Examkin

Question

Difficulty: MediumDış Kuvvetler: Akarsuların Oluşturduğu Şekiller

Türkiye'de akarsuların oluşturdu��u yer şekillerini inceleyen bir grup öğrenci, bazı akarsuların akış özellikleri ile bu akarsuların yataklarında yaygın olarak gözlemlenen yer şekillerine ilişkin aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır:

AkarsuAkış ve Yatak ÖzelliğiYaygın Görülen Yer Şekli
YeşilırmakDenize ulaştığı ağız kısmında yatak eğiminin azalmasıÇarşamba Ovası
Büyük MenderesGeniş vadi tabanında akış hızının azalması ve yana aşındırmaMenderes
Manavgat NehriKarstik arazideki ani seviye farkı ve çağlayan oluşturmasıDev kazanı
Göksu NehriSert kayaçlar arasında derine aşındırma ile oluşan dik yamaçlarBoğaz vadi

Öğrenciler tablodaki yer şekillerini oluşum mekanizmalarına göre; "Sadece aşınım şekilleri", "Sadece birikim şekilleri" ve "Hem aşınım hem birikim şekilleri" olarak sınıflandırmak istemektedir.

Buna göre, tablodaki yer şekillerinin doğru sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

  1. Sadece aşınım şekilleri: Dev kazanı ve Boğaz vadi; Sadece birikim şekilleri: Çarşamba Ovası; Hem aşınım hem birikim şekilleri: MenderesAnswer
  2. B
    Sadece aşınım şekilleri: Boğaz vadi; Sadece birikim şekilleri: Çarşamba Ovası ve Dev kazanı; Hem aşınım hem birikim şekilleri: Menderes
  3. C
    Sadece aşınım şekilleri: Dev kazanı; Sadece birikim şekilleri: Çarşamba Ovası ve Menderes; Hem aşınım hem birikim şekilleri: Boğaz vadi
  4. D
    Sadece aşınım şekilleri: Boğaz vadi ve Menderes; Sadece birikim şekilleri: Çarşamba Ovası; Hem aşınım hem birikim şekilleri: Dev kazanı
  5. E
    Sadece aşınım şekilleri: Dev kazanı ve Çarşamba Ovası; Sadece birikim şekilleri: Boğaz vadi; Hem aşınım hem birikim şekilleri: Menderes

Answer

Sadece aşınım şekilleri sınıfında dev kazanı ve boğaz vadi; sadece birikim şekilleri sınıfında Çarşamba Ovası; hem aşınım hem birikim şekilleri sınıfında ise menderes yer almaktadır.
Doğru seçenekte belirtildiği gibi, dev kazanı ve boğaz vadi akarsuyun mekanik aşındırma süreçleriyle oluşturduğu yer şekilleridir. Yeşilırmak'ın taşıdığı alüvyonları Karadeniz'e döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşan Çarşamba Ovası bir delta ovasıdır ve sadece birikim şeklidir. Büyük Menderes nehrinin oluşturduğu menderes ise hem aşınım hem birikim süreçlerini bir arada barındıran karmaşık bir morfolojik şekildir.

Step-by-Step Solution

1
Tabloda verilen yer şekillerinin oluşum mekanizmalarını tek tek analiz etmek.
Çarşamba Ovası bir delta ovasıdır ve sadece akarsu biriktirmesiyle oluşur. Menderes, yatak eğiminin azaldığı alanlarda çarpaklarda aşındırma ve yığınaklarda biriktirme yaparak gelişen çift kökenli bir şekildir. Dev kazanı, şelalelerin düştüğü yerde oluşan bir aşınım şeklidir. Boğaz vadi ise dağ sıralarının enine yarılmasıyla oluşan derin bir vadi tipi olup aşınım şeklidir.
Sınıflandırmanın doğru yapılabilmesi için her bir şeklin hangi dış kuvvet süreciyle (aşınım, birikim veya her ikisi) oluştuğunu belirlemek gerekir.
2
Belirlenen süreçlere göre yer şekillerini gruplandırmak.
Sadece aşınım şekilleri: Dev kazanı ve Boğaz vadi. Sadece birikim şekilleri: Çarşamba Ovası. Hem aşınım hem birikim şekilleri: Menderes.
Oluşum özelliklerine dayalı doğru grupları seçebilmek için belirlenen nitelikler bir araya getirilir.
3
Elde edilen gruplandırmayı seçeneklerle karşılaştırmak.
Sadece aşınım şekillerini dev kazanı ve boğaz vadi, sadece birikim şekillerini Çarşamba Ovası, hem aşınım hem birikim şekillerini ise menderes olarak veren seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Sorunun kökünde istenen doğru sınıflandırmayı içeren seçeneği tespit etmek.

Key Concept

Akarsuların oluşturduğu aşınım, birikim ve hem aşınım hem birikim özelliği gösteren şekillerin sınıflandırılması.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Dış Kuvvetler: Akarsuların Oluşturduğu Şekiller

More questions from this topic