All practice questions

6755 questions

Question 1541Question

(I) Mimarlık ve müzik, ilk bakışta farklı duyu organlarına hitap eden iki ayrı disiplin gibi görünse de tarih boyunca birbirleriyle derin bir etkileşim içinde olmuştur. (II) Her iki sanat dalı da ritim, oran, denge ve armoni gibi ortak kavramsal yapı taşları üzerinden biçimlenir. (III) Nitekim ünlü düşünür Goethe, mimariyi "donmuş müzik" olarak tanımlayarak bu iki alan arasındaki yapısal ve estetik benzerliği çarpıcı bir biçimde dile getirmiştir. (IV) Günümüzde müzik endüstrisi, dijital platformların sunduğu olanaklarla dinleyici alışkanlıklarını hızla değiştirmekte ve yeni tüketim modelleri yaratmaktadır. (V) Bu ortak estetik dil sayesinde, bir mimari yapının mekânsal düzenlemesindeki geçişler ile bir müzik eserindeki tınısal geçişler benzer bir ritmik algı yaratır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Düşüncenin akışını bozan cümle dördüncü cümledir.
Parçanın genelinde mimarlık ve müzik sanatlarının estetik ve yapısal yönden benzerlikleri, ritim ve armoni gibi ortak kavramlar üzerinden anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede konu dışına çıkılarak günümüz müzik endüstrisindeki dijitalleşmeden ve tüketim modellerinden bahsedilmiştir. Bu cümle parçadan çıkarıldığında üçüncü cümle ile beşinci cümle birbirine kusursuz bir şekilde bağlanmakta ve anlam akışı sağlanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçanın ana temasını ve konusunu saptamak.
Parçada mimarlık ile müzik arasındaki yapısal ve estetik ilişkiler, ortak kavramlar (ritim, armoni vb.) üzerinden ele alınmaktadır.
Metindeki ana konuyu belirlemek, konu dışına çıkan cümleleri ayırt etmeyi sağlar.
2
Cümlelerin birbirleriyle olan anlamsal köprülerini incelemek.
Birinci cümle konuyu açar; ikinci cümle ortak kavramları sunar; üçüncü cümle Goethe'nin sözüyle bunu örneklendirir; beşinci cümle ise bu ortak estetik dilin mekânsal ve işitsel yansımasını açıklar. Bu dört cümle bütünlük içindedir.
Cümlelerin mantıksal sırasını ve birbirini nasıl takip ettiğini anlamak gerekir.
3
Anlam akışını kesintiye uğratan farklı konudaki cümleyi bulmak.
Dördüncü cümlede mimarlık ile müzik ilişkisinden tamamen bağımsız olarak, müzik endüstrisinin dijitalleşmesi ve dinleyici alışkanlıklarındaki değişim anlatılmıştır. Bu cümle metnin genel bütünlüğüne uymamaktadır.
Akışı bozan cümle, ana düşünce etrafında gelişen konudan uzaklaşıp farklı bir odağa kayan cümledir.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulurken konu ve bakış açısı sınırlarını belirleme
Question 1542Question

Sanatçının, toplumsal sorunları kendi potasında eriterek oluşturduğu bu etkileyici yapıtlar, edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakmanın ilk adımıdır.

Bu cümlenin öge dizilişi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Özne - Yüklem

Answer

Özne - Yüklem öge dizilişine sahip seçenektir.
Doğru olan seçenekte belirtildiği gibi, cümle sadece özne ve yüklemden oluşmaktadır. Yüklem, 'edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakmanın ilk adımıdır' şeklinde bir isim-fiil grubu ve isim tamlamasının birleşiminden oluşan bölünmez bir bütündür. Özne ise 'Sanatçının, toplumsal sorunları kendi potasında eriterek oluşturduğu bu etkileyici yapıtlar' şeklinde bir sıfat-fiil grubu ve sıfat tamlamasıdır. Bu gruplar bölünemeyeceği için cümlenin ögeleri Özne - Yüklem şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk olarak cümlenin yüklemini belirleyin.
Cümlenin yüklemi 'edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakmanın ilk adımıdır' söz öbeğidir.
'bırakmanın ilk adım��' belirtili isim tamlamasıdır. Tamlayan olan 'bırakmanın' sözcüğü de kendi içinde 'edebiyat dünyasında kalıcı bir iz bırakma' fiilimsi grubunun bir parçasıdır. Tamlamalar ve fiilimsi grupları bölünemeyeceğinden yüklem bir bütündür.
2
Bulunan yükleme 'ne/kim' sorularını yönelterek özneyi tespit edin.
Cümlenin öznesi 'Sanatçının, toplumsal sorunları kendi potasında eriterek oluşturduğu bu etkileyici yapıtlar' söz öbeğidir.
'Yapıtlar' ismi, önündeki 'Sanatçının... oluşturduğu' sıfat-fiil grubu ve 'bu etkileyici' sıfatları ile nitelenmiş/belirtilmiştir. Sıfat tamlamaları ve fiilimsi öbekleri bölünemeyeceğinden özne de bir bütündür.

Key Concept

Cümlenin ögeleri bulunurken isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, edat grupları, fiilimsi grupları, deyimler ve birleşik fiiller gibi söz öbekleri asla bölünemez.
Question 1543Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması (ünsüz değişimi) hem de bu ses olayına aykırılık g��steren bir sözcük bir arada yer almaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Genç şairin edebiyata olan ilgisi, yazdığı ilk şiirlerden kolayca anlaşılıyordu.

Answer

Genç şairin edebiyata olan ilgisi, yazdığı ilk şiirlerden kolayca anlaşılıyordu.
Şairin edebiyata olan ilgisinden ve yazdığı şiirlerden bahsedilen cümlede 'yaz-dık-ı' fiilimsisi ünlüyle başlayan ek alırken sondaki 'k' ünsüzü yumuşayarak 'ğ' sesine dönüşmüştür (yazdığı). Bu durum ünsüz yumuşamasına örnektir. Aynı cümlede bulunan 'edebiyat' sözcüğü ise sert ünsüzle bitmesine ve ünlüyle başlayan yönelme durum ekini (-a) almasına rağmen yumuşamamıştır (edebiyata). Bu durum ise ünsüz yumuşaması kuralına aykırılığın bir örneğidir. Her iki kullanım da bu cümlede bir arada yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki sözcükleri tek tek inceleyerek ünsüz yumuşaması (p, ç, t, k ünsüzlerinin ünlüyle başlayan ek aldığında b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmesi) gösteren kelimeleri tespit etmek.
Cümleler incelendiğinde 'ağaç > ağacın', 'yaz-dık-ı > yazdığı' ve 'çocuk > çocuğun' sözcüklerinde ünsüz yumuşamasının gerçekleştiği belirlenir.
Sorudaki ilk koşul olan ünsüz yumuşaması örneğini içeren cümleleri süzmek amacıyla bu işlem gerçekleştirilir.
2
Cümlelerde sert ünsüzle bittiği ve ünlüyle başlayan ek aldığı hâlde yumuşamayan (aykırılık/istisna oluşturan) kelimeleri belirlemek.
Yabancı kökenli olan 'edebiyat > edebiyata' ve 'adalet > adaletin' sözcüklerinde ünlüyle başlayan ek alınmasına rağmen sert ünsüzün korunduğu ve yumuşama gerçekleşmediği görülür.
Sorudaki ikinci koşul olan ünsüz yumuşamasına aykırı kullanımları bulmak için bu tarama yapılır.
3
Her iki ses özelliğini (yumuşama ve aykırılık) bünyesinde barındıran ortak cümleyi seçmek.
Şairin edebiyata olan ilgisinden ve yazdığı şiirlerden bahsedilen cümlede hem 'yazdığı' (yumuşama) hem de 'edebiyata' (aykırılık) sözcüklerinin bir arada kullanıldığı saptanır.
İki ölçütü birden karşılayan tek ve doğru seçeneğe ulaşmak için bu sentez yapılır.

Key Concept

Ünsüz yumuşaması kuralı ve bu kurala aykırı durumlar (tek heceli, yabancı kökenli ve özel sözcükler)
Question 1544Question

Aşağıdaki sıralı cümleleri, içerdikleri öge ortaklığı durumlarına göre sağda verilen uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Öğrenciler sınav salonuna sessizce girdiler, kendilerine ayrılan sıralara oturdular.
Mektubu postacı getirdi, babam sessizce okudu.
Zil çaldı, öğrenciler sınıftan hızlıca çıktı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sınav salonuna sessizce giren ve sıralara oturan öğrencileri anlatan cümle özne ortaklığı bulunan bağımlı sıralı cümleyle; postacının getirdiği mektubun babası tarafından okunmasını anlatan cümle nesne ortaklığı bulunan bağımlı sıralı cümleyle; zilin çalması ve öğrencilerin sınıftan çıkmasını anlatan cümle ise herhangi bir öge ortaklığı bulunmayan bağımsız sıralı cümleyle eşleşmelidir.
Birinci cümlede 'öğrenciler' öznesi her iki yüklem için de ortaktır. İkinci cümlede 'mektubu' belirtili nesnesi her iki yüklem için de ortaktır. Üçüncü cümlede ise ögeler tamamen ayrı olup hiçbir öge ortaklığı yoktur.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümlenin yüklemlerini ve ögelerini incelemek
'girdiler' ve 'oturdular' yüklemlerinin her ikisinin de 'Öğrenciler' öznesiyle doğrudan ilişkili olduğunu belirlemek
Sıralı cümlede ortak olarak kullanılan ögeyi tespit ederek bağımlı sıralı cümlenin türünü belirlemek
2
İkinci cümlenin yüklemlerini ve ögelerini incelemek
'getirdi' (öznesi: postacı) ve 'okudu' (öznesi: babam) yüklemlerinin öznelerinin farklı olduğunu, ancak her iki eylemin de ortak olarak 'Mektubu' nesnesiyle gerçekleştiğini saptamak
Cümleler arasındaki nesne ortaklığını belirleyip bağımlı sıralı cümle yapısını doğrulamak
3
Üçüncü cümlenin yüklemlerini ve ögelerini incelemek
'çaldı' (öznesi: zil) ve 'çıktı' (öznesi: öğrenciler) cümleleri arasında hiçbir öge ortaklığı bulunmadığını görmek
Cümlelerin bağımsız sıralı cümle yapısında olduğunu doğrulamak

Key Concept

Sıralı cümlelerde öge ortaklığına göre bağımlı ve bağımsız sıralı cümle ayrımı
Question 1545Question

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, parantez içinde verilen sözcüklerin yazım kurallarına uygun kısaltılmış biçimlerini ve bu kısaltmalara getirilmesi gereken ekleri dikkate alarak doldurunuz.

Fill in the blanks below

Selim, projesinin ölçüm aşamasında kalınlığı yaklaşık 5 (milimetre - ayrılma durum ekiyle) olan metalleri incelemiş, elde ettiği verileri (İngilizce - ayrılma durum ekiyle) yazılmış bir makaleyle karşılaştırmış ve hazırladığı raporu incelemesi için (Türk Dil Kurumu - yönelme durum ekiyle) göndermiştir.
Show answer & explanation

Answer

Boşluklar sırasıyla mm'den, İng.den ve TDK'ye şeklinde doldurulmalıdır.
Boşluklara sırasıyla küçük harfli kısaltma kuralına göre 'mm'den', noktalı kısaltma kuralına göre 'İng.den' ve büyük harfli kısaltma kuralına göre 'TDK'ye' yazımları getirilmelidir. Küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu esas alınarak ek getirilir ve kesmeyle ayrılır. Noktayla biten kısaltmalarda kesme kullanılmaz, ek doğrudan noktadan sonra eklenir. Büyük harfli kısaltmalarda ise son harfin okunuşu (te-de-ke) esas alınarak ek getirilir ve kesmeyle ayrılır.

Step-by-Step Solution

1
Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerin kuralını uygulamak.
milimetre kelimesinin kısaltması olan 'mm' küçük harflerle yapıldığı için getirilen ek kelimenin okunuşuna (milimetre-den) göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılarak 'mm'den' şeklinde yazılır.
Küçük harfli kısaltmalarda kısaltmanın değil, kelimenin okunuşu esas alınır.
2
Sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen eklerin kuralını uygulamak.
İngilizce kelimesinin kısaltması olan 'İng.' sonunda nokta bulundurduğu için getirilen ek kesme işaretiyle ayrılmaz ve do��rudan eklenerek 'İng.den' şeklinde yazılır.
Türkçe yazım kurallarına göre sonunda nokta bulunan kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
3
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerin kuralını uygulamak.
Türk Dil Kurumu kelimesinin kısaltması olan 'TDK' büyük harflerle yapıldığı için ek kısaltmanın son harfinin okunuşuna (te-de-ke'ye) göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılarak 'TDK'ye' şeklinde yazılır.
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. Türkçede 'ka' sesi bulunmadığından 'TDK'ya' yazımı yanlıştır.

Key Concept

Kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerin kuralları
Estimated Time:1m 30s
Question 1546Question

Gazeteci:
(I) ----
Çevirmen:
— Çeviri yaparken sadece sözcüklerin sözlük anlamlarını bir dilden diğerine aktarmakla yetinirseniz ortaya ruhsuz, mekanik bir metin çıkar. Benim yaptığım, yazarın kendi dilinde yarattığı o özgün atmosferi, ironiyi, hüzün ya da coşkuyu hedef dilde yeniden üretmektir. Bu yüzden çeviri sürecinde kendimi bir nevi o yazarın yerine koyuyor, onun gibi düşünmeye çalışıyorum. Yani yaptığım iş, bir dilden diğerine köprü kurmanın ötesinde, bir duygu ve kültür ortaklığı kurma çabasıdır.

Gazeteci:
(II) ----
Çevirmen:
— Kesinlikle hayır. Tam aksine, hedef dilin sınırlarını zorlamak, o dilin anlatım olanaklarını genişletir. Çevirmen, kaynak dildeki bir imgeyi kendi diline kazandırırken bazen dilde hiç kullan��lmamış bağdaştırmalara başvurmak zorunda kalır. Bu da hedef dilin kelime kadrosunu ve imge dünyasını zenginleştirir. Dolayısıyla çeviri, bir dilin yozlaşmasına değil, yeni ifade yolları keşfederek kendi sınırlarını aşmasına vesile olur.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: I. Çeviriyi yalnızca diller arası bir aktarım olarak görmediğinizi biliyoruz; sizce başarılı bir çevirinin temel ölçütü nedir?
II. Çeviri eserlerin, hedef dilin özgün yapısını bozduğunu ve onu yozlaştırdığını düşünenlere katılıyor musunuz?

Answer

Çeviriyi yalnızca diller arası bir aktarım olarak görmediğinizi biliyoruz; sizce başarılı bir çevirinin temel ölçütü nedir? / Çeviri eserlerin, hedef dilin özgün yapısını bozduğunu ve onu yozlaştırdığını düşünenlere katılıyor musunuz?
Çevirmenin ilk cevabında aktarımın ötesine geçerek duygu ortaklığı kurmaktan bahsetmesi başarılı çevirinin ölçütünü sorgulayan soruyla; ikinci cevabında ise çevirinin dili yozlaştırmayıp aksine zenginleştirdiğini savunması, yozlaştırma iddiasına karşı çıkan soruyla tam bir uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cevabın ana fikrini ve anahtar sözcüklerini analiz etme
Çevirmen, çevirinin kuru bir kelime aktarımı olmadığını, yazarın yarattığı atmosferi ve duyguları hedef dilde yeniden üretmek olduğunu vurgulamıştır.
Bu durum, ilk sorunun çevirinin sözcük aktarımından farklı olan temel ölçütünü ve amacını sorgulaması gerektiğini gösterir.
2
İkinci cevabın başlangıç ifadesini ve yönünü belirleme
Çevirmen söze 'Kesinlikle hayır. Tam aksine...' diyerek başlamış ve çevirinin hedef dili yozlaştırmadığını, bilakis yeni bağdaştırmalarla zenginleştirdiğini savunmuştur.
Bu başlangıç ve savunma, ikinci sorunun çevirinin dili bozduğuna/yozlaştırdığına dair olumsuz bir yargı içermesini gerektirir.
3
Seçenekleri bu doğrultuda değerlendirme
Başarılı çevirinin temel ölçütünü soran ve çevirinin yozlaştırıcı etkisine dair iddiayı sorgulayan soruların yer aldığı seçeneğin metinle tam bir uyum içinde olduğu saptanmıştır.
Diğer seçeneklerdeki sorular ya metnin içeriğiyle örtüşmemekte ya da yanıtın yapısıyla mantıksal olarak çelişmektedir.

Key Concept

Diyalog tamamlama sorularında yanıtların giriş ifadelerine, olumlu/olumsuz yaklaşımlarına ve paragrafların ana düşüncelerine uygun soruları belirleme
Question 1547Question

I. Geçmiş uygarlıkların beslenme alışkanlıklarını ve tarım yöntemlerini anlamak, yalnızca yazılı kaynaklara dayanarak tam anlamıyla mümkün değildir.
II. Bu noktada arkeobotanik, kazılarda elde edilen kömürleşmiş tohum, meyve ve polen kalıntılarını inceleyerek devreye girer.
III. Söz konusu mikroskobik ve makroskobik bulgular, eski insanların hangi bitkileri yetiştirdiğini ve tükettiğini somut olarak ortaya koyar.
IV. Toprak örneklerinden bu hassas kalıntıları ayrıştırmak için ise genellikle 'yüzdürme yöntemi' adı verilen özel bir teknik kullanılır.
V. Hafif olan organik kalıntılar suyun üstüne çıkarken ağır olan toprak ve taşlar dibe çöker.
VI. Böylece araştırmacılar, binlerce yıllık bitki tohumlarını zarar görmeden toplayıp laboratuvarda inceleme şansı bulurlar.

Bu parçanın anlam bütünlüğünün sağlanabilmesi için 'Suyun kaldırma kuvvetinden yararlanılan bu işlemde, kazılardan elde edilen toprak örnekleri su dolu bir hazneye yavaşça boşaltılır.' cümlesi numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümleden sonra (IV)
Parçadaki dördüncü cümlede 'yüzdürme yöntemi' adında bir yöntemden bahsedilmektedir. Getirilmesi istenen cümledeki 'bu işlemde' ifadesi doğrudan bu yönteme atıfta bulunmakta ve yöntemin ilk uygulama adımını açıklamaktadır. Bu adımdan sonra da beşinci cümlede işlemin fiziksel sonucu anlatılarak akış tamamlanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki ana konuyu ve cümleler arasındaki anlamsal bağları incelemek.
Parçada arkeobotanik biliminin geçmiş tarım ve beslenme alışkanlıklarını inceleme biçimi ve bu alanda kullanılan 'yüzdürme yöntemi' anlatılmaktadır.
Paragrafın genel akışını ve anahtar kelimelerini belirlemek doğru yerleşimi bulmak için gereklidir.
2
Yerleştirilecek cümledeki köprü ifadeleri (cohesive cues) tespit etmek.
Yerleştirilecek cümledeki 'bu işlemde' ifadesi, kendisinden önce mutlaka bir 'işlem, teknik veya yöntem' tanıtılmış olmasını gerektirmektedir.
Zamirlerin, işaret sıfatlarının veya bağlayıcı ögelerin hangi cümleye gönderme yaptığını bulmak yerleştirme sorularında belirleyicidir.
3
Parçada yöntemin veya tekniğin ilk kez nerede tanıtıldığını bulmak.
Dördüncü cümlede ilk kez 'yüzdürme yöntemi' adı verilen bir teknikten söz edilmiştir.
'Bu işlemde' ifadesinin gönderme yaptığı 'yüzdürme yöntemi' dördüncü cümlede tanıtıldığı için yeni cümle bu cümleden sonra gelmelidir.
4
Yerleştirilen cümlenin kendisinden sonraki cümleyle uyumunu denetlemek.
Yerleştirilecek cümlede toprağın suya boşaltılmasından bahsedilmektedir; hemen ardından gelen beşinci cümlede ise 'Hafif olan organik kalıntılar suyun üstüne çıkarken ağır olan toprak ve taşlar dibe çöker' ifadesiyle bu işlemin fiziksel sonucu anlatılarak bütünlük sağlanmaktadır.
Anlam akışının kesintisiz devam ettiğinden emin olmak için sonraki cümleyle olan bağlantı kontrol edilmelidir.

Key Concept

Paragrafta Cümle Yerleştirme
Estimated Time:2m 0s
Question 1548Question

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, ayraç içindeki sözcüklere belirtilen ekleri getirerek kesme işaretinin kullanım kurallarına uygun biçimde doldurunuz.

Fill in the blanks below

Edebiyat alanında yapılan araştırmalar, (Cumhuriyet Dönemi / ilgi eki) başlarında dilde sadele��me hareketinin hız kazandığını göstermektedir. Bu süreçte dilin sadeleştirilmesi ve kurallarının belirlenmesi amacıyla kurulan (Türk Dil Kurumu / yönelme durumu eki) büyük sorumluluklar düşmüştür. Türkiye'nin bu alandaki çalışmaları, kültürel entegrasyon süreçlerinde (Avrupa Birliği / yönelme durumu eki) üye ülkelerin dil politikalarıyla da karşılaştırılmaktadır.
Show answer & explanation

Answer

Boşluklar sırasıyla 'Cumhuriyet Dönemi'nin', 'Türk Dil Kurumuna' ve 'Avrupa Birliği'ne' şeklinde doldurulmalıdır.
Metindeki boşluklar Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kurallarına göre doldurulduğunda; dönem adlarına gelen çekim eklerinin ayrılması gerektiğinden ilk boşluğa 'Cumhuriyet Dönemi'nin', kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılmaması gerektiğinden ikinci boşluğa 'Türk Dil Kurumuna', bu kuralın tek istisnası olan Avrupa Birliği adına gelen eklerin ise ayrılması gerektiğinden üçüncü boşluğa 'Avrupa Birliği'ne' yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci bo��luğa getirilecek ekin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağını belirleme.
'Cumhuriyet Dönemi' ifadesi bir dönem adı olduğu için gelen ilgi eki (-nin) kesme işaretiyle ayrılarak 'Cumhuriyet Dönemi'nin' şeklinde yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre akım, çağ ve dönem adlarından sonra gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
2
İkinci boşluğa getirilecek ekin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağını belirleme.
'Türk Dil Kurumu' bir kurum adı olduğu için gelen yönelme durumu eki (-na) kesme işaretiyle ayrılmadan bitişik yazılmalı ve 'Türk Dil Kurumuna' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Üçüncü boşluğa getirilecek ekin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağını belirleme.
'Avrupa Birliği' ifadesine gelen yönelme durumu eki (-ne) kesme işaretiyle ayrılarak 'Avrupa Birliği'ne' şeklinde yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler ayrılmasa da 'Avrupa Birliği' bu kuralın resmi olarak tek istisnasıdır ve gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

Key Concept

Kesme işaretinin dönem adlarında, kurum/kuruluş adlarında ve istisna teşkil eden Avrupa Birliği ifadesinde kullanım kuralları.
Estimated Time:1m 30s
Question 1549Question

Yer-yön bildiren sözcükler, isim çekim eki almadan yüklemin yönünü belirttiklerinde zarf tümleci; isim çekim eklerinden birini aldıklarında ise adlaşarak cümlenin özne, nesne veya dolaylı tümleç gibi farklı bir ögesi olurlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer-yön bildiren sözcük zarf tümleci (zarf tamlayıcısı) görevinde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sıcak havadan bunalan yaşlı adam, derin bir nefes almak için az önce dışarı çıktı.

Answer

Sıcak havadan bunalan yaşlı adamın dışarı çıktığını belirten cümle doğru cevaptır.
Doğru seçenekteki cümlede geçen 'dışarı' sözcüğü hiçbir çekim eki almadığı ve 'çıktı' yükleminin yönünü belirttiği için zarf tümleci görevindedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerini belirlemek ve yer-yön bildiren sözcükleri tespit etmek.
Cümlelerdeki yüklemler sırasıyla 'tırmandı, süpürdü, çıktı, boyandı, yöneldi' olup yer-yön bildiren sözcükler 'yukarıya, içeriyi, dışarı, dışarısı, içeriye' olarak belirlenmiştir.
Ögelerin doğru bulunması için öncelikle yüklem saptanmalı ve yer-yön kavramı taşıyan sözcükler tespit edilmelidir.
2
Yer-yön bildiren sözcüklerin çekim eki alıp almadıklarını incelemek.
'dışarı' sözcüğünün yalın halde olduğu; 'yukarıya', 'içeriyi', 'dışarısı' ve 'içeriye' sözcüklerinin ise sırasıyla yönelme, belirtme, iyelik ve yönelme çekim eklerini aldığı görülür.
Yer-yön belirteçleri çekim eki aldıklarında adlaşarak zarf tümleci olma özelliklerini kaybederler.
3
Çekim eki almayan 'dışarı' sözcüğünün yüklemle olan ilişkisini ve cümlenin diğer zarf tümleçlerini teyit etmek.
'dışarı' sözcüğü yükleme yöneltilen 'nereye' sorusuna ek almadan cevap vererek zarf tümleci olmuştur. Ayrıca cümledeki 'derin bir nefes almak için' edat öbeği ile 'az önce' zaman belirteci de diğer zarf tümleçleridir.
Çekim eki almayan yer-yön sözcüğü yüklemi doğrudan yön bakımından tamamladığı için zarf tümlecini oluşturur.

Key Concept

Yer-yön belirteçlerinin (zarflarının) ek alıp almamasına göre kazandığı öge görevleri
Question 1550Question

Birleşik sözcükler; ses kaynaşması, anlam kayması veya sözcük türünün değişmesi (t��r kayması) gibi farklı yollarla oluşurlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan birleşik sözcük, oluşum yolu bakımından diğerlerinden farklıdır?

Show answer & explanation

Answer: Salondaki eski çekyatı taşırken oldukça zorlandılar.

Answer

Salondaki eski çekyatı taşırken oldukça zorlandılar.
Seçenekler incelendiğinde 'pazartesi' (pazar ertesi), 'kahvaltı' (kahve altı), 'niçin' (ne için) ve 'nasıl' (ne asıl) sözcüklerinin tamamında iki kelime birleşirken ünlü kaybı yaşanmış ve bu sözcükler ses kaynaşması yoluyla oluşmuştur. Ancak 'çekyat' sözcüğü, 'çek-' ve 'yat-' gibi iki çekimli fiilin bir araya gelerek yeni bir nesneye ad olmasıyla (tür kayması yoluyla) kurulmuştur. Bu nedenle bu sözcük oluşum yolu bakımından diğerlerinden farklıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri tespit etme
Cümlelerde geçen birleşik sözcükler sırasıyla şunlardır: 'pazartesi', 'kahvaltı', 'niçin', 'nasıl' ve 'çekyat'.
Sözcüklerin oluşum biçimlerini karşılaştırabilmek için öncelikle birleşik yapıdaki kelimeleri doğru belirlemek gerekir.
2
Birleşik sözcüklerin kökenlerini ve birleşme esnasındaki dil bilgisel süreçleri analiz etme
'Pazar ertesi' -> pazartesi, 'kahve altı' -> kahvaltı, 'ne için' -> niçin, 'ne asıl' -> nasıl sözcüklerinde ünlü düşmesine bağlı ses kaynaşması gerçekleşmiştir. 'Çekyat' sözcüğü ise 'çek-' ve 'yat-' fiillerinin kalıplaşarak bir isim oluşturması (tür kayması) yoluyla kurulmuştur.
Kelimelerin hangi dil bilgisel yolla bir araya geldiğini belirlemek, aralarındaki yapısal farkı ortaya çıkarır.
3
Analiz sonuçlarını karşılaştırarak farklı oluşum yoluna sahip olan seçeneği belirleme
Dört seçenekteki birleşik kelimeler ses kaynaşması (fonolojik değişim) ile oluşmuşken, 'çekyat' sözcüğünün yer aldığı cümledeki birleşik sözcük iki fiilin birleşip isimleşmesi (tür/söz dizimi değişimi) ile oluşmuştur.
Soru kökünde bizden istenen, diğerlerinden farklı bir oluşum mekanizmasına sahip birleşik sözcüğü bulmaktır.

Key Concept

Birleşik sözcüklerin oluşum yolları (ses kaynaşması ve tür kayması)
Estimated Time:1m 30s
Question 1551Question

Günümüzde çevre bilincinin artmasıyla birlikte pek çok şirket, ürün ve hizmetlerini çevre dostuymuş gibi gösterme çabasına girmiştir. 'Yeşil aklama' (greenwashing) olarak adlandırılan bu durum, firmaların sürdürülebilirlik ilkelerine gerçekten uymak yerine, yalnızca pazarlama stratejileriyle çevreci bir imaj yaratmalarını ifade eder. Tüketicilerin çevre hassasiyetini suistimal eden bu yöntem, geri dönüştürülemeyen ambalajlara yeşil logolar koymaktan, karbon ayak izini azalttığını iddia edip arka planda çevreye zarar veren üretim süreçlerine devam etmeye kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Sonuçta bu aldatıcı süreç, çevreye duyarlı samimi girişimlerin güvenilirliğini zedelediği gibi tüketicilerin çevre koruma çabalarına olan inancını da sarsmaktadır.

Bu parçada yakınılan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bazı firmaların çevre dostu bir imaj çizerek çevre duyarlılığını pazarlama stratejisine dönüştürmesi ve sürdürülebilirlik konusunda samimi davranmaması

Answer

Bazı firmaların çevre dostu bir imaj çizerek çevre duyarlılığını pazarlama stratejisine dönüştürmesi ve sürdürülebilirlik konusunda samimi davranmaması
Parçada, firmaların sürdürülebilirlik ilkelerine uymak yerine yalnızca pazarlama stratejileriyle çevreci bir imaj yaratmaya çalıştıkları belirtilmiştir. Bu durum 'yeşil aklama' olarak adlandırılmakta ve yazar tarafından tüketicilerin çevre hassasiyetini suistimal eden, samimi girişimleri zedeleyen aldatıcı bir süreç olarak eleştirilmektedir. Dolayısıyla, firmaların çevre duyarlılığını samimiyetsiz bir şekilde pazarlama stratejisine dönüştürmesi parçada yakınılan temel durumdur.

Step-by-Step Solution

1
Metni okuyarak yazarın eleştirdiği ana fikri ve anahtar kavramları belirlemek.
Metinde 'yeşil aklama' (greenwashing) kavramı üzerinde durulduğu ve firmaların sürdürülebilirlik ilkelerini samimi şekilde uygulamak yerine bunu bir pazarlama stratejisi olarak kullanmasının eleştirildiği saptandı.
Paragrafın konusunu belirlemek için yazarın üzerinde durduğu temel düşünceyi ve yakındığı durumu tespit etmek gerekir.
2
Seçenekleri analiz ederek metindeki yakınılan durumla örtüşen ifadeyi bulmak.
Şirketlerin çevre dostu görünerek çevre hassasiyetini pazarlama aracına dönüştürmesini ve samimiyetsizliğini ifade eden seçeneğin doğru cevap olduğu belirlendi.
Yakınılan durum, yazarın şikayetçi olduğu ve düzeltilmesini istediği olumsuz durumu yansıtan seçenekte yer almalıdır.

Key Concept

Paragrafın Konusu ve Yakınılan Durum
Question 1552Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Felsefe, insanın çevresindeki dünyayı sadece izlemekle yetinmeyip, gördüklerinin ardındaki görünmez nedenleri de sorgulama çabasıdır.

Answer

Felsefe, insanın çevresindeki dünyayı sadece izlemekle yetinmeyip, gördüklerinin ardındaki görünmez nedenleri de sorgulama çabasıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Kendisinde felsefe ile başlayan seçenekte yer alan 'yetinmeyip' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için virgül kullanımı hatalıdır. Bu nedenle bu cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki virgülün kullanım amaçlarını ve kurallarını inceleyin.
Cümlelerin birçoğunda virgülün özneyi belirtmek veya eş görevli kelimeleri ayırmak için kullanıldığı görülür.
Yanlış noktalama kullanımını tespit etmek için her bir virgülün hangi kurala dayandığını belirlemek gerekir.
2
Zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül gelip gelmediğini kontrol edin.
İlgili cümlede 'yetinmeyip' zarf-fiilinden sonra virgül kullanıldığı, diğer bir cümlede ise 'yapıp' ve 'getirerek' zarf-fiillerinin sıralandığı tespit edilir.
Türkçede tek zarf-fiilden sonra virgül konmazken, art arda gelen zarf-fiillerin arasına virgül konur.
3
Noktalama kuralını uygulayarak yanlış kullanımı kesinleştirin.
İlgili cümlede 'yetinmeyip' kelimesinden sonra gelen virgül hatalıdır çünkü cümlede başka bir eş görevli zarf-fiil bulunmamaktadır. Dolayısıyla buradaki virgül kullanımı kural ihlalidir.
TDK kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.

Key Concept

Virgülün zarf-fiil eki almış kelimelerden sonraki hatalı kullanımı ve bu kuralın istisnaları.
Question 1553Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de' ('da', 'te', 'ta') bağlacı veya ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tarihî belgeler, bu bölgenin eski çağlarda önemli bir ticaret merkezi olduğunu gösterirken son arkeolojik buluntularda bu tezi destekliyor.

Answer

Tarihî belgeler, bu bölgenin eski çağlarda önemli bir ticaret merkezi olduğunu gösterirken son arkeolojik buluntularda bu tezi destekliyor.
Doğru cevap, son arkeolojik buluntuların da tezi desteklediğini belirten cümledir. Bu cümlede geçen 'buluntularda' ifadesindeki 'da', bulunma durumu eki değil, bağlaçtır. Cümlede 'son arkeolojik buluntular dahi/bile bu tezi destekliyor' anlamı kastedildiği için 'da' bağlacının sözcükten ayrı yazılması gerekir. Doğru yazım 'buluntular da' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'de/da' ek ve bağlaçlarını tespit etme.
Seçeneklerde yer alan 'konserde de', 'Ankara'da da', 'zirvede', 'taahhütleri de', 'geçmişte de', 'günümüzde de' ve 'buluntularda' ifadeleri belirlendi.
Yazım kuralı incelemesi yapabilmek için ilgili dil bilgisi unsurlarının konumunu belirlemek gerekir.
2
İlgili unsurların cümleye kattığı anlamı ve işlevini (ek veya bağlaç) analiz etme.
Belirlenen unsurlardan hangilerinin bulunma durumu bildirdiği (ek), hangilerinin ise dahi/bile anlamı kattığı (bağlaç) tespit edildi.
Yazım kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığı ancak söz konusu unsurun dil bilgisel işlevinin doğru belirlenmesiyle mümkündür.
3
Yazım kuralları doğrultusunda denetleme yapma.
Son cümlede geçen 'buluntularda' sözcüğündeki 'da'nın, cümleye bulunma anlamı katmadığı, aksine 'buluntular da (dahi) bu tezi destekliyor' şeklinde bir bağlaç olduğu ve ayrı yazılması gerektiği görüldü.
Bağlaç olan de/da kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır; bulunma durumu eki olan -de/-da ise bitişik yazılır.

Key Concept

Bulunma durumu eki (-de / -da) ile bağlaç olan 'de / da'nın ayrımı ve yazım kuralları
Question 1554Question

Aşağıdaki metinde numaralandırılmış boşlukları, özel adlara getirilen eklerin yazımı ve kesme işaretinin doğru kullanım kurallarını dikkate alarak uygun eklerle tamamlayınız.

Fill in the blanks below

Edebiyatımızda Tanzimat Döneminde başlayan yenileşme hareketleri, dilin sadeleşmesi yönündeki çabalarla devam etmiştir. Cumhuriyet Dönemi'nde kurulan Türk Dil Kurumunun bu alandaki çalışmaları, Türkçenin millî bir kimlik kazanmasında belirleyici olmuştur. Bu doğrultuda yürütülen dil inkılabına ve sadeleşme hareketine yön veren Mustafa Kemal Paşaya minnettarız.
Show answer & explanation

Answer

Boşluklar sırasıyla "'nde" (veya "’nde"), "nun", "nin" ve "'ya" (veya "’ya") şeklinde doldurulmalıdır.
TDK'nin güncel yazım ve noktalama kurallarına göre: Dönem adlarına gelen çekim ekleri (Tanzimat Dönemi'nde) ve unvanlara gelen ekler (Mustafa Kemal Paşa'ya) kesme işaretiyle ayrılır. Kurum/kuruluş adlarına gelen ekler (Türk Dil Kurumunun) ve yapım eki almış özel adlara gelen ekler (Türkçenin) ise kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu kurallar doğrultusunda boşluklar sırasıyla '’nde', 'nun', 'nin' ve '’ya' ekleriyle doldurulmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tanzimat Dönemi ifadesine gelen eki belirleme
Tanzimat Dönemi'nde
Dönem, çağ ve tarihî olay adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
2
Türk Dil Kurumu ifadesine gelen eki belirleme
Türk Dil Kurumunun
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Türkçe ifadesine gelen eki belirleme
Türkçenin
Özel adlara getirilen yapım ekleri ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkçe' kelimesindeki '-çe' eki yapım eki olduğundan sonraki ek ayrılmaz.
4
Mustafa Kemal Paşa ifadesine gelen eki belirleme
Mustafa Kemal Paşa'ya
Kişi adlarından sonra gelen unvanlar, saygı sözleri ve unvanlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

Key Concept

Kesme İşaretinin Kullanım Alanları ve Sınırları
Estimated Time:1m 30s
Question 1555Question

Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Ancak kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir noktalama ve yazım hatası yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı son açıklamaya göre salgın hastalık kontrol altına alındı.

Answer

Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı son açıklamaya göre salgın hastalık kontrol altına alındı.
Sağlık Bakanlığı bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Sağlık Bakanlığı'nın' yazımı yanlıştır, doğrusu 'Sağlık Bakanlığının' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adları ve bunlara getirilen ekleri tespit etmek.
Cümlelerde geçen özel adlar: 'Türk Tarih Kurumunun', 'Ankara'ya', 'Avrupa Birliği'ne', 'Sağlık Bakanlığı'nın', 'TBMM'nin', 'Yakup Kadri'nin' ve 'Kurtuluş Savaşı Dönemi'nin' ifadeleridir.
Kesme işaretinin doğru kullanılıp kullanılmad��ğını belirlemek için öncelikle özel adların türünü ve gelen ekleri incelememiz gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını uygulamak.
'Sağlık Bakanlığı' bir devlet kurumu adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla bu ifadenin 'Sağlık Bakanlığının' şeklinde yazılması gerekir.
Kurum ve kuruluş isimlerine gelen çekim eklerinin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek.
3
Diğer seçeneklerdeki kesme işareti kullanımlarını değerlendirmek.
'Türk Tarih Kurumunun' ifadesinde kurum adına gelen ek ayrılmamıştır (doğru). 'Ankara'ya', 'Yakup Kadri'nin' ifadelerinde kişi ve yer adlarına gelen çekim ekleri ayrılmıştır (doğru). 'Avrupa Birliği'ne' ifadesi kurum/kuruluş kuralının istisnasıdır ve ek kesmeyle ayrılır (doğru). 'TBMM'nin' kısaltmasına gelen ek ayrılmıştır (doğru). 'Kurtuluş Savaşı Dönemi'nin' dönem adına gelen ek ayrılmıştır (doğru).
Seçeneklerde başka bir yazım yanlışı olmadığından ve yalnızca kurum adı olan Sağlık Bakanlığı ifadesinde hata yapıldığından emin olmak.

Key Concept

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.
Question 1556Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mi" soru ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bahar gelip de çiçekler açtımı buraların havası bir başka olur.

Answer

Bahar gelip de çiçekler açtımı buraların havası bir başka olur.
Soru eki olan 'mi' (veya kalınlık-incelik uyumuna göre 'mı, mu, mü'), cümleye soru anlamı dışında zaman ya da pekiştirme anlamı kattığında da kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Bu nedenle zaman anlamı taşıyan 'açtımı' ifadesinin 'açtı mı' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'mi' eklerinin işlevlerini belirleyin.
Cümlelerde sırasıyla pekiştirme, olumsuzluk, zaman (zarf-fiil benzeri işlev), ve soru anlamları taşıyan 'mi' ekleri veya benzer sesler kullanılmıştır.
Yazım kurallarını doğru denetleyebilmek için ekin türünü ve işlevini belirlemek gerekir.
2
Soru eki olan 'mi'nin tüm işlevlerdeki yazım kurallarını hatırlayın.
Soru eki olan 'mi / mı / mu / mü', cümleye soru, pekiştirme veya zaman anlamı katsa bile her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
Türk Dil Kurumu'nun soru ekinin yazımına yönelik temel kuralını uygulamak için.
3
Hatalı yazılan seçeneği tespit edin.
'açtımı' ifadesinde zaman anlamı katan 'mi' eki kelimeye bitişik yazılmıştır. Doğru yazımı 'açtı mı' şeklinde olmalıdır.
Soru ekinin yazım kuralına aykırı kullanımı belirlemek için.

Key Concept

Soru eki olan 'mi'nin yazımı ve diğer işlevleri
Estimated Time:1m 0s
Question 1557Question

Kültür (I) bir toplumun tarihsel süreçte ürettiği maddi ve manevi değerlerin bütünüdür (II) kuşkuları, inançları ve yaşama biçimlerini içine alır. Bu yönüyle kültürün durağan olması beklenemez (III) o, sürekli bir değişim ve gelişim içindedir. Bu değişimi tetikleyen pek çok unsur vardır (IV) göçler, savaşlar, teknolojik gelişmeler (V)

Bu parçada numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: (,) (;) (;) (:) (...)

Answer

Sırasıyla virgül, noktalı virgül, noktalı virgül, iki nokta ve üç nokta getirilmelidir.
Doğru sıralamada; özneyi vurgulamak için virgül, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için iki yerde de noktalı virgül, örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta ve ucu açık örneklerin sonuna üç nokta getirilerek kurallara tam uyum sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci boşluğun noktalama işaretini belirlemek.
Birinci boşluğa virgül (,) getirilmelidir.
İlk cümlede 'Kültür' sözcüğü yüklemden uzak kalmış öznedir. Cümlenin devamında başka bir virgül bulunmadığı için özneyi belirtmek amacıyla virgül yeterlidir.
2
İkinci boşluğun noktalama işaretini belirlemek.
İkinci boşluğa noktalı virgül (;) getirilmelidir.
Burada iki sıralı cümle birbirine bağlanmaktadır. İkinci cümlenin içinde 'kuşkuları, inançları ve yaşama biçimlerini' şeklinde virgülle ayrılmış eş görevli sözcükler bulunduğundan, bu sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül kullanılmalıdır.
3
Üçüncü boşluğun noktalama işaretini belirlemek.
Üçüncü boşluğa noktalı virgül (;) getirilmelidir.
Yine iki sıralı cümle birbirine bağlanmaktadır. İkinci cümlede 'o, sürekli...' ifadesinde özneyi belirtmek için virgül kullanıldığından, bu iki cümleyi ayırmak için noktalı virgül kullanılmalıdır.
4
Dördüncü boşluğun noktalama işaretini belirlemek.
Dördüncü boşluğa iki nokta (:) getirilmelidir.
'Bu değişimi tetikleyen pek çok unsur vardır' ifadesinden sonra bu unsurlara dair örnekler sıralanmaktadır. Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.
5
Beşinci boşluğun noktalama işaretini belirlemek.
Beşinci boşluğa üç nokta (...) getirilmelidir.
Cümlenin başında 'pek çok unsur' denilerek örnek sayısının sınırlandırılmadığı belirtilmiş fakat sadece üç örnek verilmiştir. Dolayısıyla benzer örneklerin devam edebileceğini göstermek için cümlenin sonuna üç nokta konmalıdır.

Key Concept

Noktalı virgül (;) ile iki noktanın (:) kullanım işlevlerinin ve sınırlarının ayırt edilmesi.
Question 1558Question

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri anlam akışına uygun bağlaçlarla doldurunuz.

Fill in the blanks below

Sanatçı, eserinde toplumsal gerçekleri göz ardı edemez; o, içinde yaşadığı toplumun bir parçasıdır. Gözlemlerini aktarırken tarafsız davranmaya çalışsa kendi duygu ve düşüncelerini eserine yansıtmaktan tamamen kaçınamaz.
Show answer & explanation

Answer

Parçadaki ilk boşluğa neden-sonuç ilişkisi kuran 'çünkü' veya 'zira' bağlaçlarından biri, ikinci boşluğa ise karşıtlık/ödünleme ilişkisi kuran 'da', 'bile' veya 'dahi' ba��laçlarından biri getirilmelidir.
Parçadaki ilk boşluğa, kendisinden sonraki cümlenin bir gerekçe bildirmesi nedeniyle neden-sonuç anlamı kuran 'çünkü' veya 'zira' bağlaçları getirilmelidir. İkinci boşluğa ise şart kipiyle çekimlenmiş eylemden sonra gelerek cümleye ödünleme (zıtlık) anlamı katan 'da', 'bile' veya 'dahi' bağlaçları getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
İlk boşluğun öncesindeki ve sonrasındaki cümleler arasındaki anlam ilişkisini saptamak.
İlk cümlede sanatçının toplumsal gerçekleri göz ardı edemeyeceği yargısı verilmiş, hemen ardından gelen cümlede ise bu durumun gerekçesi ('içinde yaşadığı toplumun bir par��ası olması') sunulmuştur. Bu durum iki cümle arasında neden-sonuç ilişkisi olduğunu gösterir.
Cümleler arasındaki anlamsal köprüyü doğru kurmak, uygun bağlacı bulmak için gereklidir.
2
İlk boşluğa getirilebilecek neden-sonuç bağlaçlarını belirlemek.
Türkçede neden-sonuç (gerekçe) bildiren 'çünkü' veya 'zira' bağlaçları bu boşluğu anlamca tamamlar.
Bu bağlaçlar kendilerinden sonra gelen yargıyı bir önceki yargının nedeni veya gerekçesi yapar.
3
İkinci boşluğun yer aldığı cümledeki dil bilgisi yapısını ve anlam ilişkisini incelemek.
Cümledeki 'çalışsa' eylemi şart kipi (-sa/-se) almıştır. Eylemin gerçekleşmesine rağmen sonucun değişmediği ('kendi duygu ve düşüncelerini yansıtmaktan kaçınamaz') belirtilerek karşıtlık/ödünleme anlamı kurulmuştur.
Şart kipiyle kurulan ve cümleye zıtlık/ödünleme anlamı katan bağlaç yapısını tespit etmek gerekir.
4
İkinci boşluğa gelebilecek uygun bağlaçları belirlemek.
Şart çekimli eyleme eklenerek karşıtlık/ödünleme anlamı pekiştiren 'da' (büyük ünlü uyumuna göre), 'bile' veya 'dahi' bağlaçları bu boşluğa getirilebilir.
Bu bağlaçlar, eyleme 'olsa bile' anlamı katarak zıtlık/ödünleme ilişkisi kurar.

Key Concept

Bağlaçların cümleler arasında kurduğu anlam ilişkileri (neden-sonuç, karşıtlık/ödünleme) ve kelimelerle olan uyumu.
Question 1559Question

Aşağıda sol sütunda verilen ek birleşimi içeren sözcük veya sayı yapılarını, sağ sütundaki ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) durumuyla ilgili açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

sınıf-da
19231923-de
yap-dı
tuz-cu

Matches

Show answer & explanation

Answer

sınıf-da ifadesi bulunma durum ekinin sertleşmesiyle, 19231923-de ifadesi sayı sonundaki sert ünsüzün eke etki etmesiyle, yap-dı ifadesi geçmiş zaman ekinin sertleşmesiyle eşleşir; tuz-cu kelimesi ise yumuşak ünsüzle bittiği için benzeşmeye uğramaz.
Eşleştirmede sınıf-da ifadesi bulunma durum ekinin sertleşmesiyle, 19231923-de ifadesi sayı sonundaki sert ünsüzün eke etki etmesiyle, yap-dı ifadesi geçmiş zaman ekinin sertleşmesiyle eşleşir; tuz-cu kelimesi ise yumuşak ünsüzle bittiği için benzeşmeye uğramaz. Bu durum tüm kavramların ve örneklerin kurallara uygun biçimde eşleştiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Kelimelerin son seslerini inceleme
sınıf (-f, sert), 19231923 / üç (-ç, sert), yap- (-p, sert) ve tuz (-z, yumuşak) ünsüzleriyle bitmektedir.
Ünsüz benzeşmesinin gerçekleşmesi için kelimenin sert ünsüzlerden (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biriyle bitmesi gerekir.
2
Eklenecek eklerin ilk seslerini kontrol etme
Gelen ekler sertleşebilen ünsüzlerle (-d, -c) başlamaktadır.
Sertleşebilen ünsüzler c, d, g olup sert ünsüzlerden sonra ç, t, k seslerine dönüşürler.
3
Eşleştirmeleri tamamlama
sınıf-da -> sınıfta (bulunma eki sertleşmesi), 19231923-de -> 19231923'te (sayı okunuşuna bağlı sertleşme), yap-dı -> yaptı (geçmiş zaman eki sertleşmesi) ve tuz-cu -> tuzcu (benzeşme yok).
Her bir kelimenin son ses özellikleri ve aldığı eklerin türleri sağ sütundaki tanımlarla birebir uyuşmaktadır.

Key Concept

Türkçede sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüklere sertleşebilen ünsüzlerle (c, d, g) başlayan bir ek getirildiğinde ekin başındaki ünsüzün sertleşerek (ç, t, k) sözcük sonundaki ünsüze benzemesine ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) denir.
Question 1560Question

Yıllardır bu sessiz k��şede durup bekliyorum,
Sözlerine hemen kanıyor çocuksu yüreğim;
Oysa zaman su gibi akıp gidiyor avuçlarımdan,
Geriye sadece hüzünlü hatıralar kalıyor.

Bu dizelerdeki fiillerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Dizelerdeki tüm çekimli fiiller türemiş yapılıdır.

Answer

Dizelerdeki tüm çekimli fiillerin t��remiş yapılı olduğu yargısı söylenemez.
Dizelerdeki tüm çekimli fiillerin türemiş yapılı olduğu yargısı yanlıştır. 'Kanıyor' (kan-), 'gidiyor' (git-) ve 'kalıyor' (kal-) eylemleri yapım eki almadıkları için basit yapılıyken yalnızca 'bekliyorum' (bek-le-) eylemi türemiştir. Bu nedenle bu ifade söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Dizelerdeki eylemsel ifadeleri ve çekimli fiilleri belirlemek.
Dizelerde geçen fiil soylu sözcükler şunlardır: durup (zarf-fiil), bekliyorum (çekimli fiil), kanıyor (çekimli fiil), akıp (zarf-fiil), gidiyor (çekimli fiil), kalıyor (çekimli fiil).
Çekimli fiiller ile fiilimsileri birbirinden ayırarak eylemlerin yapısal ve çekimsel özelliklerini incelemek gerekir.
2
Çekimli fiillerin yapılarını (basit, türemiş, birleşik) analiz etmek.
- bekliyorum: bek (isim kökü) -> bek-le- (türemiş fiil)
- kanıyor: kan- (fiil kökü, inanmak anlamında) -> kan-ı-yor (basit fiil)
- gidiyor: git- (fiil kökü) -> git-i-yor (basit fiil)
- kalıyor: kal- (fiil kökü) -> kal-ı-yor (basit fiil)
Seçeneklerdeki yapıya dair iddiaların doğruluğunu belirlemek.
3
Fiillerdeki ses olaylarını ve kök özelliklerini incelemek.
- 'bekliyorum' kelimesinde bekle- fiiline gelen -yor eki nedeniyle ünlü daralması (e->i) olmuştur.
- 'kanıyor' sözcüğünün kökü 'kan-' fiilidir. İsim olan 'kan' ile sesteştir, ortak kök değildir. Bu fiilde daralma yoktur, 'ı' yardımcı ünlüdür.
- 'gidiyor' sözcüğünde git- fiilindeki 't' sesi 'd'ye dönüşerek ünsüz yumuşaması gerçekleştirmiştir.
Çeldiricilerdeki ses bilgisi ve kök türü analizlerini doğrulamak.

Key Concept

Çekimli fiillerin yapısı, kök özellikleri, fiilimsi ayrımı ve fiillerde meydana gelen ses olayları.
PreviousPage 78 / 338Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin