Examkin

All practice questions

324 questions

All types6,755Multiple choice4,123Multiple select2True / False394Numeric689Matching1,052Ordering324Fill in the blank130Short answer41
Question 161Question →

Emeviler ve Abbasiler dönemlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması: Kerbela Olayı'nın yaşanması, İber Yarımadası'nın (Endülüs) fethi, mevali politikasının terk edilerek ümmetçi anlayışa geçilmesi ve Bizans sınırında Avasım eyaletlerinin kurulması şeklindedir.
Kronolojik sıralama Emeviler Dönemi olaylarıyla başlayıp Abbasiler Dönemi gelişmeleriyle devam etmektedir. Kerbela Olayı (680) ve İber Yarımadası'nın fethi (711) Emeviler Dönemi'ne aittir. Abbasilerin 750 yılında iktidara gelmesiyle mevali politikası son bulmuş ve ümmetçi bir yapıya geçilmiştir. Son olarak Halife Harun Reşid döneminde (786-809) Bizans sınırında Avasım eyaletleri kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Emeviler ve Abbasiler dönemlerine ait olayları belirleyip ait oldukları dönemlere göre sınıflandırın.
Kerbela Olayı ve Endülüs'ün fethi Emeviler; mevali politikasının terk edilmesi ve Avasım eyaletlerinin kurulması Abbasiler Dönemi'ne aittir.
Kronolojik sıralamada öncelikle devletlerin hüküm sürdüğü dönemlerin (Emeviler: 661-750, Abbasiler: 750-1258) belirlenmesi gerekir.
2
Emeviler Dönemi'ne ait olayları kendi içinde kronolojik olarak sıralayın.
Kerbela Olayı (680) ilk sırada yer alır, İber Yarımadası'nın fethi (711) onu takip eder.
Kerbela Olayı Emevilerin kuruluşunun hemen ardından gerçekleşmişken, İber Yarımadası'nın fethi daha geç bir genişleme aşamasına denk gelir.
3
Abbasiler Dönemi'ne ait olayları kendi içinde kronolojik olarak sıralayın.
Mevali politikasının terk edilmesi (750 - Abbasilerin iktidara gelişi) Avasım eyaletlerinin kurulmasından (786-809 - Harun Reşid dönemi) önce gelir.
Arap milliyetçiliğinin (mevali) terk edilmesi Abbasilerin kuruluşuyla doğrudan başlarken, sınır güvenliği için Türklerin yerleştirildiği Avasım şehirlerinin kurulması daha sonraki teşkilatlanma aşamasıdır.
4
Tüm adımları birleştirerek nihai kronolojik sıralamayı oluşturun.
Kerbela Olayı (680) -> Endülüs'ün fethi (711) -> Mevali politikasının terk edilmesi (750) -> Avasım eyaletlerinin kurulması (786-809)
Tarihsel olayların kronolojik gelişimi bu sırayı takip etmektedir.

Key Concept

Emeviler ve Abbasiler Dönemi siyasi ve kültürel gelişmelerinin kronolojik sıralaması
Estimated Time:2m 0s
Question 162Question →

Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi tarihinde dönüm noktası olan aşağıdaki askeri gelişmelerin, kronolojik olarak en eskiden en yeniye do��ru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Büyük Selçuklu Devleti siyasi tarihindeki askeri geli��melerin doğru kronolojik sıralaması: Horasan hakimiyeti için Gaznelilerle yapılan Dandanakan Savaşı (1040), Bizans ve müttefik Gürcü kuvvetlerine karşı kazanılan Anadolu sınır��ndaki ilk büyük zafer (1048), Bizans ordusunun yenilgiye uğratılmasıyla Anadolu kapılarının Türklere açıldığı tarihi zafer (1071) ve Karahitaylar karşısında alınan mağlubiyetle devletin yıkılış sürecine girdiği Katvan Savaşı (1141) şeklindedir.
Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi tarihindeki bu önemli askeri gelişmeler sırasıyla 1040 (Dandanakan), 1048 (Pasinler), 1071 (Malazgirt) ve 1141 (Katvan) yıllarında gerçekleşmiştir. Dolayısıyla doğru sıralama Dandanakan Savaşı, Anadolu sınırındaki ilk büyük askeri başarı, Anadolu kapılarını açan tarihi zafer ve yıkılış sürecini başlatan Katvan Savaşı şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel olayların gerçekleşme tarihlerini tespit etme.
Dandanakan Savaşı 1040, Pasinler Savaşı 1048, Malazgirt Savaşı 1071, Katvan Savaşı 1141 yıllarında gerçekleşmiştir.
Kronolojik sıralama yapabilmek için her bir askeri gelişmenin gerçekleştiği tarihi bilmek gerekir.
2
Elde edilen tarihleri eskiden yeniye doğru sıralama.
1040, 1048, 1071 ve 1141 kronolojik sırası elde edilir.
Soruda geçmişten günümüze (en eskiden en yeniye) doğru bir sıralama yapılması istenmektedir.

Key Concept

Büyük Selçuklu Devleti askeri zaferlerinin kronolojisi ve siyasi etkileri
Question 163Question →

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin savaştığı cephelerde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak en erken tarihten en geç tarihe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Gelişmelerin kronolojik sırası: Kafkas Cephesi'nde çatışmaların başlaması (Kasım 1914), Kanal Cephesi'nde taarruzun başlatılması (Ocak 1915) ve Çanakkale Cephesi'nde deniz harekâtının başlaması (Şubat 1915) şeklindedir.
Kronolojik olarak en erken gelişme Kafkas Cephesi'nde Kasım 1914'te yaşanmıştır. Ardından Kanal Cephesi'ndeki taarruz Ocak 1915'te gelmektedir. En son ise Çanakkale Cephesi'ndeki İtilaf Devletleri saldırısı Şubat 1915'te başlamıştır. Dolayısıyla doğru sıralama Kafkas Cephesi, Kanal Cephesi ve Çanakkale Cephesi şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk açılan cepheyi belirleme
Kafkas Cephesi'nde Rusya ile ilk çatışmalar Kasım 1914'te başlamıştır ve bu cephe ilk sıradadır.
Osmanlı Devleti savaşa girdikten hemen sonra Kafkas sınırında fiilen savaş başlamıştır.
2
İkinci sıradaki gelişmeyi saptama
Kanal Harekâtı Ocak 1915'te başlamıştır ve ikinci sıraya yerleşir.
Mısır'ı geri almak amacıyla açılan bu taarruz cephesi 1915'in başında aktif olmuştur.
3
Son sıradaki gelişmeyi belirleme
Çanakkale Boğazı'na yönelik ilk deniz saldırıları Şubat 1915'te yapılmıştır ve üçüncü sıradadır.
İtilaf Devletleri, Rusya'ya yardım etmek ve Osmanlı'yı savaş dışı bırakmak için Şubat 1915'te Çanakkale'de deniz harekâtını başlatmıştır.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nin savaştığı cephelerin kronolojik sırası ve açılış gerekçeleri
Estimated Time:1m 30s
Question 164Question →

Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi tarihinde dönüm noktası olan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Gelişmelerin kronolojik doğru sıralaması: Selçukluların bağımsızlığını ilan etmesi (Dandanakan Savaşı - 1040), Tuğrul Bey'in halifeyi koruma altına alması (Bağdat Seferi - 1055), Sultan Alparslan'ın Ani Kalesi'ni fethetmesi (1064) ve Sultan Sencer döneminde Karahıtaylar ile yapılan savaşın kaybedilmesi (Katvan Savaşı - 1141) şeklindedir.
Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi gelişmeleri kronolojik olarak incelendiğinde; ilk olarak bağımsızlığın kazanıldığı Dandanakan Savaşı (1040), ardından halifelik üzerinde Selçuklu himayesinin başladığı Bağdat Seferi (1055), daha sonra Sultan Alparslan'ın gerçekleştirdiği Ani Kalesi fethi (1064) ve son olarak devletin yıkılış sürecine girmesine neden olan Katvan Savaşı (1141) sırasıyla gerçekleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluş dönemine ait gelişme tespit edilir.
1040 yılında Gazneliler ile yapılan Dandanakan Savaşı'nın devletin resmen kurulmasını sağladığı belirlenir.
Bu olay, verilen gelişmeler arasında en erken tarihlisidir.
2
Kuruluş döneminden sonra İslam dünyasının liderliğinin üstlenildiği gelişme belirlenir.
1055 yılında Tuğrul Bey'in Bağdat Seferi ile Abbasi halifesini himaye altına alarak 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' unvanını aldığı saptanır.
Bu gelişme, Dandanakan Savaşı'ndan sonra ve Sultan Alparslan döneminden önce gerçekleşmiştir.
3
Sultan Alparslan döneminin önemli fethi belirlenir.
1064 yılında Hristiyan dünyası için çok önemli bir savunma noktası olan Ani Kalesi'nin fethedildiği tespit edilir.
Bu fetih, Tuğrul Bey döneminden sonra ve devletin yıkılışından çok önce gerçekleşmiştir.
4
Devletin yıkılış sürecine girmesine neden olan en son gelişme belirlenir.
1141 yılında Karahıtaylar ile yapılan Katvan Savaşı'nın kaybedilmesiyle devletin yıkılış sürecine girdiği saptanır.
Bu savaş, verilen olaylar arasında en son gerçekleşen ve yıkılış dönemine denk gelen gelişmedir.

Key Concept

Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi tarihindeki önemli gelişmelerin kronolojik sırası ve hükümdar dönemlerinin özellikleri.
Question 165Question →

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler konusunu çalışan bir öğrenci, aşağıdaki üç farklı eşitsizliği incelemektedir:

I. 2(x−3)−3(x+1)>−82(x - 3) - 3(x + 1) > -8 eşitsizliğini sağlayan en büyük xx tam sayısı aa'dır.
II. 7−3x2≤5\frac{7 - 3x}{2} \leq 5 eşitsizliğini sağlayan en küçük xx tam sayısı bb'dir.
III. 1−x−13>x+221 - \frac{x-1}{3} > \frac{x+2}{2} eşitsizliğini sağlayan en büyük xx tam sayısı cc'dir.

Buna göre; aa, bb ve cc değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Elde edilen değerler sırasıyla a=−2a = -2, b=−1b = -1 ve c=0c = 0 olduğundan, doğru sıralama a<b<ca < b < c şeklindedir.
Verilen eşitsizlikler kurallara uygun olarak çözüldüğünde elde edilen sınır aralıkları sırasıyla x<−1x < -1, x≥−1x \geq -1 ve x<0.4x < 0.4 şeklindedir. Bu aralıklardan elde edilen en büyük/en küçük tam sayı değerleri a=−2a = -2, b=−1b = -1 ve c=0c = 0 olduğundan doğru sıralama en küçükten en büyüğe doğru sırasıyla aa, bb ve cc şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
I. eşitsizliği düzenleyip çözelim.
2(x−3)−3(x+1)>−8  ⟹  2x−6−3x−3>−8  ⟹  −x−9>−8  ⟹  −x>1  ⟹  x<−12(x - 3) - 3(x + 1) > -8 \implies 2x - 6 - 3x - 3 > -8 \implies -x - 9 > -8 \implies -x > 1 \implies x < -1 elde edilir.
Parantezleri dağıttıktan sonra benzer terimleri topladık. Eşitsizliğin her iki tarafını −1-1 ile çarptığımız için eşitsizlik yön değiştirdi.
2
aa tam sayı değerini belirleyelim.
x<−1x < -1 eşitsizliğini sağlayan en büyük tam sayı a=−2a = -2 olarak bulunur.
Sınır değeri olan −1-1 açık aralığa dahil olmadığından, bu değerden küçük en büyük tam sayı seçilir.
3
II. eşitsizliği düzenleyip çözelim ve bb değerini belirleyelim.
7−3x2≤5  ⟹  7−3x≤10  ⟹  −3x≤3  ⟹  x≥−1\frac{7 - 3x}{2} \leq 5 \implies 7 - 3x \leq 10 \implies -3x \leq 3 \implies x \geq -1 elde edilir. Buradan en küçük tam sayı değeri b=−1b = -1 olarak bulunur.
Eşitsizliğin her iki tarafı pozitif bir sayı olan 22 ile çarpıldığında yön değişmez. Ancak her iki taraf negatif bir sayı olan −3-3'e bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirir. Sınır değeri kapalı aralığa dahil olduğundan en küçük değer −1-1'dir.
4
III. eşitsizliği düzenleyip çözelim ve cc değerini belirleyelim.
1−x−13>x+221 - \frac{x-1}{3} > \frac{x+2}{2} eşitsizliğinin her iki tarafını 66 ile çarparsak: 6−2(x−1)>3(x+2)  ⟹  6−2x+2>3x+6  ⟹  8−2x>3x+6  ⟹  2>5x  ⟹  x<0.46 - 2(x-1) > 3(x+2) \implies 6 - 2x + 2 > 3x + 6 \implies 8 - 2x > 3x + 6 \implies 2 > 5x \implies x < 0.4 elde edilir. Bu aralıktaki en büyük tam sayı c=0c = 0 olarak bulunur.
Kesirlerin paydalarını eşitlemek için eşitsizliğin tamamını pozitif en küçük ortak kat olan 66 ile çarptık. Dağıtma işlemlerinde eksi işaretinin parantez içine etkisine dikkat ettik. 0.40.4'ten küçük en büyük tam sayı 00'dır.
5
Bulunan aa, bb ve cc değerlerini karşılaştırarak sıralayalım.
a=−2a = -2, b=−1b = -1 ve c=0c = 0 değerleri için −2<−1<0-2 < -1 < 0 olduğundan sıralama a<b<ca < b < c şeklindedir.
Negatif tam sayılar sıfıra yaklaştıkça büyür.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümünde, eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıyla çarpıldığında veya bölündüğünde eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralı uygulanır. Çözüm kümelerindeki açık ve kapalı sınır değerlerine göre en büyük veya en küçük tam sayı değerleri belirlenir.
Question 166Question →

Trablusgarp Savaşı sürecinde ve sonrasında meydana gelen aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru kronolojik sıralama; İtalya'nın Trablusgarp'a saldırması (Eylül 1911), gönüllü Osmanlı subaylarının bölgedeki direnişi örgütlemesi (1911 sonu), I. Balkan Savaşı'nın başlaması (Ekim 1912 başı) ve Uşi Antlaşması'nın imzalanması (Ekim 1912 ortası) şeklindedir.
Doğru kronolojik sıralama, İtalya'nın sömürgecilik amacıyla Trablusgarp'a saldırması ile başlar. Ardından Osmanlı Devleti'nin bölgeye ordu gönderememesi üzerine Mustafa Kemal ve arkadaşları gibi gönüllü subaylar giderek halkı örgütler. Bu direniş sürerken, Osmanlı'nın zor durumundan yararlanan Balkan devletlerinin saldırmasıyla I. Balkan Savaşı başlar. En sonunda iki cephede birden savaşamayacağını gören Osmanlı Devleti, İtalya ile Uşi Antlaşması'nı imzalayarak Trablusgarp'ı teslim eder.

Step-by-Step Solution

1
İtalya'nın saldırısıyla savaşın başlamasını saptamak
İtalya'nın sömürgecilik hedefleriyle Eylül 1911'de başlattığı Trablusgarp işgali ilk sıradad��r.
Savaş sürecini başlatan ilk olay budur.
2
İşgale karşı yapılan yerel savunmayı belirlemek
Gön��llü subayların bölge halkını Derne ve Tobruk'ta örgütlemesi ikinci sıradadır.
Resmi ordunun gidemediği bölgeye subayların giderek direnişi başlatması işgalin hemen sonrasına denk gelir.
3
Süreç devam ederken ortaya çıkan yeni savaşı tespit etmek
Ekim 1912'de I. Balkan Savaş��'nın başlaması üçüncü sıradadır.
Osmanlı Devleti'nin iki cephede birden kalamayacağı bir sürece girmesine neden olan kritik olaydır.
4
Savaşı sonlandıran antlaşmayı yerleştirmek
Uşi Antlaşması'nın imzalanarak Trablusgarp'ın İtalya'ya bırakılması son sıradadır.
Balkan Savaşı'nın baskısıyla Osmanlı Devleti barış istemek durumunda kalmış ve antlaşmayı 18 Ekim 1912'de imzalamıştır.

Key Concept

Trablusgarp Savaşı ve Uşi Antlaşması'nın kronolojik seyri ile Balkan Savaşlarının bu sürece etkisi
Question 167Question →

Milli Mücadele Dönemi'nde milli cemiyetlerin kuruluş ve birleşme sürecine dair aşağıda verilen gelişmeleri kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Kronolojik olarak doğru sıralama: Mondros Ateşkesi'nin ardından bölgesel direniş cemiyetlerinin kurulması, bu cemiyetlerin Sivas Kongresi'nde birleştirilmesi ve son olarak TBMM'nin açılmasıyla direnişin meclis otoritesi altına girmesidir.
Milli cemiyetler Mondros Ateşkesi'nin (30 Ekim 1918) hemen ardından yerel işgallere tepki olarak kurulmuş, ardından Sivas Kongresi'nde (4-11 Eylül 1919) tek çatı altında birleştirilmiş ve son olarak TBMM'nin açılmasıyla (23 Nisan 1920) meclisin yasal otoritesine bağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Olayların gerçekleştiği tarihsel süreçleri belirlemek
Mondros sonrası cemiyetlerin kuruluşu Kasım 1918 ve sonrasına, Sivas Kongresi Eylül 1919'a, TBMM'nin açılışı ise Nisan 1920'ye denk gelir.
Kronolojik sıralama yapabilmek için olayların başlangıç ve gelişim tarihlerini saptamak gerekir.
2
Eskiden yeniye doğru sıralamayı oluşturmak
Sıralama Mondros sonrası bölgesel cemiyetler, Sivas Kongresi birleşmesi ve TBMM'nin açılması şeklinde gerçekleşir.
Milli Mücadele'deki örgütlenme süreci yerelden ulusala, ardından da kurumsal meclis yönetimine doğru ilerlemiştir.

Key Concept

Milli cemiyetlerin kuruluşu, Sivas Kongresi'nde birleştirilmesi ve meclis çatısı altında kurumsallaşması.
Question 168Question →

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na katılım sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama ��u şekilde olmalıdır: Osmanlı Devleti ile Almanya arasında İstanbul'da gizli bir ittifak antlaşmasının imzalanması, İngiliz donanmasının takibinden kaçan Alman zırhlıları Goben ve Breslau'nun Çanakkale Boğazı'nı geçerek Osmanlı Devleti'ne sığınması, Osmanlı Devleti'nin tarafsızlığını ilan ettiği dönemde kapitülasyonları tek taraflı olarak kaldırdığını duyurması, Yavuz ve Midilli adını alan savaş gemilerinin Karadeniz'e açılarak Rus limanlarını bombalaması.
Kronolojik sıralama incelendiğinde; ilk olarak diplomatik bir anlaşma yapılmış (Alman İttifakı - 2 Ağustos 1914), ardından bu anlaşmaya bağlı olarak zırhlılar boğazlardan geçmiş (Goben ve Breslau - 10 Ağustos 1914), daha sonra savaşa girmeden önceki bağımsızlık hamlesi gerçekleştirilmiş (Kapitülasyonların kaldırılması - 9 Eylül 1914) ve son olarak askeri taarruz ile savaşa fiilen girilmiştir (Rus limanlarının bombalanması - 29 Ekim 1914).

Step-by-Step Solution

1
Savaş öncesi diplomatik yakınlaşmayı ve ilk resmi adımı belirlemek.
Osmanlı Devleti, savaşın başında (2 Ağustos 1914) Almanya ile gizli bir ittifak antlaşması imzalamıştır.
Bu antlaşma, Osmanlı Devleti'nin savaşa giden yoldaki ilk büyük diplomatik hamlesidir ve takip eden askeri gelişmelerin zeminini hazırlamıştır.
2
İttifak antlaşmasının ardından askeri alanda yaşanan ilk fiili sığınma olayını tespit etmek.
10 Ağustos 1914'te Goben ve Breslau adlı Alman gemileri Çanakkale Boğazı'na sığınmış ve Osmanlı Devleti tarafından satın alındıkları açıklanmıştır.
Alman gemilerinin sığınması, gizli antlaşmanın ardından Akdeniz'deki Alman varlığının Osmanlı sularına kaymasıyla sonuçlanan fiili bir gelişmedir.
3
Fiili savaşa girilmeden önce tarafsızlık sürecinde atılan bağımsızlık adımını belirlemek.
Osmanlı Devleti, 9 Eylül 1914'te tek taraflı olarak kapitülasyonları kaldırdığını ilan etmiştir.
Devlet henüz savaşa girmemişken elde ettiği bu fırsatı ekonomik bağımsızlığını kazanmak ve yabancı devletlerin iç işlerine müdahalesini engellemek amacıyla değerlendirmiştir.
4
Osmanlı Devleti'nin savaşa fiilen katılmasına neden olan askeri çatışmayı saptamak.
29 Ekim 1914'te Yavuz ve Midilli adını alan gemiler Karadeniz'deki Rus limanlarını bombalamıştır.
Bu saldırı Rusya ile doğrudan çatışmaya yol açmış ve Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'na resmen ve fiilen dahil olmuştur.

Key Concept

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na giriş aşamaları ve kronolojisi
Estimated Time:2m 0s
Question 169Question →

B��yük Selçuklu Devleti'nde askerî teşkilatı oluşturan aşağıdaki unsurları, sultana ve merkezî yönetime olan doğrudan bağlılık dereceleri ile fiziksel olarak merkeze yakınlıkları bakımından en yakından en uzağa doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Büyük Selçuklu Devleti'nde askerî unsurların merkeze yakınlık sıralaması Gulaman-ı Saray, Hassa Askerleri, Eyalet Askerleri (Sipahiler) ve Türkmenler şeklindedir.
Büyük Selçuklu Devleti'nde merkezîleşme derecesi ve sultana yakınlık saraydan dışa doğru aşamalı bir yapı gösterir. Sarayın içinde bizzat sultanı koruyan Gulaman-ı Saray en başta gelir. Ardından saray dışındaki merkezî atlı kuvvet olan Hassa Askerleri sıralanır. Eyaletlerde ikta gelirleriyle geçinen Eyalet Askerleri (Sipahiler) taşra gücü olarak üçüncü sırada yer alırken, sınır boylarında yaşayan göçebe Türkmenler ise merkeze en uzak ve en otonom askerî unsurdur.

Step-by-Step Solution

1
Saray içi muhafız gücünün tespit edilmesi
Gulaman-ı Saray'ın doğrudan sarayda bulunması ve sultanın yakın koruması olması nedeniyle merkeze en yakın unsur olduğu belirlenir.
Saray ordusu, devletin en merkezî ve doğrudan kontrol edilen gücüdür.
2
Saray dışındaki merkezî mobil kuvvetin belirlenmesi
Hassa Askerlerinin doğrudan sultana bağlı ordu olmakla birlikte saray sınırları dışında konuşlandığı tespit edilir.
Bu birim saray muhafızlarından sonra merkeze en sadık ve yakın seçkin kuvvettir.
3
Taşra (eyalet) kuvvetlerinin ayrıştırılması
Eyalet Askerlerinin (sipahiler/cebelüler) doğrudan merkezde değil, taşra eyaletlerinde ikta topraklarında bulundukları belirlenir.
İkta sistemiyle beslenen bu askerler merkeze doğrudan değil, ikta sahipleri aracılığıyla bağlıdır.
4
Sınır ve yardımcı kuvvetlerin analiz edilmesi
Türkmenlerin sınır boylarında (uçlarda) göçebe hayat sürdükleri ve doğrudan merkezî denetimin dışında yer aldıkları tespit edilir.
Uçlardaki göçebeler merkezî otoritenin gücünü en dolaylı hissettiği askeri unsurdur.

Key Concept

Büyük Selçuklu askeri teşkilatında merkez-taşra ayrımı ve hiyerarşik yapı
Question 170Question →

Osmanlı Devleti'nin beylikten cihan devletine giden süreçte Anadolu ve çevresinde gerçekleştirdiği jeopolitik hamleler ile kuruluş aşamalarını yansıtan aşağıdaki olayları kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; Söğüt ve Domaniç'in yurt edinilmesi, Karacahisar'ın fethi, Koyunhisar Savaşı, Bursa'nın fethi ve Çimpe Kalesi'nin alınması şeklinde olmalıdır.
Kuruluş sürecindeki jeopolitik gelişmeler aşiretten beyliğe, beylikten devlete geçiş mantığına uygun olarak kronolojik sırayla gerçekleşmiştir. İlk olarak Söğüt ve Domaniç yurt edinilmiş, ardından beylikleşmenin ilk idari adımı olarak Karacahisar fethedilmiş, Bizans merkezî ordusuyla Koyunhisar'da savaşılmış, Bursa başkent yapılmış ve nihayetinde Çimpe Kalesi ile Rumeli'ye geçilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Aşiret aşamasındaki ilk yerleşimi belirleme
Söğüt ve Domaniç'in yurt edinilmesi ilk sırada yer alır.
Osmanlıların Bizans sınırındaki ilk jeopolitik varlığı bu uç yerleşimiyle başlar.
2
Siyasi bağımsızlık ve teşkilatlanmanın ilk adımlarını tespit etme
Karacahisar'ın fethi ikinci sıradadır.
Beyliğin kuruluşu ve ilk kurumsal (hukuki ve idari) adımları bu fetihle gerçekleşmiştir.
3
Bizans'a karşı kazanılan ilk büyük askerî zaferi belirleme
Koyunhisar Savaşı üçüncü sıradadır.
Bu zafer, beyliğin bağımsızlığını fiilen ilan etmesini ve rüştünü ispatlamasını sağlamıştır.
4
Devletleşme yolundaki en önemli merkezî fethi tespit etme
Bursa'nın fethi dördüncü sıradadır.
Bursa'nın başkent yapılması, beyliğin devlet düzeyinde örgütlenmesini sağlamıştır.
5
Anadolu dışındaki ilk jeopolitik yayılmayı saptama
Çimpe Kalesi'nin alınması beşinci sıradadır.
Rumeli'ye geçişi simgeleyen bu olay kronolojik olarak en son adımdır.

Key Concept

Beyliğin Kuruluşu ve Jeopolitik Konumun Etkileri
Estimated Time:2m 0s
Question 171Question →

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin dış politikası; kaybettiği toprakları geri alma, mevcut toprakları koruma ve ardından denge siyaseti izleme şeklinde değişim göstermiştir.

Buna göre, Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıl siyasi ve diplomatik ilişkilerinde dönüm noktası olan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak en erken tarihliden en geç tarihliye doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Gelişmelerin kronolojik sırası: Rusya'nın sıcak denizlere açılma politikasında ilk stratejik kazanımı elde ederek Azak Kalesi'ne sahip olması, Osmanlı Devleti'nin kaybettiği toprakları geri alma ümidini kaybederek Avrupa'nın üstünlüğünü kabul etmesi ve geçici elçilikler açması, Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıldaki son kazançlı antlaşmasıyla Karadeniz'in bir Türk gölü olduğunu son kez onaylatması, Kırım'ın bağımsız bir hanlık haline gelmesiyle Osmanlı Devleti'nin ilk kez halkı tamamen Müslüman olan bir toprak parçasını kaybetmesi ve Osmanlı Devleti'nin Kırım üzerindeki egemenlik iddialarından tamamen vazgeçerek bu bölgenin Rus toprağı olduğunu resmen onaylaması şeklindedir.
Gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması: 1700 İstanbul Antlaşması ile Azak Kalesi'nin Rusya'ya bırakılması, 1718 Pasarofça Antlaşması ile Batı'nın üstünlüğünün kabul edilip geçici elçiliklerin açılması, 1739 Belgrat Antlaşması ile Karadeniz'in son kez Türk gölü olduğunun onaylanması, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım'ın bağımsızlığı ve 1792 Yaş Antlaşması ile Kırım'ın Rus toprağı olduğunun resmen kabul edilmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Gelişmelerin hangi tarihi olaylara ve antlaşmalara karşılık geldiğini tespit etme
Azak Kalesi'nin Rusya'ya verilmesi 1700 İstanbul Antlaşması'na; geçici elçiliklerin açılması 1718 Pasarofça Antlaşması'na; Karadeniz'in Türk gölü olduğunun son kez onaylanması 1739 Belgrat Antlaşması'na; Kırım'ın bağımsız olması 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'na; Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunun kabulü ise 1792 Yaş Antlaşması'na işaret eder.
Kronolojik sıralama yapabilmek için her bir gelişmenin dayandığı antlaşma ve tarihi süreç belirlenmelidir.
2
Tespit edilen tarihi antlaşmaların yıllarını belirleme ve sıralama
Olayların gerçekleşme yılları sırasıyla: 1700 (İstanbul Antlaşması), 1718 (Pasarofça Antlaşması), 1739 (Belgrat Antlaşması), 1774 (Küçük Kaynarca Antlaşması) ve 1792 (Yaş Antlaşması) şeklindedir.
YKS-TYT kapsamındaki tarihsel olayların kronolojik takvim bilgisine göre doğrulanması gerekir.
3
Belirlenen kronolojiye göre nihai sıralamayı oluşturma
Doğru kronolojik dizilim sırasıyla; Azak Kalesi'nin kaybı, geçici elçiliklerin açılması, Belgrat Antlaşması ile Karadeniz'in statüsünün korunması, Kırım'ın bağımsızlığı ve en son Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunun tanınması şeklindedir.
XVIII. yüzyılda Osmanlı-Rus ilişkileri ve Osmanlı'nın Avrupa diplomasisindeki değişimi bu kronolojiye göre şekillenmiştir.

Key Concept

XVIII. Yüzyıl Osmanlı Dış Politikası ve Diplomasi Kronolojisi
Question 172Question →

Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin doğu sınırlarını korumak ve Rus ilerleyişini durdurmak amacıyla giriştiği mücadelede yaşanan aşa��ıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak en erken tarihten en geç tarihe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru kronolojik sıralama; ilk olarak Sarıkamış Harekâtı'nın yapılması, ardından Rus ordusunun bölgedeki önemli şehirleri işgal etmesi, sonrasında Mustafa Kemal Paşa'nın Muş ve Bitlis'i geri alması ve nihayetinde Brest-Litovsk Antlaşması ile cephedeki savaşın son bulması şeklindedir.
Kronolojik sıralama, Osmanlı Devleti'nin ilk taarruzu olan Sarıkamış Harekâtı ile başlar. Harekâtın başarısızlığı Rusların karşı saldırısına ve Doğu Anadolu'daki işgallere yol açmıştır. Ardından Mustafa Kemal Paşa'nın karşı taarruzu ile Muş ve Bitlis geri alınmış, son olarak 1918'de Brest-Litovsk Antlaşması ile cephe resmen sona ermiştir.

Step-by-Step Solution

1
Doğu sınırlarındaki mücadelenin başlangıç aşamasını saptama
Sarıkamış Harekâtı (Aralık 1914)
Osmanlı Devleti'nin cephedeki ilk eylemi, Rus ilerleyişini durdurmaya ve Kars'ı geri almaya yönelik taarruzdur.
2
Başarısız taarruz sonrasındaki Rus işgallerini belirleme
Erzurum, Trabzon ve Erzincan'ın Rus işgaline uğraması (1916 başları)
Harekâtın başarısız olmasını fırsat bilen Rus birlikleri karşı taarruza geçerek Osmanlı topraklarında ilerlemiştir.
3
Osmanlı ordusunun bölgedeki karşı hamlesini belirleme
Muş ve Bitlis'in geri alınması (Ağustos 1916)
Bölgeye atanan Mustafa Kemal Paşa liderliğindeki askeri harekatla Rus işgali altındaki iki stratejik şehir kurtarılmıştır.
4
Cepheyi kapatan nihai diplomatik adımı belirleme
Brest-Litovsk Antlaşması (Mart 1918)
Rusya'da yaşanan iç gelişmeler (Bolşevik İhtilali) sonucunda savaştan çekilen Rus yönetimiyle bu antlaşma imzalanmış ve cephe kapanmıştır.

Key Concept

Kafkas Cephesi'ndeki gelişmelerin kronolojik seyri
Estimated Time:2m 0s
Question 173Question →

Aşağıda a,ba, b ve cc gerçek sayıları ile oluşturulmuş birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikler ve bu eşitsizliklerin en geniş çözüm kümeleri verilmiştir:

* xx değişkenine bağlı a(x−2)>3x+4a(x - 2) > 3x + 4 eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi (−∞,−2)(-\infty, -2) aralığıd��r.
* xx değişkenine bağlı (b−5)x≤2b+2(b - 5)x \leq 2b + 2 eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi [−2,∞)[-2, \infty) aralığıdır.
* xx değişkenine bağlı c(2x−3)≥6x−11c(2x - 3) \geq 6x - 11 eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi (−∞,2](-\infty, 2] aralığıdır.

Buna göre; a,ba, b ve cc değerlerini küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Hesaplanan değerler doğrultusunda doğru sıralama a<c<ba < c < b şeklindedir.
Sırasıyla çözülen eşitsizliklerden a=0.5a = 0.5, b=2b = 2 ve c=1c = 1 değerleri elde edilir. Bu değerlerin sayı doğrusu üzerindeki sıralaması a<c<ba < c < b şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
aa parametresinin değerini bulmak için ilgili eşitsizlik çözülür.
a(x−2)>3x+4  ⟹  (a−3)x>2a+4a(x - 2) > 3x + 4 \implies (a - 3)x > 2a + 4 elde edilir. Eşitsizliğin en geniş çözüm kümesi (−∞,−2)(-\infty, -2) yani x<−2x < -2 olduğuna göre eşitsizlik yön değiştirmiştir. Buradan a−3<0a - 3 < 0 ve x<2a+4a−3x < \frac{2a + 4}{a - 3} bulunur. Sınır değer eşitlendiğinde: 2a+4a−3=−2  ⟹  2a+4=−2(a−3)  ⟹  2a+4=−2a+6  ⟹  4a=2  ⟹  a=0.5\frac{2a + 4}{a - 3} = -2 \implies 2a + 4 = -2(a - 3) \implies 2a + 4 = -2a + 6 \implies 4a = 2 \implies a = 0.5 bulunur.
Eşitsizliğin yön değiştirmesi ve sınır değerinin eşlenmesi yoluyla bilinmeyeni bulmak.
2
bb parametresinin değerini bulmak için ilgili eşitsizlik çözülür.
(b−5)x≤2b+2(b - 5)x \leq 2b + 2 eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi [−2,∞)[-2, \infty) yani x≥−2x \geq -2 olduğuna göre eşitsizlik yön değiştirmiştir. Buradan b−5<0b - 5 < 0 ve x≥2b+2b−5x \geq \frac{2b + 2}{b - 5} bulunur. Sınır değer eşitlendiğinde: 2b+2b−5=−2  ⟹  2b+2=−2(b−5)  ⟹  2b+2=−2b+10  ⟹  4b=8  ⟹  b=2\frac{2b + 2}{b - 5} = -2 \implies 2b + 2 = -2(b - 5) \implies 2b + 2 = -2b + 10 \implies 4b = 8 \implies b = 2 bulunur.
Negatif katsayıya bölündüğünde eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralını kullanarak sınır değerini eşlemek.
3
cc parametresinin değerini bulmak için ilgili eşitsizlik çözülür.
c(2x−3)≥6x−11  ⟹  (2c−6)x≥3c−11c(2x - 3) \geq 6x - 11 \implies (2c - 6)x \geq 3c - 11 elde edilir. Eşitsizliğin en geniş çözüm kümesi (−∞,2](-\infty, 2] yani x≤2x \leq 2 olduğuna göre eşitsizlik yön değiştirmiştir. Buradan 2c−6<02c - 6 < 0 ve x≤3c−112c−6x \leq \frac{3c - 11}{2c - 6} bulunur. Sınır değer eşitlendiğinde: 3c−112c−6=2  ⟹  3c−11=2(2c−6)  ⟹  3c−11=4c−12  ⟹  c=1\frac{3c - 11}{2c - 6} = 2 \implies 3c - 11 = 2(2c - 6) \implies 3c - 11 = 4c - 12 \implies c = 1 bulunur.
Dağılma özelliği ve yön değiştirme kuralı yardımıyla sınır değerini eşlemek.
4
Elde edilen parametre değerleri karşılaştırılarak sıralanır.
a=0.5a = 0.5, b=2b = 2 ve c=1c = 1 değerleri için 0.5<1<20.5 < 1 < 2 olduğundan a<c<ba < c < b sıralaması elde edilir.
Bulunan sayısal değerleri büyüklüklerine göre dizmek.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde her iki taraf negatif bir sayıya bölündüğünde veya çarpıldığında eşitsizlik yön değiştirir.
Question 174Question →

Kuruluş Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin Anadolu'da hakimiyet kurma çabaları ve bu süreçte yaşanan iç-dış siyasi gelişmeler belirli bir tarihsel seyir izlemiştir.

Buna göre, aşağıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıldır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru kronolojik sıralama; Germiyanoğulları topraklarının çeyiz yoluyla geçmesi, Yıldırım Bayezid'in siyasi birliği sağlaması, Ankara Savaşı ile beyliklerin yeniden kurulmas�� ve Çelebi Mehmed'in taht kavgalarına son vermesi şeklindedir.
Doğru kronolojik sıralama, barışçıl toprak kazanımı olan çeyiz olayının gerçekleşmesi, ardından Yıldırım Bayezid'in geniş çaplı birliği kurması, Ankara Savaşı ile bu birliğin bozulması ve nihayetinde Çelebi Mehmed'in Fetret Devri'ne son vermesi şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Germiyanoğulları Beyliği'ne ait Kütahya ve çevresinin çeyiz yoluyla Osmanlı idaresine girdiği dönemi tespit etme.
Bu gelişme I. Murad Dönemi'ne (yaklaşık 1381) denk gelmektedir.
Sıralamadaki en erken tarihi belirlemek için beyliklerin Osmanlı sınırlarına katılma yöntemleri ve dönemleri incelenmelidir.
2
Anadolu Türk beyliklerinin Yıldırım Bayezid dönemindeki durumunu analiz etme.
Yıldırım Bayezid, beyliklerin çoğunu doğrudan ele geçirerek Anadolu Türk siyasi birliğini büyük ölçüde kurmuştur (yaklaşık 1390'lar).
Barışçıl toprak kazanımlarından sonra askeri fetihlerle birliğin genişletilmesinin kronolojik sırasını belirlemek gerekir.
3
Ankara Savaşı'nın beylikler üzerindeki etkisini değerlendirme.
1402 Ankara Savaşı'ndan sonra beyliklerin yeniden kurulması siyasi birliği parçalamıştır.
Birliğin kurulmasından sonra yaşanan dış baskı ve yenilgi, parçalanma sürecini tetiklemiştir.
4
Fetret Devri'nin sonlandırılmasını kronolojik olarak yerleştirme.
Çelebi Mehmed 1413 yılında taht kavgalarını bitirerek devleti yeniden tek bir merkezde birleştirmiştir.
Ankara Savaşı'nın yıkıcı etkileri ve taht mücadelelerinin çözülmesi sıralamadaki en son aşamadır.

Key Concept

Anadolu Türk Siyasi Birliğini Sağlama Çalışmaları ve Ankara Savaşı Sonrası Dağılma/Yeniden Toparlanma Süreci
Question 175Question →

Millî Mücadele Dönemi'nin askerî safhasının bitişinden Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasına kadar geçen süreçte yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Kronolojik sıralama şu şekildedir: Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması, saltanatın kaldırılması, Lozan Konferansı'nın başlaması ve Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması.
Kronolojik sıralama Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922), Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922), Lozan Konferansı'nın başlaması (21 Kasım 1922) ve Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması (24 Temmuz 1923) şeklindedir. Saltanatın kaldırılması, İtilaf Devletleri'nin Lozan Konferansı'na hem TBMM'yi hem de İstanbul Hükûmeti'ni davet ederek ikilik çıkarma planına karşı konferans toplanmadan önce gerçekleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Millî Mücadele'yi fiilen sona erdiren askerî sürecin bitişini belirlemek.
Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922) ilk sırada yer alır.
Savaşın durması, barış müzakerelerinin başlayabilmesi için gerekli olan ilk adımdır.
2
Barış görüşmeleri öncesi ortaya çıkan siyasi temsil krizine karşı yapılan hamleyi tespit etmek.
Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922) ikinci sırada yer alır.
İtilaf Devletleri'nin Lozan'a İstanbul Hükûmeti'ni de çağırarak ikilik çıkarma planını engellemek amacıyla konferans başlamadan önce saltanat kaldırılmıştır.
3
Barış görüşmelerinin fiilen başlama tarihini saptamak.
Lozan Barış Konferansı'nın açılışı (21 Kasım 1922) üçüncü sırada yer alır.
Temsil sorunu çözüldükten sonra barış heyeti İsviçre'ye gitmiş ve konferans toplanmıştır.
4
Müzakerelerin nihai sonuca ulaştığı antlaşmayı bulmak.
Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması (24 Temmuz 1923) son sırada yer alır.
Uzun süren diplomatik müzakerelerin ardından nihai barış antlaşması imzalanmış ve süreç tamamlanmıştır.

Key Concept

Mudanya Ateşkesi'nden Lozan Barış Antlaşması'na giden süreçteki kronolojik gelişmeler ve siyasi ilişkiler.
Question 176Question →

Osmanlı Devleti'nde beylikten imparatorluğa geçiş sürecinde idari yapının genişlemesi ve bürokrasinin artmasıyla birlikte merkez teşkilatında yeni makamlar oluşturulmuş ve mevcut kurumların işleyişinde önemli değişiklikler yapılmıştır.

Buna göre, Osmanlı merkez teşkilatında yaşanan aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması: Divan teşkilatının kurularak ilk kez vezirlik makamının oluşturulması, Kazaskerlik ve defterdarlık makamlarının ihdas edilerek divan üye sayısının artırılması, Sadrazamın Divan-ı Hümayun toplantılarına başkanlık etmeye başlaması ve Şeyhülislamın divanın asli üyesi haline gelerek protokolde sadrazama denk sayılması şeklindedir.
Doğru sıralama, Osmanlı Devleti'nin tarihsel gelişim çizgisini (Orhan Bey, I. Murad, Fatih Sultan Mehmet ve Kanuni Sultan Süleyman dönemleri) takip eder. Bu doğrultuda önce Divan kurulup vezir atanmış (Orhan Bey), ardından kazaskerlik ve defterdarlık ihdas edilmiş (I. Murad), sonrasında divan başkanlığı sadrazama devredilmiş (Fatih) ve en son şeyhülislam sadrazama denk kabul edilerek divanın asli üyesi yapılmıştır (Kanuni).

Step-by-Step Solution

1
İlk devletleşme adımlarının ve ilk kurumsal organın belirlenmesi
Orhan Bey Dönemi'nde Divan-ı Hümayun'un kurulması ve ilk kez vezir atamasının yapılması tespit edilir.
Osmanlı idari teşkilatlanmasında düzenli bir yönetim kurulunun oluşturulması en erken Orhan Bey Dönemi'nde gerçekleşmiştir.
2
Artan bürokratik ihtiyaçlara paralel olarak yeni makamların ortaya çıkış sırasının belirlenmesi
I. Murad Dönemi'nde sınırların Balkanlar yönünde hızla genişlemesi sonucu yargı, eğitim ve mali işleri yönetmek için kazaskerlik ve defterdarlık makamlarının oluşturulduğu saptanır.
Bu makamlar, kuruluş aşamasındaki devletin büyümesiyle ortaya çıkan kurumsallaşma ihtiyacının ikinci büyük adımıdır.
3
Klasik dönemde merkezi otoriteyi ve padişahın mutlak konumunu pekiştiren değişimin saptanması
Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde padişahların Divan başkanlığından çekilerek bu görevi sadrazama bırakması belirlenir.
Padişahın divanda karar mercii olarak üstte kalması ve sadrazamın yürütmeden sorumlu hale gelmesi Fatih Kanunnamesi ile sistemleşmiştir.
4
İmparatorluk bürokrasisinin zirve noktasındaki dini kurumsallaşmanın sıraya konması
Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde şeyhülislamın divana katılımı ve sadrazama denk sayılması en son aşama olarak yerleştirilir.
Dini hiyerarşinin en üst makamı olan şeyhülislamlığın resmiyette sadrazamla eşitlenmesi XVI. yüzyılın ortalarında (Ebusuud Efendi döneminde) kurumsallaşmıştır.

Key Concept

Osmanlı merkez teşkilatının kurumsallaşma ve gelişim aşamaları
Estimated Time:2m 0s
Question 177Question →

aa, bb ve cc sıfırdan farklı birer gerçel sayı olmak üzere, xx değişkenine bağlı birinci dereceden bir bilinmeyenli

I. a⋅x−b<0a \cdot x - b < 0 eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi (3,∞)(3, \infty)
II. b⋅x−c>0b \cdot x - c > 0 eşitsizliğinin en geniş çözüm kümesi (−∞,−2)(-\infty, -2)

olarak veriliyor. Buna göre; aa, bb ve cc sayılarını küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Küçükten büyüğe doğru sıralama b<a<cb < a < c şeklindedir.
Doğru sıralama b<a<cb < a < c şeklindedir. Birinci eşitsizlikte çözüm kümesinin yönü ile eşitsizliğin yönü zıt olduğundan a<0a < 0 olmalıdır ve buradan b=3ab = 3a elde edilir. İkinci eşitsizlikte de benzer şekilde yön değişimi olduğundan b<0b < 0 olmalıdır ve buradan c=−2bc = -2b elde edilir. aa ve bb negatif sayılar olup b=3ab = 3a olduğundan b<ab < a ilişkisi vardır. c=−2bc = -2b ifadesinde bb negatif olduğu için cc pozitif bir sayıdır. Dolayısıyla en büyük sayı cc, en küçük sayı ise bb olur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci eşitsizliği analiz etme ve aa ile bb arasındaki ilişkiyi bulma.
a<0a < 0 ve b=3ab = 3a
a⋅x−b<0  ⟹  a⋅x<ba \cdot x - b < 0 \implies a \cdot x < b olur. Eşitsizliğin çözüm kümesi (3,∞)(3, \infty) yani x>3x > 3 olduğundan, her iki taraf aa'ya bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirmiştir. Buradan a<0a < 0 ve ba=3  ⟹  b=3a\frac{b}{a} = 3 \implies b = 3a elde edilir.
2
İkinci eşitsizliği analiz etme ve bb ile cc arasındaki ilişkiyi bulma.
b<0b < 0 ve c=−2bc = -2b
b⋅x−c>0  ⟹  b⋅x>cb \cdot x - c > 0 \implies b \cdot x > c olur. Eşitsizliğin çözüm kümesi (−∞,−2)(-\infty, -2) yani x<−2x < -2 olduğundan, her iki taraf bb'ye bölünd��ğünde eşitsizlik yön değiştirmiştir. Buradan b<0b < 0 ve cb=−2  ⟹  c=−2b\frac{c}{b} = -2 \implies c = -2b elde edilir. Bu durum birinci adımdaki b<0b < 0 sonucuyla da tutarlıdır.
3
Elde edilen verileri kullanarak sayıların işaretlerini ve büyüklüklerini karşılaştırma.
b<a<cb < a < c
a<0a < 0 olduğundan ve b=3ab = 3a eşitliği bulunduğundan, negatif bir sayı 33 ile çarpıldığında daha da küçülür. Dolayısıyla b<a<0b < a < 0 olur. b<0b < 0 ve c=−2bc = -2b olduğundan, negatif bir sayının −2-2 katı pozitif olacağından c>0c > 0 bulunur. Bu durumda negatif sayılar pozitif sayıdan küçük olacağı için sıralama b<a<cb < a < c şeklinde gerçekleşir.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde negatif bir sayı ile çarpma veya bölme yapıldığında eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralı.

Alternative Method

Sayısal değerler verilerek de kontrol yapılabilir. a=−2a = -2 seçilirse, b=3a=−6b = 3a = -6 olur. Buradan c=−2b=12c = -2b = 12 elde edilir. Değerler yerine yazıldığında −6<−2<12-6 < -2 < 12 yani b<a<cb < a < c sıralaması doğrulanır.
Estimated Time:2m 30s
Question 178Question →

Dört Halife Dönemi'nde (632-661) sınırların genişlemesi ve idari ihtiyaçların değişmesi, İslam Devleti'nin kurumsal bir yapıya kavuşmasını ve stratejik kararlar alınmasını zorunlu kılmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen kurumsallaşma ve yönetim adımlarının kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama Kur'an-ı Kerim'in kitap hâline getirilmesi, ülkenin eyaletlere ayrılarak kadılık makamının kurulması, ilk İslam donanmasının oluşturulması ve devlet merkezinin Kûfe'ye taşınması şeklinde kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru olmalıdır.
Dört Halife Dönemi'ndeki olaylar halifelerin görev sürelerine göre sıralanmalıdır. Bu doğrultuda önce Hz. Ebubekir Dönemi'nde Kur'an-ı Kerim mushaf hâline getirilmiş, ardından Hz. Ömer Dönemi'nde eyalet sistemi ve adli teşkilatlanma kurulmuş, Hz. Osman Dönemi'nde ilk donanma oluşturulmuş ve en son Hz. Ali Dönemi'nde başkent Kûfe'ye taşınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen kurumsal ve idari gelişmelerin hangi halifeler döneminde gerçekleştiğini saptamak.
Mushaf oluşturma Hz. Ebubekir; eyalet sistemi ve kadılık Hz. Ömer; donanma Hz. Osman; başkentin taşınması ise Hz. Ali Dönemi'ne aittir.
Tarihsel sıralamayı doğru yapabilmek için her kurumsal adımın ilişkili olduğu dönemi doğru tespit etmek gerekir.
2
Dört Halife'nin yönetim sıralamasını kronolojik olarak hatırlamak.
Halifelerin yönetim sırası Hz. Ebubekir (632-634), Hz. Ömer (634-644), Hz. Osman (644-656) ve Hz. Ali (656-661) şeklindedir.
Halifelerin tahta çıkış sırası, bu dönemlerdeki kurumsal gelişmelerin kronolojik temelini oluşturur.
3
Dönemlere göre belirlenen adımları baştan sona doğru sıralamak.
Gelişmeler sırasıyla Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerinin sırasını takip eder.
Tarihsel olayların oluş sırası devletin idari, hukuki ve askeri gelişim seyrini gösterir.

Key Concept

Dört Halife Dönemi'ndeki kurumsallaşma adımlarının kronolojik gelişimi ve gerekçeleri.
Estimated Time:1m 30s
Question 179Question →

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'ne yön veren aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Gelişmelerin doğru kronolojik sıralaması: Amasya Genelgesi'nde kongre kararının alınması, Mustafa Kemal'in askerlikten istifası, Erzurum Kongresi'nin toplanması ve Sivas Kongresi'nin toplanması şeklindedir.
Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde olaylar sırasıyla; Sivas Kongresi çağrısının yapıldığı Amasya Genelgesi, Mustafa Kemal'in askerlikten istifası, bölgesel delege yapısıyla toplanan Erzurum Kongresi ve son olarak tüm yurdu kapsayan kararların alındığı Sivas Kongresi şeklinde kronolojik olarak sıralanır.

Step-by-Step Solution

1
Kongrelerin toplanmasına dair ilk kararın tespit edilmesi
Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919) ile Sivas Kongresi'nin toplanma kararı alınmıştır. Bu olay kronolojinin başlangıcını oluşturur.
Genelge, kongreler sürecini başlatan resmi çağrıdır.
2
Mustafa Kemal'in resmi görevlerinden ayrılış tarihinin belirlenmesi
Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi sonrasında İstanbul Hükümeti ile yaşadığı anlaşmazlıklar üzerine 8-9 Temmuz 1919'da askerlikten istifa etmiştir.
Bu olay, genelge ile Erzurum Kongresi arasındaki süreçte gerçekleşmiştir.
3
Erzurum Kongresi'nin tarihsel sırasının analiz edilmesi
Erzurum Kongresi, Mustafa Kemal'in sivil olarak katıldığı ilk kongre olup 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında toplanmıştır.
Kongre, Amasya Genelgesi kararlarından sonra ve Sivas Kongresi'nden önce toplanmıştır.
4
Sivas Kongresi'nin yerinin belirlenmesi
Sivas Kongresi, 4-11 Eylül 1919 tarihlerinde toplanarak tüm cemiyetleri birleştirmiş ve manda fikrini kesin olarak reddetmiştir.
Bu kongre, Erzurum Kongresi'nde alınan bölgesel kararların ulusallaştırıldığı son aşamadır.

Key Concept

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi Kronolojisi
Question 180Question →

XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin dış politikasını ve sınırlarını şekillendiren aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru kronolojik sıralama Zitvatorok Antlaşması (1606), Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639), Bucaş Antlaşması (1672) ve Karlofça Antlaşması (1699) şeklinde olmalıdır.
Kronolojik sıralama yapıldığında Zitvatorok Antlaşması (1606) ilk sırada, Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639) ikinci sırada, Bucaş Antlaşması (1672) üçüncü sırada ve Karlofça Antlaşması (1699) son sırada yer almalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Zitvatorok Antlaşması'nın tarihini ve önemini belirleme
Zitvatorok Antlaşması 1606 yılında imzalanmıştır ve Osmanlı'nın Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünün sona erdiğini gösterir.
Sıralamanın en eski tarihli olayını bulmak.
2
Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın tarihini ve önemini belirleme
Safeviler ile yapılan Kasr-ı Şirin Antlaşması 1639 tarihlidir ve Bağdat Seferi sonrasında imzalanmıştır.
Zitvatorok'tan sonra gelen kronolojik halkayı tespit etmek.
3
Bucaş Antlaşması'nın tarihini ve önemini belirleme
Lehistan ile yapılan Bucaş Antlaşması 1672 tarihlidir ve batıda en geniş sınırlara ulaşılan antlaşmadır.
Üçüncü sıradaki siyasi gelişmeyi kronolojik olarak yerleştirmek.
4
Karlofça Antlaşması'nın tarihini ve önemini belirleme
Kutsal İttifak savaşları sonrasında imzalanan Karlofça Antlaşması 1699 tarihlidir ve büyük çaplı toprak kaybının yaşandığı ilk antlaşmadır.
Sıralamadaki en son (en yeni) gelişmeyi bularak kronolojiyi tamamlamak.

Key Concept

XVII. Yüzyıl Siyasi Gelişmeleri ve Antlaşmaları
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 9 / 17Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin