All practice questions

1052 questions

Question 721Question

Aşağıda soldaki sütunda numaralanmış cümleler, sağdaki sütunda ise bu cümlelerin anlatım özelliklerine dair açıklamalar yer almaktadır. Buna göre, sol sütundaki cümleler ile sağ sütundaki açıklamalar eşleştirildiğinde doğru eşleştirme nasıl olmalıdır?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yazarın son romanı, yayımlandığı ilk ayda elli bin adet satarak haftalarca en çok satanlar listesinin zirvesinde yer aldı.
Sanatçının tuval üzerine yağlı boya kullanarak çizdiği bu tabloda, pastel tonların ağırlıkta olduğu melankolik bir atmosfer hâkimdir.
Köy Enstitüleri, 17 Nisan 1940 tarihli ve 3803 sayılı kanunla, ilkokul mezunu çocukları öğretmen olarak yetiştirmek amacıyla açılmıştır.
Yönetmen, filminde kullandığı sıra dışı kamera açılarıyla izleyiciyi sarsıcı bir iç hesaplaşmanın eşiğine sürüklüyor.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle sayısal verilerden yararlanan nesnel anlatımla, ikinci cümle sanat eserine dair kişisel izlenim içeren öznel anlatımla, üçüncü cümle tarihî-hukuki nesnel anlatımla, dördüncü cümle ise teknik ögeleri yorumlayan öznel anlatımla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; birinci cümle sayısal verilere dayanan nesnel açıklamaya, ikinci cümle kişisel estetik yorum içeren öznel açıklamaya, üçüncü cümle tarihsel-hukuki nesnel açıklamaya, dördüncü cümle ise teknik ögeleri yorumlayan öznel açıklamaya karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümleyi analiz etme
Cümledeki 'elli bin adet' ve 'en çok satanlar listesi' ifadeleri kanıtlanabilir sayısal verilerdir.
Nicel verilerin kanıtlanabilirlik durumunu saptayarak doğru açıklamayla eşleştirmek.
2
İkinci cümleyi analiz etme
Cümledeki 'melankolik atmosfer' ifadesi kişisel bir estetik algıya ve duygusal yoruma dayanır.
Renklerin uyandırdığı duygunun kişiden kişiye değişebileceğini belirleyip öznel anlatımı bulmak.
3
Üçüncü cümleyi analiz etme
Cümledeki kanun tarihi, numarası ve kuruluş amacı tamamen belgelenebilir nesnel bilgilerdir.
Tarihî ve hukuki verilerin kanıtlanabilirliğini doğrulayarak ilgili nesnel açıklamayla eşleştirmek.
4
Dördüncü cümleyi analiz etme
Cümledeki 'sıra dışı kamera açıları' ve 'sarsıcı iç hesaplaşma' ifadeleri yorum ve beğeni içerdiğinden özneldir.
Teknik unsurlara eklenen kişisel yargıları ayırt edip uygun öznel açıklamayla eşleştirmek.

Key Concept

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Question 722Question

Biyo-sanat, biyoteknolojik süreçleri ve canlı organizmaları sanatsal birer araç olarak kullanan çağdaş bir sanat akımıdır. Bu disiplin, geleneksel tuval veya heykel malzemelerinin yerine bakteriler, hücre kültürleri ve DNA molekülleri gibi canlı materyalleri yerleştirerek yaşamın kendisini sanatsal bir ifade biçimine dönüştürür. Sanatçılar, laboratuvar ortamlarında bilim insanlarıyla ortak çalışarak doğa ile kültür arasındaki keskin sınırları sorgulatmayı amaçlarlar. İzleyiciyi canlılığın tanımı ve sınırları üzerine düşünmeye sevk eden bu yapıtlar, aynı zamanda genetik mühendisliği ve klonlama gibi teknolojilerin getirdiği etik tartışmaları da sanatsal düzleme taşır. Dolayısıyla biyo-sanat, estetik kaygıların ötesine geçerek bilimin toplumsal ve ahlaki yansımalarına ayna tutan eleştirel bir platform işlevi görür.

Yukarıdaki parçadan hareketle, sol sütunda yer alan yardımcı düşünceleri sağ sütunda kendilerini destekleyen cümlelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Klasik sanat malzemelerinin ötesine geçilerek yaşamın temel biyolojik yapı taşlarının sanatsal araçlar olarak kullanıldığı
Farklı disiplinler arası ortaklıklarla insani kabuller ile doğal dünya arasındaki sınırların sorgulandığı
Biyoteknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği ahlaki ikilemlerin sanat aracılığıyla ele alındığı
Sanatsal üretimin yalnızca görsel bir beğeni oluşturmakla kalmayıp bilimsel gelişmelerin sosyal yansımalarını incelediği

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki birinci ifade sağ sütundaki birinci cümleyle, ikinci ifade ikinci cümleyle, üçüncü ifade üçüncü cümleyle, dördüncü ifade ise dördüncü cümleyle eşleşmektedir.
Sol sütundaki her bir yardımcı düşünce, sağ sütundaki cümlelerin anlamca çözümlenmesi ve eş anlamlı ya da yakın anlamlı kelimelerle ifade edilmesiyle eşleşmektedir. Birinci ifade canlı materyal kullanımına, ikinci ifade bilim insanlarıyla ortak çalışmaya, üçüncü ifade genetik ve klonlama etiğine, dördüncü ifade ise estetik dışındaki toplumsal ayna işlevine odaklanır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki her bir cümleyi yardımcı düşünceler bakımından çözümlemek.
Her cümlenin odaklandığı anahtar kavramlar (canlı materyal kullanımı, bilim insanlarıyla ortaklık, etik/ahlaki tartışmalar, toplumsal yansımalar) belirlenir.
Paragraftaki yardımcı düşüncelerin hangi cümlelerden türediğini netleştirmek.
2
Klasik sanat malzemelerinin ötesine geçilmesine yönelik ifadeyi aramak.
Geleneksel tuval veya heykel yerine bakteri ve DNA kullanılmasından bahseden cümleyle eşleşme sağlanır.
İlk yardımcı düşüncenin metindeki karşılığını tespit etmek.
3
Disiplinler arası iş birliği ve doğa-kültür sınırlarına yönelik ifadeyi analiz etmek.
Sanatçıların laboratuvarda bilim insanlarıyla ortak çalışarak doğa-kültür sınırını sorgulamasını anlatan cümleyle eşleşme sağlanır.
İkinci yardımcı düşünceyi doğru cümleyle ilişkilendirmek.
4
Teknolojinin getirdiği ahlaki ikilemlerle ilgili ifadeyi bulmak.
Genetik mühendisliği ve klonlama teknolojisinin getirdiği etik tartışmaların sanat düzlemine taşındığını belirten cümleyle eşleşme sağlanır.
Üçüncü yardımcı düşüncenin metindeki yerini saptamak.
5
Görsel beğeninin ötesinde sosyal yansımaların incelenmesine yönelik son ifadeyi kontrol etmek.
Estetik kaygıların aşılması ve bilimin toplumsal yansımalarına ayna tutulmasını ifade eden son cümleyle eşleşme doğrulanır.
Son yardımcı düşünceyi metindeki doğru cümleyle tamamlamak.

Key Concept

Paragraftaki yardımcı düşünceleri belirleme ve bu düşünceleri metindeki ilgili cümlelerle eşleştirme.
Estimated Time:2m 0s
Question 723Question

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerin bağlamsal anlamları karşılarında karışık olarak verilmiştir:

I. Yazar, klasik anlatım tekniklerini günümüzün duyarlılıklarıyla yoğurarak kendine has bir çizgi yakalamış.
II. Gündelik yaşamın sıradan ayrıntılarını büyük bir ustalıkla işleyen öykücü, okuru sıradanlığın estetiğiyle buluşturuyor.
III. Bilimsel araştırmaların sonuçları, çevre kirliliğinin boyutlarının tahmin edilenin çok üzerinde olduğunu belgeliyor.
IV. Kendi kabuğuna çekilen şair, dış dünyanın gürültüsünden kaçınarak sessizliğin sesini dinlemeyi tercih etmiştir.

Buna göre, sol sütundaki sözcükleri sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

yoğurarak (I. cümle)
işleyen (II. cümle)
belgeliyor (III. cümle)
kaçınarak (IV. cümle)

Matches

Show answer & explanation

Answer

yoğurarak - Farklı ögeleri bir araya getirip karıştırarak yeni bir biçim veren, kaynaştıran; işleyen - Bir konuyu veya temayı ele alıp derinlemesine inceleyerek geliştiren; belgeliyor - Bir durumun doğruluğunu veya varlığını belgelerle, kanıtlarla ortaya koyan; kaçınarak - Herhangi bir şeyden veya durumdan uzak duran, sakınan
Verilen cümlelerdeki altı çizili sözcükler bağlamlarına göre incelendiğinde; 'yoğurarak' ifadesi iki farklı niteliği birleştirip kaynaştırma, 'işleyen' ifadesi bir konuyu ele alıp geliştirme, 'belgeliyor' ifadesi durumu kanıtlarla ortaya koyma, 'kaçınarak' ifadesi ise bir durumdan sakınıp uzak durma anlamında kullanılmıştır. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tamamen tutarlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki 'yoğurarak' sözcüğünün bağlamını incelemek.
Sözcüğün klasik tekniklerle günümüz duyarlılıklarını bir araya getirme, harmanlama ve kaynaştırma anlamı taşıdığı belirlenir.
Soyut ögelerin bir arada eritilip yeni bir biçim oluşturulması eyleminin doğru karşılığını saptamak.
2
İkinci cümledeki 'işleyen' sözcüğünün bağlamını incelemek.
Sözcüğün gündelik ayrıntıları ele alıp derinlemesine işleyerek geliştirme anlamında kullanıldığı saptanır.
Sanatçının konuyu ele alma ve üsluba dönüştürme sürecini niteleyen kavramı bulmak.
3
Üçüncü cümledeki 'belgeliyor' sözcüğünün bağlamını incelemek.
Araştırma sonuçlarının durumun doğruluğunu kanıtlarla ortaya koyması anlamında kullanıldığı belirlenir.
Bilimsel veriler aracılığıyla yapılan ispat eyleminin karşılığını tespit etmek.
4
Dördüncü cümledeki 'kaçınarak' sözcüğünün bağlamını incelemek.
Şairin dış dünyadan uzak durma, sakınma yönelimini ifade ettiği saptanır.
Sanatçının iç dünyasına çekilme eylemiyle örtüşen sakınma durumunu doğrulamak.

Key Concept

Sözcüklerin cümle içindeki kullanım bağlamlarına göre kazandıkları eş ve yakın anlam karşılıklarını saptamak.
Question 724Question

Sakin Şehir (Cittaslow) hareketi, 1999 yılında İtalya’da küreselleşmenin şehirleri tek tipleştirmesine ve yaşam hızını kontrolsüzce artırmasına bir tepki olarak doğmuştur. Bu hareketin temel amacı, kentlerin kendi yerel kimliklerini, zanaatlarını, geleneksel mimarisini ve doğal özelliklerini koruyarak sürdürülebilir bir kalkınma modeli oluşturmaktır. Bir kentin bu birliğe kabul edilmesi için hava kalitesinden altyapıya, yerel ürünlerin desteklenmesinden misafirperverlik kültürüne kadar yetmişten fazla kriteri yerine getirmesi gerekmektedir. Cittaslow, modern dünyayı tamamen reddetmek yerine teknolojiyi yerel değerleri korumak ve yaşam kalitesini artırmak için bir araç olarak kullanmayı savunur. Böylece yerel esnaf korunurken, doğaya saygılı ve insan odaklı bir kentsel yaşam alanı inşa edilir.

Buna göre, parçada geçen bilgileri Cittaslow hareketiyle ilgili açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

İtalya'da küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı kurulması
Yerel zanaatların, mimarinin ve kimliğin korunmasını amaçlaması
Hava kalitesi, altyapı gibi yetmişten fazla ölçüte göre üye kabul etmesi
Teknolojiyi dışlamak yerine yaşam kalitesini artıran bir araç olarak konumlandırması

Matches

Show answer & explanation

Answer

İtalya'da küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye karşı kurulması ifadesi 'Kuruluş gerekçesi' ile; yerel zanaatların, mimarinin ve kimliğin korunmasını amaçlaması ifadesi 'Özgünlüğü koruma amacı' ile; hava kalitesi, altyapı gibi yetmişten fazla ölçüte göre üye kabul etmesi ifadesi 'Katılım standartları' ile; teknolojiyi dışlamak yerine yaşam kalitesini artıran bir araç olarak konumlandırması ifadesi ise 'Teknolojiye yaklaşımı' ile eşleşmelidir.
Paragraftaki her bir bilgi doğrudan ilgili olduğu açıklamayla eşleşmektedir. Küreselleşmeye tepki olarak doğması kuruluş gerekçesini, yerel değerlerin korunması özgünlüğü koruma amacını, yetmişten fazla kriter katılım standartlarını ve teknolojinin araç olarak görülmesi de teknolojiye yaklaşımı ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ilk cümlesi okunarak hareketin doğuş gerekçesi belirlenir.
Hareketin küreselleşmenin getirdiği tek tipleşmeye bir tepki olarak doğduğu tespit edilir. Bu durum 'Kuruluş gerekçesi' ile eşleşir.
Sol sütundaki ilk ifadenin doğru tanımını bulmak için.
2
Paragrafın ikinci cümlesindeki amaç ifadeleri analiz edilir.
Hareketin amacının yerel kimlik, zanaat ve mimariyi korumak olduğu görülür. Bu durum 'Özgünlüğü koruma amacı' ile eşleşir.
Sol sütundaki ikinci ifadenin doğru kavramla eşleştiğini doğrulamak için.
3
Paragrafın üçüncü cümlesindeki üyelik koşulları incelenir.
Hava kalitesi, altyapı gibi yetmişten fazla kriterin yerine getirilmesi gerektiği görülür. Bu durum 'Katılım standartları' ile eşleşir.
Sol sütundaki üçüncü ifadenin doğru karşılığını belirlemek için.
4
Paragrafın dördüncü cümlesindeki teknoloji vurgusu değerlendirilir.
Teknolojinin tamamen reddedilmediği, yerel değerleri korumak için bir araç olarak görüldüğü anlaşılır. Bu durum 'Teknolojiye yaklaşımı' ile eşleşir.
Sol sütundaki dördüncü ifadenin doğru karşılığıyla eşleştiğini doğrulamak için.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Question 725Question

Aşağıda Mısır'da kurulan Türk-İslam devletleri ile bu devletlerin tarihsel süreçteki en belirgin özellikleri ve kültürel/askeri katkıları verilmiştir. Devletler ile bu özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tolunoğulları
İhşidiler (Akşitler)
Eyyubiler
Memlükler

Matches

Show answer & explanation

Answer

Tolunoğulları ile sosyal devlet ve maristanlar; İhşidiler ile Hicaz bölgesindeki ilk Türk egemenliği; Eyyubiler ile Hıttin Savaşı ve Kudüs'ün geri alınması; Memlükler ile Ayn Calut'ta Moğolların durdurulması ve her güçlü komutanın hükümdar olabilmesi eşleşmektedir.
Devletlerin eşleştirmeleri tamamen tarihsel gerçekliğe uygun ve ayırt edici özelliklerine göre yapılmıştır. Tolunoğulları maristanlar ve ilk olma özelliğiyle, İhşidiler kutsal topraklara ilk egemenlikleriyle, Eyyubiler Hıttin zaferiyle, Memlükler ise Moğolları yenen Ayn Calut savaşı ve komutanların sultan olabilme esasıyla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Tolunoğulları devletinin kurumsal yapısını ve Mısır tarihindeki yerini incelemek.
Bu devletin Mısır'daki ilk Türk-İslam devleti olduğu ve maristanları kurduğu belirlenir.
Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti olması ve maristan adı verilen sosyal/tıbbi kurumları kurması Tolunoğulları'nın en belirgin özelliğidir.
2
Kutsal topraklar olan Hicaz bölgesini ilk kez yöneten Türk devletini saptamak.
Bu devletin İhşidiler (Akşitler) olduğu belirlenir.
Mısır merkezli kurulan İhşidiler, Abbasi otoritesinin zayıflamasından yararlanarak Mekke ve Medine'ye hakim olmuştur.
3
Kudüs'ün kurtarılması olayını ve III. Haçlı Seferi ile ilişkisini analiz etmek.
Bu gelişmenin Eyyubiler döneminde gerçekleştiği sonucuna ulaşılır.
1187 yılındaki Hıttin Savaşı Selahaddin Eyyubi önderliğinde kazanılmış ve Kudüs Haçlılardan temizlenmiştir.
4
Moğol ilerleyişini askeri olarak durduran ve farklı veraset kuralları uygulayan devleti bulmak.
Bu devletin Memlükler olduğu belirlenir.
Ayn Calut Savaşı ile İlhanlıları yenilgiye uğratan ve hanedan üstünlüğü yerine ordu komutanlarının liyakatine dayalı tahta geçiş sistemi uygulayan devlet Memlüklerdir.

Key Concept

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletlerinin siyasi, askeri ve sosyo-kültürel özellikleri.
Question 726Question

Kuş Evleri

Osmanlı mimarisinin zarif detaylarından biri olan kuş evleri, özellikle on yedinci yüzyıldan itibaren cami, kütüphane, çeşme ve han gibi toplumsal ve dini yapıların dış duvarlarında kendilerine sıkça yer bulmuştur. Rüzgâr almayan, güneş gören ve insanların kolayca erişemeyeceği cephelere inşa edilen bu estetik yuvalar, toplumdaki derin hayvan sevgisinin mimariyle bütünleştiğini gösterir. Kuşların güvenle barınması ve zorlu hava koşullarından korunması amacıyla tasarlanan bu yapıların üretiminde taş, tuğla ve ahşap gibi farklı malzemeler tercih edilmiştir. Kimi zaman küçük birer saray veya cami maketini andıran bu detaylar, dönemin insanının çevreye ve canlılara karşı beslediği merhamet ile adalet duygusunun günümüze ulaşan en somut örneklerindendir.

Yukarıdaki metinde geçen ifadeler ile bu ifadelerden yola çıkılarak ulaşılabilecek yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

"...cami, kütüphane, çeşme ve han gibi toplumsal ve dini yapıların dış duvarlarında kendilerine sıkça yer bulmuştur."
"...Rüzgâr almayan, güneş gören ve insanların kolayca erişemeyeceği cephelere inşa edilen..."
"...yapılar��n üretiminde taş, tuğla ve ahşap gibi farklı malzemeler tercih edilmiştir."

Matches

Show answer & explanation

Answer

Toplumsal ve dini yapılardan bahseden birinci ifade 'Kuş evleri hem sosyal hem de dini nitelikli mimari eserlerin dış kısımlarına yapılmıştır' ifadesiyle; rüzgâr, güneş ve insan erişimini konu alan ikinci ifade 'Yuvaların konumlandırılacağı yerler belirlenirken iklimsel etkenler ve emniyet dikkate alınmıştır' ifadesiyle; kullanılan malzemeleri belirten üçüncü ifade ise 'Söz konusu barınakların yapımında tek bir ham maddeye bağlı kalınmayıp çeşitlilik sağlanmıştır' ifadesiyle eşleşmektedir.
Metindeki cami ve han örnekleri toplumsal ve dini yapıları temsil etmektedir. Rüzgâr, güneş ve erişilemezlik gibi fiziksel koşullar iklim ve emniyet faktörleriyle ilişkilidir. Taş, tuğla ve ahşap gibi farklı malzemelerin kullanılması ise ham madde çeşitliliğine dayanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki dini ve toplumsal yapılardan bahseden birinci kısmın analiz edilmesi.
Cami ve han gibi örnekler, sosyal ve dini mimari kategorileriyle örtüşür.
Paragraftaki somut yapıların genel kategorilerini tespit etmek amacıyla bu adım atılmıştır.
2
Metindeki iklimsel ve fiziksel şartları belirten ikinci kısmın incelenmesi.
Rüzgâr ve güneş unsurları iklimle; insanların erişememesi ise güvenlik şartıyla eşleşir.
Kuş evlerinin kurulduğu konumların seçilme nedenlerini doğru kavramak için bu adım uygulanmıştır.
3
Metindeki yapı malzemelerinden bahseden üçüncü kısmın analiz edilmesi.
Taş, tuğla ve ahşap kullanımı, tek bir ham madde yerine malzeme çeşitliliğinin tercih edildiğini gösterir.
Yapımda kullanılan materyallerin niteliğini ve çeşitliliğini belirlemek amacıyla bu inceleme yapılmıştır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:1m 30s
Question 727Question

İlk Türk devletlerindeki yönetim anlayışı, hukuki yapı ve kurumsal mekanizmalarla ilgili verilen aşağıdaki kavramları, karşılarında yer alan siyasi ve toplumsal işlevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kut anlayışı
Töre hükümleri
Kurultay meclisi
Ülüş prensibi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kut anlayışı siyasi meşruiyet ve taht mücadelelerini açıklayan ifadeyle; Töre hükümleri kağanın yetkilerini sınırlandıran yazısız hukuk kurallarıyla; Kurultay meclisi devlet işlerinin görüşüldüğü ve kağanın denetlendiği yönetim organıyla; Ülüş prensibi ise iktisadi refah ve toprakların hanedan üyelerine paylaştırılmasıyla eşleşmelidir.
Kut inancının meşruiyet ve taht mücadelelerine etkisi, törenin kağanın yetkilerini kısıtlaması, kurultayın yönetimdeki denetleyici rolü ve ülüşün ekonomik paylaşım boyutu tanımlarla birebir uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kut inancının yönetimsel ve siyasi yansımalarını belirlemek.
Gök Tanrı tarafından hükümdara verilen kut gücü, kan bağı yoluyla tüm hanedan erkeklerine geçtiğinden taht mücadelelerine neden olur. Bu durum, meşruiyeti ilahi kaynağa dayandıran ancak taht kavgalarına yol açan inanç sistemine dair açıklamayla eşleşir.
Kut kavramının veraset ve meşruiyet ilişkisini kurmak amacıyla yapılmıştır.
2
Töre kurallarının hukuki ve idari rolünü analiz etmek.
Töre, hükümdar dahil herkesi bağlayan ve keyfi uygulamaları sınırlandıran yazısız kurallar bütünüdür. Bu durum, hükümdarın yetkilerini kısıtlayarak toplumsal düzeni koruyan hukuk kuralları açıklamasıyla eşleşir.
Törenin Türk devletlerindeki hukuk üstünlüğü rolünü saptamak amacıyla yapılmıştır.
3
Kurultay meclisinin idari yetkilerini incelemek.
Kurultay, sadece bir danışma kurulu olmayıp gerektiğinde yeni kağanı seçebilen ve kağanın yetkilerini töre kapsamında denetleyebilen meclistir. Bu durum, yönetim organına yönelik açıklamayla eşleşir.
Kurultayın karar alma ve denetleme gücünü belirlemek amacıyla yapılmıştır.
4
Ülüş prensibinin ekonomik paylaşım boyutunu kavramak.
Ülüş, Tanrı'nın hükümdara sunduğu ekonomik refahın (ülüş/kısmet) hanedan üyeleri arasında bölüştürülmesidir. Bu durum, ekonomik paylaşım açıklamasıyla eşleşir.
Ülüşün Türk devletlerindeki ekonomik bölüşüm ve egemenlik paylaşımı işlevini tanımlamak amacıyla yapılmıştır.

Key Concept

İlk Türk Devletlerinde Yönetim Anlayışı, Kut, Töre, Kurultay ve Ülüş
Estimated Time:2m 0s
Question 728Question

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri, yanlarında verilen anlatım özellikleri ve gerekçeleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

(I) UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Çatalhöyük, Konya'nın Çumra ilçesinde bulunan ve Cilalı Taş Devri'ne tarihlenen önemli bir yerleşim yeridir.
(II) Birbirine bitişik kerpiç evleri ve sokaksız kent planıyla Çatalhöyük, geçmişin gizemli dünyasına açılan büyüleyici bir kapı gibidir.
(III) Yapılan kazılarda elde edilen verilere göre, bu antik yerleşimdeki konutlarda tarımsal üretimin yapıldığını gösteren tahıl kalıntılarına rastlanmıştır.
(IV) Duvar resimlerinde yer alan av sahneleri ile geometrik motifler, tarih öncesi insanının doğayla olan mücadelesini en etkileyici biçimde ortaya koymaktadır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle kanıtlanabilir coğrafi konum ve tescil bilgisi içeren nesnel anlatımla, ikinci cümle benzetme yoluyla kişisel izlenim yansıtan öznel anlatımla, üçüncü cümle arkeolojik bulgulara dayalı nesnel anlatımla, dördüncü cümle ise öznel değerlendirme ve beğeni içeren anlatımla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede nesnel anlatımlı cümleler (birinci ve üçüncü cümleler) doğrulanabilir tarihî, coğrafi ve arkeolojik verilere sahip açıklamalarla; öznel anlatımlı cümleler (ikinci ve dördüncü cümleler) ise kişisel benzetme ve etkileyicilik içeren yorumlarla eşleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki yargıyı inceleyiniz.
Cümlede Çatalhöyük'ün konumu ve Cilalı Taş Devri'ne ait olduğu bilgisi verilmiştir. Bu bilgiler kişisel yoruma kapalı, kanıtlanabilir nesnel yargılardır.
Nesnel anlatımın tanımına uygun kanıtlanabilir unsurları tespit etmek.
2
İkinci cümledeki nitelendirmeleri analiz ediniz.
Cümlede kullanılan 'gizemli dünya' ve 'büyüleyici kapı' ifadeleri söyleyenin kişisel duygusunu ve benzetmesini yansıtır, dolayısıyla özneldir.
Öznelliğe yol açan duygusal ve mecazlı ifadeleri saptamak.
3
Üçüncü cümledeki verileri değerlendiriniz.
Tahıl kalıntılarına rastlanması somut arkeolojik bir veridir, doğruluğu kanıtlanabilir olduğundan nesneldir.
Bilimsel veriye dayalı nesnel anlatımı ayırt etmek.
4
Dördüncü cümledeki değerlendirme zarfını belirleyiniz.
'En etkileyici biçimde' ifadesi kişisel beğeni ve yorum taşır. Bu yargı kişiden kişiye değişebileceği için özneldir.
Cümledeki öznel değerlendirmeyi yansıtan zarfları ve derecelendirmeleri bulmak.

Key Concept

Cümlede Anlamda Öznellik ve Nesnellik Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 729Question

Aşağıda sol tarafta verilen Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki önemli fikir insanlarını, sağ tarafta verilen savundukları fikir akımlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Namık Kemal
Yusuf Akçura
Mehmet Âkif Ersoy
Abdullah Cevdet

Matches

Show answer & explanation

Answer

Namık Kemal - Osmanlıcılık, Yusuf Akçura - Türkçülük, Mehmet Âkif Ersoy - İslamcılık ve Abdullah Cevdet - Batıcılık eşleşmesi doğrudur.
Namık Kemal Osmanlıcılık, Yusuf Akçura Türkçülük, Mehmet Âkif Ersoy İslamcılık ve Abdullah Cevdet ise Batıcılık fikir akımlarının en belirgin ve teorisyen düzeyindeki temsilcileridir. Bu eşleştirme, temsilcilerin kaleme aldığı eserler, yayımladıkları dergiler ve savundukları temel ilkelerle tam bir uyum göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel şahsiyetlerin savundukları temel tezler ve çıkardıkları yayınlar incelenir.
Temsilcilerin devletin kurtuluşu için önerdiği çözüm yolları sınıflandırılır.
Kurtarma akımlarının teorik çerçevesi ile temsilcileri arasındaki bağlantıyı kurmak için bu gereklidir.
2
Namık Kemal'in vatan, hürriyet kavramları ile anayasal ve eşitlikçi vatandaşlık vurgusu değerlendirilir.
Namık Kemal Osmanlıcılık akımı ile eşleştirilir.
Din ve mezhep ayrımı gözetmeksizin tüm Osmanlı unsurlarının ortak bir vatan kimliği etrafında birleşmesi Osmanlıcılık akımının temel tezidir.
3
Yusuf Akçura'nın Üç Tarz-ı Siyaset makalesi ile Türk birliği vurgusu değerlendirilir.
Yusuf Akçura Türkçülük akımı ile eşleştirilir.
Akçura, Osmanlıcılık ve İslamcılık fikirlerinin çöktüğünü belirterek Türk birliğinin devleti kurtaracağını savunmuştur.
4
Mehmet Âkif Ersoy'un Sebilürreşad dergisindeki makaleleri ile İslam toplumlarının dayanışması çağrısı değerlendirilir.
Mehmet Âkif Ersoy İslamcılık akımı ile eşleştirilir.
Devletin kurtuluşunun halifenin etrafında birleşmekle ve İslami kurallara bağlılıkla sağlanabileceğini öne sürmüştür.
5
Abdullah Cevdet'in İçtihat dergisindeki yazıları ile Batı medeniyetini bütüncül olarak alma fikri değerlendirilir.
Abdullah Cevdet Batıcılık akımı ile eşleştirilir.
Mevcut gerilemenin temel sebebini Batı'nın ulaştığı çağdaşlık seviyesinin gerisinde kalınmasında görmüştür.

Key Concept

Osmanlı Devleti'ni Kurtarma Fikir Akımları ve Temsilcileri
Question 730Question

Paragraf:

Termit kolonileri, karmaşık mimari yapılara sahip yuvalarında sıcaklığı ve karbondioksit oranını sabit tutabilmek için dış ortamdaki rüzgâr hareketlerinden ve içsel ısı yayılımından yararlanan pasif bir havalandırma sistemi geliştirmiştir. Toprağın altında ve üstünde yükselen bu bacalı yapılar, baca etkisi (yükselen sıcak havanın tepeden çıkması) ve basınç farkı ilkelerine dayanarak sürekli temiz hava sirkülasyonu sağlar. Biyomimikri (doğadan esinlenen tasarım) uzmanları, bu doğal mekanizmadan yola çıkarak sürdürülebilir mimaride ��ığır açan projeler tasarlamışlardır. Zimbabve'deki Eastgate Centre gibi yapılar, herhangi bir mekanik iklimlendirme sistemi kullanılmaksızın, termit yuvalarının gözenekli kil duvar yapısı ve dikey hava kanalları taklit edilerek inşa edilmiştir. Bu sayede bina, geleneksel yapılara kıyasla %90 daha az enerji tüketerek hem ekolojik dengenin korunmasına katkı sunmakta hem de işletme maliyetlerini düşürmektedir.

Soru:

Yukarıdaki paragraftan hareketle, sol sütunda verilen yardımcı düşünceleri sağ sütunda bu düşüncelerin dayanağı olan cümlelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yuva içindeki havanın dengelenmesinde çevresel ve dinamik unsurların rol oynadığına
Havalandırma sürecinin fiziksel prensipler doğrultusunda süreklilik kazandığına
Doğal yaşamdaki sistemlerin insanoğlunun yapı tasarımlar��na rehberlik ettiğine
Doğadan taklit edilen yöntemlerle inşa edilen yapıların yüksek oranda enerji verimliliği sunduğuna

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol taraftaki yardımcı düşünceler, sağ taraftaki dayanak cümleleriyle sırasıyla şu şekilde eşleşir: Birinci yardımcı düşünce birinci cümleyle, ikinci yardımcı düşünce ikinci cümleyle, üçüncü yardımcı düşünce üçüncü cümleyle ve dördüncü yardımcı düşünce dördüncü cümleyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmeler, paragrafta yer alan bilgilerin anlamca en yakın biçimde yeniden yapılandırılmasıyla kurulmuştur. Çevresel ve dinamik faktörler dış ortamdaki rüzgâr ve iç ısı yayılımıyla; sürekli sirkülasyon sağlayan basınç farkı ve baca etkisi fiziksel prensiplerle; biyomimikri disiplininin tasarımları doğanın rehberliğiyle; %90 oranındaki tasarruf ise yüksek enerji verimliliğiyle doğrudan örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlenin ve birinci yardımcı düşüncenin incelenmesi
Metinde geçen 'dış ortamdaki rüzgâr hareketleri' ve 'içsel ısı yayılımı' ifadelerinin, yardımcı düşüncedeki 'çevresel ve dinamik unsurlar' ile anlamca örtüştüğü tespit edilir.
Sıcaklık ve karbondioksit oranının dengelenmesinde rol oynayan bu dinamikler birinci cümlenin yardımcı yargısını oluşturur.
2
İkinci cümlenin ve ikinci yardımcı düşüncenin incelenmesi
'Baca etkisi' ve 'basınç farkı' fiziksel ilkelerdir; 'sürekli temiz hava sirkülasyonu' ise havalandırmanın sürekliliğini ifade eder. Bu iki ögenin eşleştiği saptanır.
Havalandırma sürecinin dayandığı fiziksel kuralların süreklilik getirdiği yardımcı yargısına bu cümleden ulaşılır.
3
Üçüncü cümlenin ve üçüncü yardımcı düşüncenin incelenmesi
Doğadan esinlenerek tasarım yapmayı hedefleyen 'biyomimikri' disiplininin bu doğal mekanizmayı yapı projelerinde kullanması, doğanın insan tasarımlarına rehberlik ettiğini doğrular.
Doğal tasarımların insan mühendisliğine ilham kaynağı olduğu yardımcı yargısı doğrudan bu cümlenin tahliliyle ortaya konur.
4
Dördüncü cümlenin ve dördüncü yardımcı düşüncenin incelenmesi
Zimbabve'deki yapının geleneksel binalara göre '%90 daha az enerji tüketmesi', doğrudan yüksek oranda enerji verimliliği sağlandığı bilgisini verir.
Doğal modellerin taklit edilerek uygulanmasının getirdiği kaynak tasarrufu ve verimlilik çıktısı bu son yargıyla eşleşir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Estimated Time:2m 0s
Question 731Question

Aşağıdaki cümlelerde görülen yüklem ve yardımcı fiil eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluklarını, bu bozuklukları gidermek için yapılması gereken dil bilgisel açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Çocuklarıyla bazen çok, bazen de hiç ilgilenmezdi.
Fikirleriyle bize her zaman destek, zor anlarımızda yol gösterici oldu.
Hafta sonu o kütüphaneye, ben ise müzeye gittim.
Hangisinin haklı, hangisinin haklı olmadığını yakında anlayacağız.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Cümlelerin doğru eşleşmeleri sırasıyla: 1 - 'ilgilenirdi' yükleminin getirilmesi, 2 - 'oldu' yardımcı fiilinin eklenmesi, 3 - 'gitti' yükleminin eklenmesi ve 4 - 'olduğunu' eylemsisinin getirilmesidir.
Verilen cümlelerdeki anlatım bozuklukları, ortak kullanılan yüklem, yardımcı fiil veya eylemsilerin cümledeki diğer ögelerle uyumsuz olmasından kaynaklanır. Birinci cümlede olumlu yüklem eksikliği ('ilgilenirdi'), ikinci cümlede yardımcı fiil eksikliği ('oldu'), üçüncü cümlede şahıs uyumsuzluğundan kaynaklanan yüklem eksikliği ('gitti'), dördüncü cümlede ise fiilimsi eksikliği ('olduğunu') bulunmaktadır. Yapılan eşleştirmeler bu kurallara tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki ('Çocuklarıyla bazen çok, bazen de hiç ilgilenmezdi.') yüklemin olumluluk-olumsuzluk durumunu incelemek.
'İlgilenmezdi' yükleminin olumsuz olduğu ve ilk kısımdaki 'bazen çok' ifadesiyle birleştiğinde anlam karışıklığı yarattığı saptanır.
Sıralı cümlelerde olumlu ve olumsuz anlamların doğru yüklemlere bağlanması anlatım bozukluğunu önler.
2
İkinci cümledeki ('Fikirleriyle bize her zaman destek, zor anlarımızda yol gösterici oldu.') isim ve yardımcı fiil ilişkisini çözümlemek.
'Destek' isminin tek başına kalıp yükleme bağlanamadığı fark edilir.
Bir isim unsuru ile bir sıfat unsurunun ortak bir yardımcı fiile bağlanmaya çalışılması dil bilgisel hata doğurur; bu yüzden 'destek oldu' biçiminde düzeltilmelidir.
3
Üçüncü cümledeki ('Hafta sonu o kütüphaneye, ben ise müzeye gittim.') özne-yüklem şahıs uyumunu kontrol etmek.
'Gittim' yükleminin 'ben' öznesine uyduğu ancak 'o' öznesiyle ('o gittim') uyumsuz olduğu görülür.
Farklı şahıslara ait öznelerin aynı şahıs ekiyle çekimlenmiş tek bir yükleme bağlanması anlatım bozukluğuna yol açar; bu nedenle ilk bölüme 'gitti' yüklemi eklenir.
4
Dördüncü cümledeki ('Hangisinin haklı, hangisinin haklı olmadığını yakında anlayacağız.') yan cümle eylemsi yapısını değerlendirmek.
'Haklı' sözcüğünün 'olmadığını' olumsuz eylemsisine bağlanarak yanlış anlama yol açtığı gözlemlenir.
Olumlu anlam taşıması gereken ilk yan cümleye 'olduğunu' eylemsisinin getirilmesi anlatımı netleştirir.

Key Concept

Yüklem ve yardımcı fiil eksikliği; sıralı, bağlı veya birleşik cümlelerde ortak kullanılan yüklem, yardımcı fiil veya eylemsilerin tüm öznelerle veya isim unsurlarıyla dil bilgisel ve mantıksal olarak uyum sağlayamaması durumudur.
Estimated Time:2m 0s
Question 732Question

Avrupa'da meydana gelen gelişmeler, Osmanlı İmparatorluğu'nu siyasi, ekonomik ve sosyal alanlarda derinden etkilemiştir. Aşağıda sol sütunda verilen Avrupa'daki tarihi gelişmeleri, sağ sütundaki Osmanlı Devleti üzerindeki doğrudan etkileriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Coğrafi Keşifler
Sanayi İnkılabı
Fransız ��htilali

Matches

Show answer & explanation

Answer

Coğrafi Keşifler, Akdeniz ticaretinin canlılığını yitirmesiyle; Sanayi İnkılabı, Osmanlı'nın açık pazar haline gelmesiyle; Fransız İhtilali ise milliyetçilik etkisiyle azınlık isyanlarının çıkmasıyla eşleşmektedir.
Coğrafi Keşifler ticaret yollarını değiştirerek Akdeniz ticaretini zayıflatmış, Sanayi İnkılabı Osmanlı'yı açık pazar konumuna düşürmüş, Fransız İhtilali ise milliyetçilik akımıyla azınlık isyanlarına zemin hazırlamıştır. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Coğrafi Keşifler'in ekonomik sonuçlarını değerlendirme
Yeni ticaret yollarının bulunması ile Akdeniz limanlarının ve Osmanlı denetimindeki ticaret yollarının önem kaybettiği belirlenir.
Keşiflerin Osmanlı Devleti üzerindeki ilk büyük ekonomik etkisini tespit etmek.
2
Sanayi İnkılabı'nın üretim ve pazar üzerindeki etkilerini analiz etme
Avrupa'da seri üretime geçilmesiyle Osmanlı topraklarının ucuz hammadde kaynağı ve açık pazar haline geldiği belirlenir.
Sanayileşmenin Osmanlı yerli üretimi ve ticareti üzerindeki yıkıcı etkisini anlamak.
3
Fransız İhtilali'nin siyasi fikirlerini Osmanlı yapısıyla ilişkilendirme
İhtilal ile yayılan milliyetçilik akımının, Osmanlı Devleti gibi çok uluslu devletlerde azınlık isyanlarına yol açtığı belirlenir.
İhtilalin siyasi ve sosyal alandaki en önemli etkisini ortaya koymak.

Key Concept

Avrupa'daki gelişmelerin Osmanlı Devleti'nin siyasi ve ekonomik yapısı üzerindeki etkileri
Estimated Time:1m 30s
Question 733Question

Aşağıdaki I. grupta verilen cümleleri, II. grupta verilen ve bu c��mlelerle anlamca en yakın (özdeş) olan karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Kendi zihinsel kalıplarının dışına çıkma cesareti gösteremeyen bir düşünür, felsefe dünyasına yeni bir soluk getiremez.
II. Büyük ustaların gölgesinde kalmayı bir ayrıcalık sayan genç sanatçılar, kendi renklerini bulamadan silinip gitmeye mahkûmdur.
III. Mevcut sanatsal tıkanıklıklardan yakınmak yerine ortaya konacak küçük bir yaratıcı eylem, estetik dönüşümün ilk kıvılcımıdır.
IV. Sanatta yönünü ve varmak istediği hedefi netleştirmemiş bir yaratıcı için dışsal koşulların elverişli olması hiçbir anlam ifade etmez.

Matches

Show answer & explanation

Answer

I-b, II-a, III-d, IV-c
Verilen cümlelerdeki mecazlı ve soyut ifadeler, diğer gruptaki somut ve kavramsal açıklamalarla tam olarak eşleşmektedir. Zihinsel kalıpların dışına çıkamamak risk almamakla; ustaların gölgesinde kalmak özgün kimlik oluşturamamakla; yakınmak yerine eyleme geçmek şikayet yerine somut adım atmakla; hedefsizlik ise elverişli imkanları değerlendirememekle örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlenin temel kavramlarının ve yargısının çözümlenmesi
Birinci cümledeki 'zihinsel kalıpların dışına çıkma cesareti gösterememek' ifadesi 'risk almaktan kaçınmak'la, 'yeni bir soluk getirememek' ise 'özgün ve yaratıcı fikirler ortaya koyamamak'la uyuşmaktadır. Bu doğrultuda I numaralı cümle, 'Bilinmeyen alanlara yönelip risk almaktan kaçınanlar, özgün ve yaratıcı fikirler ortaya koyamazlar.' cümlesiyle eşleşir.
Cümleler arasındaki kavramsal paralelliği ve eş anlamlı kelime gruplarını tespit etmek.
2
İkinci cümlenin temel kavramlarının ve yargısının çözümlenmesi
İkinci cümledeki 'büyük ustaların gölgesinde kalmak' sözü 'güçlü figürlerin koruyucu ve baskın sınırları dışına çıkamamak' durumunu, 'kendi renklerini bulamadan silinip gitmek' ise 'kendilerine has bir kimlik geliştirememek' yargısını karşılamaktadır. Bu doğrultuda II numaralı cümle, 'Güçlü figürlerin koruyucu ve baskın sınırları dışına çıkamayan bireyler, kendilerine has bir kimlik geliştiremezler.' cümlesiyle eşleşir.
Mecazi kullanımların (gölgede kalmak, kendi rengini bulmak) gerçek yaşamdaki kavramsal karşılıklarını bulmak.
3
Üçüncü cümlenin temel kavramlarının ve yargısının çözümlenmesi
Üçüncü cümledeki 'yakınmak yerine ortaya konacak küçük bir eylem' ifadesi 'şikâyet etmekle yetinmek yerine somut adım atmak' fikriyle, 'estetik dönüşümün ilk kıvılcımı' olması ise 'daha yapıcı olması' niteliğiyle bağdaşmaktadır. Bu doğrultuda III numaralı cümle, 'Sorunları dile getirip şikâyet etmekle yetinmek yerine çözüm doğrultusunda somut adımlar atmak daha yapıcıdır.' cümlesiyle eşleşir.
Eylem odaklı yaklaşımların ve çözüm odaklı ifadelerin anlamsal örtüşmesini belirlemek.
4
Dördüncü cümlenin temel kavramlarının ve yargısının çözümlenmesi
Dördüncü cümledeki 'varmak istediği hedefi netleştirmemiş olmak' durumu 'belli bir amacı ve vizyonu bulunmamak'la, 'dışsal koşulların elverişli olmasının anlamsızlığı' ise 'olumlu olanaklardan yararlanamamak'la anlamca özdeştir. Bu doğrultuda IV numaralı cümle, 'Belli bir amacı ve vizyonu bulunmayan kimseler, çevrelerindeki olumlu olanaklardan da yararlanamazlar.' cümlesiyle eşleşir.
Koşul ve amaç eksikliğinin sonuç üzerindeki etkisini anlatan cümleleri eşleştirmek.

Key Concept

Yakın ve Özdeş Anlamlı Cümleler
Question 734Question

İlk Türk devletlerindeki yönetim, hukuk ve sosyo-ekonomik düzeni yansıtan kavramlar ile bu kavramlara ait doğru tanımları eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kut
Töre
Kurultay
Ülüş

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kut kavramı hükümdara yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verilmesiyle, töre yazısız hukuk kurallarıyla, kurultay devlet işlerinin görüşüldüğü meclisle, ülüş ise ekonomik güç ve paylaştırma kavramıyla eşleşir.
Kut, yönetme yetkisinin ilahi kaynağını; töre, toplumu ve devleti yöneten yazısız hukuk kurallarını; kurultay, devlet işlerinin görüşüldüğü meclisi; ülüş ise ülkenin ekonomik kaynaklarının halk arasında paylaştırılmasını ifade ettiği için bu kavramlar sırasıyla ilgili tanımlarla doğrudan örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kut kavramının tanımı tespit edilir.
Kut kavramı, devleti yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiği inancı olan ifade ile eşleştirilir.
Türk devletlerinin teokratik meşruiyet temelini anlamak için.
2
Töre kavramının tanımı tespit edilir.
Töre kavramı, toplumsal ve siyasi yaşamı düzenleyen yazısız hukuk kuralları ifadesi ile eşleştirilir.
Devletin hukuki yapısının dayanağını belirlemek için.
3
Kurultay kavramının işlevi tespit edilir.
Kurultay kavramı, devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclis tanımı ile eşleştirilir.
Yönetimdeki danışma ve karar organının yapısını ayırt etmek için.
4
Ülüş kavramının anlamı tespit edilir.
Ülüş kavramı, Tanrı'nın kağana verdiği ekonomik güç, bereket ve bunun paylaştırılması tanımı ile eşleştirilir.
Sosyal devlet anlayışının iktisadi temellerini analiz etmek için.

Key Concept

İlk Türk devletlerinde hükümdarın meşruiyet kaynağı (Kut), yönetim mekanizması (Kurultay), hukuk yapısı (Töre) ve sosyal devlet anlayışı (Ülüş) arasındaki ilişkiler.
Question 735Question

Sol sütundaki cümlelerde geçen bazı sözcükler kalın harflerle yazılmıştır. Bu sözcüklerin cümle içinde kazandıkları anlam özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, sağ sütundaki karşıt anlamlılarıyla doğru eşleşmesi nasıl olmalıdır?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Eserlerinde tercih ettiği kuru anlatım, okuyucunun hayal gücünü sınırlıyor.
Büyüklerine karşı gösterdiği bu ince davranışlar, onun ne kadar iyi eğitildiğini kanıtlıyordu.
Küçük çocuğun tatlı uykusunu bölmemek için odada çıt çıkarmamaya özen gösterdiler.
Bu kadar keskin kurallarla yönetilen bir yerde yaratıcılık beklenemez.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki 'kuru' sözcüğü sağ sütundaki 'süslü' ile, 'ince' sözcüğü 'kaba' ile, 'tatlı' sözcüğü 'huzursuz' ile, 'keskin' sözcüğü ise 'esnek' ile eşleşir. Sağ sütundaki 'yaş' sözcüğü ise boşta kalır.
Doğru eşleşmeler, sözcüklerin cümle içindeki bağlamsal ve mecaz anlamları göz önünde bulundurularak yapılmıştır: kuru (süssüz) - süslü, ince (nazik) - kaba, tatlı (huzurlu) - huzursuz, keskin (katı) - esnek.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki cümlelerde kalın yazılmış sözcüklerin kazandığı anlamları tespit etmek.
'Kuru' sözcüğü süssüz; 'ince' sözcüğü nazik; 'tatlı' sözcüğü huzurlu; 'keskin' sözcüğü ise katı anlamında mecaz olarak kullanılmıştır.
Zıt anlamlılık ilişkisi kurulurken sözcüklerin cümledeki bağlamsal ve mecaz anlamları dikkate alınmalıdır.
2
Mecaz anlamları belirlenen bu sözcüklerin karşıt anlamlılarını sağ sütundan seçmek.
'Kuru'nun karşıtı 'süslü', 'ince'nin karşıtı 'kaba', 'tatlı'nın karşıtı 'huzursuz' ve 'keskin'in karşıtı 'esnek' olarak bulunur.
Sözcüklerin mecaz anlamlarına göre karşıt anlamlı eşlerini belirlemek gerekir.
3
Çeldirici olarak verilen ve eşleşmeyen sözcüğü kontrol etmek.
'Yaş' sözcüğü, 'kuru' sözcüğünün gerçek anlamdaki karşıtı olduğu için bu bağlamda eşleşmez ve dışarıda kalır.
Gerçek anlam zıtlığı sunan çeldiricinin elenmesini sağlamak.

Key Concept

Karşıt (Zıt) Anlamlı Sözcükler
Question 736Question

Büyük Selçuklu Devleti'nin merkeziyetçi yapısını korumak, idari işleyişi sağlamak ve kültürel birliği tesis etmek amacıyla kurulan kurumların görevleriyle eşleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen Büyük Selçuklu Devleti'ne ait teşkilat ve kurumları, sağ sütundaki işlevleri ve açıklamaları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Divan-ı Mezalim
Atabeylik
Divan-ı İstifa
Nizamiye Medreseleri

Matches

Show answer & explanation

Answer

Divan-ı Mezalim halkın şikayetlerinin iletildiği yüksek mahkeme ile; Atabeylik melik eğitimi ve zayıflama döneminde bağımsızlığa zemin hazırlayan sistem ile; Divan-ı İstifa bütçe ve vergi işlerini yürüten mali daire ile; Nizamiye Medreseleri ise Bâtıni faaliyetlere karşı kurulan eğitim kurumu ile eşleşmektedir.
Divan-ı Mezalim halkın doğrudan sultana ulaştığı yüksek mahkeme tanımıyla, Atabeylik melik eğitimi ve merkezi yapının zayıflamasında bağımsızlaşan sistem tanımıyla, Divan-ı İstifa mali daire tanımıyla, Nizamiye Medreseleri ise Bâtınilik tehlikesine karşı kurulan eğitim kurumu tanımıyla birebir eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Divan-ı Mezalim kurumunun işlevini belirleme.
Bu divan, halkın şikayetlerini bizzat hükümdara ilettiği ve devlet görevlilerinin yargılandığı adli yapıdır. Dolayısıyla yüksek mahkeme açıklamasıyla eşleşir.
Merkezi yönetimde adaletin sağlanması ve bürokratik denetim işlevini anlamak için gereklidir.
2
Atabeylik sisteminin yapısını ve siyasi sonuçlarını değerlendirme.
Meliklerin yetiştirilmesinden sorumlu olan atabeyler, merkezi güç azaldığında bağımsız devletçikler kurarak taht kavgalarını körüklemiştir.
Merkezi otorite ile taşra yönetimi arasındaki ilişkiyi ve sistemin çift yönlü etkilerini çözümlemek için gereklidir.
3
Divan-ı İstifa'nın görev sahasını saptama.
Müstevfi önderliğinde çalışan bu daire, bütçe hazırlama ve vergi denetimi gibi mali sorumlulukları üstlenmiştir.
Selçuklu devlet teşkilatındaki ekonomik ve idari iş bölümünü tanımlamak için gereklidir.
4
Nizamiye Medreseleri'nin kuruluş amacını analiz etme.
Bu medreseler, Bâtınilik gibi yıkıcı dini ve siyasi hareketlere karşı resmi ideolojiyi korumak ve devlet kadrolarını beslemek için kurulmuştur.
Selçuklu kültür politikasının ideolojik ve eğitsel boyutlarını ortaya koymak için gereklidir.

Key Concept

Büyük Selçuklu Devleti'nde merkezi, taşra ve kültürel teşkilat yapısı ve bu kurumların işlevleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 737Question

I. Dünya Savaşı'nın başlarında Osmanlı Devleti'nin savaşa giriş süreci ve tarafların politikaları ile ilgili aşağıda verilen unsurları, karşılarındaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Goben ve Breslau Gemileri
Almanya'nın Beklentisi
Osmanlı Devleti'nin Amacı

Matches

Show answer & explanation

Answer

Goben ve Breslau Gemileri Rus limanlarını bombalayan gemilerle; Almanya'nın beklentisi jeopolitik konum ve halifelik gücünden yararlanıp savaşı yaymakla; Osmanlı Devleti'nin amacı ise kaybedilen toprakları geri almak ve kapitülasyonlardan kurtulmakla eşleşir.
Goben ve Breslau gemileri Rus limanlarını bombalayan gemilerle eşleşir. Almanya'nın savaştan beklentisi Osmanlı'nın jeopolitik konumunu kullanarak savaşı yaymaktır. Osmanlı Devleti'nin amacı ise kaybettiği toprakları geri kazanmak ve kapitülasyonlardan kurtularak bağımsızlaşmaktır.

Step-by-Step Solution

1
Goben ve Breslau gemilerinin tarihteki rolünü belirlemek.
Bu gemilerin Osmanlı'ya sığınıp Yavuz ve Midilli adlarını alarak Rus limanlarını bombaladığı ve Osmanlı'yı savaşa fiilen soktuğu bilgisiyle eşleştirilir.
Savaşa fiili giriş sürecinin başlangıcını tespit etmek.
2
Almanya'nın savaşa Osmanlı'yı dahil etme amacını incelemek.
Almanya'nın Osmanlı'nın jeopolitik konumundan ve halifenin dini gücünden faydalanarak savaşı genişletmek ve kendi üzerindeki baskıyı azaltmak istediği bilgisiyle eşleştirilir.
Almanya'nın Osmanlı ile ittifak kurma motivasyonunu belirlemek.
3
Osmanlı Devleti'nin savaşa girerken güttüğü hedefleri değerlendirmek.
Osmanlı'nın yakın dönemde kaybettiği toprakları geri kazanma ve kapitülasyonları kaldırarak bağımsızlığını güçlendirme amacı güttüğü bilgisiyle eşleştirilir.
Osmanlı yönetiminin savaşa girme kararındaki temel güdüleri saptamak.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na Giriş Süreci ve İttifak Nedenleri
Estimated Time:1m 30s
Question 738Question

Sol sütundaki cümlelerde yer alan ses olaylarına dayalı yazım hatalarını, sağ sütundaki bu hataların açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yaşadığı tüm zorluklara rağmen hayata karşı hiçbir zaman olumsuz bir duygu hisetmedi.
Kentin ortasından geçen nehirin suyu yaz aylarında tarım arazilerini sulamaya yetmeyecek kadar azalırdı.
Yeni projenin detaylarını konuşmak üzere yarın akşam bizimle buluşacağını söyliyerek yanımızdan ayrıldı.
Sınıftaki arkadaşlarıyla vedalaştıktan sonra eşyalarını toplayıp sessizce ve yavaşca dışarı çıktı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki 'hisetmedi' ifadesinin geçtiği cümle ünsüz türemesinin gösterilmemesiyle; 'nehirin' ifadesinin geçtiği cümle iki heceli sözcüklerde ünlü düşmesi kuralına uyulmamasıyla; 'söyliyerek' ifadesinin geçtiği cümle geniş ünlünün gereksiz daraltılmasıyla; 'yavaşca' ifadesinin geçtiği cümle ise ünsüz sertleşmesi kuralına uyulmamasıyla eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki yazım hataları Türkçe ses bilgisi kurallarının ihlal edilmesinden kaynaklanır. 'hisetmedi' sözcüğünde ünsüz türemesi kuralına; 'nehirin' sözcüğünde ünlü düşmesi kuralına; 'söyliyerek' sözcüğünde ünlü daralması sınırlarına; 'yavaşca' sözcüğünde ise ünsüz sertleşmesi kuralına uyulmadığı için yazım hataları meydana gelmiştir. Bu durumlar sağ taraftaki kurallarla doğru şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sol sütundaki cümlelerde yer alan ses olaylarına dayalı yazım hatalarını tespit edin.
Cümlelerde sırasıyla 'hisetmedi' (doğrusu: hissetmedi), 'nehirin' (doğrusu: nehrin), 'söyliyerek' (doğrusu: söyleyerek) ve 'yavaşca' (doğrusu: yavaşça) sözcüklerinde hata yapılmıştır.
Bu sözcükler Türkçe ses bilgisi kurallarının uygulanmamasından kaynaklanan yazım hataları içermektedir.
2
Tespit edilen hataları sağ sütundaki ses bilgisi tanımları ile karşılaştırarak eşleştirin.
'hisetmedi' -> ünsüz türemesinin gösterilmemesi, 'nehirin' -> ünlü düşmesi kuralına uyulmaması, 'söyliyerek' -> gereksiz ünlü daralması yapılması, 'yavaşca' -> ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmaması şeklinde doğru eşleşmeler kurulur.
Her bir kelimenin yapısındaki ses olayı ihlali, sağ sütundaki tanımlarla birebir eşleşmektedir.

Key Concept

Ses Olaylarına Dayalı Yazım Kuralları ve Hataları
Estimated Time:2m 0s
Question 739Question

Sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütundaki anlamca en yakın (özdeş) olan karşılıklarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bir eserin geleceğe kalması, kendi döneminin insanına ne ölçüde dokunabildiği ve onun dertlerine ne kadar içtenlikle ortak olabildiğiyle ilgilidir.
Kendi kusurlarını görmezden gelen bir bilim insanı, başkalarının buluşlarını eleştirirken nesnel bir ölçüt geliştiremez.
Geniş kitlelerin beğenisini kazanma arzusu, sanatçının özgün üslubunu törpüleyen en büyük engellerden biridir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle ile birinci seçenek; ikinci cümle ile ikinci seçenek; üçüncü cümle ile üçüncü seçenek eşleşmektedir. Bu eşleşmeler sırasıyla kalıcılık ve dönemini yansıtma ilişkisine, nesnel değerlendirme ve öz eleştiri ilişkisine, özgünlük ile popüler olma kaygısı arasındaki çatışmaya dayanmaktadır.
Sol sütundaki birinci cümle, kalıcılığın üretilen dönemin gerçekliklerini samimi yansıtmaktan geçtiğini savunur; bu da sağ sütundaki birinci cümleyle örtüşür. İkinci cümle, nesnel eleştirinin kendi hatalarını bilmekle mümkün olduğunu söyler; bu durum sağ sütundaki ikinci cümleyle eşleşir. Üçüncü cümle ise popüler olma arzusunun özgünlüğü öldürdüğünü söyler; bu da sağ sütundaki üçüncü cümleyle anlamca özdeştir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümleyi analiz etme
Birinci cümlede bir sanat yapıtının kalıcılığının (geleceğe kalmasının), kendi döneminin insanının sorunlarını içtenlikle yansıtmasına bağlı olduğu belirlenmiştir.
Anlamca özdeş cümleyi bulabilmek için anahtar kavramları belirlemek gerekir.
2
İlk cümleyle örtüşen ifadeyi arama
Sağ sütundaki birinci cümlede yer alan 'zamanın yıpratıcı etkisine karşı koymak' kalıcılığı, 'üretildiği çağın gerçekliklerini ve acılarını samimi aktarmak' ise dönemi içtenlikle yansıtmayı karşıladığı için bu iki cümle eşleşir.
Eş anlamlı veya yakın anlamlı kelime gruplarını karşılaştırarak doğru eşi bulmak.
3
İkinci cümleyi analiz etme ve eşleştirme
İkinci cümlede nesnel/tarafsız değerlendirmenin koşulunun kendi hatalarını kabul etmek olduğu söylenmiştir. Sağ sütundaki ikinci cümle ile 'kusur/eksiklik farkındalığı' ve 'nesnel/tarafsız eleştiri' yönünden tam bir örtüşme sağlanmıştır.
Koşul ve sonuç ilişkilerinin yönünü ve anlamını doğrulamak.
4
Üçüncü cümleyi analiz etme ve eşleştirme
Üçüncü cümlede çokça beğenilme isteğinin özgünlüğü yok ettiği savunulmuştur. Sağ sütundaki üçüncü cümledeki 'kendine has dili kaybetme' (özgünlüğün yitimi) ve 'beğendirme kaygısı' ifadeleri bu düşünceyle özdeştir.
Son eşleşmeyi de anlam yönünden kontrol ederek süreci tamamlamak.

Key Concept

Cümleler Arası Anlam İlişkileri (Yakın ve Özdeş Anlam)
Question 740Question

Aşağıdaki paragrafta Johannes Kepler'in *Somnium* (Düş) adlı eseri ele alınmıştır:

"Johannes Kepler’in ölümünden sonra, 1634 yılında yayımlanan *Somnium* (Düş) adlı eseri, bilim tarihi çevrelerince ilk bilimkurgu çalışması olarak kabul edilir. Kepler bu yapıtında, Ay’a yapılan hayalî bir yolculuğu anlatırken aslında Kopernik’in gün merkezli evren modelini okura sevdirmeyi ve bu kuramın fiziksel olarak mümkün olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Kitapta, Dünya’nın hareket halinde olduğu gerçeği, Ay yüzeyindeki hayalî gözlemcilerin bakış açısıyla tasvir edilerek dönemin yerleşik yer merkezli inançlarına dolaylı bir eleştiri sunulur. Ancak eser, yalnızca astronomik bir tez olmanın ötesine geçerek mitolojik ögeleri, doğaüstü varlıkları ve Kepler’in kendi annesinin b��yücülükle suçlanmasına yol açacak kadar kişisel detayları da barındırır. Bu yönüyle *Somnium*, bilimsel aklın sınırlarını kurgusal anlatının özgürlüğüyle birleştiren öncü bir metindir."

Buna göre, paragrafta geçen numaralanmış ifadeleri sağda yer alan yardımcı düşüncelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kopernik’in gün merkezli evren modelini okura sevdirmeyi ve bu kuramın fiziksel olarak mümkün olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.
Dünya’nın hareket halinde olduğu gerçeği, Ay yüzeyindeki hayalî gözlemcilerin bakış açısıyla tasvir edilerek...
Mitolojik ��geleri, doğaüstü varlıkları ve Kepler’in kendi annesinin büyücülükle suçlanmasına yol açacak kadar kişisel detayları da barındırır.
Bilimsel aklın sınırlarını kurgusal anlatının özgürlüğüyle birleştiren öncü bir metindir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: İlk ifade 'Eserin yazılış gerekçesinin bilimsel bir kuramı yaygınlaştırmak ve onun geçerliliğini kanıtlama çabası olduğuna' yardımcı düşüncesi ile; ikinci ifade 'Savunulan astronomik tezin, alışılmışın dışındaki bir gözlem noktası üzerinden kurgulanarak temellendirildiğine' yardımcı düşüncesi ile; üçüncü ifade 'Metinde fantastik unsurların yanı sıra yazarın yaşamından izler taşıyan gerçekliklerin bir arada bulunduğuna' yardımcı düşüncesi ile; dördüncü ifade ise 'Yapıtın, rasyonel düşünceyi edebi yaratıcılığın sunduğu özgürlükle sentezleyen rehber niteliğinde bir örnek olduğuna' yardımcı düşüncesi ile eşleşir.
Verilen eşleştirmelerin tamamı, sol taraftaki alıntıların sağ tarafta farklı sözcüklerle anlamca karşılanması (parafraz edilmesi) yoluyla kurulmuştur. Bilimsel modeli sevdirmek yaygınlaştırmayla, Ay'dan gözlem yapmak alışılmadık referans noktasıyla, mitoloji ve annesinin davası kurmaca-gerçeklik senteziyle, akıl ve kurgu birleşimi ise rasyonellik ve edebi serbestlikle birebir örtüşür.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki ilk alıntıyı (Kopernik'in modelini sevdirmek ve mümkün olduğunu göstermek) analiz etmek.
Bu ifadenin, bilimsel bir teorinin yayılması ve kanıtlanması amacıyla yazıldığını belirten yardımcı düşünceyle eşleştiğini saptamak.
Okura benimsetme amacı ile kuramın geçerliliğini kanıtlama gayesini sağ sütunda bulmak.
2
İkinci alıntıdaki anlatım perspektifini (Ay yüzeyindeki gözlemciler) incelemek.
Bu perspektifin, geleneksel yer merkezli bakışın dışındaki (Ay'dan bakmak) bir referans noktası kullanımı olduğunu belirlemek.
Alışılmışın dışındaki gözlem noktasını temsil eden yardımcı düşünceyle ilişkilendirmek.
3
Üçüncü alıntıdaki ögeleri (mitolojik, doğaüstü ve annesinin büyücülük suçlaması) değerlendirmek.
Bu ögelerin hem hayal ürünü (fantastik) hem de gerçek hayat tecrübeleri (biyografik) olduğunu tespit etmek.
Kurmaca ile biyografik gerçekliğin sentezini ifade eden seçenekle eşleştirmek.
4
Dördüncü alıntıdaki sonuca yönelik değerlendirmeyi (bilimsel akıl ile kurgu özgürlüğünün birleştiği öncü metin) analiz etmek.
Bu ifadenin rasyonel akıl ile sanatsal serbestliği buluştururan rehberlik niteliğini gösterdiğini belirlemek.
'Öncü' ifadesinin 'rehber/kılavuz' anlamını karşılamasından hareketle eşleştirmeyi tamamlamak.

Key Concept

Paragraftaki ifadelerin bildirdiği yardımcı yargıların ve kavramsal karşılıklarının doğru tespiti
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 37 / 53Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin