiyye ekolü nass ve tayini reddedip isyan yoluyla öne çıkan Fatımi soyundan gelen kişilerin imam olabileceğini ve ilk halifelerin meşruiyetini kabul eder.

Step-by-Step Solution

1
Ehl-i Sünnet ekollerinin akıl-nakil ve iyi-kötü (hüsün-kubuh) dengesine dair yaklaşımlarını belirleme.
Matüridilik akla daha fazla vurgu yapıp iyi ve kötünün akılla bilinebileceğini savunurken, Eş'arilik aklı kabul etmekle beraber nakli ön plana çıkarıp iyi ve kötünün ancak vahiyle bilineceğini savunur. Bu doğrultuda Eş'arilik ile nakli ön plana çıkaran tanım, Matüridilik ile ise aklı ön plana çıkaran tanım eşleşir.
Ehl-i Sünnet çatısı altındaki iki büyük itikadi ekolün bilgi yöntemini ayırt etmek.
2
Şia mezhebinin alt kollarının imamet (devlet başkanlığı) teorilerini analiz etme.
İmamiyye ekolü imametin nass ve tayinle belirlendiğini ve on iki imamın imametini savunur. Zeydiyye ekolü ise imamın nassla değil, isyan ederek hakkını aramasıyla meşruiyet kazanacağını savunur ve ilk halifeleri de kabul eder. Dolayısıyla İmamiyye ile on iki imam tanımı, Zeydiyye ile de isyanı ve ilk halifeleri meşru gören mutedil Şii tanımı eşleşir.
Şii ekollerin imamet kabullerindeki temel ayrım noktalarını saptamak.

Key Concept

İslam Düşüncesinde İtikadî ve Siyasî Yorumlar (Ehl-i Sünnet ve Şia)
Rate this question