All practice questions

Question 981Question →

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin takip ettiği denge politikası doğrultusunda imzalanan antlaşmalar ile bu antlaşmaların siyasi sonuçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Hünkar İskelesi Antla��ması (1833) - Rusya ile ittifak ve tek taraflı haklar; Paris Antlaşması (1856) - Avrupalı devletlerin garantisi; Berlin Antlaşması (1878) - İngiltere'nin politika değişimi ve Kıbrıs; Londra Boğazlar Sözleşmesi (1841) - Boğazlar'ın uluslararası statüsü şeklinde eşleştirilmelidir.

Denge politikası kapsamında imzalanan antlaşmaların her biri, Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu siyasi ve askeri zayıflığı aşmak için büyük güçler arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanma çabasını yansıtır. Hünkar İskelesi Rusya ile ittifakı, Londra Sözleşmesi Boğazlar'ın çok taraflı yönetimini, Paris Antlaşması Avrupalı devletlerin güvencesini, Berlin Antlaşması ise İngiltere'nin toprak bütünlüğünü korumaktan vazgeçmesini ifade eder.

Step-by-Step Solution

1

Antlaşmaların kronolojik sırasını ve Osmanlı Devleti'nin o dönemde karşılaştığı temel krizleri analiz etmek.

Hünkar İskelesi Antlaşması 1833'te Mısır İsyanı sırasında Rusya ile, Londra Sözleşmesi 1841'de Boğazlar için, Paris Antlaşması 1856'da Kırım Savaşı sonrası, Berlin Antlaşması ise 1878'de 93 Harbi sonrası imzalanmıştır.

Antlaşmaların dönemsel bağlamını kurarak hangi denge politikası adımıyla ilişkili olduğunu saptamak.

2

Hünkar İskelesi ve Londra Boğazlar antlaşmalarının Boğazlar üzerindeki etkilerini karşılaştırmak.

Hünkar İskelesi Osmanlı'ya tek taraflı kapatma hakkı verirken, 1841 Londra Sözleşmesi ile Boğazlar uluslararası statü kazanmıştır.

Boğazlar sorununun gelişim evrelerini doğru eşleştirmek.

3

Paris ve Berlin antlaşmalarının Avrupalı devletlerin Osmanlı toprak bütünlüğüne yaklaşımındaki değişimi tespit etmek.

Paris Antlaşması'nda Osmanlı toprakları Avrupa garantisindeyken, Berlin Antlaşması ile İngiltere bu politikadan vazgeçmiş ve Kıbrıs'ı üs olarak almıştır.

Denge politikasındaki aktörlerin değişen çıkarlarını saptamak.

Key Concept

XIX. Yüzyıl Siyasi Gelişmeleri ve Denge Politikası

Alternative Method

Antlaşmaların imzalanma yıllarını (kronolojiyi) düşünerek Osmanlı Devleti'nin dış politikadaki çaresizlik derecesini ve hangi devletlerin yardımına ihtiyaç duyduğunu analiz ederek de doğru eşleştirmeye ulaşabilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 982Question →

Aşağıdaki hücre bölünmesi evrelerini, bu evrelerde gerçekleşen karakteristik kromozom davranışları veya sayısal değişimlerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Mitoz anafazı ile diploid hücrede geçici olarak

4n

kromozom sayısının görülmesi; mayoz I anafaz I evresi ile homolog kromozomların sentromerleri bölünmeden zıt kutuplara çekilmesi; mayoz II anafaz II evresi ile haploid hücrede kardeş kromatitlerin ayrılması sonucu kromozom sayısının geçici olarak

2n

olması; mayoz I profaz I evresi ile kardeş olmayan kromatitlerin parça değişimi yapması eşleşir.

Doğru eşleştirmede: profaz I evresi kardeş olmayan kromatitlerin sarılması ve krossing-over yapmasıyla; anafaz I evresi homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesiyle; mitoz anafaz evresi diploid hücrede kardeş kromatit ayrılması sonucu kromozom sayısının geçici olarak

4n

olmasıyla; anafaz II evresi ise haploid hücrede kardeş kromatit ayrılması sonucu kromozom sayısının geçici olarak

2n

olmasıyla eşleşir.

Step-by-Step Solution

1

Homolog kromozom ayrılmasının gerçekleştiği evreyi belirleme

Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi mayoz I bölünmesinin anafaz I evresinde olur.

Mayoz I'deki özgün kromozom hareketini ayırt etmek.

2

Krossing-over ve kiyazma olaylarının gerçekleştiği evreyi belirleme

Kardeş olmayan kromatitlerin sarılması (kiyazma) ve parça değişimi (krossing-over) mayoz I bölünmesinin profaz I evresinde gerçekleşir.

Mayoz I profaz I evresine özgü olan çeşitlilik mekanizmasını tespit etmek.

3

Mitoz anafazındaki kromozom sayısı değişimini analiz etme

Diploid (

2n

) bir hücrede mitoz anafazında kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla her kromatit bağımsız bir kromozom haline gelir ve geçici olarak

4n

kromozom gözlenir.

Mitoz anafazındaki kromozom sayısı katlanmasını belirlemek.

4

Mayoz II anafaz II evresindeki kromozom sayısı değişimini analiz etme

Mayoz I sonucu oluşan haploid (

n

) bir hücrede anafaz II evresinde kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla geçici olarak kromozom sayısı

2n

olur.

Mayoz II anafaz II evresindeki geçici kromozom sayısı değişimini saptamak.

Key Concept

Mitoz ve Mayoz Bölünmede Kromozom Davranışları ve Sayısal Değişimlerin Karşılaştırılması

Question 983Question →

Millî Mücadele Dönemi Doğu ve Güney cephelerinde yaşanan askeri ve diplomatik gelişmeler ile bu gelişmelerin taşıdığı tarihî önemi yansıtan aşağıdaki unsurları doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleştirme şu şekildedir: Gümrü Antlaşması - TBMM Hükümeti'nin ilk siyasi zaferi olması; Ankara Antlaşması (1921) - Güney Cephesi'ni kapatması ve Misakımilli'den taviz verilmesi; Kuvayımilliye - Güney Cephesi'ndeki sivil direniş güçleri; 15. Kolordu - Doğu Cephesi'nde görev yapan düzenli ordu birliği.

Gümrü Antlaşması TBMM'nin ilk siyasi zaferi ve Sevr'i reddeden ilk resmi belgedir; 1921 Ankara Antlaşması Güney Cephesi'ni kapatmış ve Hatay tavizini içermiştir; Kuvayımilliye güneydeki sivil yerel milis direnişidir; 15. Kolordu ise doğudaki terhis edilmemiş düzenli ordudur.

Step-by-Step Solution

1

Doğu ve Güney cephelerinde mücadele eden askeri güçlerin yapısı analiz edilir.

Doğu Anadolu'da Kazım Karabekir komutasındaki düzenli Osmanlı birliği olan 15. Kolordu'nun, Güney Anadolu'da ise halkın kendi imkanlarıyla kurduğu sivil milis güçler olan Kuvayımilliye'nin yer aldığı saptanır.

Cephelerdeki savunma stratejilerini ve mücadele eden aktörlerin kimliklerini netleştirmek doğru askeri eşleştirmeyi sağlar.

2

Doğu ve Güney cephelerini kapatan antlaşmaların nitelikleri ve sonuçları değerlendirilir.

Doğu Cephesi Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması ile kapanmış ve bu TBMM'nin ilk siyasi zaferi olmuştur. Güney Cephesi ise Sakarya Savaşı sonrasında Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile kapanmış, Hatay'ın Fransa mandasındaki Suriye'ye bırakılmasıyla Misakımilli'den taviz verilmiştir.

Antlaşmaların maddeleri ve tarihî önemi, diplomatik belgelerle siyasi sonuçların doğru eşleştirilmesini sağlar.

3

Belirlenen tüm veriler karşılıklı eşleştirilerek kontrol edilir.

Gümrü Antlaşması uluslararası ilk siyasi zaferle, Ankara Antlaşması Güney Cephesi'ni kapatan antlaşmayla, Kuvayımilliye yerel sivil direnişle ve 15. Kolordu terhis edilmeyen orduyla eşleştirilerek eşleşme tamamlanır.

Karşılıklı sağlamanın yapılması yanlış eşleşmeleri ve kavram karışıklıklarını önler.

Key Concept

Doğu ve Güney Cephelerindeki askeri mücadelelerin niteliği ve diplomatik sonuçları

Estimated Time:2m 0s

Question 984Question →

Aşağıda arkeler aleminde yer alan bazı ekstrem arke grupları ve bu grupların ekolojik/metabolik özellikleri verilmiştir. Bu arke gruplarını uygun a��ıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Metanojenler - Oksijensiz ortamlarda yaşayarak karbondioksiti hidrojen ile birleştirip metan gazı üreten ve zorunlu anaerob olan canlılar; Halofiller - Tuz Gölü veya deniz tuzu elde edilen havuzlar gibi aşırı tuzlu ortamlarda, hücre içi osmotik basınç dengesini koruyarak yaşayan canlılar; Termofiller - Jeotermal kaynaklar ve derin deniz hidrotermal bacaları gibi sıcaklığın

80^\circ\text{C}

'nin üzerinde olduğu ekstrem ortamlara adapte olmuş canlılar; Psikrofiller - Kutup bölgeleri ve soğuk deniz dipleri gibi sıcaklığın

5^\circ\text{C}

'nin altında olduğu ortamlarda aktif enzim sistemlerine sahip olan canlılar.

Doğru eşleştirmede her bir ekstrem arke grubunun biyokimyasal ve ekolojik adaptasyonları gerçeğe uygun şekilde tanımlanmıştır: Metan üretenler metanojenlerle, aşırı tuzlularda yaşayanlar halofillerle, yüksek sıcaklığı tolere edenler termofillerle ve soğuk ortamlarda aktif olanlar psikrofillerle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1

Metanojenlerin özelliklerini ve yaşam alanlarını belirleme.

Metanojenlerin temel özelliği oksijensiz (anaerobik) koşullarda karbondioksiti hidrojen gazıyla indirgeyerek metan gazı üretmeleridir. Bu nedenle zorunlu anaerob canlıları tanımlayan açıklamayla eşleşir.

Metan sentezi bu grubun ayırt edici metabolik karakteridir.

2

Halofillerin özelliklerini ve yaşam alanlarını belirleme.

Halofiller (tuz sevenler), Tuz Gölü gibi yüksek tuz derişimine sahip ortamlarda hücre içi osmotik dengelerini koruyarak yaşarlar. Bu nedenle aşırı tuzlu ortamları tanımlayan açıklamayla eşleşir.

Tuzcul adaptasyon halofillerin ayırt edici özelliğidir.

3

Termofillerin özelliklerini ve yaşam alanlarını belirleme.

Termofiller (sıcaklık sevenler), yanardağ bacaları ve jeotermal kaynaklar gibi yüksek sıcaklıklı (

80^\circ\text{C}

üzeri) ortamlarda dayanıklı protein ve enzim yapılarıyla canlılıklarını sürdürürler. Bu nedenle yüksek sıcaklığı tanımlayan açıklamayla eşleşir.

Yüksek sıcaklığa tolerans termofillerin ayırt edici özelliğidir.

4

Psikrofillerin özelliklerini ve yaşam alanlarını belirleme.

Psikrofiller (soğuk sevenler), kutup bölgeleri ve soğuk deniz dipleri gibi düşük sıcaklıktaki (

5^\circ\text{C}

ve altı) ekstrem ortamlarda aktif enzim sistemlerine sahiptirler. Bu nedenle soğuk ortamları tanımlayan açıklamayla eşleşir.

Düşük sıcaklıklarda hücre zarı akışkanlığını ve enzim aktivitesini koruma psikrofillerin ayırt edici özelliğidir.

Key Concept

Arkeler aleminin ekstrem koşullara uyum sağlamış grupları (metanojenler, halofiller, termofiller, psikrofiller) ve bunların ayırt edici özellikleri.

Question 985Question →

Aşağıdaki paragrafta biyo-tasarım alanına dair bilgiler verilmiştir.

(I) Biyo-tasarım; endüstriyel tasarım süreçlerine bakteriler, mantarlar veya algler gibi canlı organizmaları doğrudan birer ham madde veya işlevsel unsur olarak entegre eden, disiplinler arası bir yaklaşımdır. (II) Geleneksel üretimin aksine, doğadan yalnızca ilham almakla yetinmeyip doğayla birlikte üretmeyi hedefleyen bu alan, ekolojik tahribatı azaltmada ve kaynakların korunmasında devrimsel çözümler sunar. (III) Örneğin mantar miselyumları kullanılarak elde edilen ambalaj malzemeleri, petrole dayalı ve doğada uzun yıllar yok olmayan plastik ambalajların yerini alarak doğada haftalar içinde tamamen çözünebilmektedir. (IV) Ancak bu yenilikçi yöntemin küresel ölçekte yaygınlaşabilmesi, biyolojik malzemelerin değişken çevresel koşullardaki mukavemet sınırlarının ve kitlesel üretim hatlarına uyarlanabilirliğinin henüz tam olarak çözülememiş sorunlar olmaktan ��ıkarılmasına bağlıdır.

Buna göre, paragrafta numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

I. cümle, biyo-tasarımın canlı organizmaların ve farklı disiplinlerin bir araya gelişiyle oluştuğu düşüncesiyle; II. cümle, doğayı taklit etmenin ötesine geçerek sürdürülebilir üretime katkı sağladığı düşüncesiyle; III. cümle, doğada çözünemeyen ürünlere alternatif oluşturabileceği düşüncesiyle; IV. cümle ise ürünlerin yaygınlaşmasının malzeme direnci ve üretim ölçeği engellerinin aşılmasına bağlı olduğu düşüncesiyle eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede; I. cümlenin biyo-tasarımın tanımındaki unsurları (disiplinler arası, canlı organizma) kapsayan düşünceyle; II. cümlenin geleneksel yöntemlerden farkını (doğayla birlikte üretme) ve amacını (kaynak koruma) kapsayan düşünceyle; III. cümlenin plastik ambalaj yerine doğada çözünen mantar örneğini (alternatif oluşturma) kapsayan düşünceyle; IV. cümlenin ise yaygınlaşma önündeki teknik sınırları (mukavemet ve kitlesel üretim) kapsayan düşünceyle tam bir anlamsal örtüşme içinde olduğu görülmektedir.

Step-by-Step Solution

1

I. cümledeki 'canlı organizmaları entegre eden' ve 'disiplinler arası' ifadeleri incelenir.

Bu ifadelerin, 'biyo-tasarımın doğasında canlı organizmaların ve farklı disiplinlerin bir araya gelişi yatmaktadır' düşüncesini karşıladığı görülür ve ilk eşleştirme yapılır.

Paragraftaki kavramsal tanımın yardımcı düşüncesini saptamak.

2

II. cümledeki 'doğadan yalnızca ilham almakla yetinmeyip doğayla birlikte üretmeyi hedefleyen' ve 'kaynakların korunması' ifadeleri analiz edilir.

Bu ifadelerin, doğayı taklit etmenin ötesine geçmeye ve sürdürülebilir üretime (kaynak koruma/ekolojik katkı) karşılık geldiği belirlenerek ikinci eşleştirme yapılır.

Karşılaştırmalı ve işlevsel ifadenin yansıttığı yardımcı düşünceyi bulmak.

3

III. cümledeki 'doğada uzun yıllar yok olmayan plastik ambalajların yerini alarak' ifadesi değerlendirilir.

Bu örneklendirmenin, 'doğada çözünemeyen endüstriyel ürünlere alternatif oluşturma' düşüncesini doğrudan karşıladığı tespit edilerek üçüncü eşleştirme kurulur.

Örnekleme yoluyla somutlaştırılan yardımcı düşünceyi belirlemek.

4

IV. cümledeki 'küresel ölçekte yaygınlaşabilmesi', 'mukavemet sınırları' ve 'kitlesel üretim hatlarına uyarlanabilirlik' şartları incelenir.

Bu koşulların, 'geniş kitlelere ulaşması', 'malzeme direnci' ve 'üretim ölçeği engellerinin aşılması' ile örtüştüğü saptanarak son eşleştirme tamamlanır.

Gerekçeli/koşullu ifadedeki anahtar kısıtlamaları yardımcı düşünceyle ilişkilendirmek.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler

Question 986Question →

Mitoz ve mayoz bölünme süreçlerinde gözlenen çeşitli hücresel olaylar ile bu olayların gerçekleştiği evrelerin veya sahip olduğu özelliklerin doğru eşleştirilmesi gerekmektedir. Sol tarafta verilen bölünme olaylarını, sağ tarafta verilen uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Tetrat/sinapsis/krossing-over sadece Mayoz I'e özgüdür; homolog kromozom ayrılması Mayoz I anafazında gerçekleşir; kardeş kromatit ayrılması hem mitoz hem mayoz II anafazında ortaktır; DNA replikasyonu ise her iki bölünme öncesindeki interfazda ortak olarak gerçekleşir.

Tetrat/sinapsis/krossing-over olayları Mayoz I'e özgü süreçlerdir; homolog kromozom ayrılması Mayoz I'in anafaz I evresinde gerçekleşerek kromozom sayısını yarıya indirir; kardeş kromatit ayrılması ve sentromer bölünmesi hem mitoz hem de mayoz II'nin anafaz evrelerinde ortaktır; DNA replikasyonu ise her iki bölünme türü öncesindeki interfaz evresinde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1

Tetrat, sinapsis ve krossing-over olaylarının analiz edilmesi.

Bu olaylar sadece mayoz I bölünmesine özgüdür ve mitozda görülmez. Dolayısıyla birinci sol öge ikinci sağ öge ile eşleşir.

Çeşitliliği artıran krossing-over ve homolog kromozom etkileşimleri olan tetrat ve sinapsis mayoz I profazında gerçekleşir.

2

Homolog kromozom ayrılmasının analiz edilmesi.

Homolog kromozomlar mayoz I'in anafaz I evresinde ayrılır. Bu olay hücrelerin ploidisini (kromozom sayısını) yarıya indirir. İkinci sol öge dördüncü sağ öge ile eşleşir.

Mayoz bölünmede kromozom sayısının yarıya inmesinin temel sebebi homolog kromozomların ayrılmasıdır.

3

Kardeş kromatit ayrılması ve sentromer bölünmesinin analiz edilmesi.

Kardeş kromatit ayrılması hem mitoz anafazında hem de mayoz II anafaz II evresinde ortaktır. Üçüncü sol öge birinci sağ öge ile eşleşir.

Sentromer bölünmesi kardeş kromatitlerin ayrılmasını sağlar ve mitoz ile mayoz II'de bu mekanizma ortaktır.

4

DNA replikasyonu olayının analiz edilmesi.

DNA replikasyonu bölünme başlamadan önce interfazda gerçekleşir ve her iki bölünme türü için de hazırlık aşamasında ortaktır. Dördüncü sol öge üçüncü sağ öge ile eşleşir.

Mitoz veya mayoz bölünme öncesinde hücrenin kalıtım materyalinin iki katına çıkarılması interfazda gerçekleşir.

Key Concept

Mitoz ve Mayoz Bölünmenin Karşılaştırılması

Alternative Method

Mitoz ve mayoz bölünme farklarını tablo halinde özetlemek çözümü kolaylaştırabilir:

Özellik	Mitoz	Mayoz I	Mayoz II
Replikasyon	İnterfazda var	Bölünme öncesinde var	Yok
Homolog Ayrılması	Yok	Anafaz I'de var	Yok
Kromatit Ayrılması	Anafazda var	Yok	Anafaz II'de var
Krossing-over	Yok	Profaz I'de var	Yok
Sentromer Bölünmesi	Anafazda var	Yok	Anafaz II'de var

Estimated Time:2m 0s

Question 987Question →

Aşağıdaki paragrafta parşömenin tarihi gelişimi ve kültürel önemi ele alınmıştır.

"Parşömen, papirüse kıyasla neme ve fiziksel yıpranmaya karşı çok daha dayanıklı bir malzeme olarak antik dünyada bilginin korunmasında devrim yaratmıştır. Papirüsün yalnızca belirli iklimlerde uzun ömürlü kalabilmesi, geniş kütüphanelerin kurulmasını zorlaştırırken parşömenin dayanıklılığı, farklı coğrafyalarda kalıcı arşivlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Ayrıca parşömenin her iki yüzünün de yazıma uygun olması, rulo formatından modern kitabın atası olan kodeks formuna geçişi hızlandırmıştır. Bu geçiş, bilginin sadece saklanmasını değil, metin içi referansların kolayca bulunmasını sağlayarak bilgiye erişim hızını da artırmıştır. Ancak üretimi ciddi bir iş gücü ve hayvan derisi gerektirdiğinden parşömen, döneminin en maliyetli kültür malzemelerinden biri haline gelmiştir."

Buna göre, paragrafta geçen aşağıdaki cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki cümlelerin sağ sütundaki karşılıklarıyla sırasıyla (left_1 - right_3), (left_2 - right_4), (left_3 - right_1) ve (left_4 - right_2) şeklinde eşleştirilmesi gerekir.

Doğru eşleştirmede; coğrafi ve iklimsel dayanıklılık arşivcilik faaliyetinin yaygınlaşmasına (birinci cümle - üçüncü yargı), çift taraflı kullanım kitabın tarihsel evrimine (ikinci cümle - dördüncü yargı), referans bulma kolaylığı bilgiye pratik erişime (üçüncü cümle - birinci yargı) ve üretim zorlukları ise yüksek maliyete (dördüncü cümle - ikinci yargı) karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1

Birinci cümleyi analiz etme ve anlamca eşleşen yargıyı tespit etme.

Birinci cümledeki coğrafi yayılım ve iklim vurgusu, kütüphaneciliğin yaygınlaşmasıyla doğrudan ilişkilendirilerek üçüncü yargıyla (right_3) eşleştirildi.

Paragraftaki 'farklı coğrafyalarda kalıcı arşivlerin oluşması' ifadesi, kütüphaneciliğin coğrafi açıdan yaygınlaşmasını ifade etmektedir.

2

İkinci cümleyi analiz etme ve anlamca eşleşen yargıyı tespit etme.

İkinci cümledeki çift taraflı kullanım ve kodeks formuna geçiş vurgusu, kitap biçiminin evrimini anlatan dördüncü yargıyla (right_4) eşleştirildi.

Kodeks formu, modern kitabın atası olduğundan bu geçiş kitap biçiminin tarihsel gelişimine karşılık gelir.

3

Üçüncü cümleyi analiz etme ve anlamca eşleşen yargıyı tespit etme.

Üçüncü cümledeki referans bulma kolaylığı ve bilgiye erişim hızı vurgusu, bilgiye ulaşmanın pratikleşmesini ifade eden birinci yargıyla (right_1) eşleştirildi.

Bilgiye hızlı erişmek ve referansları kolay bulmak, bilgiye ulaşmanın daha işlevsel ve pratik bir hal alması anlamına gelir.

4

Dördüncü cümleyi analiz etme ve anlamca eşleşen yargıyı tespit etme.

Dördüncü cümledeki iş gücü, hayvan derisi gereksinimi ve maliyet vurgusu, üretim zorlukları ve ekonomik bedeli anlatan ikinci yargıyla (right_2) eşleştirildi.

Hayvan derisi ham maddeyi, iş gücü yapım aşamalarını, maliyet ise yüksek bedeli temsil eder.

Key Concept

Paragraftaki cümlelerin anlamca çözümlenerek ifade ettikleri yardımcı düşüncelerle eşleştirilmesi

Estimated Time:2m 0s

Question 988Question →

Mendel ilkelerine göre, bağımsız genlerle kalıtılan karakterler için sol sütunda verilen ebeveyn çaprazlamalarını, sağ sütunda verilen ve bu çaprazlamalar sonucunda oğul döllerde ( $F_1$ ) oluşması beklenen fenotipik ayrışım oranları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Eşle��tirme şu şekilde olmalıdır: Aa x Aa çaprazlaması 3:1 oranıyla (baskın ve çekinik fenotipler 3:1 oranında oluşur), Aa x aa çaprazlaması 1:1 oranıyla (baskın ve çekinik fenotipler eşit olasılıkla oluşur), AaBb x AaBb çaprazlaması 9:3:3:1 oranıyla (dihibrit açılım), AaBb x aabb çaprazlaması ise 1:1:1:1 oranıyla (dihibrit kontrol çaprazlaması) eşleşmelidir.

Mendel ilkelerine göre, bağımsız genlerle yapılan çaprazlamalarda monohibrit kendileştirme (

Aa \times Aa

) sonucunda

3:1

fenotipik ayrışım oranı elde edilir. Monohibrit kontrol çaprazlamasında (

Aa \times aa

) fenotipik ayrışım oranı

1:1

olur. İki karakter bakımından heterozigot olan bireylerin dihibrit kendileştirmesi (

AaBb \times AaBb

) sonucunda

9:3:3:1

oranı gözlenirken, dihibrit kontrol çaprazlaması (

AaBb \times aabb

) her fenotip sınıfının eşit olasılıkla oluşmasıyla

1:1:1:1

ayrışım oranını verir.

Step-by-Step Solution

1

Ebeveynlerin gamet oluşturma olasılıklarını belirlemek.

Aa

birey

A

ve

a

gametlerini

\frac{1}{2}

olasılıkla oluşturur;

AaBb

birey ise bağımsız genler kuralına göre

AB

,

Ab

,

aB

,

ab

gametlerini

\frac{1}{4}

olasılıkla oluşturur.

Karakterlerin çaprazlama sonuçlarını hesaplayabilmek i��in öncelikle oluşacak gametlerin çeşitlerini ve olasılıklarını saptamak gerekir.

2

Gametlerin birleşimi sonucu oluşacak döllerin fenotip olasılıklarını hesaplamak.

Aa \times Aa

çaprazlamasından

\frac{3}{4}

baskın (

A-

) ve

\frac{1}{4}

çekinik (

aa

) fenotip;

AaBb \times AaBb

çaprazlamasından ise bağımsız olasılıkların çarpımıyla

\frac{9}{16}

A-B-

,

\frac{3}{16}

A-bb

,

\frac{3}{16}

aaB-

,

\frac{1}{16}

aabb

fenotipleri elde edilir.

Her bir çaprazlama sonucunda oğul döllerde ortaya çıkacak fenotipik sınıfları ve dağılımlarını belirlemek.

3

Fenotipik sınıfların oranlarını sadeleştirerek eşleştirmeyi tamamlamak.

Monohibrit kendileştirme için

3:1

, monohibrit kontrol çaprazlaması için

1:1

, dihibrit kendileştirme için

9:3:3:1

ve dihibrit kontrol çaprazlaması için

1:1:1:1

fenotip oranları elde edilerek doğru eşleşme kurulur.

Elde edilen teorik olasılıkları oran biçiminde ifade ederek sağ sütundaki seçeneklerle eşleştirmek.

Key Concept

Mendel İlkeleri ve Çaprazlamalar sonucu oluşan fenotipik ayrışım oranları

Question 989Question →

Millî Mücadele Dönemi Batı Cephesi'nde yaşanan askerî gelişmeler ile bu gelişmelerin sonucunda ortaya çıkan iç siyasi veya diplomatik yansımaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

I. İnönü Muharebesi Londra Konferansı'nın düzenlenmesiyle, II. İnönü Muharebesi İtalya ve Fransa'nın geri çekilme girişimleriyle, Kütahya-Eskişehir Savaşları ise Kayseri'ye taşınma tartışmaları ve Başkomutanlık Kanunu'nun kabulü ile eşleşir.

I. İnönü Muharebesi'nin kazanılması İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı'na çağırarak hukuken tanımasını sağlamış; II. İnönü zaferi sonrasında İtilaf Devletleri arasındaki birlik bozulup İtalya ve Fransa geri çekilme eğilimine girmiş; Kütahya-Eskişehir yenilgisi ise başkentin taşınması tartışmalarını tetikleyip Başkomutanlık Kanunu'nun çıkarılmasına sebep olmuştur.

Step-by-Step Solution

1

I. İnönü Muharebesi'nin diplomatik yansımalarını belirleme

I. İnönü Muharebesi sonrasında İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı'na davet ettiği tespit edilir.

Askerî zaferlerin uluslararası arenada siyasi muhatap alınma sonucunu doğurduğunu anlamak.

2

II. İnönü Muharebesi'nin müttefik devletler üzerindeki etkilerini analiz etme

II. İnönü zaferinden sonra İtalya'nın çekilmeye başladığı ve Fransa'nın barış aramaya başladığı saptanır.

Müttefikler arasındaki görüş ayrılıklarının askerî kazanımlarla derinleştiğini fark etmek.

3

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın yarattığı iç politik krizi ve çözüm yollarını değerlendirme

Alınan yenilginin meclisi Kayseri'ye taşıma fikrini doğurduğu ve Mustafa Kemal Paşa'ya olağanüstü yetkiler veren Başkomutanlık Kanunu'nun çıkarılmasına zemin hazırladığı belirlenir.

Askerî başarısızlıkların iç siyasette köklü değişimlere ve kriz yönetim önlemlerine yol açtığını çözümlemek.

Key Concept

Batı Cephesi'ndeki askerî mücadelelerin iç siyaset ve dış politika ile olan neden-sonuç ilişkileri

Question 990Question →

Aşağıda verilen bitki grupları veya örnek türler ile bu canlılara ait ayırt edici morfolojik, anatomik ve üreme özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Kara yosunları -> İletim demeti bulundurmayan ve rizoit taşıyan özellik; Eğrelti otları -> İletim demeti olan fakat tohumsuz olan özellik; Açık tohumlular -> Gerçek çiçek/meyvesi olmayan ve kozalak taşıyan özellik; Tek çenekliler -> Tek çenekli tohum, paralel damarlanma ve otsu gövdeye sahip özellik.

Bitkiler alemi; iletim demetlerinin varlığına göre damarsız ve damarlı, tohum oluşturma durumlarına göre tohumsuz ve tohumlu olarak gruplandırılır. Kara yosunu damarsız tohumsuz olduğundan iletim demeti içermez ve rizoit taşır. Eğrelti otu damarlı tohumsuz olduğundan iletim demeti içerir ancak tohum yapmaz, sporla ürer. Açık tohumlular kozalaklı olup meyve/çiçek bulundurmaz. Tek çenekliler ise paralel damarlı yapraklara ve tek çenekli tohumlara sahiptir. Eşleştirmeler bu kriterlere tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Damarsız ve tohumsuz bitkilerin özelliklerini belirleme.

Kara yosunlarında iletim demetlerinin (odun ve soymuk borularının) bulunmadığı, suyun osmoz ve difüzyonla taşındığı ve gerçek kök yerine rizoit yapılarının olduğu tespit edilir. Bu özellik ilk seçenekteki ifadeyle eşleşir.

Bitkiler aleminde iletim demetine sahip olmayan tek ana grubun damarsız tohumsuzlar olduğunu ayırt etmek için.

2

Damarlı ve tohumsuz bitkilerin özelliklerini belirleme.

Eğrelti otlarının iletim demeti bulundurduğu ancak tohum üretmeyip sporla çoğaldığı ve döl almaşı gerçekleştirdiği tespit edilir. Bu özellik ikinci seçenekteki ifadeyle eşleşir.

Evrimsel süreçte iletim demetinin ilk kez damarlı tohumsuz bitkilerde ortaya çıktığını ve tohum gelişiminin henüz gerçekleşmediğini göstermek için.

3

Açık tohumlu bitkilerin özelliklerini belirleme.

Çam, ardıç gibi açık tohumluların meyve yapmadığı, tohumlarının kozalak pullarında açıkta bulunduğu tespit edilir. Bu özellik üçüncü seçenekteki ifadeyle eşleşir.

Tohumlu bitkilerde açık ve kapalı tohumlu ayrımının meyve ve çiçek varlığına dayandığını netleştirmek için.

4

Tek çenekli kapalı tohumlu bitkilerin özelliklerini belirleme.

Mısır, buğday gibi monokotillerin tek çenekli olduğu, yapraklarında paralel damarlanma gösterdiği ve otsu gövde yapısında olduğu tespit edilir. Bu özellik dördüncü seçenekteki ifadeyle eşleşir.

Kapalı tohumlu bitkilerin sınıflandırılmasında kullanılan tek çenekli ve çift çenekli özelliklerini ayırt etmek için.

Key Concept

Bitki gruplarının iletim demeti varlığı, tohum oluşturma yeteneği ve tohum yapısına göre morfolojik ve anatomik özellikleri yönüyle sınıflandırılması.

Estimated Time:1m 30s

Question 991Question →

Bir orman ekosisteminde yer alan besin zincirindeki organizmaların ekolojik nişleri ve beslenme ilişkileri incelenmiştir. Bu ekosistemde bulunan bazı canlılar sol sütunda, bu canlılara ait trofik düzey ve enerji akışı özellikleri ise sağ sütunda verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki canlılar ile sağ sütundaki ekolojik özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Sol sütunda yer alan meşe ağacı, güneş ışığını kullanarak inorganik maddelerden organik besin üreten üretici özelliğiyle eşleşir. Yaprak tırtılı otçul beslenen birincil tüketici olup ikinci trofik düzey özelliğiyle eşleşir. Saprofit bakteri hücre dışı enzimleriyle organik atıkları parçalayan ayrıştırıcı özelliğiyle eşleşir. Atmaca ise en üst trofik düzeyde yer alıp enerjinin en az aktarıldığı ve biyolojik birikimin en fazla olduğu özellik ile eşleşir.

Üreticiler (meşe ağacı) besin piramidinin tabanında yer alır ve biyolojik birikimin en az olduğu basamaktır. Birincil tüketiciler (otçullar - yaprak tırtılı) doğrudan üreticileri tüketerek ikinci trofik düzeyde yer alır. Ayrıştırıcılar (saprofit bakteri) organik kalıntıları inorganik maddelere dönüştürerek tüm düzeylerle bağlantılıdır. Üst düzey tüketiciler (atmaca) ise trofik düzeylerin tepesine yakındır; yukarı çıktıkça biyolojik birikim artar, toplam aktarılan enerji ve biyokütle azalır.

Step-by-Step Solution

1

Üretici canlıyı ve özelliklerini belirlemek.

Meşe ağacı üreticidir ve ışık enerjisini kimyasal enerjiye çevirerek en az biyolojik birikime sahip basamağı oluşturur.

Üreticiler besin piramidinin birinci trofik düzeyinde yer alır.

2

Birincil tüketiciyi ve özelliklerini belirlemek.

Yaprak tırtılı otçul bir birincil tüketicidir ve ikinci trofik düzeyde yer alır.

Üreticilerle doğrudan beslenen canlılar enerjiyi ilk tüketen tüketici grubudur.

3

Ayrıştırıcı canlıyı ve özelliklerini belirlemek.

Saprofit bakteriler organik atıkları hücre dışı sindirimle parçalayarak tüm trofik düzeylerle madde ilişkisi kurar.

Ayrıştırıcılar organik maddeleri inorganik maddelere dönüştürerek madde döngüsünü tamamlar.

4

Üst düzey tüketiciyi ve özelliklerini belirlemek.

Atmaca en üst basamakta yer alır, biyolojik birikimi en fazladır ve aktarılan enerjiden en az payı alır.

Trofik düzeylerde yukarı doğru çıkıldığında aktarılan enerji azalırken zehirli maddelerin birikimi artar.

Key Concept

Besin zinciri, besin ağı ve ekolojik piramitlerde trofik düzeyler, enerji akışı ve madde döngülerinin özellikleri.

Estimated Time:2m 0s

Question 992Question →

Aşağıdaki paragrafta antik dönem su saatlerinin (klepsidra) özellikleri, ortaya çıkış amaçları ve toplumsal etkileri ele alınmıştır.

"Antik dünyada zamanın ölçülmesi, doğa olaylarının döngüselliğinden sıyrılıp mekanik bir çizgiselliğe taşınmasını su saatlerine (klepsidra) borçludur. İlk örnekleri Mısır ve Babil’de tapınak ritüellerinin süresini belirlemek amacıyla kullanılan bu araçlar, suyun dar bir delikten sabit bir hızla akması prensibine dayanıyordu. Ancak bu sistem, suyun sıcaklığına ve saflığına bağlı olarak akış hızının değişmesi nedeniyle mutlak bir hassasiyet sunamıyordu. Buna rağmen su saatleri, tarımsal faaliyetlerin mevsimsel takibinden ziyade, mahkeme savunmalarının süre sınırlandırılması gibi kamusal alanın düzenlenmesinde kritik bir rol üstlendi. Zamanı soyut ve akışkan bir kavram olmaktan çıkarıp ölçülebilir ve denetlenebilir bir toplumsal araca dön��ştürdü."

Buna göre, sol sütunda verilen paragraftaki yargı ve durumları, sağ sütunda verilen bu yargı ve durumlardan çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Klepsidraların dini törenlerde kullanılması zamanın inanç temelli uygulamalarla ölçülmeye başlandığını; suyun sıcaklığı ve saflığının akış hızını etkilemesi fiziksel değişkenlerin hatasız çalışmayı engellediğini; mahkeme savunmalarında kullanılması ise adli ve idari süreçlerin düzenlenmesinde işlev gördüğünü gösterir.

Doğru eşleştirmede, tapınak ritüelleri inanç temelli uygulamalarla; sıcaklık ve saflık gibi suyun fiziksel özellikleri çevresel ve fiziksel değişkenlerin kusursuz çalışmayı engellemesiyle; mahkeme savunmalarındaki süre sınırı ise adli ve idari süreçlerin düzenlenmesiyle doğrudan ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Paragraftaki ilk cümleleri ve klepsidraların kullanım amaçlarını incelemek.

İlk örneklerin Mısır ve Babil'de tapınak ritüelleri (dini törenler) için kullanıldığı bilgisine ulaşılır.

Bu durum, zaman ölçüm araçlarının ortaya çıkışında dini ihtiyaçların rol oynadığını gösteren yardımcı düşünceyle eşleşir.

2

Cihazın çalışma prensibi ve hassasiyetine dair cümleleri analiz etmek.

Suyun sıcaklığı ve temizliğinin akış hızını değiştirerek mutlak hassasiyeti engellediği belirlenir.

Bu durum, çevresel faktörlerin mekanizmanın kusursuz çalışmasına engel teşkil ettiği düşüncesiyle örtüşür.

3

Klepsidraların kamusal alandaki etkilerini ve kullanım alanlarını değerlendirmek.

Mahkeme savunmalarının süre sınırlandırılması gibi adli ve kamusal alanların düzenlenmesinde rol oynadığı tespit edilir.

Bu durum, zaman ölçümünün idari ve adli süreçleri organize etmedeki rolüyle eşleşir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler

Question 993Question →

Mendel genetiğinde yer alan bazı temel ilkeler ve genetik yöntemler ile bunların açıklamaları aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, sol s��tundaki kavramları sağ sütundaki doğru açıklamaları ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Ayrılma İlkesi - Diploit bir bireyin sahip olduğu bir karakterle ilgili iki alelin, mayoz bölünmede gamet oluşurken birbirinden ayrılarak farklı gametlere gitmesi; Bağımsız Açılım İlkesi - Farklı kromozomlar üzerinde taşınan iki veya daha fazla karakterin alellerinin gametlere geçerken birbirlerinden bağımsız olarak dağılması; Kontrol Çaprazlaması - Fenotipinde baskın özelliği gösteren ve genotipi bilinmeyen bir bireyin, homozigot çekinik bir bireyle çaprazlanması; Benzerlik (İzotopi) İlkesi - Zıt karakterler yönünden homozigot olan iki arı dölün çaprazlanması sonucu oluşan tüm F1 kuşağı bireylerinin aynı genotip ve fenotipte olması.

Kalıtımda Mendel ilkeleri ve yöntemleri belirli kurallara dayanır: Ayrılma ilkesi alellerin gametlere dağılmasını; Bağımsız açılım ilkesi farklı karakterlerin bağımsız dağılmasını; Kontrol çaprazlaması baskın fenotipli bireyin genotipini bulmayı; Benzerlik ilkesi ise zıt homozigot ataların F1 dölünün homojenliğini ifade eder. Doğru eşleşme bu biyolojik tanımlara dayanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Ayrılma ilkesinin tanımını belirlemek.

Bu ilke, tek bir karakterin alel genlerinin mayoz bölünme sırasında birbirlerinden ayrılarak farklı gametlere geçmesini ifade eder.

Gametlerin her karakter için yalnızca bir alel taşımasının temel sebebi bu ilkedir.

2

Bağımsız açılım ilkesinin tanımını belirlemek.

Bu ilke, birden fazla bağımsız karakterin alellerinin gametlere geçerken birbirinin dağılımını etkilemediğini gösterir.

Farklı kromozomlar üzerindeki genler mayozda bağımsız olarak kutuplara çekilir.

3

Kontrol çaprazlamasının tanımını ve amacını belirlemek.

Bu yöntem, baskın fenotipli bir bireyin genotipinin homozigot mu yoksa heterozigot mu olduğunu öğrenmek için homozigot çekinik bir bireyle çaprazlanmasıdır.

Oluşacak yavrular arasında çekinik fenotipli bireyin çıkıp çıkmamasına göre ata genotipi belirlenir.

4

Benzerlik (izotopi) ilkesinin tanımını belirlemek.

Homozigot baskın ve homozigot çekinik ataların çaprazlanmasıyla oluşan F1 kuşağının tamamının heterozigot ve baskın fenotipte olduğunu belirtir.

Ataların arı döl olması F1 kuşağının tek tip olmasını sağlar.

Key Concept

Mendel İlkeleri (Ayrılma, Bağımsız Açılım, Benzerlik) ve Kontrol Çaprazlaması Tanımları

Estimated Time:2m 0s

Question 994Question →

Aşağıda verilen pasif taşıma yöntemlerini, bu yöntemlerin gerçekleşme şeklini ve özelliklerini açıklayan ifadelerle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Basit difüzyon fosfolipit tabakasından doğrudan geçişle, kolaylaştırılmış difüzyon taşıyıcı/kanal proteinleri yardımıyla geçişle, osmoz ise suyun yarı geçirgen zardan geçişiyle eşleşir.

Basit difüzyon, maddelerin doğrudan fosfolipit çift tabakasından geçmesiyle; kolaylaştırılmış difüzyon, taşıyıcı veya kanal proteinleri aracılığıyla taşınmasıyla; osmoz ise suyun seçici geçirgen zardan geçişiyle tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1

Basit difüzyonun zardan geçiş mekanizmasını belirlemek.

Basit difüzyonda maddelerin fosfolipit tabakasından doğrudan ve protein kullanılmadan geçtiği belirlenir. Bu özellik birinci ifadeyle uyuşur.

Oksijen ve karbondioksit gibi gazlar zardan doğrudan fosfolipit tabakasından geçerler.

2

Kolaylaştırılmış difüzyonun taşıyıcı elemanlarını ve taşınan madde özelliklerini belirlemek.

Kolaylaştırılmış difüzyonun kanal veya taşıyıcı proteinler yardımıyla glikoz, amino asit gibi polar moleküllerin taşınması olduğu belirlenir. Bu özellik ikinci ifadeyle uyuşur.

Polar ve yüklü moleküller zardaki hidrofobik fosfolipit tabakasından doğrudan geçemediği için protein kanallarına ihtiyaç duyar.

3

Osmoz mekanizmasını ve suyun hareket yönünü belirlemek.

Osmozun su moleküllerinin seçici geçirgen bir zardan çözünmüş madde yoğunluğunun düşük olduğu ortamdan yüksek olduğu ortama geçişi olduğu belirlenir. Bu özellik üçüncü ifadeyle uyuşur.

Osmoz, çözünen maddelerin zardan geçemediği durumlarda suyun zardan geçerek yoğunlukları dengelemesidir.

Key Concept

Pasif taşıma çeşitlerinin mekanizmaları ve ayırt edici özellikleri

Estimated Time:1m 30s

Question 995Question →

Mendel ilkelerine göre, bağımsız genlerle kalıtılan $A$ , $B$ ve $D$ karakterleri için sol sütunda verilen ebeveyn çaprazlamaları ve oluşması beklenen hedef yavru özelliklerini, sağ sütunda verilen bu özelliklerin gerçekleşme olasılıklarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki çaprazlamaların sağ sütundaki olasılıklarla doğru eşleşmesi sırasıyla şu şekildedir: Birinci ifade üç bölü on altı ile, ikinci ifade bir bölü dört ile, üçüncü ifade dokuz bölü altmış dört ile ve dördüncü ifade bir bölü otuz iki ile eşleşir.

Verilen çaprazlamaların her biri için bağımsız genlerin kalıtım kuralları uygulanır. Her bir karakter (A, B ve D) kendi içinde monohibrit veya kontrol çaprazlaması kurallarına göre değerlendirilir. Belirlenen bağımsız olasılık değerleri çarpım kuralı (çarpma yöntemi) kullanılarak birleştirilir. Buna göre; birinci çaprazlamanın olasılığı üç bölü on altı, ikinci çaprazlamanın olasılığı bir bölü dört, üçüncü çaprazlamanın olasılığı dokuz bölü altmış dört ve dördüncü çaprazlamanın olasılığı bir bölü otuz iki olarak hesaplanır ve eşleştirmeler bu şekilde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1

Birinci çaprazlama için fenotip olasılıklarının hesaplanması

Aa \times Aa \rightarrow P(A\_) = \frac{3}{4}

,

Bb \times bb \rightarrow P(B\_) = \frac{1}{2}

ve

Dd \times dd \rightarrow P(D\_) = \frac{1}{2}

olarak belirlenir. Toplam olasılık:

\frac{3}{4} \times \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{3}{16}

'dır.

Mendel'in bağımsız açılım ilkesine göre, farklı karakterleri kontrol eden genlerin alelleri gametlere bağımsız olarak dağılır ve olasılıklar çarpım kuralıyla birleştirilir.

2

İkinci çaprazlama için genotip olasılıklarının hesaplanması

Aa \times Aa \rightarrow P(Aa) = \frac{1}{2}

,

BB \times bb \rightarrow P(Bb) = 1

ve

Dd \times Dd \rightarrow P(Dd) = \frac{1}{2}

olarak hesaplanır. Toplam olasılık:

\frac{1}{2} \times 1 \times \frac{1}{2} = \frac{1}{4}

'tür.

İstenen genotip sınıflarının tekil olasılıkları kendi çaprazlama grupları içinde bulunup çarpılır.

3

Üçüncü çaprazlama için fenotip olasılıklarının hesaplanması

Aa \times Aa \rightarrow P(A\_) = \frac{3}{4}

,

Bb \times Bb \rightarrow P(B\_) = \frac{3}{4}

ve

Dd \times Dd \rightarrow P(dd) = \frac{1}{4}

olarak belirlenir. Toplam olasılık:

\frac{3}{4} \times \frac{3}{4} \times \frac{1}{4} = \frac{9}{64}

'tür.

Trihibrit ebeveynlerin kendileştirilmesinde bağımsız genlerin monohibrit oranları çarpılarak hedef kombinasyonun olasılığı bulunur.

4

Dördüncü çaprazlama için genotip olasılıklarının hesaplanması

Aa \times aa \rightarrow P(aa) = \frac{1}{2}

,

Bb \times Bb \rightarrow P(bb) = \frac{1}{4}

ve

Dd \times Dd \rightarrow P(dd) = \frac{1}{4}

olarak hesaplanır. Toplam olasılık:

\frac{1}{2} \times \frac{1}{4} \times \frac{1}{4} = \frac{1}{32}

'dir.

Homozigot çekinik genotiplerin oluşma olasılıkları kendi alel çiftleri üzerinden hesaplanır ve çarpılır.

Key Concept

Mendel İlkeleri ve Çaprazlamalar

Question 996Question →

Mantarlar aleminin yapısal özellikleri, üreme şekilleri ve ekolojik ilişkileri ile ilgili aşağıdaki kavramları karşılarında verilen doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Miselyum hiflerin oluşturduğu ağsı yapı ile, kitin azotlu çeper bileşeni ile, tomurcuklanma maya mantarlarındaki üreme biçimi ile, mikoriza ise bitki kökleriyle kurulan ortaklık ile eşleşir.

Mantarlar alemindeki organizmaların yapısal elemanları (miselyum, kitin hücre çeperi), üreme modelleri (tomurcuklanma) ve ekolojik simbiyotik ilişkileri (mikoriza) doğru biyolojik tanımlarıyla eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Mantarların vücut yapısını inceleyerek hiflerin oluşturduğu dallanmış yapıyı belirlemek.

Hiflerin birleşerek oluşturduğu ağsı yapının 'miselyum' olduğu ve substrata tutunmayı sağladığı anlaşılır.

Miselyum yapısının tanımı ile doğru tanım eşleştirilir.

2

Mantar hücre duvarının kimyasal bileşimini gözden geçirmek.

Hücre çeperinin yapısında azotlu bir polisakkarit olan 'kitin' bulunduğu tespit edilir.

Kitin kavramı ile hücre çeperi bileşeni tanımı eşleştirilir.

3

Maya mantarlarındaki üreme faaliyetlerini analiz etmek.

Tek hücreli bira mayasında hücreden tomurcuk şeklinde çıkıntı oluşarak üremenin 'tomurcuklanma' olduğu belirlenir.

Tomurcuklanma üreme biçimi ile ilgili tanım eşleştirilir.

4

Mantarların bitkilerle kurduğu simbiyotik yaşam birlikteliğini incelemek.

Mantar hifleri ile bitki köklerinin karşılıklı fayda esasına dayanan ortaklığının 'mikoriza' olduğu bulunur.

Mikoriza kavramı ile bitki kökü mütualizmi tanımı eşleştirilir.

Key Concept

Mantarlar aleminin genel özellikleri, vücut yapıları, üremeleri ve ekolojik önemleri

Estimated Time:2m 0s

Question 997Question →

A��ağıdaki parçada uluslararası koku arşivi olan Osmothèque ve kokunun özellikleri ele alınmıştır:

"Fransa'da kurulan Osmothèque, dünyadaki ilk ve tek uluslararası koku arşivi olarak parfümlerin tarihsel formüllerini korumayı amaçlar. Koku, beş duyu arasında doğrudan hafıza ve duygu merkezleriyle bağlantılı tek duyu organı olan koku soğancığı sayesinde, insan belleğinde en kalıcı izleri bırakır. Osmoth��que, sadece ticari parfümleri değil; yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan geleneksel bitkisel esansları ve antik döneme ait koku formüllerini de arşivlemektedir. Bu yönüyle kurum, somut olmayan kültürel mirasın korunmasında ve geçmiş dönemlerin kentsel kimliğinin yeniden kurgulanmasında kritik bir rol üstlenir. Kokuların kimyasal yapılarının zamanla bozulmasını önlemek için arşivde sabit sıcaklık, argon gazı koruması ve karanlık odalar gibi özel teknikler kullanılır. Böylece koku, sadece bireysel bir nostalji aracı olmaktan çıkıp tarihsel bir belge niteliği kazanır."

Bu parçadan hareketle, sol sütunda verilen metin içi bulgular ile sağ sütunda verilen yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki metin içi bulgular sırasıyla sağ sütundaki şu yardımcı düşüncelerle eşleşmektedir: koku soğancığına dayalı kalıcılık kokunun zihinsel kalıcılığının biyolojik/fizyolojik bir nedene bağlı olduğunu; ticari olmayan esansların arşivlenmesi arşivlenen içeriklerin piyasa odaklı olmanın ötesinde bir çeşitlilik taşıdığını; kültürel miras ve kentsel kimlik vurgusu kokunun toplumsal hafıza ve kültürel süreklilik açısından işlevsel kabul edildiğini; sabit sıcaklık ve argon gazı kullanımı ise duyusal verilerin stabilitesini korumak için fiziksel önlemler alındığını doğrular.

Sol sütundaki metin içi bulgular sırasıyla sağ sütundaki şu yardımcı düşüncelerle örtüşmektedir: Koku soğancığına dayalı kalıcılık kokunun zihinsel kalıcılığının biyolojik/fizyolojik bir nedene bağlı olduğunu; ticari olmayan esansların arşivlenmesi arşivlenen içeriklerin piyasa odaklı olmanın ötesinde bir çeşitlilik taşıdığını; kültürel miras ve kentsel kimlik vurgusu kokunun toplumsal hafıza ve kültürel süreklilik açısından işlevsel kabul edildiğini; sabit sıcaklık ve argon gazı kullanımı ise duyusal verilerin stabilitesini korumak için fiziksel önlemler alındığını doğrular.

Step-by-Step Solution

1

Metindeki 'koku soğancığı' ifadesini ve bunun hafızadaki kalıcı izlerle ilişkisini analiz etmek.

Bu ifadenin, kokunun zihinsel kalıcılığının biyolojik/fizyolojik bir nedene bağlı olduğunu gösteren yardımcı düşünceyle eşleştiği belirlenir.

Koku soğancığı doğrudan bir organı ve fizyolojik yapıyı temsil eder.

2

Metindeki 'sadece ticari parfümleri değil, antik formülleri ve geleneksel esansları da arşivlemektedir' bilgisini incelemek.

Bu bilginin, arşivlenen içeriklerin piyasa odaklı olmanın ötesinde bir çeşitlilik barındırdığı yardımcı düşüncesiyle eşleştiği saptanır.

Ticari olmayan antik formüller ve geleneksel esanslar, piyasa sınırlarının aşıldığını kanıtlar.

3

Metindeki 'somut olmayan kültürel mirasın korunması ve kentsel kimliğin kurgulanması' vurgusunu değerlendirmek.

Bu vurgunun, kokunun toplumsal hafıza ve kültürel süreklilik açısından işlevsel kabul edildiği düşüncesiyle eşleştiği görülür.

Kentsel kimlik ve somut olmayan kültürel miras toplumsal hafıza ve kültürle doğrudan ilişkilidir.

4

Metindeki 'sabit sıcaklık, argon gazı koruması ve karanlık odalar' tekniklerini değerlendirmek.

Bu tekniklerin, kimyasal yapıyı korumak için kontrol edilen fiziksel koşulların oluşturulmasıyla eşleştiği tespit edilir.

Sıcaklık kontrolü, gaz koruması ve karanlık odalar tamamen yapay fiziksel çevre koşullarıdır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler

Estimated Time:2m 0s

Question 998Question →

Millî Mücadele Dönemi'nde kazanılan askerî başarılar, diplomatik alanda önemli kazanımları beraberinde getirmiştir. Aşağıdaki sol sütunda verilen askerî gelişmelerin diplomatik sonuçlarına dair açıklamaları, sağ sütundaki antlaşmalarla doğru ��ekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Sakarya Meydan Muharebesi'nin doğu sınırını kesinleştiren sonucu Kars Antlaşması ile, İtilaf blokunu bölüp güney sınırını belirleyen sonucu Ankara Antlaşması ile; Büyük Taarruz'un askerî safhayı bitiren sonucu ise Mudanya Ateşkes Antlaşması ile eşleşmektedir.

Sol sütunda verilen tarihî diplomatik sonuçların, sağ sütundaki tarihsel antlaşmalarla olan eşleşmeleri tamamen tarihsel gerçeklere uygundur. Doğu sınırının kesinleşmesi Kars Antlaşması ile, Fransa ile Güney Cephesi'nin kapanması Ankara Antlaşması ile, Millî Mücadele'nin askerî safhasının son bulması ise Mudanya Ateşkes Antlaşması ile gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1

Sakarya Meydan Muharebesi'nin doğu sınırına yönelik diplomatik etkisini tespit etmek.

Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması'nın imzalandığı belirlenir.

Sakarya Savaşı'ndan sonra imzalanan bu antlaşma, Moskova Antlaşması'nın esaslarını teyit ederek doğu sınırımıza kesin hâlini vermiştir.

2

Sakarya Meydan Muharebesi'nin İtilaf blokunu parçalayan ve Güney Cephesi'ni kapatan diplomatik etkisini tespit etmek.

Fransa ile Ankara Antlaşması'nın imzalandığı belirlenir.

Sakarya zaferinin ardından Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması, Güney Cephesi'ndeki savaşı bitirmiş ve İtilaf Devletleri arasında ciddi bir diplomatik çatlağa yol açmıştır.

3

Büyük Taarruz'un askerî safhayı sonlandıran diplomatik sonucunu belirlemek.

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı belirlenir.

Büyük Taarruz ile kazanılan kesin zafer sonrasında imzalanan Mudanya Ateşkesi ile Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaşılmadan diplomatik yolla kurtarılmıştır.

Key Concept

Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz'un Diplomatik Sonuçları

Question 999Question →

Aşağıda karbon ve azot döngüsünde gerçekleşen bazı olaylar ile bu olayları gerçekleştiren süreç veya canlı grupları verilmiştir. Sol sütundaki olayları, sağ sütundaki uygun süreç veya canlı gruplarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Karbon ve azot döngüsündeki olayların doğru eşleşmesi şu şekildedir: Kireç taşının yapısındaki karbonun ayrışarak atmosfere katılması biyotik olmayan jeolojik süreçler ve volkanik faaliyetlerle; amonyağın bitkilerin alabileceği azot tuzlarına dönüştürülmesi kemosentetik bakteriler tarafından gerçekleştirilen nitrifikasyonla; topraktaki nitrat tuzlarının serbest azot gazına dönüştürülmesi anaerobik bakterilerin gerçekleştirdiği denitrifikasyonla; atmosferik karbondioksitin organik besin yapısına katılması ise fototrof üreticiler tarafından gerçekleştirilen fotosentezle eşleşir.

Kireç taşının aşınması jeolojik süreçler ve volkanik faaliyetlerle; amonyağın nitrata yükseltgenmesi kemosentetik nitrifikasyon bakterileriyle; nitratın azot gazına indirgenmesi oksijensiz solunum yapan denitrifikasyon bakterileriyle; atmosfer karbondioksitinin organik maddeye çevrilmesi ise güneş ışığını kullanan fototrof canlıların fotosentez faaliyetiyle tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Kireç taşındaki kalsiyum karbonat (

CaCO_3

) molekülünün bozunarak karbondioksit gazına dönüşmesi sürecinin niteliğini inceleme

Bu süreç biyotik olmayan, uzun süreli aşınma ve volkanizma gibi jeolojik faktörlere dayanır.

Karbondioksitin bir kısmı kireç taşlarında depo edilir ve bu depoların çözünmesi jeolojik aşamalarla gerçekleşir.

2

Amonyağın azot tuzlarına dönüştürüldüğü nitrifikasyon reaksiyonunun özelliğini ve gerçekleştiren canlı grubunu belirleme

Bu reaksiyon kemosentetik bakteriler (nitrit ve nitrat bakterileri) tarafından gerçekleştirilir.

Bitkiler amonyağı doğrudan alamazlar; amonyağın nitrat tuzlarına çevrilmesi kemosentetik canlıların faaliyetiyle sağlanır.

3

Nitrat tuzlarının atmosferdeki serbest azot gazına (

N_2

) indirgenmesi sürecini belirleme

Bu süreç oksijensiz ortamda yaşayan denitrifikasyon bakterilerinin anaerobik solunum faaliyetiyle gerçekleşir.

Denitrifikasyon olayı, topraktaki kullanılabilir azotu azaltarak atmosfere gaz halinde geri gönderen bir döngü basamağıdır.

4

Atmosferdeki inorganik karbondioksitin organik besine bağlanmasında ışık enerjisinin kullanıldığı süreci belirleme

Bu süreç fototrof üreticilerin gerçekleştirdiği fotosentezdir.

Fotosentez, ışık enerjisi yardımıyla inorganik maddelerden organik madde sentezlenmesini sağlayan temel üretici faaliyetidir.

Key Concept

Madde döngülerinde (azot ve karbon döngüsü) görev alan biyotik ve abiyotik faktörlerin, canlıların metabolik faaliyetleri (fotosentez, kemosentez, oksijensiz solunum) ve jeolojik süreçlerle ilişkilendirilmesi.

Question 1000Question →

Aşağıdaki paragrafta fitoremediasyon (bitkisel arıtım) yöntemi hakkında bilgi verilmiştir:

(I) Fitoremediasyon; ağır metaller, petrol türevleri ve pestisitler gibi kirleticilerle zehirlenmiş toprak veya su kaynaklarının bitkiler kullanılarak temizlenmesini sağlayan yenilikçi ve çevre dostu bir biyoteknolojik yöntemdir. (II) Bu yöntemde, kökleri vasıtasıyla toksik maddeleri bünyesine alan bazı özel bitki türleri (hiperakümülatörler), kimyasal maddeleri zararsız bileşenlere dönüştürerek depolar veya buharlaşma yoluyla atmosfere salar. (III) Geleneksel kazma ve depolama gibi yüksek maliyetli ve toprağın biyolojik yapısını bozan fiziksel yöntemlerle kıyaslandığında fitoremediasyon, ekolojik dengeyi koruyarak yerinde (in-situ) ıslah imkânı sunar. (IV) Ancak bitkilerin büyüme sürelerine bağlı olarak temizleme sürecinin uzun yıllar alabilmesi ve kirleticilerin bitkiler yoluyla besin zincirine aktarılma riski, yöntemin en belirgin sınırlandırmaları arasında yer alır.

Buna göre, paragrafta numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

I. cümle ile 'Doğal kaynaklardaki zararlı unsurların bitki desteğiyle arındırılmasında kullanılan güncel bir teknik olduğu'; II. cümle ile 'Toksik bileşenlerin bitkilerce emildikten sonra farklı şekillerde bertaraf edildiği veya saklandığı'; III. cümle ile 'Yöntemin doğaya zarar vermeden kirli alanları kendi doğal konumunda iyileştirebildiği'; IV. cümle ile 'Uygulamanın zaman alıcı doğası ve ekosistemdeki beslenme halkalarına yönelik tehditleri' yargısı eşleşmektedir.

Doğru eşleştirmede her cümle, kendisinde sunulan bilgiyi farklı sözcüklerle (parafraz edilerek) karşılayan yargı ile eşleşmiştir. I. cümle biyoteknolojik ve güncel arındırma tekniğini; II. cümle emilim sonrası bertaraf ve depolama mekanizmasını; III. cümle yöntemin ekolojik dengeye saygılı ve yerinde (in-situ) olma özelliğini; IV. cümle ise süre ve besin zinciriyle ilgili riskleri/sınırlandırmaları karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1

Paragrafın birinci cümlesini analiz ederek anahtar kelimeleri belirleme.

I. cümlede geçen 'yenilikçi ve çevre dostu biyoteknolojik yöntem' ifadesinin 'güncel bir teknik' ifadesiyle, 'toprak ve suyun temizlenmesi' ifadesinin de 'doğal kaynakların arındırılması' ifadesiyle anlamca örtüştüğü görülür. Bu nedenle I. cümle, doğal kaynakların bitki desteğiyle arındırılmasını anlatan yargıyla eşleşir.

Tanımlayıcı ilk cümlenin yardımcı düşünce karşılığını tespit etmek.

2

Paragrafın ikinci cümlesini analiz ederek anahtar kelimeleri belirleme.

II. cümlede geçen 'toksik maddeleri bünyesine alan' ifadesinin 'emildikten sonra' ifadesiyle, 'depolar veya buharlaşma yoluyla atmosfere salar' ifadesinin ise 'farklı şekillerde bertaraf edildiği veya saklandığı' ifadesiyle örtüştüğü görülür. Bu nedenle II. cümle bu yargıyla eşleşir.

Bitkilerin toksik maddeleri işleme sürecini anlatan cümlenin karşılığını bulmak.

3

Paragrafın üçüncü cümlesini analiz ederek anahtar kelimeleri belirleme.

III. cümlede geçen 'ekolojik dengeyi koruyarak' ifadesinin 'doğaya zarar vermeden' ifadesiyle, 'yerinde (in-situ) ıslah' ifadesinin ise 'kendi doğal konumunda iyileştirebildiği' ifadesiyle örtüştüğü görülür. Bu nedenle III. cümle bu yargıyla eşleşir.

Yöntemin fiziksel yöntemlere kıyasla avantajlarını ve uygulama şeklini açıklayan cümlenin karşılığını tespit etmek.

4

Paragrafın dördüncü cümlesini analiz ederek anahtar kelimeleri belirleme.

IV. cümlede geçen 'temizleme sürecinin uzun yıllar alabilmesi' ifadesinin 'zaman alıcı doğası' ifadesiyle, 'besin zincirine aktarılma riski' ifadesinin de 'beslenme halkalarına yönelik tehditler' ifadesiyle örtüştüğü görülür. Bu nedenle IV. cümle bu yargıyla eşleşir.

Yöntemin sınırlandırmalarını ve taşıdığı riskleri belirten son cümlenin karşılığını bulmak.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünceler

Estimated Time:2m 0s

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer