Question

Difficulty: MediumParaleller, Enlem ve Enlemin Etkileri

Aşağıdaki sol sütunda enlemin etkilerine bağlı olarak gerçekleşen coğrafi durumlar, sağ sütunda ise bu durumların temel nedenleri verilmiştir. Buna göre, coğrafi durumları ortaya çıkaran temel nedenlerle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Hatay'dan Sinop'a doğru gidildikçe öğle vaktinde yatay düzleme dikilen cisimlerin gölge boyunun uzamasıGüneş ışınlarının düşme açısının enlem derecelerinin büyümesine bağlı olarak daralması
  • Güneş ışınlarının atmosferde katettiği yolun Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe uzamasıGüneş ışınlarının atmosfer tarafından tutulma ve enerji kaybı oranının enleme bağlı olarak artması
  • Mersin'den Samsun'a giden bir gözlemcinin güneşin doğuş ve batış (grup ve tan) sürelerinin uzadığını görmesiDünya'nın kendi ekseni etrafındaki çizgisel dönüş hızının kutuplara doğru azalması
  • Akdeniz'in ortalama tuzluluk oranının Karadeniz'in tuzluluk oranından daha yüksek olmasıSıcaklık ve buharlaşma şiddetinin enleme bağlı olarak Ekvator'dan kutuplara doğru azalması

Answer

Doğru eşleştirmeler sırasıyla şu şekildedir: Hatay'dan Sinop'a gidildikçe gölge boyunun uzaması, Güneş ışınlarının düşme açısının daralmasıyla; Güneş ışınlarının atmosferdeki yolunun uzaması, tutulma oranının enleme bağlı olarak artmasıyla; Samsun'da grup ve tan sürelerinin uzun olması, çizgisel dönüş hızının kutuplara doğru azalmasıyla; Akdeniz'in Karadeniz'den daha tuzlu olması ise sıcaklık ve buharlaşmanın enleme bağlı olarak kutuplara doğru azalmasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmeler coğrafi olguların enlemle olan doğrudan ilişkisine dayanır. Gölge boyunun değişimi Güneş ışınlarının geliş açısıyla, atmosferdeki yol tutulma oranıyla, alacakaranlık süresi çizgisel hızla, tuzluluk ise sıcaklık ve buharlaşma ilişkisiyle doğrudan bağlantılıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hatay ve Sinop arasındaki gölge boyu farkını analiz etmek.
Gölge boyunun kuzeye gidildikçe uzamasının, enlemin büyümesi sonucu Güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Enlem ve Güneş ışınlarının geliş açısı arasındaki temel ilişkiyi kurarak birinci çifti belirlemek.
2
Güneş ışınlarının atmosferde katettiği yolun kutuplara doğru uzamasının sonucunu değerlendirmek.
Yolun uzamasının atmosferdeki tutulma ve enerji kaybı oranını artırdığı belirlenmiştir.
Dünya'nın şekli ve enlem derecelerinin ışınların atmosferde aldığı yola etkisini saptamak.
3
Mersin ve Samsun arasındaki grup ve tan sürelerinin değişimini incelemek.
Kuzeydeki Samsun'da çizgisel dönüş hızının daha yavaş olmasından ötürü Güneş'in ufuk çizgisindeki hareketinin yavaşladığı ve alacakaranlık süresinin uzadığı gözlemlenmiştir.
Çizgisel hız ile enlem arasındaki ters orantılı ilişkiyi açıklamak.
4
Akdeniz ve Karadeniz'in tuzluluk oranlarını enlem bağlamında karşılaştırmak.
Akdeniz'in Ekvator'a yakınlığı nedeniyle daha fazla güneş enerjisi aldığı, buharlaşmanın fazla olduğu ve buna bağlı tuzluluğin yüksek olduğu görülmüştür.
Sıcaklık, buharlaşma ve tuzluluk arasındaki nedensellik ilişkisini enleme dayandırmak.

Key Concept

Enlemin sıcaklık, çizgisel hız, gölge boyu ve güneş ışınlarının düşme açısı üzerindeki etkileri.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question