All practice questions

6755 questions

Question 381Question

Karahanlılar, Türklerin yoğun olarak yaşadığı Batı ve Doğu Türkistan coğrafyasında kurulmuş; y��netici kadrosu, ordusu ve halkının tamamına yakını Türklerden oluşmuştur. Bu durum, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen devlet yönetiminde ikili teşkilat gibi eski Türk geleneklerini sürdürmelerine ve Türkçeyi (Hakaniye lehçesi) resmi dil olarak ilan etmelerine olanak tanımıştır. Buna karşılık Gazneliler; Afganistan, Horasan ve Kuzey Hindistan gibi etnik ve kültürel açıdan son derece kozmopolit bir coğrafyada egemenlik kurmuşlardır. Yönetici kadro ve ordu çekirdeği Türk olmasına rağmen, bürokraside Fars kâtipleri görevlendirmiş, resmi dil olarak Farsçayı, bilim dili olarak ise Arapçayı benimsemişlerdir. Ancak her iki devlette de hükümdarların meşruiyetlerini Abbasi halifesine onaylatmaları ve veraset mücadeleleri devam etmiştir.

Bu bilgilere göre, Karahanlılar ve Gazneliler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Gaznelilerin resmi dil olarak Farsçayı, ordu ve sarayda ise Türkçeyi tercih etmesi; imparatorluk sınırları içindeki farklı etnik grupları asimile ederek homojen bir Türk ulus devleti kurma hedefine yöneliktir.

Answer

Gaznelilerin resmi dil olarak Farsçayı, ordu ve sarayda ise Türkçeyi tercih etmesi; imparatorluk sınırları içindeki farklı etnik grupları asimile ederek homojen bir Türk ulus devleti kurma hedefine yöneliktir.
Gaznelilerin çok dilli yapısı (resmi yazışmalarda Farsça, bilimde Arapça, orduda Türkçe) kuruldukları kozmopolit coğrafyanın ve bürokratik ihtiyaçların bir sonucudur. Orta Çağ Türk-İslam devletlerinde, modern çağın bir unsuru olan 'homojen ulus devlet yaratma' veya 'etnik grupları asimile etme' gibi politikalar ve hedefler bulunmamaktadır. Dolayısıyla Gaznelilerin bu uygulamalarının asimilasyon amaçlı olduğunu iddia eden seçenek söylenemez ve doğru yanıttır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki Karahanlılar ve Gaznelilerin coğrafi, demografik ve idari yapılarına dair bilgileri analiz etme.
Karahanlıların Türkistan coğrafyasında homojen bir Türk nüfusuna sahip olduğu, Gaznelilerin ise Afganistan-Hindistan hattında çok uluslu ve kozmopolit bir yapıda kurulduğu belirlenir.
Metindeki temel karşılaştırma noktasını anlamak ve devletlerin yapısal özelliklerini kavramak için gereklidir.
2
Devletlerin dil ve yönetim politikalarını bu demografik yapılarla ilişkilendirme.
Karahanlılar homojen yapıları sayesinde Türkçeyi resmi dil yapmış ve eski Türk geleneklerini korumuştur. Gazneliler ise çok uluslu yapıları gereği bürokraside Farsçayı, bilimde Arapçayı kullanmak durumunda kalmıştır.
Seçeneklerdeki dil ve kültür çıkarımlarının doğruluğunu test etmek için gereklidir.
3
Seçeneklerde yer alan iddiaları tarihsel gerçeklik ve anakronizm hatası yönünden değerlendirme.
Orta Çağ Türk-İslam devletlerinde modern anlamda homojen bir ulus devlet kurma veya etnik grupları asimile etme gibi bir hedefin olmadığı, bu tür politikaların modern dönem ulusçuluk fikirlerine ait olduğu anlaşılır.
Gaznelilerin dil politikalarının asimilasyon ve ulus devlet kurma amacı taşıdığı yönündeki yanlış yargıyı tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

İlk Türk-İslam devletlerinde devlet yapısı, demografi ve kültürel kimlik ilişkisi
Question 382Question

Aşağıda sol sütunda ünlü türemesinin görüldüğü bazı sözcükler, sağ sütunda ise bu ses olayının gerçekleşme şekline dair açıklamalar yer almaktadır. Sol sütundaki sözcükleri sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

daracık
yapayalnız
gencecik

Matches

Show answer & explanation

Answer

"daracık" sözcüğü "Sözcüğe küçültme eki getirilirken sadece ünlü türemesi gerçekleşmiştir" açıklamasıyla; "yapayalnız" sözcüğü "Sözcüğün pekiştirilmesi sırasında türeme gerçekleşmiştir" açıklamasıyla; "gencecik" sözcüğü ise "Sözcüğe küçültme eki getirilirken hem ünlü türemesi hem de ünsüz yumuşaması gerçekleşmiştir" açıklamasıyla eşleşmektedir.
Eşleştirmede her sözcük kendi yapısal gelişimine uygun açıklamayla eşleşmiştir: "daracık" sözcüğünde yalnızca küçültme eki alırken ünlü türemesi ("a") gerçekleşmiştir; "yapayalnız" sözcüğü pekiştirme öbeği kurulurken türeme ("a") yaşamıştır; "gencecik" ise küçültme eki alırken hem ünlü türemesi ("e") hem de kök sonundaki "ç" sesinin "c"ye dönüşmesiyle ünsüz yumuşaması olaylarını bir arada barındırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
"daracık" sözcüğünün kökünü ve aldığı eki belirleyiniz.
Sözcük kökü "dar"dır. Bu köke küçültme işlevi veren "-cık" eki eklenmiştir. Eklenme sırasında kök ile ek arasında "a" sesi türemiştir.
Küçültme eki esnasında meydana gelen tekil ünlü türemesi durumunu saptamak.
2
"yapayalnız" sözcüğünün yapısını ve oluşum biçimini inceleyiniz.
Sözcük "yalnız" kelimesinin pekiştirilmiş halidir. Pekiştirme hecesi "yap-" ile kelime arasına "a" ünlüsü dahil olmuştur.
Pekiştirme yoluyla oluşan ünlü türemesini belirlemek.
3
"gencecik" sözcüğünün kökünü, aldığı eki ve ses değişimlerini inceleyiniz.
Sözcük kökü "genç"tir. Küçültme eki "-cik" eklenirken araya "e" ünlüsü girmiş (ünlü türemesi) ve kök sonundaki sert "ç" sesi yumuşayarak "c"ye dönüşmüştür (ünsüz yumuşaması).
Aynı sözcükte birden fazla ses olayının (türeme ve yumuşama) bir arada gerçekleştiği durumu tespit etmek.

Key Concept

Ünlü Türemesi
Estimated Time:1m 0s
Question 383Question

Gazeteci:
(I) ----

Çevirmen:
Bir dilin söz dağarcığı, o dili konuşan toplumun tarihsel deneyimlerinin, coğrafya ile kurduğu ilişkinin ve hatta iklimin doğrudan bir yansımasıdır. Dolayısıyla bir kelimenin başka bir dildeki birebir karşılığını aramak, çoğu zaman o kelimenin arkasındaki kültürel belleği yok saymak anlamına gelir. Ben çeviriyi, kelimelerin sözlükteki eş anlamlılarını bulmaktan ziyade, o belleğin ürettiği duygusal ve düşünsel atmosferi hedef dilde yeniden inşa etmek olarak görüyorum.

Gazeteci:
(II) ----

Çevirmen:
Yazarın üslubu, sadece seçtiği kelimelerle değil; o kelimelerin yan yana gelişindeki ritimle, kurduğu eksiltili ya da devrik cümlelerle, yani dilin musikisiyle şekillenir. Çevirmen, bu özgün müziği kendi dilinde duyurmaya çalışırken ister istemez kendi dilsel alışkanlıklarını ve estetik algısını da işin içine katar. Bu durum kaçınılmaz olarak metne yeni bir soluk kazandırır; ancak bu soluğun yazarın sesini boğmamasına, aksine ona yeni bir yankı odası sunmasına dikkat edilmelidir. Dolayısıyla her başarılı çeviri, aslında iki yazarın gizli bir iş birliğidir diyebiliriz.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: I. Bir sözcüğün farklı dillerde birebir karşılığını bulmak çeviri eyleminin nihai amacı olarak görülebilir mi?
II. Çevirmenin kendi estetik algısı ve dil alışkanlıkları yazarın özgün sesini gölgeleme riski taşır mı?

Answer

Bir sözcüğün farklı dillerde birebir karşılığını bulmanın çevirinin nihai amacı olamayacağını ve çevirmenin kendi estetik algısının yazarın sesini gölgeleme riski taşıyıp taşımadığını sorgulayan soruların yer aldığı seçenektir.
Çevirmenin ilk yanıtında kelimelerin sözlükteki eş anlamlılarını veya birebir karşılıklarını bulmanın çeviri için yeterli olmadığını, önemli olanın kültürel atmosferi yeniden inşa etmek olduğunu belirtmesi, 'Bir sözcüğün farklı dillerde birebir karşılığını bulmak çeviri eyleminin nihai amacı olarak görülebilir mi?' sorusunu cevaplar. İkinci yanıtında ise çevirmenin kendi estetik algısını katmasının kaçınılmaz olduğunu fakat bu durumun yazarın sesini boğmamasına özen gösterilmesi gerektiğini söylemesi, 'Çevirmenin kendi estetik algısı ve dil alışkanlıkları yazarın özgün sesini gölgeleme riski taşır mı?' sorusuyla doğrudan ve eksiksiz bir uyum göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk paragrafın ana düşüncesini ve odak noktasını belirlemek.
Konuşmacı, kelimelerin birebir sözlük karşılığını aramanın kültürel belleği yok saydığını, çevirinin ise bu belleğin ürettiği atmosferi hedef dilde yeniden inşa etmek olduğunu savunmaktadır.
İlk boşluğa gelecek sorunun, kelime düzeyindeki birebir karşılık arama yaklaşımının doğruluğunu veya yeterliliğini sorgulaması gerektiğini anlamak.
2
İlk boşluk için seçeneklerde yer alan ilk soruları değerlendirmek.
Seçeneklerdeki sorular incelendiğinde, 'Bir sözcüğün farklı dillerde birebir karşılığını bulmak çeviri eyleminin nihai amacı olarak görülebilir mi?' sorusu, konuşmacının kelime eşleme anlayışını reddeden açıklamasıyla tam bir uyum içindedir. Coğrafya, iklim veya dil-tarih ilişkisine odaklanan diğer sorular ise yardımcı düşüncelerden yola çıkılarak kurulmuş çeldiricilerdir.
İlk soru üzerinden doğru seçeneği sınırlandırmak.
3
İkinci paragrafın odak noktasını ve yazar-çevirmen ilişkisini analiz etmek.
Konuşmacı, çevirmenin kendi estetik algısını ve dilsel alışkanlıklarını metne katmasının kaçınılmaz olduğunu, ancak bu yeni soluğun yazarın özgün sesini boğmamasına (gölgelememesine) dikkat edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
İkinci boşluğa gelecek sorunun, çevirmenin kişisel estetik ve dil müdahalesinin yazarın sesini baskılama riskine yönelik olması gerektiğini fark etmek.
4
İkinci boşluktaki soruları değerlendirerek doğru seçeneği teyit etmek.
'Çevirmenin kendi estetik algısı ve dil alışkanlıkları yazarın özgün sesini gölgeleme riski taşır mı?' sorusu, konuşmacının çevirmenin müdahalesinin yazarın sesini boğmaması gerektiği yönündeki uyarısıyla tam olarak uyuşur.
Her iki sorunun da konuşmacının yanıtlarıyla örtüştüğü seçeneği belirleyerek çözüme ulaşmak.

Key Concept

Diyalog tamamlama ve paragrafta soru-cevap sorularında, konuşmacının verdiği yanıtların ilk cümleleri ve ana düşüncesi, yöneltilen soruların kapsamını ve sınırlarını doğrudan belirler. Seçeneklerdeki sorular metindeki yardımcı ayrıntıları değil, metnin tamamına yön veren ana fikri sorgulamalıdır.
Estimated Time:2m 0s
Question 384Question

(I) Kokular, insan zihninde geçmişe dair anıları ve duyguları en hızlı harekete geçiren duyusal uyaranların başında gelir. (II) Beynimizde koku duyusunun işlendiği koku soğancığı ile duygusal hafızayı yöneten amigdala ve hipokampus bölgeleri doğrudan bağlantılıdır. (III) Bu yakın anatomik ilişki sayesinde, yıllar önce duyduğumuz bir koku bizi bir anda çocukluğumuzdaki o özel ana veya mekâna götürebilir. (IV) Koku algısı, sadece bireysel bellek üzerinde değil, aynı zamanda toplumların kültürel pratiklerinde ve ritüellerinde de belirleyici bir role sahiptir. (V) Antik uygarlıklardan bu yana tapınaklarda yakılan tütsüler, törenlerde kullanılan esanslar ve misafirperverlik g��stergesi olarak sunulan aromatik sıvılar toplumsal bağları güçlendirmiştir. (VI) Hatta bazı kültürlerde belirli kokuların sınıfsal statüyü temsil etmesi, kokunun sosyal hiyerarşideki işlevini gözler önüne sermektedir.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

İkinci paragraf IV numaralı cümleyle başlamalıdır.
Dördüncü cümleden itibaren koku konusunun bireysel hafıza ve biyolojik etkilerinden çıkılıp toplumsal, ritüelistik ve kültürel boyutlarına geçiş yapılmıştır. Bu durum yeni bir paragrafın başlangıcını gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki cümlelerin konu ve odak noktalarını inceleyin.
İlk üç cümle (I, II, III) kokunun bireysel hafıza ve beyin anatomisi ile olan doğrudan ilişkisini ele alırken, dördüncü cümleden (IV) itibaren konunun sosyal ve kültürel boyutuna geçiş yapılmıştır.
Paragrafın ikiye bölünmesi gereken yer, konunun farklı bir yönünün veya yeni bir alt konunun başladığı cümledir.
2
Konu değişiminin başladığı cümlenin bir giriş cümlesi bağımsızlığına sahip olup olmadığını test edin.
Dördüncü cümle, kendinden önceki cümleye bir bağlaç veya gönderme ögesiyle bağlı olmayıp tamamen bağımsız bir yeni konunun başlangıcı niteliğindedir.
Yeni bir paragraf başlatacak cümlenin kendinden önceki anlatıma dilsel olarak bağımlı olmaması gerekir.

Key Concept

Paragrafı İki Paragrafa Bölme
Question 385Question

A��ağıda verilen paragrafları, karşılarındaki harflerle belirtilen ve bu paragraflarda kullanılan anlatım biçimlerinin temel özelliklerini yansıtan tanımlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bazı eleştirmenler, romancının kendi döneminin tanığı olmak dışında bir işlevi bulunmadığını iddia eder. Oysa bu yaklaşım, sanatı kupkuru bir gazete kupürüne indirgemekten başka işe yaramaz. Sanatçı, gerçeği olduğu gibi aktaran bir ayna değil; onu kendi ruh süzgecinden geçirerek yeniden inşa eden bir yaratıcıdır. Tarihsel gerçeklik tarihçinin, estetik gerçeklik ise yazarın sorumluluğundadır.
Günün ilk ışıklarıyla birlikte eski kütüphanenin ağır, gıcırdayan kapısını araladı. Masaların arasındaki tozlu patikalardan geçip pencere kenarındaki en kuytu köşeye yöneldi. Çantasından çıkardığı sararmış defteri masaya bıraktıktan sonra derin bir nefes alıp pencereden dışarı, sokağın sakin telaşına baktı; nihayet aradığı huzuru bulmuştu.
19. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan izlenimcilik akımı, özellikle resim sanatında köklü bir zihniyet değişimini beraberinde getirmiştir. Doğal ışığın nesneler üzerindeki anlık değişimlerini yakalamayı hedefleyen bu akım, klasik resimdeki keskin çizgi ve form anlayışını reddetmiştir. Sanatçılar, stüdyolarından çıkarak açık havada, günün farklı saatlerinde renklerin nasıl başkalaştığını tuvale aktarmışlardır.
Kasabanın batı ucundaki eski konak; dökülen sıvaları, rüzgârda sallanan ahşap panjurları ve bahçesini istila eden ısırgan otlarıyla zamana direnmeye çalışıyordu. Çatısındaki kırık kiremitlerin arasından sızan yağmur suları, binanın cephesinde koyu gri yollar oluşturmuştu. Bahçe kapısının paslı demirleri, nemli havanın etkisiyle kızıl bir renk almıştı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

İlk paragraf tartışmacı, ikinci paragraf öyküleyici, üçüncü paragraf açıklayıcı, dördüncü paragraf ise betimleyici anlatım özellikleriyle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; birinci paragrafın yerleşik bir görüşe karşı çıkması nedeniyle tartışmacı anlatım tanımıyla, ikinci paragrafın eylemlerin akışına dayanması nedeniyle öyküleyici anlatım tanımıyla, üçüncü paragrafın izlenimcilik hakkında bilgi sunması nedeniyle açıklayıcı anlatım tanımıyla, dördüncü paragrafın ise durağan gözlemleri aktarması nedeniyle betimleyici anlatım tanımıyla eşleşmesi gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Paragraflardaki yazarın amacını ve dilin işlevini analiz edin.
İlk paragrafın bir tezi çürütmeye çalıştığı, ikincisinin olay aktardığı, üçüncüsünün bilgi verdiği, dördüncüsünün tasvir yaptığı belirlenir.
Paragrafların temel yazılış amaçları, anlatım biçimlerinin sınıflandırılmasında ana ölçüttür.
2
Metinlerdeki anahtar kelimeleri ve yapısal unsurları tespit edin.
İlk metindeki 'Oysa bu yaklaşım...', ikinci metindeki hareket bildiren eylemler, üçüncü metindeki nesnel bilgiler ve dördüncü metindeki niteleyici sıfatlar bulunur.
Anlatım biçimleri kendilerine has dilsel yapılar ve göstergeler barındırır.
3
Belirlenen özellikleri sağ sütundaki tanımlarla eşleştirin.
Birinci paragraf tartışmacı anlatımın tanımıyla, ikinci paragraf öyküleyici anlatımın tanımıyla, üçüncü paragraf açıklayıcı anlatımın tanımıyla ve dördüncü paragraf betimleyici anlatımın tanımıyla doğru bir şekilde eşleşir.
Her tanım, ilgili metnin baskın anlatım karakterini yansıtmaktadır.

Key Concept

Paragrafta kullanılan anlatım biçimlerini (öyküleme, betimleme, açıklama, tartışma) belirleme ve bunların temel işlevsel özellikleriyle ilişkilendirme.
Question 386Question

(I) Arıcılık, insanlık tarihinin en eski tarımsal faaliyetlerinden biri olup bal arılarının kovanlarda yetiştirilmesini esas alır. (II) İlk çağlardan beri insanlar, hem besleyici hem de koruyucu özelliklerinden yararlanmak amacıyla arı ürünlerini toplamak için çeşitli yöntemler geliştirmiştir. (III) Antik Mısır ve Mezopotamya kovan kalıntıları, bu uğraşın binlerce yıl öncesine dayanan köklü bir geçmişi olduğunu kanıtlamaktadır. (IV) Bal arıları, ekolojik sistemde bitkilerin tozla��masını sağlayarak biyolojik çeşitliliğin devamlılığında hayati bir rol üstlenir. (V) Çiçekler arasında mekik dokuyarak polen taşıyan bu canlılar, pek çok tarım ürününün ve yabani bitkinin üremesine doğrudan katkıda bulunur. (VI) Bu yönüyle arıların doğadaki varlığı, yeryüzündeki yaşam zincirinin aksamadan sürmesini sağlayan en önemli halkalardan biridir.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle ile başlayan kısım yeni bir paragraf oluşturur.
Metnin ilk üç cümlesinde (I, II ve III) insan faaliyeti olan arıcılığın tanımı ve tarihsel gelişimi ele alınırken, dördüncü cümleden (IV) itibaren konunun yönü değişmiş ve arıların doğadaki ekolojik işlevleri, özellikle de tozlaşmadaki rolleri anlatılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla, yeni bir paragraf dördüncü cümleyle başlatılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki cümlelerin konularını ve odak noktalarını belirleyin.
İlk üç cümlede (I, II, III) insanların arıcılık faaliyeti ve bu faaliyetin tarihsel gelişimi ele alınırken; son üç cümlede (IV, V, VI) bal arılarının ekosistemdeki tozlaşma işlevi ve biyolojik çeşitliliğe katkısı anlatılmaktadır.
Paragrafı ikiye bölmek için konunun veya bakış açısının değiştiği ilk cümleyi tespit etmek gerekir.
2
Konu değişiminin başladığı geçiş cümlesini saptayın.
Dördüncü cümlede (IV) doğrudan arılara ve onların ekolojik sistemdeki hayati rollerine geçiş yapılmıştır. Bu cümle, yeni bir giriş cümlesi niteliğindedir.
Yeni bir paragraf, o paragrafın ana fikrini ya da konusunu tanıtan bağımsız bir giriş cümlesiyle başlamalıdır.

Key Concept

Paragrafı İki Paragrafa Bölme
Estimated Time:1m 0s
Question 387Question

Mısır’da kurulan Tolunoğulları ve İhşidiler (Akşitler) gibi ilk Türk-İslam devletlerinde; yönetici sınıf ve askeri kadrolar büyük oranda Türklerden oluşurken, halkın çoğunluğu Arap kökenliydi. Bu etnik farklılık, devlet ile toplum arasında güçlü bir bağın kurulmasını engellemiş ve bu devletlerin kısa sürede yıkılmasında belirleyici bir rol oynamıştır.

Bu durum, devletlerin siyasi varlıklarını uzun süre devam ettirebilmeleri için aşağıdakilerden hangisinin önemini doğrudan ortaya koymaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Toplumsal taban ile yönetim kadroları arasında etnik ve kültürel bir uyumun bulunmasının

Answer

Toplumsal taban ile yönetim kadroları arasında etnik ve kültürel bir uyumun bulunmasının
Paragrafta halkın Arap, yönetenlerin ise Türk olmasının devlet-toplum kaynaşmasını engelleyerek yıkılışı hızlandırdığı açıkça belirtilmiştir. Bu durum, devletlerin uzun ömürlü olabilmesi için toplumsal taban ile yönetim kadroları arasında etnik ve kültürel bir uyumun bulunması gerektiğinin doğrudan kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki temel bilgiyi analiz etme
Tolunoğulları ve İhşidilerde yönetici sınıfın Türk, halkın ise Arap olduğu ve bu durumun devletin yıkılışını hızlandırdığı tespit edildi.
Soruda verilen tarihsel arka planın ana fikrini belirlemek için.
2
Seçenekleri analiz ederek paragraftaki durumla doğrudan ilişkisini kurma
Halk ile yönetim arasındaki etnik ve kültürel kopukluğun giderilmesinin devlet ömrünü uzatacağı, yani uyumun şart olduğu sonucuna ulaşıldı.
Yıkılış nedeninin tersinden hareket ederek siyasi kalıcılık için gerekli olan temel şartı bulmak için.

Key Concept

Mısır'da Kurulan Türk-İslam Devletlerinin Sosyal Yapısı ve Yıkılış Nedenleri
Estimated Time:1m 30s
Question 388Question

Modern şehir hayatı, bizi sürekli bir yerlere yetişme telaşına sürüklerken zamanın ritmini de tek tipleştiriyor. Oysa zaman, sadece saatlerin mekanik tıkırtılarından ibaret değildir; o, her bireyin ruhunda farklı bir hızla akar. Bazıları zamanı sadece tüketilecek bir nesne gibi görürken bazıları da onu bir nehrin akışı gibi huşu içinde izler. Örneğin, bir zanaatkârın elinde saatler adeta genişler, şekil alır; fabrikadaki işçi içinse saniyeler birer pranga gibidir. Dolayısıyla zamanı homojen ve çizgisel bir olgu olarak tanımlamak, insanın içsel derinliğini hiçe saymaktır. Sizce de modern insanın en büyük yanılgısı, zamanı sadece ölçülebilen bir şey sanması değil midir?

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Düşüncelerin inandırıcılığını artırmak amacıyla alanında yetkin bir kişinin sözü doğrudan aktarılmıştır.

Answer

Düşüncelerin inandırıcılığını artırmak amacıyla alanında yetkin bir kişinin sözü doğrudan aktarılmıştır.
Paragrafın anlatımında tartışmacı ve açıklayıcı anlatım biçimlerinden yararlanılmış; benzetme, karşılaştırma ve örnekleme gibi düşünceyi geliştirme yollarına başvurulmuştur. Ancak metinde herhangi bir kişinin görüşü doğrudan veya dolaylı olarak aktarılmamıştır (tanık gösterilmemiştir). Bu nedenle alanında yetkin bir kişinin sözünün doğrudan aktarıldığı yönündeki yargı söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın anlatım biçimini ve genel amacını saptamak.
Metinde modern insanın zaman algısı eleştirilmekte ve yazar okuyucuya kendi görüşünü benimsetmeye çalışmaktadır. Dolayısıyla tartışmacı anlatım biçimi egemendir.
Yazarın amacını ve kullandığı temel anlatım tekniğini belirlemek seçenekleri elemede ilk adımdır.
2
Metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını tespit etmek.
Metinde zamanı 'tüketilecek nesne' ve 'nehrin akışı' olarak görenlerin karşılaştırıldığı, zanaatkâr ve işçi örneklerinin verildiği, ayrıca zamanın nehre, saniyelerin prangaya benzetildiği görülmektedir.
Örnekleme, karşılaştırma ve benzetme gibi yardımcı tekniklerin varlığını doğrulamak yanlışı bulmamıza yardım eder.
3
Seçenekleri analiz ederek metinde bulunmayan düşünceyi geliştirme yolunu belirlemek.
Metinde alanında uzman bir kişinin görüşünün tırnak içinde veya dolaylı olarak aktarılmadığı (tanık gösterme yapılmadığı) belirlenmiştir.
Tanık gösterme tekniğine başvurulmadığı için bu ifadenin metinle ilgili söylenemeyeceği kesinleşir.

Key Concept

Paragrafta Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
Estimated Time:1m 40s
Question 389Question

(I) Harita, yeryüzünün nesnel ve tarafsız bir izdüşümü olmaktan ziyade, iktidarın mekânı kendi ideolojisi doğrultusunda yeniden ürettiği politik bir araçtır. (II) Coğrafi sınırların çizilmesi ve adlandırılması, egemen gücün mekânsal kontrolünü meşrulaştırma ve kendi dünya görüşünü haritaya yansıtma çabasıdır. (III) Tarih boyunca kartograflar, kralların ve imparatorların talepleri doğrultusunda sınırları ��ekillendirmiş, böylece haritayı bir egemenlik belgesi hâline getirmişlerdir. (IV) Günümüzde uydu teknolojileri ve coğrafi bilgi sistemleri sayesinde yeryüzünün en ücra köşeleri bile milimetrik bir hassasiyetle haritalandırılabilmektedir. (V) Dolayısıyla haritada kullanılan her çizgi, renk seçimi ve hatta boş bırakılan alanlar bile tarafsız bir coğrafya bilgisinin değil, siyasi bir tercihin yansımasıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

IV. cümle (Dördüncü cümle)
Parçanın genelinde haritaların nesnel olmadığı, iktidarların ideolojilerini ve egemenliklerini yansıtmak için kullandıkları politik araçlar olduğu savunulmaktadır. I, II, III ve V. cümleler bu ana düşünceyi destekler nitelikte olup birbirini anlamsal ve mantıksal olarak tamamlamaktadır. Ancak IV. cümlede, haritaların ideolojik veya politik boyutundan tamamen uzaklaşılarak günümüz uydu teknolojileri ve coğrafi bilgi sistemlerinin sağladığı milimetrik ölçüm hassasiyetinden bahsedilmiştir. Bu durum parçanın anlamsal odağını kaydırmış ve düşüncenin akışını bozmuştur. V. cümledeki 'Dolayısıyla' bağlayıcısı da doğrudan III. cümlede dile getirilen egemenlik aracı olma durumuna bağlandığı için, araya giren IV. cümle bu bağı koparmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu ve yazarın bakış açısını belirleme
Paragrafta haritaların nesnel olmadığı, iktidarların ideolojilerini yansıtmak için kullandıkları politik araçlar olduğu (kartografya-iktidar ilişkisi) anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için öncelikle metnin genelinde savunulan ana düşünceyi tespit etmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve mantıksal bağları inceleme
I, II, III ve V. cümlelerin tamamı haritanın ideolojik ve siyasi yönüne odaklanmıştır. V. cümlede yer alan 'Dolayısıyla' bağlayıcısı, kendinden önceki politik argümanları sonuca bağlamaktadır.
Akışı bozan cümleler genellikle kendinden önceki ve sonraki cümleler arasındaki mantıksal bağı koparır.
3
Konu dışına sapan veya farklı bir yönü ele alan cümleyi tespit etme
IV. cümlede konunun ideolojik boyutundan tamamen uzaklaşılarak modern uydu teknolojileri ve coğrafi bilgi sistemlerinin ölçüm hassasiyetinden bahsedilmiştir. Bu cümle, kelime düzeyinde haritacılıkla ilgili olsa da konuyu ele alış biçimi yönüyle akışı bozmaktadır.
Akışı bozan cümleler genellikle ortak kelimeler barındırarak öğrenciyi yanıltmaya çalışır ancak düşünce yönü olarak farklı bir boyuta geçer.

Key Concept

Paragrafta düşüncenin akışını bozan cümle, konunun farklı bir yönüne değinen veya bakış açısını beklenmedik şekilde değiştiren cümledir.
Estimated Time:2m 0s
Question 390Question

(I) Günlük tutmak, bireyin kendi iç dünyasına yaptığı sessiz ve samimi bir yolculuktur. (II) Her gün düzenli olarak yazılan bu satırlar, geçmişin anılarını canlı tutarken geleceğe de anlamlı birer iz bırakır. (III) Son yıllarda dijital mecralarda yayımlanan blog yazıları, geleneksel günlüklere olan ilgiyi büyük oranda azaltmıştır. (IV) İnsan, günlüğün sayfalarında kendine bile itiraf edemediği duygularla yüzleşme fırsatı bulur. (V) Böylece yazma eylemi, sadece bir kayıt tutma aracı olmaktan çıkıp zihinsel bir arınma sürecine dönüşür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Üçüncü cümle (dijital mecralarda yayımlanan blog yazılar��nın geleneksel günlüklere olan ilgiyi azaltmasından bahseden ifade)
Paragrafta genel olarak günlük tutmanın bireysel, içsel ve psikolojik faydaları (iç dünyaya yolculuk, anıları canlı tutma, duygularla yüzleşme, zihinsel arınma) üzerinde durulmaktadır. Ancak üçüncü cümlede konu birdenbire değişerek dijital mecralardaki blog yazılarının geleneksel günlüklere olan ilgiyi azaltması gibi sosyolojik ve teknolojik bir boyuta kaymıştır. Bu cümle, paragrafın diğer cümleleriyle anlamca uyum sağlamadığı ve düşünce akışını kestiği için doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genelinde neyden bahsedildiğini (ana konuyu) belirleme.
Paragrafın genelinde günlük tutmanın birey üzerindeki olumlu psikolojik etkileri, iç dünyaya yolculuk olması ve duygusal yüzleşme/arınma sağlama işlevleri ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin ortak temasını ve düşünce çizgisini saptamak gerekir.
2
Her bir cümlenin bu ana konuya ve odağa nasıl bağlandığını analiz etme.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler birbirine anlamca ve yapıca bağlıdır; günlük yazmanın kişisel, içsel faydalarını açıklar. Üçüncü cümle ise konunun bu odağından saparak dijital bloglar ile geleneksel günlüklerin karşılaştırılmasına ve ilginin azalmasına geçiş yapar.
Cümleler arası geçişlerdeki odak kaymalarını ve konu dışı bilgileri tespit etmek, akışı bozan cümleyi belirlemenin temel yoludur.
3
Akışı bozduğu düşünülen cümlenin metinden çıkarılarak kontrol edilmesi.
Üçüncü cümle metinden çıkarıldığında, ikinci cümledeki 'geleceğe de anlamlı birer iz bırakır' ifadesi ile dördüncü cümledeki 'İnsan, günlüğün sayfalarında...' ifadesi arasında doğrudan ve pürüzsüz bir geçiş sağlanmaktadır.
Akışı bozan cümle çıkarıldığında anlam akışının düzelip düzelmediğini test etmek, cevabın doğruluğunu teyit etmeye yarar.

Key Concept

Paragrafta anlam bütünlüğü ve düşünce akışını bozan cümleyi tespit etme
Question 391Question

Bir sınıftaki öğrencilerin tamamı İngilizce ve Almanca kurslarından en az birine gitmektedir. Bu sınıftaki öğrencilerle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* İngilizce kursuna giden öğrenci sayısı, Almanca kursuna giden öğrenci sayısının 22 katıdır.
* Sadece Almanca kursuna giden öğrenci sayısı, her iki kursa da giden öğrenci sayısından fazladır.

Bu sınıfta toplam 3636 öğrenci olduğuna göre, her iki kursa da giden öğrenci sayısı en çok kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 6

Answer

Her iki kursa da giden öğrenci sayısı en çok 6'dır.
Küme bölgeleri harflendirildiğinde elde edilen 3b+2x=363b + 2x = 36 denklemine göre, bb değerinin bir tam sayı olabilmesi için xx değeri 33'ün katı olmalıdır. Sadece Almanca kursuna giden öğrenci sayısı (bb), her iki kursa giden öğrenci sayısından (xx) fazla olduğuna göre b>xb > x eşitsizliği yazılır. Bu eşitsizlikte bb yerine 1223x12 - \frac{2}{3}x yazıldığında x<7,2x < 7,2 elde edilir. 7,27,2 değerinden küçük ve 33'ün katı olan en büyük pozitif tam sayı 66 olduğundan, her iki kursa giden öğrenci sayısı en çok 6 olabilir.

Step-by-Step Solution

1
Küme bölgelerini harflendirerek temel denklemi yazın.
İngilizce ve Almanca kurslarına giden öğrencilerin kümesi sırasıyla I˙İ ve AA olsun. Sadece İngilizceye gidenler aa, sadece Almancaya gidenler bb ve her iki kursa birden gidenler xx olsun. Sınıfta kursa gitmeyen öğrenci bulunmadığından a+b+x=36a + b + x = 36 olur.
Soruda verilen toplam öğrenci sayısını cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Kurslara katılan toplam öğrenci sayıları arasındaki kat ilişkisini kurun.
İngilizce kursuna giden toplam öğrenci sayısı s(I˙)=a+xs(İ) = a + x ve Almanca kursuna giden toplam öğrenci sayısı s(A)=b+xs(A) = b + x olur. Verilen bilgiye göre: a+x=2(b+x)    a+x=2b+2x    a=2b+xa + x = 2(b + x) \implies a + x = 2b + 2x \implies a = 2b + x elde edilir.
İngilizce kursuna gidenlerin Almanca kursuna gidenlerin 2 katı olduğunu denklem haline getirmek için.
3
Elde edilen ifadeleri toplam öğrenci sayısı denkleminde yerine yazın ve sadeleştirin.
a=2b+xa = 2b + x ifadesi a+b+x=36a + b + x = 36 denkleminde yerine yazılırsa: (2b+x)+b+x=36    3b+2x=36(2b + x) + b + x = 36 \implies 3b + 2x = 36 bulunur. Buradan 3b=362x3b = 36 - 2x veya b=1223xb = 12 - \frac{2}{3}x elde edilir. bb bir öğrenci sayısı (tam sayı) olmak zorunda olduğundan, xx değeri 33'ün katı olmalıdır.
İki bilinmeyenli tek bir denklem elde ederek değişkenler arasındaki bölünebilirlik ilişkisini belirlemek için.
4
Verilen eşitsizlik koşulunu uygulayarak sınır değerini bulun.
Sadece Almanca kursuna gidenlerin sayısı (bb), her iki kursa gidenlerin sayısından (xx) fazla olduğuna göre b>xb > x olmalıdır. bb yerine 1223x12 - \frac{2}{3}x yazılırsa: 1223x>x    12>53x    36>5x    x<7,212 - \frac{2}{3}x > x \implies 12 > \frac{5}{3}x \implies 36 > 5x \implies x < 7,2 elde edilir.
Her iki kursa giden ö��renci sayısının üst sınırını belirlemek için.
5
Sınır değerine ve bölünebilirlik kuralına uygun en büyük de��eri seçin.
xx sayısı hem 7,27,2 değerinden küçük olmalı hem de 33'ün katı bir pozitif tam sayı olmalıdır. Bu koşulları sağlayan xx değerleri 33 veya 66 olabilir. En çok dendiği için x=6x = 6 seçilir.
Soruda istenen maksimum değeri bulmak için.

Key Concept

Küme problemlerinde sözel ifadelerin Venn şeması bölgelerine doğru yerleştirilmesi, elde edilen denklemlerde kişi sayılarının pozitif tam sayı olma koşulunun kullanılması ve eşitsizlik sınırlarının belirlenmesi.

Alternative Method

Soruyu çözerken formüller yerine doğrudan bir Venn şeması çizerek bölgelere sırasıyla xx, aa ve bb yazıp denklemleri şema üzerinde görselleştirmek, hata yapma riskini azaltır ve hangi bölgenin hangi koşulla sınırlı olduğunu net görmeyi sağlar.
Estimated Time:2m 0s
Question 392Question

Bir kahve dükkanında, yükseklikleri eşit ve silindirik biçimde olan özdeş karton bardaklar iç içe geçirilerek tezgah üzerine dizilmektedir. Her bir bardağın tabanından itibaren iç içe giren kısmının yüksekliği sabit olup, üst üste konulan her iki bardağın ağız kısımları arasındaki mesafe (dışarıda kalan kısımları) birbirine eşittir. Bu bardaklardan;
- 55 tanesi iç içe konulduğunda oluşan toplam yükseklik, bir bardağın yüksekliğinin 22 katından 1 cm1\text{ cm} fazladır.
- 1313 tanesi iç içe konulduğunda oluşan toplam yükseklik, bir bardağın yüksekliğinin 33 katından 18 cm18\text{ cm} fazladır.

Buna göre, bir karton bardağın yüksekliği kaç cm\text{cm}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Bir bardağın yüksekliği 15 cm'dir.
Bardak yüksekliği xx ve ardışık bardaklar arası mesafe yy olmak üzere; 55 bardağın yüksekliği x+4y=2x+1x+4y=2x+1 ve 1313 bardağın yüksekliği x+12y=3x+18x+12y=3x+18 denklemleri kurulur. İkinci denklemdeki 12y12y ifadesi yerine birinci denklemden elde edilen 3(x+1)3(x+1) yazılarak 3x+3=2x+183x+3=2x+18 denklemi çözüldüğünde bir bardağın yüksekliği 15 cm15\text{ cm} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Bir bardağın yüksekliğini xx ve üst üste gelen iki bardağın ağız kısımları arasındaki mesafeyi yy değişkeniyle ifade etme.
Tek bir bardağın yüksekliği xx cm iken, nn tane bardağın iç içe konulmasıyla oluşan kulenin yüksekliği Hn=x+(n1)yH_n = x + (n-1)y olarak modellenir.
İç içe geçen bardakların oluşturduğu doğrusal örüntüyü matematiksel olarak ifade etmek için.
2
Soruda verilen iki farklı durum için denklem sistemini kurma.
5 bardak için: x+4y=2x+1    4y=x+1x + 4y = 2x + 1 \implies 4y = x + 1
13 bardak için: x+12y=3x+18    12y=2x+18x + 12y = 3x + 18 \implies 12y = 2x + 18
Sözel olarak verilen ilişkileri birinci dereceden denklemlere dönüştürmek için.
3
Denklem sisteminde 12y=3(4y)12y = 3(4y) ilişkisini kullanarak tek bilinmeyenli denklem elde etme ve çözme.
3(x+1)=2x+18    3x+3=2x+18    x=153(x + 1) = 2x + 18 \implies 3x + 3 = 2x + 18 \implies x = 15 bulunur.
yy değişkenini yok ederek doğrudan tek bilinmeyenli birinci dereceden denklemin kökünü bulmak için.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin kurulması ve çözülmesi.
Question 393Question

Bir metro hattındaki duraklar, başlangıç durağından itibaren sırasıyla 1,2,3,1, 2, 3, \dots şeklinde ardışık pozitif tam sayılarla numaralandırılmıştır. Bu metro hattındaki ardışık bir grup durağ��n numaraları toplamı 135135 olduğuna göre, bu gruptaki durak sayısı en fazla kaç olabilir?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Ardışık sayıların toplamı ve terim sayısı arasındaki ilişkiden elde edilen en büyük geçerli terim sayısı 15'tir.
Ardışık sayıların toplam formülü düzenlendiğinde n(2x+n1)=270n(2x+n-1)=270 elde edilir. Başlangıç terimi olan xx sayısı en az 1 olmalıdır, bu da 2x+n1>n2x+n-1 > n eşitsizliğini gerektirir. Bu koşula uyan en büyük nn değeri 15'tir. Bu durumda ilk terim x=2x=2 olur ve pozitif tam sayı şartını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Ardışık sayı grubunun ilk terimini xx, terim sayısını ise nn olarak tanımlayıp toplam formülünü yazalım.
nx+n(n1)2=135n \cdot x + \frac{n(n-1)}{2} = 135 denklemi elde edilir.
Ardışık terimlerin toplamını cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Elde edilen denklemi düzenleyerek çarpanlarına ayıralım.
2nx+n(n1)=270    n(2x+n1)=2702n \cdot x + n(n-1) = 270 \implies n(2x + n - 1) = 270 eşitliği bulunur.
Terim sayısı ile başlangıç terimi arasındaki ilişkiyi çarpanlar üzerinden incelemek için.
3
Durak numaralarının pozitif tam sayı olduğunu (x1x \geq 1) kullanarak nn değerinin sınırlarını belirleyelim ve 270'in çarpanlarını inceleyelim.
x1x \geq 1 olduğundan 2x+n1n+12x + n - 1 \geq n + 1 olur. Bu durumda n(2x+n1)=270n(2x + n - 1) = 270 eşitliğinde küçük olan çarpan nn, büyük olan çarpan 2x+n12x + n - 1 olmalıdır. Buradan n2<270    n<16,43n^2 < 270 \implies n < 16,43 elde edilir. 270'in 16,43'ten küçük en büyük böleni 15'tir. n=15n = 15 için 2x+14=18    x=22x + 14 = 18 \implies x = 2 bulunur.
Pozitif tam sayılar kümesindeki sınırları göz önünde bulundurarak en büyük terim sayısını bulmak için.

Key Concept

Ardışık sayıların toplamı formülü ve terim sayısı analizi
Question 394Question

I. Sanatçı, geleneksel motifleri modern bir potada eritse de yapıtlarında kendi kültürel kimliğinin izlerini silmeyi amaçlamaz.
II. Felsefe tarihi, filozofların sorduğu soruların derinliğiyle beslenir; çünkü insanlık, varoluşunu sorgulamaktan vazgeçti mi düşünsel duraklama kaçınılmaz olur.
III. Eleştirmen, yazarın dünyasına sızarak eserin gizli kalmış anlam katmanlarını gün ışığına çıkarmak üzere tarafsız bir yöntem geliştirir.
IV. Bir şair, bireysel temaları lirik bir söyleyişle ele aldığından geniş kitlelerin ortak duyarlılığına seslenmeyi başarabilmiştir.
V. Yazar, toplumsal gerçekleri kurmaca bir evrende yeniden üretirken okuyucunun beklentilerini karşılamak adına sanatsşal özgürlüğünden taviz vermiştir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: II

Answer

İkinci cümle (II)
İkinci cümlede yer alan 'insanlık, varoluşunu sorgulamaktan vazgeçti mi düşünsel duraklama kaçınılmaz olur' ifadesinde, 'mi' edatı cümleye koşul anlamı katmıştır. Düşünsel duraklamanın kaçınılmaz olmasının koşulu, insanlığın varoluşunu sorgulamaktan vazgeçmesidir ('vazgeçerse' anlamında). Bu nedenle eylemin gerçekleşmesi bir koşula bağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin anlam ilişkilerini analiz etme
Cümlelerin amaç, neden, karşıtlık veya koşul anlamı taşıyıp taşımadığı incelendi.
Hatalı seçenekleri eleyebilmek için dil bilgisel ve anlamsal yapıların çözümlenmesi gerekir.
2
Çeldirici cümlelerdeki ek ve edatların işlevlerini belirleme
Birinci cümlede '-se de' (karşıtlık), üçüncü cümlede 'üzere' (amaç), dördüncü cümlede '-dığından' (neden) ve beşinci cümlede 'adına' (amaç) anlamlarının kurulduğu tespit edildi.
Bu yapıların koşul anlamı taşımadığı netleştirilerek yanlış seçenekler elenir.
3
Doğru seçenekteki koşul edatını saptama
İkinci cümledeki 'vazgeçti mi' edat grubunun 'vazgeçerse' koşul anlamını taşıdığı görüldü.
Türkçede 'mi' edatının fiillerden sonra gelerek koşul-sonuç ilişkisi kurabildiği kuralı uygulandı.

Key Concept

Koşul-Sonuç İlişkili Cümleler
Estimated Time:2m 0s
Question 395Question

Aşağıdaki cümlelerde kalın harflerle belirtilen sözcüklerin köklerini, sağda verilen kök türleriyle eşleştiriniz. Hangi sözcük kökü hangi kök türüyle eşleşmelidir?

Click a left item, then click its matching right item

Items

İşlevini yitiren bu eski makineyi fabrikadan çıkardılar.
Sıcak havada serinlemek için serin sulara daldı.
Köyün etrafını saran sık ormanlar temiz hava sağlıyordu.
Öğretmenin sorduğu zor soruları tek tek yanıtladı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kalın harflerle yazılmış sözcüklerden 'eski' ortak kök, 'daldı' sesteş kök, 'ormanlar' isim kökü ve 'soruları' fiil kökü ile eşleşmelidir.
Yapılan eşleştirmede 'eski' sözcüğü hem isim hem fiil olabildiği ve anlam ilişkisi taşıdığı için ortak kök; 'dal' sözcüğü ağaç dalı ve dalmak eylemi arasında anlam ilişkisi barındırmadığı için sesteş kök; 'orman' sadece isim görevinde olduğu için isim kökü ve 'sor-' sadece eylem bildirdiği için fiil kökü ile doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kalın yazılmış sözcüklerin köklerini belirleme
'eski' kökü 'eski', 'daldı' kökü 'dal-', 'ormanlar' kökü 'orman', 'soruları' kökü 'sor-' olarak bulunur.
Sözcüklerin kök türlerini saptamak için öncelikle anlamlı en küçük yapı birimlerine (köklere) inilmelidir.
2
Köklerin anlam özelliklerini ve türlerini inceleme
'eski' ismi ile 'eskimek' fiili arasında anlam ilişkisi vardır. 'dal' ismi ile 'dal-' fiili arasında anlam ilişkisi yoktur. 'orman' isimdir, 'sor-' ise fiildir.
Ortak ve sesteş kökleri ayırt etmek için anlam ilişkisinin varlığı kontrol edilmeli, diğer köklerin ise isim mi fiil mi olduğu belirlenmelidir.
3
Kök türleri ile sözcükleri eşleştirme
'eski' -> Ortak Kök, 'dal-' -> Sesteş Kök, 'orman' -> İsim Kökü, 'sor-' -> Fiil Kökü eşleşmesi yapılır.
Yapılan analizler sonucunda her sözcük kökü kendi dil bilgisel kategorisiyle doğru şekilde eşleştirilmiş olur.

Key Concept

Kök ve Kök Türleri (İsim, Fiil, Ortak ve Sesteş Kökler)
Estimated Time:2m 0s
Question 396Question

Aşağıda numaralanmış paragrafları, karşılarında harflerle verilen baskın anlatım biçimleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Eski kentin dar ve Arnavut kaldırımlı sokaklarında sarı ve mor sarmaşıklarla kaplı, ahşap cumbalı evler sıralanmıştı. Pencerelerin önündeki saksılardan sarkan fesleğenler hafif rüzgarda sallanıyor, havaya keskin bir koku yayıyordu.
Ceketinin düğmelerini ilikledi, cebinden çıkardığı anahtarla demir kapıyı usulca açtı. Holün loş ışığında adımlarını gizlemeye çalışarak merdivenlere yöneldi, tam o esnada arkasında bir ayak sesi duydu.
Okyanus akıntıları, rüzgarların etkisi ve suyun yoğunluk farkları nedeniyle meydana gelen sürekli su hareketleridir. Bu akıntılar, ekvatordaki sıcak suları kutuplara, kutuplardaki soğuk suları ise ekvatora taşıyarak küresel iklimin dengelenmesinde büyük rol oynar.
Şiirin sadece duygu dünyamıza hitap eden, faydasız bir söz sanatı olduğu iddia edilir. Bu görüşe katılmak mümkün değildir. Şiir, dilin sınırlarını genişleterek insanın düşünme kapasitesini artıran ve bilinci dönüştüren en güçlü zihinsel araçlardan biridir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci paragraf betimleme ile, ikinci paragraf öyküleme ile, üçüncü paragraf açıklama ile ve dördüncü paragraf tartışma ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede; niteleyici ögeler barındıran ilk paragraf betimleme ile, eylemlerin sıralandığı ikinci paragraf öyküleme ile, bilgi veren üçüncü paragraf açıklama ile, bir teze karşı çıkan dördüncü paragraf ise tartışma ile eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafların dil ve anlatım özelliklerini inceleme
Her paragrafın farklı bir amaca ve anlatım tekniğine hizmet ettiği görülür.
Paragraflarda hangi anlatım biçiminin ağır bastığını belirlemek için anahtar kelimelere ve anlatım hedeflerine bakılmalıdır.
2
Eşleştirmeyi tamamlama
Birinci paragrafta niteleyici sözcüklerle görsellik ön planda olduğundan betimleme; ikinci paragrafta olay akışı ve hareket olduğundan öyküleme; üçüncü paragrafta nesnel bilgi aktarıldığından açıklama; dördüncü paragrafta ise bir düşünce çürütülmeye çalışıldığından tartışma anlatım biçimi belirlenir.
Belirlenen bu özellikler, anlatım biçimlerinin temel tanımlarıyla uyuşmaktadır.

Key Concept

Paragrafta Anlatım Biçimleri
Question 397Question

Bir rüzgar sörfü sporcusu, antrenmanında deniz üzerindeki A noktasından B noktasına doğru rüzgara karşı saatte v kmv\text{ km} sabit hızla hareket etmiştir. Sporcu, dönüşte rüzgarı arkasına alarak hızını saatte 10 km10\text{ km} artırmış ve aynı rota üzerinden A noktasına geri dönmüştür.

Sporcunun tüm gidiş-dönüş boyunca ortalama hızı saatte 24 km24\text{ km} olduğuna göre, vv kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 2020

Answer

Rüzgar sörfü sporcusunun gidiş hızı olan vv değeri 20 km/sa20\text{ km/sa} olarak bulunur.
Gidiş ve dönüş mesafeleri eşit olduğunda, gidiş-dönüş boyunca ortalama hız formülü kullanılarak vv hızı 20 km/sa20\text{ km/sa} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Gidiş ve d��nüş yollarının eşit olduğunu belirleyerek süreleri vv cinsinden ifade edin.
A ile B noktaları arasındaki mesafe xx olsun. Gidiş süresi t1=xvt_1 = \frac{x}{v} ve dönüş hızı v+10v + 10 olduğundan dönüş süresi t2=xv+10t_2 = \frac{x}{v+10} olur.
Ortalama hız formülü toplam yolun toplam süreye oranına dayandığından, toplam süreyi elde etmek gerekir.
2
Ortalama hız formülünü oluşturun ve verilen ortalama hız değerine eşitleyin.
vort=2xt1+t2=2xxv+xv+10=21v+1v+10=2v(v+10)2v+10=v(v+10)v+5=24v_{ort} = \frac{2x}{t_1 + t_2} = \frac{2x}{\frac{x}{v} + \frac{x}{v+10}} = \frac{2}{\frac{1}{v} + \frac{1}{v+10}} = \frac{2v(v+10)}{2v+10} = \frac{v(v+10)}{v+5} = 24 denklemi elde edilir.
Gidiş-dönüş yolları eşit olduğundan ortalama hız, hızların harmonik ortalamasına eşittir.
3
Elde edilen rasyonel denklemi düzenleyerek ikinci dereceden bir bilinmeyenli denklem haline getirin.
v(v+10)=24(v+5)    v2+10v=24v+120    v214v120=0v(v+10) = 24(v+5) \implies v^2 + 10v = 24v + 120 \implies v^2 - 14v - 120 = 0 denklemi elde edilir.
Bilinmeyen vv değerini bulabilmek için denklemi standart biçime dönüştürmek gerekir.
4
İkinci dereceden denklemi çarpanlarına ayırarak pozitif kökü bulun.
(v20)(v+6)=0(v-20)(v+6) = 0 ifadesinden v=20v = 20 veya v=6v = -6 bulunur. Hız negatif olamayacağından v=20v = 20 olarak belirlenir.
Hız fiziksel olarak pozitif bir büyüklük olmak zorundadır.

Key Concept

Gidiş-dönüş problemlerinde ortalama hız, geçen toplam sürelere göre belirlenir ve yollar eşit olduğunda hızların harmonik ortalaması alınarak hesaplanır.
Estimated Time:2m 0s
Question 398Question

Bir tiyatro festivalinde satılan biletlerin %60\%60'ı tam bilet, geri kalanı ise öğrenci biletidir. Bu biletlerin satışı ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Tam biletlerin %30\%30'u internet üzerinden, kalanı ise gişeden satılmıştır.
* Öğrenci biletlerinin %70\%70'i internet üzerinden, kalanı ise gişeden satılmıştır.

Gişeden satılan toplam bilet sayısı 540540 olduğuna göre, bu festival için internet üzerinden satılan toplam bilet sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 460

Answer

İnternet üzerinden satılan toplam bilet sayısı 460'tır.
Gişeden satılan toplam bilet sayısı (54x54x), 540'a eşitlendiğinde x=10x=10 bulunur. Buradan internetten satılan toplam bilet sayısı olan 46x46x ifadesi 460 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam bilet sayısına 100x100x diyerek biletlerin tam ve öğrenci olarak dağılımını belirlemek.
Tam bilet sayısı 60x60x, öğrenci bilet sayısı ise 40x40x olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için başlangıç değerini 100x100x seçmek kolaylık sağlar.
2
Tam ve öğrenci biletlerinin gişeden satılan miktarlarını bulmak.
Gişeden satılan tam bilet sayısı: 60x×%70=42x60x \times \%70 = 42x. Gişeden satılan öğrenci bilet sayısı: 40x×%30=12x40x \times \%30 = 12x.
Tam biletlerin %30'u internetten satıldıysa geriye kalan %70'i gişeden satılmıştır. Benzer şekilde, öğrenci biletlerinin %70'i internetten satıldıysa %30'u gişeden satılmıştır.
3
Gişeden satılan toplam bilet sayısını verilen sayıya eşitleyerek xx değerini bulmak.
42x+12x=54x42x + 12x = 54x olur. 54x=540    x=1054x = 540 \implies x = 10 bulunur.
Soruda gişeden satılan toplam bilet sayısının 540 olduğu belirtilmiştir.
4
İnternet üzerinden satılan toplam bilet sayısını hesaplamak.
İnternet üzerinden satılan tam biletler 60x42x=18x60x - 42x = 18x, öğrenci biletleri 40x12x=28x40x - 12x = 28x'dir. Toplam internet satışı: 18x+28x=46x18x + 28x = 46x olur. x=10x = 10 için 46×10=46046 \times 10 = 460 bilet bulunur.
İnternet üzerinden satılan toplam bilet sayısı sorulmaktadır.

Key Concept

Bir bütünün alt gruplarının yüzdelerini hesaplama ve denklem kurma.
Question 399Question

Teleskobun icadından önce gök cisimlerinin hareketlerini sadece çıplak gözle izleyen gök bilimciler, evrenin yapısına dair ilk sistemli teorileri bu gözlemler sayesinde oluşturmuşlardır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Evrenin yapısıyla ilgili ilk sistemli teoriler, teleskop kullanılmadan yapılan gözlemlere dayanmaktadır.

Answer

Evrenin yapısıyla ilgili ilk sistemli teoriler, teleskop kullanılmadan yapılan gözlemlere dayanmaktadır.
Evrenin yapısıyla ilgili ilk sistemli teorilerin teleskop kullanılmadan yapılan gözlemlere dayandığı yargısı kesin olarak çıkarılır; çünkü cümlede bu teorilerin teleskobun icadından önce, sadece çıplak gözle yapılan gözlemler sayesinde oluşturulduğu açıkça ifade edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki niteleyici ve sınırlayıcı sözcükleri belirleme
Cümlede 'teleskobun icadından önce', 'sadece çıplak gözle' ve 'ilk sistemli teoriler' ifadeleriyle bir zaman ve yöntem sınırı çizilmiştir.
Cümleden kesin yargı çıkarırken metindeki sınırların dışına çıkmamak gerekir.
2
Seçenekleri bu sınırlar doğrultusunda değerlendirme
Teleskobun icadından önce yapılan gözlemler çıplak gözle yapıldığına göre, ilk sistemli teorilerin bu gözlemlerle oluşturulması, teleskop kullanılmadan yapılan gözlemlere dayandıklarını kesin olarak gösterir.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğu dış dünyadaki genel bilgilerle değil, yalnızca cümledeki mantıksal verilerle test edilmelidir.

Key Concept

Cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargıları bulurken sadece cümlede verilen bilgilere bağlı kalınmalı, 'sadece', 'ilk', 'önce' gibi sınırlandırıcı kelimelerin dışına taşan öznel yorumlardan kaçınılmalıdır.
Question 400Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "soğuk" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kış aylarında bu bölgede oldukça soğuk rüzgarlar eser.

Answer

Kış aylarında bu bölgede oldukça soğuk rüzgarlar eser.
Doğru cevap olan 'Kış aylarında bu bölgede oldukça soğuk rüzgarlar eser.' cümlesinde 'soğuk' sözcüğü, ısının düşük olmasını ifade edecek şekilde ilk ve temel anlamıyla kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün temel anlamını tanımlama.
'Soğuk' sözcüğünün gerçek (temel) anlamı, ısısı düşük olan, sıcağın karşıtıdır.
Gerçek anlamı bulmak için kelimenin akla gelen ilk anlamını belirlemek gerekir.
2
Cümlelerdeki kullanımları analiz etme.
Seçeneklerde geçen 'soğuk' kelimelerinin bağlamları incelenir. Davranış, şaka, ortam ve anlatım için kullanılan 'soğuk' ifadelerinin mecaz anlam taşıdığı belirlenir.
Kelimelerin mecaz anlamlarını eleyerek gerçek anlamı taşıyan bağlamı ayırt etmek hedeflenir.
3
Doğru cümleyi belirleme.
Rüzgarın sıcaklığının düşük olduğunu belirten cümlede 'soğuk' sözcüğü fiziksel ısıyı ifade ettiğinden gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Sözcüğün ilk ve temel anlamına uygun tek seçenek doğru cevap olacaktır.

Key Concept

Gerçek Anlam (Temel Anlam)
PreviousPage 20 / 338Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin