Question

Difficulty: HardYan Anlam

Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcükleri, kazandıkları anlam özellikleriyle (gerçek, yan, mecaz, terim) doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Kayalıkların arkasındaki dar boğazdan geçen rüzgâr, vadide derin bir uğultu bırakıyordu.Bir organ adının, şekil ve konum ilişkisiyle cansız bir coğrafi şekle aktarılmasıyla oluşan yan anlam
  • Çevresine karşı sergilediği bu pişkin tavırlar, onunla olan tüm iletişimimizi kopardı.Somut bir niteliğin, tamamen soyutlaşarak mecazi ve yeni bir kişilik özelliğini karşılayacak şekilde kullanılmasıyla oluşan mecaz anlam
  • Kış gelmeden önce evin çatısındaki kiremitlerin kırık olanlarını tek tek değiştirdi.Bir sözcüğün zihinde uyandırdığı ilk ve en genel somut anlamını korumasıyla oluşan gerçek anlam
  • Eserlerinde sıklıkla kullandığı iç monolog tekniği, kahramanın ruh dünyasını yansıtır.Bir sözcüğün edebiyat, sanat veya bilim alanına özgü belirli bir kavramı karşılamasıyla oluşan terim anlam

Answer

Kayalıkların arkasındaki dar boğazdan geçen rüzgâr ifadesindeki 'boğaz' sözcüğü yan anlam ile; çevresine karşı sergilediği bu pişkin tavırlar ifadesindeki 'pişkin' sözcüğü mecaz anlam ile; evin çatısındaki kiremitlerin kırık olanlarını ifadesindeki 'kırık' sözcüğü gerçek anlam ile; iç monolog tekniği ifadesindeki 'monolog' sözcüğü ise terim anlam ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede 'boğaz' kelimesi yan anlam ile, 'pişkin' kelimesi mecaz anlam ile, 'kırık' kelimesi gerçek anlam ile ve 'monolog' kelimesi ise terim anlam ile ilişkilendirilmiştir. Bu eşleştirme kelimelerin cümle içerisindeki somutluk-soyutluk derecelerine ve kullanım alanlarına tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümlede yer alan 'boğaz' sözcüğünün gerçek anlamını ve cümledeki bağlamını değerlendiriniz.
'Boğaz' sözcüğünün temel anlamı boyun bölgesidir. Bu cümlede ise şekil ve konum benzerliğinden ötürü dar bir coğrafi geçit anlamında kullanılmıştır. Bu durum yan anlama örnektir.
Sözcük gerçek anlamından tamamen kopmamış, benzerlik ilişkisi üzerinden yeni bir somut nesneyi veya durumu karşılamıştır.
2
İkinci cümledeki 'pişkin' sözcüğünün yüklendiği anlamı analiz ediniz.
'Pişkin' sözcüğü fırında iyi pişmiş yiyecekleri ifade eden somut anlamından tamamen sıyrılarak, duyarsız ve pervasız insan davranışlarını niteleyen soyut bir mecaz anlam kazanmıştır.
Kelime gerçek anlamı ile bağını tamamen kopararak soyut bir niteliği karşıladığı için mecaz anlam alanına girer.
3
Üçüncü cümledeki 'kırık' ve dördüncü cümledeki 'monolog' sözcüklerinin anlam özelliklerini saptayınız.
'Kırık' sözcüğü ilk akla gelen fiziksel hasar anlamında (gerçek anlam), 'monolog' ise edebiyat bilimine özgü bir kavramı karşılayacak şekilde (terim anlam) kullanılmıştır.
Sözcüklerin gerçek, yan, mecaz ve terim anlam sınırlarının doğru ayırt edilmesi soru çözümünü tamamlar.

Key Concept

Yan anlam, bir sözcüğün temel anlamına bağlı kalarak şekil veya işlev benzerliği ilişkisiyle kazandığı yeni somut anlamları ifade eder. Mecaz anlamda ise sözcük gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak soyut bir anlam kazanır.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics