Türkiye'de akarsuların oluşturduğu yer şekillerinin gelişim süreçleri incelendiğinde; tektonik hareketlerin, iklim değişimlerinin ve akarsuyun akış dinamiklerinin bu şekiller üzerinde karmaşık etkileri olduğu görülür. Örneğin, hem aşındırma hem de biriktirme süreçlerinin birlikte etkili olduğu bazı yer şekillerinin oluşumunda hem akarsuyun kendi iç dinamikleri (yana aşındırma, yatak değiştirme) hem de dışsal faktörler (epirojenik yükselme, iklimsel yağış değişimleri) rol oynar.
Buna göre, Türkiye'deki akarsu vadileri ve bu vadilerde oluşan şekillerle ilgili;
I. Büyük Menderes Nehri'nin yatağında menderesler oluşturarak akması, akarsuyun boyunun uzamasına ve akış hızının azalmasına neden olurken; bu süreç tamamen dışsal bir epirojenik yükselmenin sonucudur.
II. Yeşilırmak'ın ağız kısmında Çarşamba Deltası'nı oluşturabilmesi, döküldüğü deniz kıyısının sığ olmasına, güçlü gelgit akıntılarının bulunmamasına ve havzasındaki erozyon şiddetinin yüksek olmasına bağlıdır.
III. Göksu Nehri vadisinde taraça (seki) basamaklarının görülmesi, akarsuyun yatağını alüvyonlarla doldurmasından sonra bölgenin epirojenik olarak yükselmesiyle akarsuyun yatağını yeniden derine doğru aşındırmaya başladığını gösterir.
yargılarından hangileri doğrudur?
- AYalnız I
- BYalnız II
- CI ve II
- II ve IIIAnswer
- EI, II ve III