All practice questions

1052 questions

Question 361Question

Günlük yaşamda veya bilimsel çalışmalarda karşılaşılan bazı teknolojik uygulamalar ve yöntemler ile bunların temelinde yer alan fiziğin alt dalları aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki uygulamaları sağ sütundaki en ilişkili fiziğin alt dalı ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Arkeolojik kazılarda çıkarılan organik kalıntıların yaşını belirlemek amacıyla uygulanan Karbon-14 tarihlendirme yöntemi
Güneş'teki enerji üretim mekanizmasını yeryüzünde gerçekleştirmeyi amaçlayan yapay güneş (tokamak) reaktörlerindeki yüksek sıcaklıklı iyonize gaz ortamı
Isı kayıplarını azaltmak amacıyla binaların dış cephelerinde kullanılan mantolama malzemelerinin ısıl iletim katsayılarının belirlenmesi
Akıllı telefon ekranlarında kullanılan esnek organik ışık yayan diyotların (OLED) elektriksel ve kristal yapı özelliklerinin geliştirilmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Arkeolojik kalıntıların yaşını belirleme yöntemi Nükleer Fizik ile; yapay güneş reaktörlerindeki plazma ortamı Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği ile; mantolama malzemelerinin ısıl iletim özellikleri Termodinamik ile; esnek OLED ekran teknolojisi ise Katıhal Fiziği ile eşleşmektedir.
Verilen uygulamalar incelendiğinde; radyoaktif bozunmaya dayalı Karbon-14 yöntemi çekirdeği inceleyen nükleer fizik ile, yapay güneş reaktörlerindeki iyonize gaz ortamı yüksek enerji ve plazma fiziği ile, ısı yalıtımına yönelik mantolama malzemelerinin özellikleri termodinamik ile ve kristal yapı yapılı yarı iletken teknolojisi olan esnek OLED ekranlar katıhal fiziği ile eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Karbon-14 yönteminin temel aldığı fiziksel süreci belirlemek.
Karbon-14 yöntemi çekirdekteki radyoaktif bozunmaya dayanır. Çekirdek yapısını ve buradaki tepkimeleri nükleer fizik incelemektedir. Bu nedenle birinci ifade Nükleer Fizik ile eşleşir.
Çekirdek düzeyindeki fiziksel olaylar nükleer fiziğin alanıdır.
2
Tokamak reaktörlerindeki iyonize gaz ortamının fiziksel durumunu belirlemek.
Tokamak reaktörlerindeki yüksek sıcaklıklı iyonize gaz, plazma durumundadır. Plazma fiziği ve yüksek enerji fiziği bu durumları inceler. Dolayısıyla ikinci ifade Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği ile eşleşir.
Maddenin plazma hali ve yüksek enerjili sistemler bu alt dalın konusudur.
3
Mantolama malzemelerinin ısı yalıtımı özelliklerinin hangi fizik alt dalına ait olduğunu belirlemek.
Isı iletimi, sıcaklık farkı ve ısı yalıtımı termodinamiğin konusudur. Dolayısıyla üçüncü ifade Termodinamik ile eşleşir.
Isı enerjisi ve ısı transferi süreçleri termodinamik tarafından incelenir.
4
Esnek OLED ekranlardaki kristal yapıların ve yarı iletkenlerin incelenmesini hangi fizik alt dalının üstlendiğini belirlemek.
Katı maddelerin, özellikle kristal örgüye sahip yarı iletkenlerin fiziksel özellikleri katıhal fiziği tarafından incelenir. Dolayısıyla dördüncü ifade Katıhal Fiziği ile eşleşir.
Yarı iletkenler ve kristal yapılar katıhal fiziğinin en temel çalışma alanlarıdır.

Key Concept

Fiziğin alt dallarının çalışma alanları ve günlük hayattaki/teknolojideki uygulamaları
Question 362Question

Yeryüzündeki sürekli basınç merkezlerinin oluşumunda Dünya'nın şekli (sıcaklık/termik etkenler) ve günlük hareketi (dinamik etkenler) temel rol oynar. Aşağıdaki sol sütunda verilen basınç kuşaklarını, sağ sütunda verilen doğru oluşum nedenleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ekvatoral Termik Alçak Basınç Kuşağı
Subtropikal Dinamik Yüksek Basınç Kuşağı
Kutupsal Termik Yüksek Basınç Kuşağı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ekvatoral Termik Alçak Basınç Kuşağı ısınan havanın yükselmesiyle, Subtropikal Dinamik Yüksek Basınç Kuşağı Dünya'nın günlük hareketiyle havanın 30° enlemlerinde yığılıp alçalmasıyla, Kutupsal Termik Yüksek Basınç Kuşağı ise soğuyan havanın alçalmasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede Ekvatoral Termik Alçak Basınç Kuşağı ısınan havanın yükselmesiyle, Subtropikal Dinamik Yüksek Basınç Kuşağı günlük hareket etkisiyle havanın 30° enlemlerinde yığılmasıyla ve Kutupsal Termik Yüksek Basınç Kuşağı soğuyan havanın alçalmasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Basınç kuşaklarının kökenini belirlemek
Ekvator ve kutup çevresindekilerin termik (sıcaklığa bağlı), 30° enlemlerindekilerin ise dinamik (günlük harekete bağlı) kökenli olduğunu saptamak.
Hatalı eşleştirmeleri önlemek için basınçların temel oluşum nedenlerini sınıflandırmak gerekir.
2
Ekvatoral kuşağın sıcaklık ilişkisini kurmak
Ekvatoral Termik Alçak Basınç Kuşağı ile 'sıcaklığın yüksek olmasına bağlı olarak havanın yükselmesi' bilgisini eşleştirmek.
Isınan havanın yoğunluğu azalır ve yükselerek alçak basınca yol açar.
3
Subtropikal kuşağın mekanik sürecini belirlemek
Subtropikal Dinamik Yüksek Basınç Kuşağı ile 'Dünya'nın günlük hareketi nedeniyle 30° enlemlerinde havanın yığılması' bilgisini eşleştirmek.
Ekvator'dan yükselen havanın kutuplara doğru giderken sapmaya uğraması ve 30° enlemlerinde yığılarak alçalması bu kuşağı oluşturur.
4
Kutupsal kuşağın sıcaklık ilişkisini kurmak
Kutupsal Termik Yüksek Basınç Kuşağı ile 'sıcaklığın düşük olmasına bağlı olarak havanın alçalması' bilgisini eşleştirmek.
Soğuyan havanın yoğunluğu artar ve alçalarak yüksek basınca yol açar.

Key Concept

Sürekli Basınç Kuşakları ve Oluşum Nedenleri
Question 363Question

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde gerçekleştirilen Erzurum ve Sivas Kongreleri, kurtuluş mücadelesinin hem bağımsızlık (dışa karşı) hem de egemenlik (içe karşı) esaslarını belirleyen tarihi dönüm noktalarıdır. Bu kongrelerde alınan kararlar ile bu kararların doğrudan hedeflediği siyasi veya hukuki amaçlar bulunmaktadır.

Aşağıda sol sütunda bu kongrelerde alınan bazı kararlar, sağ sütunda ise bu kararların doğrudan ilişkili olduğu siyasi veya hukuki amaç ya da çıkarımlar verilmiştir. Sol sütundaki kararları, sağ sütundaki en uygun amaç veya çıkarım ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Manda ve himaye fikrinin kesin olarak reddedilmesi
Kuvayı Milliyeyi tek kuvvet olarak tanımak ve millî iradeyi hâkim kılmak esası
Mebusan Meclisinin derhal toplanması ve hükümet çalışmalarının meclis denetimine sunulması talebi
Tüm millî cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Manda ve himayenin kesin reddi kararı, koşulsuz tam bağımsızlığın benimsenmesiyle; millî iradenin hâkim kılınması kararı, saltanata doğrudan cephe almadan ulusal egemenliğe dayalı yeni bir düzene geçileceğinin işaret edilmesiyle; Mebusan Meclisinin toplanması talebi, İstanbul Hükümeti'nin denetlenmesiyle; cemiyetlerin birleştirilmesi kararı ise bölgesel direniş odaklarının birleştirilerek güç birliği sağlanmasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede manda ve himayenin kesin olarak reddi 'tam bağımsızlık' ilkesiyle; Kuvayı Milliyenin etken, irade-i milliyenin hâkim kılınması 'ulusal egemenlik' ilkesiyle; Mebusan Meclisinin toplanması talebi İstanbul Hükümeti'nin denetim altına alınmasıyla; tüm cemiyetlerin birleştirilmesi ise bölgesel çabaların tek merkezden yönetilerek askeri ve siyasi güç birliğinin kurulmasıyla ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramsal analiz yapılması ve millî bağımsızlık ile millî egemenlik farkının belirlenmesi
Manda ve himayenin reddi dış politikada başka bir devletin güdümünü dışlamakla ilgilidir (bağımsızlık). Millî iradenin hâkim kılınması ise iç politikada kararı halkın vermesiyle ilgilidir (egemenlik).
Millî bağımsızlık (dışa karşı) ve millî egemenlik (içe karşı) ayrımının yapılması doğru eşleştirme için kritik önemdedir.
2
Meclis denetimi ve hükümet kontrolü ilişkisinin incelenmesi
Mebusan Meclisi'nin derhal açılması isteği, halk iradesini temsil eden meclisin, denetimsiz hareket eden İstanbul Hükümeti'ni denetim altına alması amacına hizmet eder.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetim gücünü saptamak amacıyla bu adım izlenir.
3
Örgütsel birleşmenin askeri ve siyasi etkisinin değerlendirilmesi
Tüm millî cemiyetlerin tek bir çatı (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti) altında birleştirilmesi, dağınık bölgesel güçlerin tek elden yönetilerek güç birliği yapılması amacına yöneliktir.
Teşkilatlanma adımlarının askeri ve idari hedeflerini kavramak için bu analiz yapılır.

Key Concept

Erzurum ve Sivas Kongreleri kararlarının siyasi ve hukuki sonuçları
Estimated Time:2m 30s
Question 364Question

Sırat-ı müstakim; her türlü aşırılıktan uzak, dengeli, ölçülü ve dosdoğru yol anlamına gelir. Bu yolun korunabilmesi için iki uç nokta olan ifrat ve tefritten uzak durularak itidal çizgisinin benimsenmesi gerekir.

Buna g��re, sol sütunda verilen dini yönelim ve davranış biçimlerini, sağ sütundaki kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dini hassasiyet gerekçesiyle evlenmeyi, et yemeyi ve uyumayı tamamen terk edip sürekli ibadetle meşgul olarak fıtrata ve sünnete aykırı bir aşırılığa yönelmek.
İnanç sahibi olduğunu iddia ettiği halde, dini değerleri hayatından tamamen uzaklaştırarak ibadet ve ahlak ilkelerini hiçe sayan bir gevşeklik ve ilgisizlik içinde bulunmak.
Yaratılış gayesine uygun olarak hem bedeni hem de ruhu gözeten; ibadette samimiyeti, ahlakta ise dürüstlüğü esas alarak aşır��lıklardan uzak, dengeli bir yaşam sürmek.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dini aşırılık 'ifrat' ile, dini sorumlulukları tamamen ihmal eden gevşeklik 'tefrit' ile, dengeli ve ölçülü yaşam ise 'itidal' kavramı ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; dini fıtrata aykırı şekilde aşırı uçlarda yaşamak ifratla, tamamen duyarsızlaşarak ihmal etmek tefritle, aşırılıklardan uzak dengeli yol ise itidalle eşleşir. Bu denge sırat-ı müstakimin temelidir.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki birinci tanım incelenir: Sürekli ibadet edip helal olan dünyevi nimetleri terk ederek fıtrata aykırı aşırılığa sapmak.
Bu durumun dini terminolojide dinde aşırı gitmeyi ifade eden 'İfrat' kavramı ile eşleştiği belirlenir.
İslam dininde ruhbanlık yasaklanmış olup dini yaşantıda sınırı aşmak ifrat olarak adlandırılır.
2
Sol sütundaki ikinci tanım incelenir: İnandığını söylemesine rağmen dini sorumlulukları ve ahlaki kuralları tamamen ihmal edip gevşeklik göstermek.
Bu durumun dini terminolojide sorumlulukları savsaklamayı ifade eden 'Tefrit' kavramı ile eşleştiği belirlenir.
Dinin emir ve yasaklarını uygulamada ihmalkarlık ve duyarsızlık göstermek tefrit kavramıyla açıklanır.
3
Sol sütundaki üçüncü tanım incelenir: Hem dünya hem ahiret dengesini kurarak, aşırılıklardan uzak, samimi ve dürüst bir yaşam sürmek.
Bu durumun her iki uç noktanın ortasında yer alan dengeyi, yani 'İtidal' kavramını ifade ettiği belirlenir.
Sırat-ı müstakim, ifrat ve tefrit gibi aşırılıklardan uzak durup itidal üzere yaşamayı gerektirir.

Key Concept

Sırat-ı Müstakim kavramının aşırılıklardan uzak (ifrat ve tefrit), dengeli (itidal) ve dosdoğru yol olma niteliği.
Estimated Time:1m 30s
Question 365Question

Aşağıda sol sütunda verilen coğrafi örnek cümleleri, sağ sütunda yer alan coğrafya biliminin ilgili ilkeleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dünyadaki aktif volkanların büyük bir kısmı Pasifik Ateş Çemberi adı verilen Büyük Okyanus kıyıları boyunca uzanmaktadır.
Sıcak ve nemli iklim bölgelerinde kimyasal çözünmenin şiddetli olması, toprak oluşum sürecini hızlandırmaktadır.
Gür otlakların bulunduğu alpin çayır alanlar��nda büyükbaş hayvancılığın gelişmesi, bu bölgelerde et ve süt işleme sanayisinin kurulmasını sağlamıştır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Büyük Okyanus kıyılarındaki aktif volkanların konumu dağılış ilkesiyle; sıcaklık ve nemin toprak oluşumunu hızlandırması nedensellik ilkesiyle; alpin çayırlar, hayvancılık ve et-süt sanayisi arasındaki zincirleme ilişki ise karşılıklı ilgi ilkesiyle eşleşmelidir.
Aktif volkanların Büyük Okyanus kıyılarında uzandığını ifade eden örnek dağılış ilkesine; iklimin toprak oluşumunu hızlandırdığını belirten örnek sebep-sonuç bağından ötürü nedensellik ilkesine; alpin çayırlarda hayvancılığın gelişip sanayiyi tetiklediğini belirten örnek ise olaylar arası bağdan dolayı karşılıklı ilgi ilkesine karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki ifadenin coğrafi niteliğini analiz etmek.
Cümlede aktif volkanların yeryüzünde nerede bulunduğu (Pasifik Ateş Çemberi) belirtilmiştir.
Yeryüzünde veya belirli bir bölgede coğrafi unsurların yatay ya da dikey konumlandırılmasını gösteren ilke dağılış ilkesidir.
2
İkinci cümledeki neden-sonuç ilişkisini tespit etmek.
Kimyasal çözünmenin şiddetli olması ve toprak oluşumunun hızlanması doğrudan sıcaklık ve nem koşullarının bir sonucu olarak gösterilmiştir.
Coğrafi olayların ortaya çıkış gerekçelerini açıklayan ilke nedensellik ilkesidir.
3
Üçüncü cümledeki çok boyutlu etkileşimi çözümlemek.
Otlak varlığının hayvancılığı, hayvancılığın da sanayi tesislerini etkilemesiyle unsurlar arası karşılıklı bir bağ kurulmuştur.
Farklı coğrafi olay ve faaliyetlerin birbirleriyle olan ilişkilerini inceleyen ilke karşılıklı ilgi (bağlantı) ilkesidir.

Key Concept

Coğrafya Biliminin İlkeleri (Dağılış, Nedensellik, Karşılıklı İlgi)
Question 366Question

Aşağıda verilen entüisyonist (sezgici) filozoflara ait kavramlar ile bu kavramların felsefi işlevlerini belirten açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Gazali'nin Kalp Gözü
Henri Bergson'un Sezgisi
Henri Bergson'un Zekası

Matches

Show answer & explanation

Answer

Gazali'nin Kalp Gözü kavramı akıl ve duyuların sınırlılığını aşan manevi aydınlanma açıklamasıyla; Henri Bergson'un Sezgisi yaşamın dinamik akışını ve süreyi doğrudan kavrayan yeti açıklamasıyla; Henri Bergson'un Zekası ise maddi dünyayı analiz edip dondurarak kavrayan yeti açıklamasıyla eşleşir.
Gazali'nin kalp gözü kavramı metafiziksel kesinliğe ve ilahi nura dayanırken, Bergson'un sezgisi zamanın gerçek akışı olan süreyi doğrudan yakalar. Bergson'un zekası ise pratik yaşamda fayda sağlamak üzere maddeyi donduran ve analiz eden araçsal bir yetidir.

Step-by-Step Solution

1
Gazali'nin bilgi felsefesindeki temel iddiası analiz edilir.
Gazali, duyuların ve mantıksal aklın insanı şüpheye düşürebileceğini, mutlak ve kesin bilgiye ancak 'kalp gözü' denilen manevi sezgi ve iç aydınlanmayla ulaşılabileceğini savunur. Bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.
Filozofun şüphe sürecinden kurtulup hakikate nasıl ulaştığını anlamak için.
2
Henri Bergson'un 'süre' (durée) ve 'sezgi' (intuition) kavramları incelenir.
Bergson'a göre gerçeklik sürekli bir oluştur, akıştır (süredir). Bunu kavramsal sınırlandırmalara gitmeden doğrudan, içeriden kavrayan yeti sezgidir. Bu durum üçüncü açıklama ile eşleşir.
Bergson'un dinamik gerçekliği kavrama yöntemini belirlemek için.
3
Henri Bergson'un 'zeka' (intelligence) kavrayışı değerlendirilir.
Bergson zekayı, statik olan maddeyi analiz etmeye yarayan, eylem ve pratik yaşam için tasarlanmış, akışı donduran bir yeti olarak tanımlar. Bu durum birinci açıklama ile eşleşir.
Bergson'un sezgi ve zeka arasındaki işlevsel farkı ortaya koymak için.

Key Concept

Entüisyonizm (Sezgicilik) temsilcileri Gazali ve Henri Bergson'un bilgi kaynaklarına yönelik görüşleri.
Question 367Question

Felsefi düşünceyi diğer bilgi türlerinden ve gündelik kabullerden ayıran, kendine özgü birtakım ayırt edici nitelikler bulunmaktadır. Bu nitelikler, felsefi sorgulamanın yöntemi ve yapısı hakkında bilgi verir.

Aşağıda sol sütunda felsefi düşünceye dair bazı örnek durumlar ve açıklamalar, sağ sütunda ise felsefi düşüncenin ayırt edici özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki açıklamaları sağ sütundaki doğru özelliklerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir filozofun, 'Bilgi nedir?' sorusuna cevap ararken zihninin dış dünyaya yönelmesinin ötesinde, kendi zihinsel süreçlerini ve bilgi iddialarını da sorgulaması; yani kendi düşünceleri üzerine yeniden düşünmesi.
Filozofların çağlar boyunca ortak insanlık sorunlarına yönelik ürettikleri çözümlerin birbirini çürütüp yok etmek yerine, birikerek zengin bir düşünce mirası ve çeşitlilik oluşturması.
Bir filozofun savunduğu ahlaki ilkeler ile siyasi görüşlerinin birbirini yalanlamaması, sistemindeki önermelerin mantıksal bir örüntü oluşturarak çelişki barındırmaması.
Felsefi iddiaların temellendirilmesinde mistik deneyimler, kişisel inançlar veya hisler yerine; akıl yürütme kurallarına, kanıtlara ve mantıksal gerekçelere dayanılması.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki açıklamalar sırasıyla Refleksiflik, Kümülatiflik, Tutarlılık ve Rasyonellik kavramlarıyla eşleşmelidir.
Filozofun kendi zihinsel süreçlerini incelemesi refleksiflik; fikirlerin zamanla yan yana birikmesi kümülatiflik; felsefi iddiaların çelişkisiz mantıksal bağlarla kurulması tutarlılık; gerekçelendirmede akıl ilkelerinin referans alınması ise rasyonellik özelliğini açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Birinci ifadedeki 'kendi düşünceleri üzerine yeniden düşünme' eylemini analiz ediniz.
Zihnin kendi eylemlerine ve ürettiklerine yönelmesi refleksif olma durumunu açıklar. Dolayısıyla birinci ifade refleksiflik ile eşleşir.
Filozofun bilgi üzerine bilgi üretmesi ve kendine yönelmesi refleksifliğin tanımıdır.
2
İkinci ifadedeki felsefi fikirlerin tarih içindeki ilerleme biçimini analiz ediniz.
Fikirlerin birbirini yok etmeden birikmesi felsefenin yığılımlı doğasını yani kümülatiflik özelliğini yansıtır. Dolayısıyla ikinci ifade kümülatiflik ile eşleşir.
Felsefi bilgi doğrusal ilerlemez, tarihsel süreçte birikerek genişler.
3
Üçüncü ifadedeki ahlaki ilkeler ve siyasi görüşlerin mantıksal uyumunu analiz ediniz.
Sistemdeki önermelerin çelişki barındırmaması ve mantıksal uyumu tutarlılık özelliğini ifade eder. Dolayısıyla üçüncü ifade tutarlılık ile eşleşir.
Bir felsefi sistemin gücü, kendi içindeki çelişkisizliğine ve argümanlarının tutarlılığına bağlıdır.
4
Dördüncü ifadedeki temellendirme yöntemini analiz ediniz.
Mistik ya da kişisel yollar yerine akıl yürütme kurallarına ve kanıtlara dayanma rasyonellik özelliğine aittir. Dolayısıyla dördüncü ifade rasyonellik ile eşleşir.
Felsefi iddiaların temeli akla ve mantıklı gerekçelendirmelere dayanmalıdır.

Key Concept

Felsefi Düşüncenin Ayırt Edici Özellikleri
Estimated Time:2m 0s
Question 368Question

Aşağıda verilen coğrafi özellikleri, karşılarındaki doğru kavram veya değerlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

3030^\circ Doğu meridyeninde yer alan bir merkez ile Başlangıç Meridyeni (00^\circ) arasındaki yerel saat farkı
Ardışık iki meridyen yayı arasındaki zaman farkı
Başlangıç Meridyeni'nin doğusunda yer alan yarım küre
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş yönüne bağlı olarak yerel saatin daha ileri olduğu yön

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirmeler sırasıyla şu şekildedir: 3030^\circ Doğu meridyeni farkı için 120120 dakika, iki meridyen arası zaman farkı için 44 dakika, Başlangıç Meridyeni'nin doğusu için Doğu Yarım Küre ve yerel saatin ileri olduğu yön için Doğu yönü.
Soruda yer alan tüm coğrafi tanımlar ve hesaplamalar temel coğrafya bilgileriyle tam uyumludur. Ardışık meridyenler arası zaman farkı 44 dakikadır, 3030^\circ boylam farkı 120120 dakikaya karşılık gelir, Greenwich'in doğusu Doğu Yarım Küre'dir ve Dünya'nın dönüş yönü nedeniyle yerel saat doğuda daha ileridir.

Step-by-Step Solution

1
Ardışık iki meridyen arasındaki zaman farkının belirlenmesi
Meridyenler arasındaki zaman farkının Dünya'nın her yerinde sabit ve 44 dakika olduğu belirlenir.
Matematiksel saat hesaplamalarında kullanılacak temel birimin tespit edilmesi.
2
Belirtilen boylamlar arasındaki zaman farkının hesaplanması
3030^\circ Doğu meridyeni ile Başlangıç Meridyeni (00^\circ) arasında 300=3030 - 0 = 30 boylam farkı vardır. 30×4=12030 \times 4 = 120 dakika fark bulunur.
Boylam derecesi bilinen bir meridyenin zaman farkının hesaplanması.
3
Yarım kürelerin konumuna göre adlandırılması
Başlangıç Meridyeni'nin doğu kısmında yer alan boylamların Doğu Yarım Küre'de yer aldığı belirlenir.
Coğrafi koordinat yönünün tespit edilmesi.
4
Dünya'nın günlük hareket yönüne bağlı olarak saat farkı yönünün bulunması
Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için güneşin daha erken doğduğu ve yerel saatin daha ileri olduğu yönün Doğu olduğu eşleştirilir.
Günlük hareketin yerel saat üzerindeki temel etkisinin anlaşılması.

Key Concept

Meridyenlerin özellikleri, boylam farkına bağlı yerel saat hesaplama ve yarım küre tanımları
Estimated Time:1m 30s
Question 369Question

Bilim ve felsefe, varlığı ele alırken farklı yöntem ve ilkeler benimser. Buna göre, sol sütunda verilen bilim ve felsefenin varlığa yaklaşım yöntemlerini, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Parçalara ayırma
Bütüncül yaklaşım
Olgusallık
Sorgulayıcılık

Matches

Show answer & explanation

Answer

Parçalara ayırma kavramı, bilimin varlığı fiziksel, kimyasal veya biyolojik alanlara bölerek analiz etmesiyle; bütüncül yaklaşım kavramı, felsefenin varlığı parçalamadan tümel olarak ele almasıyla; olgusallık ilkesi, bilimin dış dünyada gözlemlenebilir somut süreçleri incelemesiyle; sorgulayıcıl��k tavrı ise felsefenin varlığın özünü refleksif biçimde irdelemesiyle eşleşir.
Varlığı parçalara ayırarak inceleme bilime, bütüncül olarak ele alma felsefeye, olgusal süreçlerle sınırlı olma bilime, varlığın özünü ve ilk nedenlerini sorgulama ise felsefeye ait ayırt edici yöntemlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Parçalara ayırma kavramının tanımını belirleme
Bu kavram, bilimin varlığı bölümlere (fizik, kimya vb.) ayırarak incelemesini ifade eden açıklama ile eşleşir.
Bilim, varlığı bir bütün olarak değil, parçalara ayırarak ve kendi sınırlarını çizerek ele alır.
2
Bütüncül yaklaşım kavramının tanımını belirleme
Bu kavram, felsefenin varlığı parçalamadan tümel bir bakış açısıyla akılsal zeminde ele almasını ifade eden açıklama ile eşleşir.
Felsefe, bilimin aksine varlığın tamamını kuşatan bir bakış açısına (tümelliğe) sahiptir.
3
Olgusallık kavramının tanımını belirleme
Bu kavram, bilimin dış dünyada gözlemlenebilir, deneysel süreçlerle sınırlı olmasını belirten açıklama ile eşleşir.
Bilim yalnızca olgusal olanı, yani deneye ve gözleme konu olabilen gerçekliği inceler.
4
Sorgulayıcılık kavramının tanımını belirleme
Bu kavram, felsefenin varlığın tözünü ve ilk nedenlerini refleksif düşünme ile sorgulamasını ifade eden açıklama ile eşleşir.
Felsefe, varlığı dogmatik bir şekilde kabul etmek yerine şüpheci ve sorgulayıcı bir yaklaşımla temellendirir.

Key Concept

Bilim ve felsefenin varlığı ele alış yöntemleri ve aralarındaki farklar
Estimated Time:2m 0s
Question 370Question

Aşağıda sol sütunda felsefi düşüncenin ayırt edici özellikleri, sağ sütunda ise bu özellikleri örneklendiren felsefi tutum veya durumlar verilmiştir. Sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun durumlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Refleksiflik
Kümülatiflik
Tutarlılık
Eleştirellik

Matches

Show answer & explanation

Answer

Refleksiflik felsefi iddiaların tekrar sorgulanmasıyla, kümülatiflik fikirlerin birikerek miras oluşturmasıyla, tutarlılık çelişki barındırmamayla, eleştirellik ise kabullerin akıl süzgecinden geçirilmesiyle eşleşir.
Felsefi düşüncenin özellikleri ile bu özellikleri somutlaştıran durumlar doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Refleksiflik, zihnin kendi ürettiği bilgi ve düşünceler üzerine yeniden yönelerek onları sorgulamasıdır; bu nedenle filozofun kendi iddialarını tekrar sorgulamasıyla eşleşir. Kümülatiflik felsefi bilginin üst üste yığılmasıdır. Tutarlılık çelişmezliktir. Eleştirellik ise akıl süzgecinden geçirmedir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramların tanımlarını ve temel felsefi anlamlarını belirleyin.
Refleksiflik (düşünce üzerine düşünme), kümülatiflik (yığılımlılık), tutarlılık (çelişmezlik) ve eleştirellik (sorgulayıcı süzgeç) kavramları tanımlanır.
Durumlarla kavramları doğru eşleştirebilmek için kavramsal çerçevenin netleştirilmesi gerekir.
2
Sağ sütundaki durumları felsefi özelliklerle ilişkilendirin.
Filozofun kendi iddialarını sorgulaması refleksifliğe; fikirlerin birikmesi kümülatifliğe; çelişmeme durumu tutarlılığa; akıl süzgecinden geçirme ise eleştirelliğe karşılık gelir.
Felsefi düşüncenin ayırt edici özelliklerinin somut örneklerle doğru şekilde örtüştürülmesi sağlanır.

Key Concept

Felsefi Düşüncenin Ayırt Edici Özellikleri
Estimated Time:2m 0s
Question 371Question

Türkiye’nin mutlak (matematik) konumuna ait bazı coğrafi özellikler ve bunların sonucunda ortaya çıkan durumlar aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki mutlak konum özelliklerini sağ sütundaki doğru coğrafi sonuçlar ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

364236^\circ - 42^\circ Kuzey Enlemleri
264526^\circ - 45^\circ Doğu Boylamları
Kuzey Yarım Küre'nin Orta Kuşağı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kuzey enlem dereceleri enlem etkisiyle güneş ışınlarının düşme açısının daralmasını; doğu boylam dereceleri boylam farkından kaynaklanan yerel saat farkını; Orta Kuşak ise yıl içinde dört mevsimin belirgin yaşanmasını açıklar.
Türkiye'nin mutlak konum koordinatlarının coğrafi sonuçları doğru biçimde eşleştirilmiştir: Kuzey enlem dereceleri güneş açısının kuzeye doğru daralmasını, doğu boylam dereceleri yerel saat farkını ve Orta Kuşak ise dört mevsimin belirgin yaşanmasını belirler.

Step-by-Step Solution

1
Enlem derecelerinin etkisini analiz etme
364236^\circ - 42^\circ Kuzey enlemleri, Türkiye'nin güneyinden kuzeyine doğru gidildikçe güneş ışınlarının düşme açısının daralmasına neden olur.
Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının geliş açısı küçülür.
2
Boylam derecelerinin etkisini analiz etme
264526^\circ - 45^\circ Doğu boylamları, en doğu ile en batı arasında 1919 meridyenlik fark ve dolayısıyla 7676 dakikalık yerel saat farkı yaratır.
İki meridyen arasındaki zaman farkı sabittir ve 44 dakikadır (19×4=7619 \times 4 = 76).
3
Matematiksel iklim kuşağının etkisini analiz etme
Orta Kuşak enlemlerinde bulunmak, Türkiye'de yıl boyunca dört mevsimin belirgin olarak yaşanmasını sağlar.
Orta kuşak, güneş ışınlarının yıl içindeki geliş açısının belirgin şekilde değiştiği 306030^\circ - 60^\circ enlemleri arası bölgedir.

Key Concept

Türkiye'nin Mutlak (Matematik) Konumu ve Sonuçları
Estimated Time:1m 0s
Question 372Question

Felsefi düşüncenin bazı ayırt edici özellikleri ve bu özellikleri açıklayan durumlar aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki örnek durumlar ile sağ sütundaki felsefi özellikleri doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir düşünürün, bilginin imkânı üzerine geliştirdiği kendi kuramını yeni baştan sorgulayarak düşüncesini kendi üzerine yöneltmesi.
Felsefe tarihinin, İlk Çağ'dan günümüze kadar farklı filozofların görüşlerinin üst üste yığılmasıyla zenginleşen bir bütün oluşturması.
Filozofun, görüşlerini ortaya koyarken sezgi ve inançların ötesinde, mantıksal argümanlar ve akılsal temellendirmeler kullanması.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci durum refleksif olma özelliğiyle, ikinci durum kümülatif olma özelliğiyle, üçüncü durum ise rasyonel olma özelliğiyle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; düşüncenin kendi üzerine yönelmesini içeren birinci durum refleksif olmayla, felsefi bilginin üst üste yığılmasını anlatan ikinci durum kümülatif olmayla, akla ve mantığa dayanmayı ifade eden üçüncü durum ise rasyonel olmayla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durumun incelenmesi
Durumda 'düşüncenin kendi üzerine yönelmesi' vurgulanmaktadır. Bu durum felsefede refleksiflik ile tanımlanır.
Refleksiflik, zihnin kendi etkinlikleri, düşünceleri ve bilgileri üzerine yeniden dönüp düşünmesi demektir.
2
İkinci durumun incelenmesi
Durumda 'farklı filozofların görüşlerinin üst üste yığılması' ifade edilmektedir. Bu durum kümülatiflik ile eşleşir.
Kümülatif olma, felsefedeki bilginin tek bir çizgi üzerinde ilerlemek yerine yığılarak, birikerek gelişmesini anlatır.
3
Üçüncü durumun incelenmesi
Durumda 'mantıksal argümanlar ve akılsal temellendirmeler kullanılması' belirtilmiştir. Bu durum rasyonellik ile eşleşir.
Rasyonel olma, felsefi düşüncenin akıl ve mantık ilkelerine uygun olarak temellendirilmesi anlamına gelir.

Key Concept

Felsefi Düşüncenin Özellikleri (Refleksiflik, Kümülatiflik, Rasyonellik)
Estimated Time:1m 30s
Question 373Question

Aşağıdaki tabloda verilen filozof tutumları ve felsefi senaryoları, felsefi düşüncenin sağ sütunda yer alan ilgili ayırt edici özellikleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir siyaset felsefecisinin, toplumsal sözleşme teorisini kurarken bireysel özgürlükleri temel alıp, teorinin ilerleyen aşamalarında devlet otoritesini bu özgürlükleri tamamen ortadan kaldıracak biçimde yapılandırmaktan kaçınması.
İlk Çağ'da Platon'un devlet üzerine sorduğu sorulara, Yeni Çağ'da Hobbes'un, Aydınlanma Dönemi'nde ise Rousseau'nun kendi tarihsel koşulları içinde yeni boyutlar kazandırarak cevap aramaya devam etmesi.
Bir epistemoloğun, insan zihninin dış dünyayı algılama biçimlerini incelerken, kendi yaptığı bu inceleme faaliyetinin sınırlarını ve doğruluğunu da sorgulama konusu yapması.
Bir etik teorisyeninin, ödev ahlakına dayalı kurallarını inşa ederken, coğrafi sınırları veya kültürel kodları aşarak, tüm insanlık için bağlayıcı ilkeler tasarlaması.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki durumların sırasıyla tutarlılık, kümülatiflik, refleksiflik ve evrensellik özellikleri ile eşleşmesi gerekir.
Filozofun toplumsal sözleşme teorisinde çelişkilerden kaçınması tutarlılık, devlet sorunsalının tarihsel süreçte üst üste yığılarak tartışılması kümülatiflik, epistemoloğun kendi bilme yetisini sorgulaması refleksiflik ve etik ilkelerin tüm insanlığı kapsayacak şekilde tasarlanması ise evrensellik özellikleri ile tam olarak eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durumun analizi
Durum I'de siyaset felsefecisinin başlangıçtaki özgürlük vurgusuyla sonradan tasarlayacağı devlet yapısının çelişmemesine çalışması, düşüncedeki iç çelişkisizliği yani tutarlılık özelliğini hedefler.
Çelişkiden kaçınma ve mantıksal uyum tutarlılıkla ilişkilidir.
2
İkinci durumun analizi
Durum II'de Platon, Hobbes ve Rousseau gibi farklı çağlardaki filozofların devlet konusunu birbirlerinin fikirlerine dayanarak ve yığılarak devam ettirmesi kümülatiflik özelliğine işaret eder.
Bilgilerin üst üste birikmesi kümülatifliği gösterir.
3
Üçüncü durumun analizi
Durum III'te zihnin dış dünyayı anlarken kendi anlama sürecini ve araçlarını da mercek altına alması, düşüncenin kendine yönelmesi olan refleksiflik özelliğidir.
Düşünce üzerine düşünme eylemi refleksif olma ile tanımlanır.
4
Dördüncü durumun analizi
Durum IV'te etik teorisyeninin coğrafi ve kültürel sınırları aşarak tüm insanlık için kurallar tasarlaması evrensellik özelliğiyle örtüşür.
Tüm insanlığa yönelik olma ve genelgeçerlilik iddiası evrenselliktir.

Key Concept

Felsefi Düşüncenin Ayırt Edici Özellikleri
Estimated Time:2m 30s
Question 374Question

Atmosferin farklı katmanları, içerdikleri gazlar ve fiziksel koşullar nedeniyle kendilerine özgü özelliklere sahiptir. Aşağıda verilen atmosfer katmanlarını, bu katmanlarda gerçekleşen temel olaylar veya özelliklerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Troposfer
Stratosfer
Mezosfer
Termosfer

Matches

Show answer & explanation

Answer

Troposfer - Su buharının tamamına yakınının bu katmanda bulunması nedeniyle iklim olaylarının gerçekleşmesi; Stratosfer - Güneş'ten gelen ultraviyole ışınlarının büyük kısmının emilmesiyle sıcaklığın yükselmesi; Mezosfer - Uzaydan gelen gök taşlarının sürtünme etkisiyle yanarak parçalanması; Termosfer - Gazların iyonlaşmış halde bulunması sayesinde radyo dalgalarını yansıtması.
Doğru eşleştirmede, troposfer su buharı ve iklim olaylarıyla; stratosfer ozon tabakası, ultraviyole ışınlarının emilimi ve dikey hava hareketlerinin olmamasıyla; mezosfer gök taşlarının parçalanmasıyla; termosfer ise iyonlaşma, kutup ışıkları ve radyo dalgalarının yansımasıyla eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Troposfer katmanının temel özelliğini belirlemek
Troposfer, su buharını bulunduran tek katman olduğu için iklim olaylarının yaşandığı katmandır.
Su buharının büyük bir kısmı yer çekiminin etkisiyle troposferde toplanmıştır.
2
Stratosfer katmanının özelliklerini incelemek
Stratosfer, ozon tabakasına ev sahipliği yapar ve ultraviyole ışınlarını süzerek dikey hava hareketlerinin oluşmasını engeller.
Ozon gazı ultraviyole ışınlarını emerek katmanda sıcaklık terselmesine ve kararlılığa yol açar.
3
Mezosfer katmanının koruyucu işlevini belirlemek
Mezosfer, Dünya'ya yönelen gök taşlarını sürtünmeyle yakarak parçalar.
Bu katmandaki gaz yoğunluğu, uzaydan gelen hızlı cisimleri yakacak seviyede sürtünme oluşturur.
4
Termosfer katmanının elektriksel özelliklerini belirlemek
Termosfer gazların iyonlaşmasıyla radyo dalgalarını yansıtar ve kutup ışıklarını oluşturur.
Seyreltik gazlar Güneş'ten gelen yüksek enerjili ışınlarla iyonlarına ayrışır.

Key Concept

Atmosferin her katmanının kendine özgü fiziksel ve kimyasal özellikleri bulunması ve bu özelliklerin coğrafi olayları doğrudan etkilemesi.
Question 375Question

Sol sütunda felsefi düşüncenin ayırt edici bazı özellikleri, sağ sütunda ise felsefe tarihinden bu özellikleri örneklendiren tarihsel tutumlar veya durumlar verilmiştir. Sol sütundaki özellikleri, sağ sütundaki en uygun durumla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Rasyonellik
Refleksiflik
Kümülatiflik
Tutarlılık

Matches

Show answer & explanation

Answer

Rasyonellik özelliği Descartes'ın mantıksal analiz ve zihinsel akıl yürütme ilkelerini temel almasıyla; refleksiflik Locke'un doğrudan dış dünyayı değil bilme eyleminin sınırlarını konu edinmesiyle; kümülatiflik çağdaş etik tartışmalarında tarihsel ahlak teorilerinin elenip gitmeden üst üste yığılmasıyla; tutarlılık ise Spinoza'nın felsefi kabulleri ile sonuçları arasında çelişki barındırmayan mantıksal bir örgü kurmasıyla eşleşir.
Eşleştirmenin doğru yapılabilmesi için felsefi düşüncenin temel niteliklerinin tarihsel örneklerle uyumlandırılması gerekir. Rasyonellik Descartes'ın akıl yürütme yöntemiyle, refleksiflik Locke'un bilgi üzerine düşünmesiyle, kümülatiflik ahlak teorilerinin tarih boyunca birikmesiyle, tutarlılık ise Spinoza'nın mantıksal uyumuyla tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen kavramların tanımlarını ve felsefi düşüncedeki karşılıklarını belirleme.
Rasyonellik akla dayanma, refleksiflik düşünce üzerine düşünme, kümülatiflik yığılma ve birikme, tutarlılık ise çelişkisizlik anlamına gelir.
Eşleştirmeyi doğru yapabilmek için felsefi düşüncenin ayırt edici özelliklerinin temel anlamlarını bilmek gerekir.
2
Tarihsel filozof örneklerini analiz ederek uygun kavramlarla ilişkilendirme.
Descartes'ın akla dayanması rasyonellik ile; Locke'un bilmeyi sorgulaması refleksiflik ile; etik kuramların tarih boyunca birikmesi kümülatiflik ile; Spinoza'nın çelişkisizliği tutarlılık ile eşleşir.
Tarihsel örnekler, kavramların teorik tanımlarının somut uygulamalarıdır.

Key Concept

Felsefi düşüncenin ayırt edici özellikleri (rasyonellik, refleksiflik, kümülatiflik, tutarlılık) ve bunların tarihsel/felsefi metinlerdeki yansımaları.
Estimated Time:2m 0s
Question 376Question

Aşağıda pragmatizm (faydacılık) akımının bilgi felsefesindeki bazı temel kavramları ve bu kavramların epistemolojik açıklamaları verilmiştir. Sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Enstrümantalizm (Aletçilik)
Radikal Empirizm (Köktenci Deneycilik)
Düşüncenin "Nakit Değeri" (Cash-value)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Enstrümantalizm kavramı zihin ve bilginin sorun çözme araçları olduğunu savunan açıklamayla; Radikal Empirizm kavramı ilişkilerin de doğrudan deneyimlenebilir olduğunu belirten açıklamayla; Düşüncenin "Nakit Değeri" kavramı ise doğruluğun pratik sonuçlar ve somut fayda ile ölçülmesi gerekti��ini savunan benzetmeyle eşleşir.
Eşleştirmenin doğru biçimde tamamlanması, pragmatizmin iki büyük temsilcisi olan William James ve John Dewey'nin epistemolojik kuramlarının temel terimsel ayrımlarına dayanmaktadır. Enstrümantalizm (aletçilik) Dewey'ye aittir ve düşünceleri araç kabul eder. Radikal empirizm James'in deneyim ilişkilerini içeren felsefi tutumudur. Düşüncenin nakit değeri ise James'in doğruluğun pratik sonuçlara dayalı somut karşılığını ifade eden metaforudur.

Step-by-Step Solution

1
John Dewey'nin enstrümantalizm (aletçilik) felsefesini analiz etmek.
Enstrümantalizm, düşünce ve kavramları eylemde karşılaşılan sorunları çözmeye yarayan birer alet/araç olarak tanımladığı için sol sütundaki birinci madde sağ sütundaki ikinci maddeyle eşleşir.
Enstrümantalizmin temel savı, bilginin pratik yaşamda sorun çözücü bir araç olmasıdır.
2
William James'in radikal empirizm görüşünü değerlendirmek.
Radikal empirizm, saf deneyimi temel alarak deneyimin içindeki ilişkileri de doğrudan deneyimlenebilir ögeler olarak görür ve aşkın metafizik açıklamalara karşı çıkar; bu nedenle sol sütundaki ikinci madde sağ sütundaki üçüncü maddeyle eşleşir.
James, radikal empirizm kuramında ilişkilerin de doğrudan tecrübe edildiğini savunur.
3
William James'in düşüncenin 'nakit değeri' metaforunu incelemek.
James'in nakit değer (cash-value) kavramı, soyut fikirlerin eylemdeki karşılığını ve pratik sonuçlarını ölçüt aldığı için sol sütundaki üçüncü madde sağ sütundaki birinci maddeyle eşleşir.
Bu metafor doğruluğun somut hayatta ne işe yaradığına odaklanır.

Key Concept

Pragmatizm (Faydacılık)
Question 377Question

Aşağıda ahlaki eylemde özgürlük problemine dair verilen felsefi argümanlar ile bu argümanların temsil ettiği felsefi görüşleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İnsanın eylemleri, fiziksel, psikolojik ve toplumsal yasaların zorunlu birer sonucudur; dolayısıyla bireyin ahlaki seçimleri içsel ve dışsal nedenler tarafından önceden belirlenmiştir.
Birey, ahlaki bir ikilem karşısında akli yetilerini geliştirip bilgi dağarcığını zenginleştirdiği ölçüde kendi iradesini kurallara bağlama gücü kazanır ve bu sayede eylemlerinde özgürleşir.
Ahlaki karar alma sürecinde insanı kısıtlayan hiçbir devlet veya otorite kabul edilemez; çünkü her birey kendi değerlerini inşa etme ve eylemlerini hiçbir dışsal müdahale olmaksızın seçme hakkına sahiptir.
İnsan eylemlerinin ve kararlarının arkasında yatan hiçbir nedensel belirleyici etken yoktur; irade, ahlaki durumlarda tamamen serbest ve nedensiz bir seçme gücüne sahiptir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleşme şu şekilde gerçekleşmelidir: Belirlenmişlik tezi determinizmle, akli yetilerin geliştirilmesi ve ahlaki özerklik otodeterminizmle, devlet ve otorite karşıtı bireysel özgürlük libertaryenizmle, iradenin nedensiz seçme gücü ise indeterminizmle eşleşir.
Felsefi argümanlardaki anahtar ifadeler analiz edildiğinde; belirlenmişlik vurgusu determinizmle, akli gelişimle gelen ahlaki özerklik otodeterminizmle, her türlü kurumsal otoritenin reddi libertaryenizmle ve eylemlerin nedensiz olduğu savunusu indeterminizmle birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Argümanlardaki anahtar kavramları analiz etme
Belirlenmişlik, akli gelişimle gelen özerklik, otorite kısıtlamalarının reddi ve iradenin nedensiz serbestliği kavramları saptanmıştır.
Her felsefi görüşün özgürlük problemine yaklaşımındaki temel ayrım noktalarını saptamak gerekir.
2
Kavramları uygun felsefi görüşlerle ilişkilendirme
Birinci argüman determinizm, ikinci argüman otodeterminizm, üçüncü argüman libertaryenizm, dördüncü argüman ise indeterminizm ile doğru şekilde ilişkilendirilmiştir.
Ahlak felsefesindeki özgürlük yaklaşımlarının temel tezleri ile örtüşen örnek durumları eşleştirmek gerekir.

Key Concept

Ahlaki Eylemde Özgürlük Problemi kavramlarının felsefi argümanlar üzerinden ayırt edilmesi
Estimated Time:2m 0s
Question 378Question

Aşağıda sol sütunda verilen varlık felsefesine ait kavramsal belirlemeler ile sağ sütundaki açıklamaları ve örnek soruları doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Ontolojinin (varlıkbilim) genel inceleme konusu
Metafiziğin (doğaötesi) genel inceleme konusu
Ontoloji disiplinine ait bir soru örneği
Metafizik disiplinine ait bir soru örneği

Matches

Show answer & explanation

Answer

Ontolojinin genel konusu var olmak bakımından var olan her şeyle eşleşir; metafiziğin konusu fiziksel evrenin ötesindeki aşkın gerçekliklerle eşleşir; ontolojik soru örneği varlığın temelindeki ana madde sorgulamasıyla eşleşir; metafiziksel soru örneği ise ruhun ölümden sonraki akıbeti sorgulamasıyla eşleşir.
Ontolojinin genel inceleme konusu, var olan her şeyi var olmak bakımından ele alan açıklamayla; metafiziğin inceleme konusu, doğaüstü ve aşkın alanı inceleyen açıklamayla; ontolojik soru, arkhe sorgulamasıyla; metafiziksel soru ise ruhun ölümsüzlüğü sorgulamasıyla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Ontolojinin tanımını belirleyerek uygun açıklamayla eşleştirme.
Ontolojinin var olan her şeyi varlık olmak bakımından incelediği belirlenerek birinci sağ ögeyle eşleştirilir.
Ontoloji ile metafizik arasındaki kapsam farkını ortaya koymak.
2
Metafiziğin tanımını belirleyerek uygun açıklamayla eşleştirme.
Metafiziğin duyular dışı, doğaüstü ve aşkın olanı ele aldığı saptanarak ikinci sağ ögeyle eşleştirilir.
Metafiziğin fiziksel gerçekliği aşan yapısını tanımlamak.
3
Soru örneklerini yöneldikleri felsefi problemlere göre sınıflandırma.
Varlığın özünü/maddesini soran sorunun ontolojik, ruhun ölümsüzlüğünü soran sorunun ise metafiziksel olduğu tespit edilerek sırasıyla üçüncü ve dördüncü ögelerle eşleştirilir.
Soruların incelediği konuların somut/soyut ya da fiziksel/fizikötesi olma durumunu ayırt etmek.

Key Concept

Ontoloji ile metafizik arasındaki en temel fark, ontolojinin genel olarak var olan her şeyi (somut ve soyut) konu edinmesine karşın, metafiziğin yalnızca duyusal dünyanın ötesindeki fizikötesi, aşkın ve doğaüstü konuları ele almasıdır.
Question 379Question

Karstik bölgelerde suyun etkisiyle çözünebilen kayaçlar üzerinde kimyasal aşınım ve birikim süreçlerine bağlı olarak çe��itli yer şekilleri oluşmaktadır. Aşağıda verilen karstik yer şekillerini, bu yer şekillerine ait doğru tanımlayıcı özelliklerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Lapya
Polye
Obruk
Traverten

Matches

Show answer & explanation

Answer

Lapya - en küçük boyutlu oluklar; Polye - en büyük karstik düzlükler; Obruk - çökmeyle oluşan dik kenarlı kuyular; Traverten - basamaklı birikim yapıları.
Karstik yer şekilleri oluşum süreçlerine (aşınım/birikim) ve boyut hiyerarşilerine göre sınıflandırıldığında; Lapya en küçük oluk şeklindeki aşınım, Polye en büyük aşınım ovası, Obruk tavan çökmesiyle oluşan dikey kuyu ve Traverten kalsiyum karbonat birikmesiyle oluşan basamaklı yapıdır.

Step-by-Step Solution

1
Karstik aşınım şekillerinin boyutlarına göre sınıflandırılması ve en küçük şeklin belirlenmesi.
Lapya, kimyasal çözünmeyle oluşan birkaç santimetre ile birkaç metre arasındaki en küçük karstik aşınım şeklidir.
Lapya teriminin tanımını boyut ve özellik temelinde doğru kavramak.
2
En büyük karstik aşınım düzlüğünün belirlenmesi.
Polye (gölova), dolin ve uvalaların birleşmesiyle oluşan en geniş karstik düzlüktür, tarımsal faaliyetlere uygundur.
Karstik ovaların geniş ölçekli tarım alanları sağladığını bilmek.
3
Çökme mekanizmasına bağlı derin karstik kuyunun belirlenmesi.
Obruk, mağara tavanlarının çökmesiyle oluşan derin dikey boşluklardır.
Obrukların oluşumundaki mekanik çökme sürecini kavramak.
4
Karstik birikim (çökelme) şeklinin ayırt edilmesi.
Traverten, kalsiyum karbonatın çökelmesiyle oluşan basamaklı birikim şeklidir.
Aşınım şekilleri ile birikim şekillerini birbirinden ayırt etmek.

Key Concept

Karstik aşınım ve birikim şekillerinin ayırt edici özellikleri ve oluşum süreçleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 380Question

Aşağıda ahlak felsefesinde evrensel ahlak yasasının varlığını reddeden görüşler ve bu görüşlerin temel argümanları verilmiştir. Bu felsefi görüşleri ilgili argümanlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Egoizm (Thomas Hobbes)
Hedonizm (Epiküros)
Nihilizm (Friedrich Nietzsche)
Anarşizm (Max Stirner)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Egoizm 'bireyin sadece kendi çıkarını araması', Hedonizm 'hazların değişkenliği ve bireyselliği', Nihilizm 'tüm geleneksel ahlaki değerlerin reddi', Anarşizm ise 'özgürlüğü kısıtlayan her türlü otorite ve kuralın dışlanması' argümanlarıyla eşleşir.
Eşleştirme, ahlak felsefesinde evrensel ahlak yasasını reddeden dört ana akımın (Egoizm, Hedonizm, Nihilizm, Anarşizm) kendi özgün tanımları ve gerekçeleriyle tam uyum sağlamaktadır. Egoizm kendi çıkarını aramayı, Hedonizm hazzın kişiselliğini, Nihilizm değerlerin hiçe sayılmasını, Anarşizm ise her türlü otorite karşıtlığını merkeze alarak evrensel yasayı yadsır.

Step-by-Step Solution

1
Egoizm akımının ahlak felsefesindeki temel iddiası tespit edilir.
Egoizm bencillik demektir ve insanın yalnızca kendi çıkarını aradığı argümanını içerir. Bu durum, bencil doğa ve genelgeçer yasa yoksunluğunu belirten ifadeyle eşleşir.
Egoizmin ahlak yasasını reddetme gerekçesini bulmak.
2
Hedonizm akımının ahlak felsefesindeki temel iddiası tespit edilir.
Hedonizm hazcılık demektir ve ahlaki eylemi hazza dayandırır. Haz bireysel olduğundan evrensel yasayı reddeden ifadeyle eşleşir.
Hedonizmin ahlak yasasını reddetme gerekçesini bulmak.
3
Nihilizm akımının ahlak felsefesindeki temel iddiası tespit edilir.
Nihilizm hiççilik demektir ve geleneksel tüm değerlerin, kuralların reddini içerir. Bu durum, geleneksel değerlerin temelsiz olduğunu ve reddedildiğini belirten ifadeyle eşleşir.
Nihilizmin ahlak yasasını reddetme gerekçesini bulmak.
4
Anarşizm akımının ahlak felsefesindeki temel iddiası tespit edilir.
Anarşizm otoritesizlik demektir ve insan özgürlüğünü kısıtlayan ahlak dahil her otoriter yapıyı reddeder. Bu durum, devlet ve ahlak gibi otoriter yapıların reddini belirten ifadeyle eşleşir.
Anarşizmin ahlak yasasını reddetme gerekçesini bulmak.

Key Concept

Evrensel Ahlak Yasasını Reddeden Görüşler
PreviousPage 19 / 53Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin