Aşağıdaki cümlelerde tırnak içinde belirtilen sözcükleri, ünsüz yumuşaması kuralına uyma durumları veya bu kurala aykırılık gerekçeleriyle eşleştiriniz.
- "Burak'ın yeni aldığı kitabı kütüphaneye teslim etmesi gerekiyordu." cümlesindeki "Burak'ın" sözcüğüÖzel isim olduğu için telaffuzda yumuşama olsa bile yazıda ünsüz yumuşaması uygulanmayan sözcük
- "Milletin bağımsızlığı için gösterilen çaba her şeyin üstündedir." cümlesindeki "milletin" sözcüğüYabancı kökenli bir kelime olduğu için ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünsüz yumuşaması gerçekleşmeyen sözcük
- "Yazarın son yapıtı okurlar tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı." cümlesindeki "yapıtı" sözcüğüTürkçe kökenli türemiş bir sözcük olmasına rağmen ünlüyle başlayan ek aldığında ünsüz yumuşamasına uğramayarak kurala aykırılık gösteren sözcük
- "Ağacın gölgesinde oturup uzun uzun geçmiş günleri yâd ettik." cümlesindeki "ağacın" sözcüğüÜnlüyle başlayan bir ek aldığında sonundaki sert ünsüzü yumuşatarak ünsüz de��işimi kuralına uyan sözcük
Answer
Sözcüklerin doğru eşleşmesi şu şekildedir: Burak'ın - özel isimlerde yumuşamama istisnası, milletin - yabancı kelimelerde yumuşamama istisnası, yapıtı - Türkçe türemiş sözcüklerde yumuşamama istisnası, ağacın - ünsüz yumuşaması kuralına uyum.
Verilen örnekler ünsüz yumuşaması kuralına uygunluk ve aykırılık yönlerinden değerlendirilmiştir. 'Burak'ın' özel isimlerin yazımı kuralıyla, 'milletin' yabancı sözcüklerde yumuşamama kuralıyla, 'yapıtı' Türkçe türemiş sözcüklerde yumuşamama kuralıyla ve 'ağacın' ise genel ünsüz yumuşaması kuralıyla eşleşmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Ünsüz yumuşaması (ünsüz değişimi) kuralı ve bu kuralın istisnaları (özel isimler, yabancı kökenli sözcükler ve bazı tek heceli/türemiş Türkçe sözcükler).
Estimated Time:2m 0s