Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar

48 questions

Question 1Question

Kimyanın temel kanunlarından biri olan Katlı Oranlar Kanunu'na göre, iki element birden fazla bileşik oluşturuyorsa, elementlerden birinin sabit miktarı ile birleşen diğer elementin değişen miktarları arasında basit ve tam sayılarla ifade edilen bir oran vard��r. Aşağıda bu kanunla ilgili bazı kimyasal senaryolar ve bu senaryolar sonucunda elde edilen oranlar verilmiştir. Sol sütundaki durumlar��, sağ sütundaki doğru oranlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

XX ve YY elementlerinden oluşan iki bileşikten birincisinde kütlece %40\%40 XX, ikincisinde kütlece %50\%50 YY bulunmaktadır. Birinci bileşiğin formülü XY3XY_3 ise, e��it miktarda XX ile birleşen ikinci bileşikteki YY kütlesinin birinci bileşikteki YY kütlesine oranı (Y2Y1\frac{Y_2}{Y_1})
X2Y3X_2Y_3 bileşiğinde kütlece birleşme oranı mXmY=73\frac{m_X}{m_Y} = \frac{7}{3}'tür. XX ve YY elementleri arasında oluşan diğer bir bileşiğin formülü XY2XY_2 olduğuna göre, eşit miktarda YY ile birleşen birinci bileşikteki XX kütlesinin ikinci bileşikteki XX kütlesine oranı (X1X2\frac{X_1}{X_2})
AA ve BB elementlerinden oluşan iki farklı bileşikten birincisinde 3 g A3\text{ g } A ile 8 g B8\text{ g } B, ikincisinde ise 6 g A6\text{ g } A ile 9 g B9\text{ g } B birleşmiştir. Eşit miktarda AA ile birleşen birinci bileşikteki BB kütlesinin ikinci bileşikteki BB kütlesine oranı (B1B2\frac{B_1}{B_2})
N2ON_2O bileşiği ile katlı oran gösteren ve aynı miktar azot (NN) ile birleşen oksijen (OO) kütleleri oranı (I. biles¸ikII. biles¸ik\frac{\text{I. bileşik}}{\text{II. bileşik}}) 14\frac{1}{4} olan azot oksit bileşiğindeki azot kütlesinin oksijen kütlesine oranı (mNmO\frac{m_N}{m_O}) (N:14N: 14, O:16O: 16)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci durum iki bölü üç oranıyla, ikinci durum dört bölü üç oranıyla, üçüncü durum on altı bölü dokuz oranıyla ve dördüncü durum yedi bölü on altı oranıyla eşleşir.
Sol sütundaki kimyasal durumlar için gerçekleştirilen işlemler sonucunda elde edilen kütle ve atom sayıları oranları, sağ sütundaki matematiksel kesirlerle sırasıyla birebir eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durum için kütle oranlarını ve katlı oranı belirleme
Birinci bileşik için mX/mY=40/60=2/3m_X/m_Y = 40/60 = 2/3, ikinci bileşik için mX/mY=50/50=2/2m_X/m_Y = 50/50 = 2/2 bulunur. Eşit miktarda X (2 g) alındığında birinci bileşikte 3 g Y, ikinci bileşikte 2 g Y bulunur. Buradan oran Y2/Y1=2/3Y_2/Y_1 = 2/3 elde edilir.
Elementlerden birinin miktarı sabit tutulduğunda diğer elementin kütleleri arasındaki oran katlı oranı verir.
2
İkinci durum için formüller üzerinden katlı oranı bulma
Formüller X2Y3X_2Y_3 ve XY2XY_2 şeklindedir. Eşit miktarda Y için Y atom sayıları 6'da eşitlenir: X4Y6X_4Y_6 ve X3Y6X_3Y_6. Eşit miktardaki Y ile birleşen X atom sayılarının oranı X1/X2=4/3X_1/X_2 = 4/3 olarak hesaplanır.
Formüllerdeki atom sayılarının oranı, kütlece katlı oran değerine doğrudan eşittir.
3
Üçüncü durum için kütle verilerinden katlı oran hesaplama
Birinci bileşikte 3 g A ve 8 g B, ikinci bileşikte 6 g A ve 9 g B bulunmaktadır. A kütlelerini 6 g'da eşitlemek için birinci bileşikteki kütleler 2 ile çarpılarak 16 g B elde edilir. Eşit A için B kütlelerinin oranı B1/B2=16/9B_1/B_2 = 16/9 olur.
Katlı oran tanımı gereği, bir elementin sabit kütlesine karşılık gelen diğer elementin kütleleri oranlanır.
4
Dördüncü durum için bilinmeyen bileşiğin formülünü ve kütle oranını bulma
N2ON_2O bileşiği ile aynı miktar azot (2 N) içeren ve oksijen oranları 1/4 olan bileşiğin formülü N2O4N_2O_4 olarak belirlenir. Bu bileşikteki azot kütlesinin oksijen kütlesine oranı mN/mO=(2×14)/(4×16)=28/64=7/16m_N/m_O = (2 \times 14) / (4 \times 16) = 28/64 = 7/16 bulunur.
Katlı oran yardımıyla formül belirlendikten sonra elementlerin mol kütleleri kullanılarak kütlece birleşme oranı hesaplanır.

Key Concept

İki element arasında birden fazla bileşik oluştuğunda, elementlerden birinin sabit miktarı ile birleşen diğer elementin kütleleri arasında basit ve tam sayılarla ifade edilen katlı bir oran bulunur.
Estimated Time:2m 30s
Question 2Question

Laboratuvarda hidroklorik asit (HClHCl) ve sodyum hidroksit (NaOHNaOH) sulu çözeltileri karıştırılarak aşağıdaki tepkime gerçekleştiriliyor:

HCl(suda)+NaOH(suda)NaCl(suda)+H2O(sıvı)HCl(suda) + NaOH(suda) \rightarrow NaCl(suda) + H_2O(sıvı)

Bu tepkimeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu tepkime bir asit-baz (nötrleşme) tepkimesidir ve net iyon denklemi H+(suda)+OH(suda)H2O(sıvı)H^+(suda) + OH^-(suda) \rightarrow H_2O(sıvı) şeklindedir.

Answer

Tepkimenin bir asit-baz (nötrleşme) tepkimesi olduğunu ve net iyon denkleminin suyun oluşumu olduğunu belirten ifade doğrudur.
Asit (HClHCl) ve baz (NaOHNaOH) sulu çözeltileri arasında gerçekleşen bu tepkime bir nötrleşme tepkimesidir. Nötrleşme tepkimelerinde net iyon denklemi, asitten gelen H+H^+ iyonu ile bazdan gelen OHOH^- iyonunun birleşerek sıvı su (H2OH_2O) oluşturduğu denklemdir.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimeye giren maddelerin kimyasal türlerini belirleyin.
Tepkimeye giren HClHCl bir asit, NaOHNaOH ise bir bazdır.
Tepkimenin türünü doğru sınıflandırabilmek için giren maddelerin asit ve baz özellikleri saptanmalıdır.
2
Asit-baz tepkimelerinde net iyon denklemini ve seyirci iyonları belirleyin.
Net iyon denklemi suyun oluşumunu gösteren H+(suda)+OH(suda)H2O(sıvı)H^+(suda) + OH^-(suda) \rightarrow H_2O(sıvı) tepkimesidir; seyirci iyonlar ise çözeltide kalan Na+(suda)Na^+(suda) ve Cl(suda)Cl^-(suda) iyonlarıdır.
Nötrleşme tepkimelerinde net iyon denkleminin suyun oluşumu olduğunu, seyirci iyonların ise tuz oluşturan iyonlar olduğunu anlamak seçeneği doğrulamamızı sağlar.

Key Concept

Asit-baz (nötrleşme) tepkimelerinde net iyon denklemi suyun oluşumu üzerinden yazılır.
Question 3Question

Aşağıda verilen kimyasal tepkime denklemleri en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, tepkimelerin en küçük tam sayılarla denkleştirilmiş hâllerindeki tüm maddelerin kat sayıları toplamı bakımından küçükten büyüğe doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

En küçük tam sayılarla denkleştirilen tepkimelerin kat sayıları toplamı sırasıyla 4, 5 ve 6 olduğundan, küçükten büyüğe doğru doğru sıralama I, II, III şeklinde olmalıdır.
Tepkimeler en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde kat sayıları toplamı sırasıyla 4, 5 ve 6 olur. Bu değerlerin küçükten büyüğe sıralanışı I, II, III biçimindedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tepkimeyi denkleştirme ve kat sayıları toplamını bulma
H2(g)+Cl2(g)2HCl(g)\text{H}_2(g) + \text{Cl}_2(g) \rightarrow 2\text{HCl}(g) kat sayıları toplamı: 1+1+2=41 + 1 + 2 = 4
Tepkimenin her iki tarafındaki hidrojen ve klor atom sayılarını eşitlemek için ürünlerdeki hidrojen klorür bileşiğinin kat sayısı 2 yapılır.
2
İkinci tepkimeyi denkleştirme ve kat sayıları toplamını bulma
2H2(g)+O2(g)2H2O(g)2\text{H}_2(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow 2\text{H}_2\text{O}(g) kat sayıları toplamı: 2+1+2=52 + 1 + 2 = 5
Ürünlerdeki oksijen atom sayısını eşitlemek için suyun kat sayısı 2 yapılır, ardından girenlerdeki hidrojen atom sayısını eşitlemek için hidrojen gazının kat sayısı 2 yapılır.
3
Üçüncü tepkimeyi denkleştirme ve kat sayıları toplamını bulma
N2(g)+3H2(g)2NH3(g)\text{N}_2(g) + 3\text{H}_2(g) \rightarrow 2\text{NH}_3(g) kat sayıları toplamı: 1+3+2=61 + 3 + 2 = 6
Girenlerdeki azot atom sayısını eşitlemek için ürünlerdeki amonyağın kat sayısı 2 yapılır, ardından girenlerdeki hidrojen atom sayısını eşitlemek için hidrojen gazının kat sayısı 3 yapılır.
4
Kat sayıları toplamlarını karşılaştırarak sıralama yapma
4<5<64 < 5 < 6 olduğundan küçükten büyüğe sıralama I, II, III şeklindedir.
Tepkimelerin denkleştirilmiş hâllerindeki kat sayıları toplamı sayısal değerlerine göre küçükten büyüğe doğru dizilmiştir.

Key Concept

Kimyasal tepkimeler denkleştirilirken atom sayısı ve türü korunur; en küçük tam sayılar kullanılarak kat sayılar belirlenir.
Estimated Time:1m 0s
Question 4Question
C3H8(g)+xO2(g)yCO2(g)+zH2O(g)\text{C}_3\text{H}_8(g) + x\,\text{O}_2(g) \rightarrow y\,\text{CO}_2(g) + z\,\text{H}_2\text{O}(g)

Yukarıda verilen kimyasal tepkime denklemi en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, O2\text{O}_2 gazının katsayısı olan xx değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde oksijen gazının katsayısı (xx) 5 olur.
Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, girenler ve ürünler tarafındaki atom türü ve sayısının eşit olması gerekir. Karbon ve hidrojen sayıları eşitlendikten sonra ürünlerde 10 oksijen atomu olduğu görülür. Oksijen gazı O2O_2 şeklinde yazıldığı için katsayısı 5 olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Karbon atomlarının sayısını eşitlemek için ürünlerdeki CO2CO_2 bileşiğinin katsayısını (yy) belirleyin.
y=3y = 3
Girenlerde 3 adet karbon atomu bulunduğundan ürünlerde de 3 adet karbon atomu olmalıdır.
2
Hidrojen atomlarının sayısını eşitlemek için ürünlerdeki H2OH_2O bileşiğinin katsayısını (zz) belirleyin.
z=4z = 4
Girenlerde 8 adet hidrojen atomu bulunduğundan ürünlerde de 4×2=84 \times 2 = 8 hidrojen atomu olmalıdır.
3
Ürünler tarafındaki toplam oksijen atomu sayısını hesaplayarak girenler tarafındaki O2O_2 gazının katsayısını (xx) bulun.
x=5x = 5
Ürünlerde 3×2=63 \times 2 = 6 (karbondioksitten) ve 4×1=44 \times 1 = 4 (sudan) olmak üzere toplam 10 oksijen atomu vardır. Girenlerde de 10 oksijen atomu olması için O2O_2 molekülünün katsayısı 5 olmalıdır.

Key Concept

Kimyasal tepkime denklemlerinin kütlenin korunumu yasası gereği atom sayıları korunacak şekilde en küçük tam sayılar kullanılarak denkleştirilmesi.
Estimated Time:45s
Question 5Question

Kobaltın doğadaki önemli oksitlerinden biri olan kobalt(II,III) oksitin (Co3O4\text{Co}_3\text{O}_4), yüksek sıcaklıkta karbonmonoksit (CO\text{CO}) gazı ile indirgenme tepkimesi aşağıda verilmiştir:

Co3O4(k)+CO(g)Co(k)+CO2(g)\text{Co}_3\text{O}_4(k) + \text{CO}(g) \rightarrow \text{Co}(k) + \text{CO}_2(g)

Bu tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, ürünlerin katsayıları toplamı kaç olur?

Show answer & explanation

Answer: 7

Answer

Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde girenlerdeki kobalt(II,III) oksitin katsayısı 1, karbonmonoksitin katsayısı 4; ürünlerdeki kobaltın katsayısı 3, karbondioksitin katsayısı ise 4 olur. Buradan ürünlerin katsayıları toplamı 3 + 4 = 7 olarak bulunur.
Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde ürünlerdeki kobalt (Co) elementinin katsayısı 3, karbondioksit (CO2) bileşiğinin katsayısı ise 4 olmaktadır. Bu iki katsayının toplamı 7 değerini verir.

Step-by-Step Solution

1
Tepkime denklemindeki kobalt (Co) atom sayılarını eşitleyin.
Girenler tarafında 3 adet kobalt atomu bulunduğundan, ürünler tarafındaki Co katısının katsayısı 3 olarak belirlenir.
Kimyasal tepkimelerde atom sayısı ve türü korunduğu için her iki taraftaki kobalt atomu sayısının eşit olması gerekir.
2
Karbon (C) atomlarının denkliği üzerinden bir katsayı ilişkisi kurun.
Girenlerdeki CO gazının katsayısına 'a' denirse, ürünlerdeki CO2 gazının katsayısı da 'a' olur.
Her iki tarafta da karbon içeren tek bir tür olduğundan karbon atomu denkliği için katsayıları birbirine eşit olmalıdır.
3
Oksijen (O) atomlarının sayılarını eşitleyerek 'a' katsayısını hesaplayın.
Girenlerdeki toplam oksijen sayısı 4 + a, ürünlerdeki toplam oksijen sayısı ise 2a olur. 4 + a = 2a denkleminden a = 4 bulunur.
Tepkimenin her iki tarafındaki oksijen atomu sayısını eşitlemek için bu bağıntı çözülmelidir.
4
Bulunan katsayıları yerine koyup ürünlerin katsayılarını toplayın.
Ürünlerde yer alan Co katsayısı 3 ve CO2 katsayısı 4'tür. Toplamları 3 + 4 = 7 olur.
Soru bizden denkleşmiş tepkimenin ürünler tarafındaki maddelerinin katsayıları toplamını istemektedir.

Key Concept

Kimyasal tepkime denklemlerinin atom sayılarının korunumu ilkesine dayanılarak en küçük tam sayılarla denkleştirilmesi.
Question 6Question

A��ağıda verilen kimyasal tepkime denklemleri en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, tepkime denklemlerindeki tüm maddelerin (girenler ve ürünler) katsayıları toplamının küçükten büyüğe doğru sıralanışını belirleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Tepkime denklemleri en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde katsayıları toplamı sırasıyla I için 7, II için 9 ve III için 12 olmaktadır. Dolayısıyla katsayılar toplamının küçükten büyüğe doğru sıralanışı I - II - III şeklindedir.
Tepkime denklemleri en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde katsayılar toplamı sırasıyla 7, 9 ve 12 olur. Bu sayıların küçükten büyüğe sıralaması I - II - III şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tepkimenin denkleştirilmesi ve katsayılar toplamının hesaplanması.
Tepkime denklemi P4(k)+5O2(g)P4O10(k)\text{P}_4(k) + 5\text{O}_2(g) \rightarrow \text{P}_4\text{O}_{10}(k) şeklinde en küçük tam sayılarla denkleşir. Katsayılar toplamı 1+5+1=71 + 5 + 1 = 7 olarak bulunur.
Ürünlerdeki 10 oksijen atomunu eşitlemek için girenlerdeki O2\text{O}_2 katsayısı 5 olmalıdır.
2
İkinci tepkimenin denkleştirilmesi ve katsayılar toplamının hesaplanması.
Tepkime denklemi C2H5OH(s)+3O2(g)2CO2(g)+3H2O(g)\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}(s) + 3\text{O}_2(g) \rightarrow 2\text{CO}_2(g) + 3\text{H}_2\text{O}(g) şeklinde en küçük tam sayılarla denkleşir. Katsayılar toplamı 1+3+2+3=91 + 3 + 2 + 3 = 9 olarak bulunur.
Karbon denkliği için CO2\text{CO}_2 katsayısı 2, hidrojen denkliği için H2O\text{H}_2\text{O} katsayısı 3 yapılır. Ürünlerdeki toplam 7 oksijene karşılık girenlerde alkolün yapısındaki 1 oksijen düşüldükten sonra kalan 6 oksijen atomu için O2\text{O}_2 katsayısı 3 olarak belirlenir.
3
Üçüncü tepkimenin denkleştirilmesi ve katsayılar toplamının hesaplanması.
Tepkime denklemi 2Al(OH)3(k)+3H2SO4(suda)Al2(SO4)3(suda)+6H2O(s)2\text{Al(OH)}_3(k) + 3\text{H}_2\text{SO}_4(\text{suda}) \rightarrow \text{Al}_2(\text{SO}_4)_3(\text{suda}) + 6\text{H}_2\text{O}(s) şeklinde en küçük tam sayılarla denkleşir. Katsayılar toplamı 2+3+1+6=122 + 3 + 1 + 6 = 12 olarak bulunur.
Metal (Al) ve ametal (S) atomları denkleştirildikten sonra hidrojen atomlarının denkliği için suyun katsayısı 6 yapılır. Oksijen atomlarının da bu katsayılarla denk olduğu kontrol edilir.
4
Katsayılar toplamının küçükten büyüğe sıralanması.
Tepkimelerin katsayılar toplamı 7 < 9 < 12 şeklinde olduğundan doğru sıralama I - II - III şeklindedir.
Küçükten büyüğe doğru matematiksel sıralama yapılmıştır.

Key Concept

Kimyasal tepkimeler denkleştirilirken kütlenin korunumu yasası gereği atom sayıları ve türleri korunmalıdır. Bileşiklerin katsayıları en küçük tam sayılar olacak şekilde belirlenirken, atom sayıları en fazla olan ya da yapısı en karmaşık olan bileşiğin katsayısı genellikle 1 kabul edilerek başlanır.
Question 7Question

Amonyak (NH3\text{NH}_3) gazının oksijen (O2\text{O}_2) gazı ile tepkimeye girerek azot monoksit (NO\text{NO}) gazı ve su buharı (H2O\text{H}_2\text{O}) oluşturmasına ait denkleştirilmemiş tepkime denklemi aşağıda verilmiştir:

NH3(g)+O2(g)NO(g)+H2O(g)\text{NH}_3(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow \text{NO}(g) + \text{H}_2\text{O}(g)

Bu tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde;

I. O2\text{O}_2 gazının katsayısı 5 olur.
II. H2O\text{H}_2\text{O} bileşiğinin katsayısı 6 olur.
III. Girenlerin katsayıları toplamı, ürünlerin katsayıları toplamına eşit olur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II
Denkleştirilmiş tepkime denkleminde O2\text{O}_2 katsayısı 5 ve H2O\text{H}_2\text{O} katsayısı 6 olduğundan I ve II öncülleri doğrudur. Girenlerin katsayıları toplamı 9 (4+54 + 5), ürünlerin katsayıları toplamı ise 10 (4+64 + 6) olduğundan katsayılar toplamı eşit değildir, bu nedenle üçüncü öncül yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimedeki atom türlerini ve sayılarını belirlemek için denkleştirilmemiş denklemi yazın.
NH3(g)+O2(g)NO(g)+H2O(g)\text{NH}_3(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow \text{NO}(g) + \text{H}_2\text{O}(g)
Tepkimeye giren ve çıkan atomların sayısal dengesini kurabilmek için başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
Hidrojen (H) atomlarını denkleştirmek için girenlerdeki NH3\text{NH}_3 katsayısını 2, ürünlerdeki H2O\text{H}_2\text{O} katsayısını 3 yapın.
2NH3(g)+O2(g)NO(g)+3H2O(g)2\,\text{NH}_3(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow \text{NO}(g) + 3\,\text{H}_2\text{O}(g)
Girenlerde 3 H, ürünlerde 2 H atomu bulunduğundan en küçük ortak kat olan 6'da eşitlenirler.
3
Azot (N) atomlarını denkleştirmek için ürünlerdeki NO\text{NO} katsayısını 2 yapın.
2NH3(g)+O2(g)2NO(g)+3H2O(g)2\,\text{NH}_3(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow 2\,\text{NO}(g) + 3\,\text{H}_2\text{O}(g)
Girenlerde 2 N atomu olduğu için ürünlerdeki N sayısını da 2'ye eşitlemek gerekir.
4
Oksijen (O) atomlarını denkleştirmek için ürünlerdeki toplam 5 oksijen atomuna karşılık girenlerdeki O2\text{O}_2 katsayısını 52\frac{5}{2} yapın.
2NH3(g)+52O2(g)2NO(g)+3H2O(g)2\,\text{NH}_3(g) + \frac{5}{2}\,\text{O}_2(g) \rightarrow 2\,\text{NO}(g) + 3\,\text{H}_2\text{O}(g)
Ürünlerde toplam 5 O atomu (2 tane NO\text{NO}'dan, 3 tane H2O\text{H}_2\text{O}'dan) bulunmaktadır.
5
Katsayıları en küçük tam sayılara dönüştürmek için tüm tepkimeyi 2 ile çarpın.
4NH3(g)+5O2(g)4NO(g)+6H2O(g)4\,\text{NH}_3(g) + 5\,\text{O}_2(g) \rightarrow 4\,\text{NO}(g) + 6\,\text{H}_2\text{O}(g)
Kimyasal tepkime denklemlerinin en küçük tam sayılarla denkleştirilmesi kuralına uymak için kesirli katsayılar genişletilir.

Key Concept

Kimyasal Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi
Question 8Question

Aşağıda verilen kimyasal tepkime denklemlerini, karşılarında yer alan tepkime türleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

C3H8(g)+5O2(g)3CO2(g)+4H2O(g)C_3H_8(g) + 5O_2(g) \rightarrow 3CO_2(g) + 4H_2O(g)
2H2O(s)2H2(g)+O2(g)2H_2O(s) \rightarrow 2H_2(g) + O_2(g)
HNO3(suda)+KOH(suda)KNO3(suda)+H2O(s)HNO_3(suda) + KOH(suda) \rightarrow KNO_3(suda) + H_2O(s)
NaCl(suda)+AgNO3(suda)AgCl(k)+NaNO3(suda)NaCl(suda) + AgNO_3(suda) \rightarrow AgCl(k) + NaNO_3(suda)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Propanın yanması yanma tepkimesiyle, suyun ayrışması analiz tepkimesiyle, nitrik asit ile potasyum hidroksit tepkimesi asit-baz tepkimesiyle, sodyum klorür ile gümüş nitrat tepkimesi ise çözünme-çökelme tepkimesiyle eşleşir.
Verilen reaksiyon denklemleri incelendiğinde; propanın oksijenle tepkimesi yanma, suyun elementlerine parçalanması analiz, nitrik asit ile potasyum hidroksit sulu çözeltilerinin reaksiyonu asit-baz ve gümüş klorür katısının oluşumu çözünme-çökelme tepkimesi tanımlarına tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimeye giren maddeler arasında oksijen gazının bulunup bulunmadığını kontrol ediniz.
İlk tepkimede propan gazı oksijen (O2O_2) gazı ile tepkimeye girmektedir. Bu durum yanma tepkimesinin en temel göstergesidir.
Maddelerin oksijen gazı ile verdikleri tepkimeler yanma tepkimesidir.
2
Tek bir bileşiğin daha basit maddelere parçalanıp parçalanmadığını inceleyiniz.
İkinci tepkimede sıvı su, kendisini oluşturan hidrojen ve oksijen gazlarına ayrışmıştır.
Bir bileşiğin ısı veya elektrik enerjisi ile daha küçük kimyasal türlere ayrışması analiz (ayrışma) tepkimesidir.
3
Asit ve baz çözeltileri arasındaki reaksiyonu ve su oluşumunu kontrol ediniz.
Üçüncü tepkimede bir asit olan nitrik asit (HNO3HNO_3) ile bir baz olan potasyum hidroksit (KOHKOH) sulu ortamda tepkimeye girerek tuz (KNO3KNO_3) ve su (H2OH_2O) oluşturmuştur.
Asit ve bazların sulu çözeltilerinin tepkimeye girerek tuz ve su oluşturması nötrleşme özellikli asit-baz tepkimesidir.
4
İki sulu çözeltinin karışması sonucunda katı bir çökeleğin oluşup oluşmadığını belirleyiniz.
Dördüncü tepkimede sodyum klorür ve gümüş nitrat sulu çözeltileri karıştırıldığında suda az çözünen gümüş klorür (AgClAgCl) katısı çökmüştür.
Sulu çözeltilerin etkileşmesiyle suda çözünmeyen bir katı fazın (çökelek) oluşması çözünme-çökelme tepkimesidir.

Key Concept

Kimyasal tepkime türlerinin (yanma, analiz, asit-baz, çözünme-çökelme) giren ve ürün yapılarına göre ayırt edilmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

Laboratuvarda gerçekleştirilen iki basamaklı bir sentez sürecinde aşağıdaki kimyasal tepkimeler gerçekleştirilmektedir:

I. tepkime: Al4C3(k)+12H2O(s)4X(k)+3CH4(g)\text{Al}_4\text{C}_3(k) + 12\,\text{H}_2\text{O}(s) \rightarrow 4\,\text{X}(k) + 3\,\text{CH}_4(g)
II. tepkime: 2X(k)+3H2SO4(suda)Y(suda)+6H2O(s)2\,\text{X}(k) + 3\,\text{H}_2\text{SO}_4(suda) \rightarrow \text{Y}(suda) + 6\,\text{H}_2\text{O}(s)

En küçük tam sayılarla denkleştirilmiş bu tepkimelerde yer alan X\text{X} ve Y\text{Y} bileşikleri ile ilgili;

I. X\text{X} bileşiğinin bir formül birimindeki toplam atom sayısı 7'dir.
II. Y\text{Y} bileşiğinin sistematik adı alüminyum(III) sülfattır.
III. Eşit miktarda alüminyum içeren X\text{X} ve Y\text{Y} numunelerinden Y\text{Y}'nin kütlesi daha fazladır.

yargılarından hangileri doğrudur?
(Atom kütleleri: H=1 g/mol\text{H} = 1\text{ g/mol}, O=16 g/mol\text{O} = 16\text{ g/mol}, Al=27 g/mol\text{Al} = 27\text{ g/mol}, S=32 g/mol\text{S} = 32\text{ g/mol})

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

I ve III ifadeleri doğrudur. X bileşiği alüminyum hidroksit, Y bileşiği ise alüminyum sülfattır. Alüminyum bileşiklerinde yalnızca +3 değerlik aldığı için sistematik adında Roma rakamı kullanılmaz.
Doğru yanıt olan seçenek, birinci tepkimenin denkleştirilmesiyle elde edilen Al(OH)3\text{Al(OH)}_3 bileşiğindeki toplam atom sayısını (7) doğru belirler. Ayrıca, ikinci tepkimeden elde edilen Al2(SO4)3\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3 bileşiği ile eşit miktarda alüminyum içeren numunelerin kütlesel kıyaslamasında sülfat kökünün kütlece katkısından ötürü alüminyum sülfatın daha ağır olduğunu doğru ifade eder. Alüminyum sabit değerlikli olduğundan sistematik adında Roma rakamı bulunmaz.

Step-by-Step Solution

1
I. tepkimeyi kütle ve atom korunumu yasalarına göre en küçük tam sayılarla denkleştirerek X bileşiğinin formülünü belirlemek.
Alüminyum karbürün suyla tepkimesinde girenlerde 4 adet alüminyum ve 3 adet karbon atomu bulunur. Ürünlerdeki 3 adet metan molekülünde karbonlar korunmuştur. 12 adet su molekülünden gelen 24 adet hidrojen atomunun 12 adedi metan gazındadır; kalan 12 adet hidrojen ve 12 adet oksijen atomu, girenlerdeki 4 adet alüminyum atomu ile birleşerek X bileşiğini oluşturur. Buradan 4 mol X bileşiğinin formülü 4Al(OH)34\,\text{Al(OH)}_3 yani X bileşiği Al(OH)3\text{Al(OH)}_3 olarak bulunur.
Sentez sürecindeki ilk ara ürünü belirleyerek sonraki basamaklarda kullanmak.
2
Bulunan X bileşiğini II. tepkimeye yerleştirip denkleştirerek Y bileşiğinin kimyasal formülünü belirlemek.
Denklem 2Al(OH)3(k)+3H2SO4(suda)Y(suda)+6H2O(s)2\,\text{Al(OH)}_3(k) + 3\,\text{H}_2\text{SO}_4(suda) \rightarrow \text{Y}(suda) + 6\,\text{H}_2\text{O}(s) halini alır. Girenlerdeki hidrojen ve oksijen atomları ürünlerdeki 6 adet su molekülünde tamamen korunmuştur. Geriye kalan 2 adet alüminyum atomu ve 3 adet sülfat grubu birleşerek Y bileşiğini oluşturmalıdır. Buradan Y bileşiğinin formülü Al2(SO4)3\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3 olarak belirlenir.
İkinci basamaktaki ana ürünü belirleyerek öncüllerdeki yargıları test etmek.
3
Elde edilen X ve Y bileşiklerinin formüllerine göre öncülleri sırasıyla analiz etmek.
I. öncül: Al(OH)3\text{Al(OH)}_3 formülünde 1+3+3=71 + 3 + 3 = 7 atom bulunur, doğrudur. II. öncül: Al2(SO4)3\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3 bileşiğinin sistematik adı 'alüminyum sülfat' olup, alüminyum değişken değerlikli olmadığından Roma rakamı içermez, yanlıştır. III. öncül: Eşit miktarda (2 mol) alüminyum içermesi için 2 mol Al(OH)3\text{Al(OH)}_3 (156 g156\text{ g}) ve 1 mol Al2(SO4)3\text{Al}_2(\text{SO}_4)_3 (342 g342\text{ g}) alınmalıdır. Kütlesi büyük olan Y bileşiğidir, doğrudur.
Soruda sorulan yargıların doğruluk durumunu kanıtlamak.

Key Concept

Kimyasal tepkime denkleştirme prensipleri yardımıyla bilinmeyen ara ürün ve ana ürünlerin formüllerini bulma ve bu formüller üzerinden adlandırma ile kütle ilişkilerini analiz etme.
Estimated Time:2m 30s
Question 10Question

Kalsiyum karbonat (CaCO3CaCO_3) katısının ısıtılmasıyla gerçekleşen ayrışma tepkimesi denklemi şu şekildedir:

CaCO3(k)CaO(k)+CO2(g)CaCO_3(k) \rightarrow CaO(k) + CO_2(g)

Buna göre, 2 mol2\text{ mol} CaCO3CaCO_3 katısının ısıtılması sonucu normal koşullar altında 35,84 L35,84\text{ L} CO2CO_2 gazı elde edildiğine göre, tepkimenin yüzde verimi kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 80

Answer

Tepkimenin yüzde verimi %80'dir.
Tepkimenin teorik verimi 2 mol2\text{ mol} CO2CO_2 gazıdır. Deney sonucunda elde edilen 35,84 L35,84\text{ L} CO2CO_2 gazı ise 1,6 mol1,6\text{ mol} e karşılık gelir. Gerçekleşen verimin teorik verime oranı olan 1,6/21,6 / 2, %80\%80 yüzde verime ulaşmamızı sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Teorik olarak elde edilebilecek maksimum karbondioksit (CO2CO_2) miktarını mol cinsinden belirlemek.
2 mol2\text{ mol} CO2CO_2 (teorik verim).
Tepkime denkleminde katsayılar bire bir (1:11:1) olduğundan, 2 mol2\text{ mol} CaCO3CaCO_3 tamamen harcandığında en fazla 2 mol2\text{ mol} CO2CO_2 oluşur.
2
Normal koşullarda elde edilen karbondioksit gazının hacmini mol sayısına çevirmek.
1,6 mol1,6\text{ mol} CO2CO_2 (gerçekleşen verim).
Normal koşullarda 1 mol1\text{ mol} gaz 22,4 L22,4\text{ L} hacim kapladığından, 35,84 L35,84\text{ L} gazın mol sayısı 35,8422,4\frac{35,84}{22,4} işlemiyle bulunur.
3
Gerçekleşen mol sayısını teorik mol sayısına oranlayarak yüzde verimi hesaplamak.
%80\%80 verim.
Yüzde verim formülü: Yu¨zde Verim=Gerc¸ekles¸en VerimTeorik Verim×100=1,62×100=80\text{Yüzde Verim} = \frac{\text{Gerçekleşen Verim}}{\text{Teorik Verim}} \times 100 = \frac{1,6}{2} \times 100 = 80.

Key Concept

Tepkime verimi, teorik verim ile deneysel (gerçekleşen) verim arasındaki ilişkinin yüzde olarak ifadesidir.
Question 11Question

Aşağıda verilen kimyasal tepkime denklemlerini, karşılarında karışık olarak belirtilen tepkime türleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

3Fe(k)+2O2(g)Fe3O4(k)3Fe(k) + 2O_2(g) \rightarrow Fe_3O_4(k)
NaCl(suda)+AgNO3(suda)AgCl(k)+NaNO3(suda)NaCl(suda) + AgNO_3(suda) \rightarrow AgCl(k) + NaNO_3(suda)
2H2O(s)2H2(g)+O2(g)2H_2O(s) \rightarrow 2H_2(g) + O_2(g)
HCl(suda)+NaOH(suda)NaCl(suda)+H2O(s)HCl(suda) + NaOH(suda) \rightarrow NaCl(suda) + H_2O(s)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Demir katısının oksijen ile tepkimesi yanma tepkimesiyle; sodyum klorür ve gümüş nitrat çözeltilerinin tepkimesi çözünme-çökelme tepkimesiyle; suyun elektrolizi analiz tepkimesiyle; hidroklorik asit ve sodyum hidroksit tepkimesi ise asit-baz tepkimesiyle eşleşir.
Verilen tepkimeler sırasıyla girenlerdeki O2O_2 varlığına göre yanma; çöken katı (AgClAgCl) oluşumuna göre çözünme-çökelme; su molekülünün elementlerine ayrışmasına göre analiz; asit ve bazın etkileşimine göre ise asit-baz tepkimesidir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tepkimeyi inceleyiniz: 3Fe(k)+2O2(g)Fe3O4(k)3Fe(k) + 2O_2(g) \rightarrow Fe_3O_4(k)
Girenler kısmında elementel oksijen (O2O_2) gazı bulunmaktadır. Bu durum tepkimenin bir yanma tepkimesi olduğunu gösterir.
Bir maddenin oksijen gazıyla verdiği tepkimeler yanma tepkimesi olarak sınıflandırılır.
2
İkinci tepkimeyi inceleyiniz: NaCl(suda)+AgNO3(suda)AgCl(k)+NaNO3(suda)NaCl(suda) + AgNO_3(suda) \rightarrow AgCl(k) + NaNO_3(suda)
İki sulu çözelti karıştırılmış ve neticede çözünmeyen gümüş klorür (AgCl(k)AgCl(k)) katısı (çökelek) ile çözünmüş halde kalan sodyum nitrat (NaNO3(suda)NaNO_3(suda)) iyonları oluşmuştur.
İki tuz çözeltisi karıştırıldığında çözünmeyen bir katının oluşması çözünme-çökelme tepkimesinin en belirgin özelliğidir.
3
Üçüncü tepkimeyi inceleyiniz: 2H2O(s)2H2(g)+O2(g)2H_2O(s) \rightarrow 2H_2(g) + O_2(g)
Tek bir bileşik (H2OH_2O), kendisini oluşturan daha basit maddelere (H2H_2 ve O2O_2) ayrışmıştır.
Bir bileşiğin ısı veya elektrik enerjisi yardımıyla kendinden daha basit maddelere ayrıştırılması analiz (ayrışma) tepkimesidir.
4
Dördüncü tepkimeyi inceleyiniz: HCl(suda)+NaOH(suda)NaCl(suda)+H2O(s)HCl(suda) + NaOH(suda) \rightarrow NaCl(suda) + H_2O(s)
Asit (HClHCl) ve baz (NaOHNaOH) tepkimeye girerek tuz (NaClNaCl) ve su (H2OH_2O) oluşturmuştur.
Asit ve baz çözeltilerinin tepkimeye girerek tuz ve su oluşturduğu bu tür tepkimeler asit-baz (nötrleşme) tepkimeleridir.

Key Concept

Kimyasal tepkimelerin türlerine göre (yanma, analiz, sentez, asit-baz, çözünme-çökelme) ayırt edilmesi
Question 12Question

Kapalı bir kapta,

2CO(g)+O2(g)2CO2(g)2\text{CO}(g) + \text{O}_2(g) \rightarrow 2\text{CO}_2(g)

tepkimesine göre başlangıçta 04 mol CO0{}4\text{ mol } \text{CO} ve 03 mol O20{}3\text{ mol } \text{O}_2 gazları tam verimle tepkimeye girmektedir.

Buna göre, tepkime tamamlandığında kapta hangi maddeden kaç mol artar?

Show answer & explanation

Answer: 01 mol O20{}1\text{ mol } \text{O}_2

Answer

Tepkime sonunda 01 mol O20{}1\text{ mol } \text{O}_2 gazı artar.
Tepkimede katsayılar oranına göre 2 mol CO2\text{ mol } \text{CO} ile 1 mol O21\text{ mol } \text{O}_2 tepkimeye girer. 04 mol CO0{}4\text{ mol } \text{CO} tamamen harcandığında 02 mol O20{}2\text{ mol } \text{O}_2 tüketilir. Başlangıçta kapta 03 mol O20{}3\text{ mol } \text{O}_2 bulunduğundan, 0302=01 mol O20{}3 - 0{}2 = 0{}1\text{ mol } \text{O}_2 gazı artar.

Step-by-Step Solution

1
Tepkime denklemini ve katsayıları analiz etme.
Tepkime denkleminde 2 mol CO2\text{ mol } \text{CO} gazı ile 1 mol O21\text{ mol } \text{O}_2 gazının birleştiği görülür.
Harcanacak madde miktarlarını belirlemek için katsayılar arasındaki oran gereklidir.
2
Sınırlayıcı bileşeni belirleme.
Başlangıçtaki CO\text{CO} miktarının katsayısına oranı 04/2=020{}4 / 2 = 0{}2 iken, O2\text{O}_2 miktarının katsayısına oranı 03/1=030{}3 / 1 = 0{}3 şeklindedir. Oranı küçük olan CO\text{CO} sınırlayıcı bileşendir.
Sınırlayıcı bileşen, tepkimenin ne kadar ilerleyeceğini ve ilk hangi maddenin tükeneceğini belirler.
3
Tepkimede harcanan oksijen miktarını hesaplama.
Sınırlayıcı bileşen olan 04 mol CO0{}4\text{ mol } \text{CO} gazının tamamı tükenirken, 2:1 katsayı oranından dolayı 02 mol O20{}2\text{ mol } \text{O}_2 gazı harcanır.
Reaksiyona giren maddelerin miktarları sınırlayıcı bileşene göre katsayılar oranında belirlenir.
4
Artan madde miktarını bulma.
Başlangıçtaki 03 mol O20{}3\text{ mol } \text{O}_2 gazından harcanan 02 mol 0{}2\text{ mol } çıkarıldığında 01 mol O20{}1\text{ mol } \text{O}_2 gazının arttığı bulunur.
Tepkime sonunda kalan madde miktarı, başlangıç miktarından harcanan miktar çıkarılarak elde edilir.

Key Concept

Tam verimli tepkimelerde sınırlayıcı bileşen tamamen tükenirken, diğer maddeden katsayılar oranında artış gözlenir.
Question 13Question

Laboratuvarda kimyasal tepkime türlerini inceleyen bir öğrenci, aşağıdaki iki farklı deneyi gerçekleştiriyor:

1. Deney: 25C25^\circ C'de 1 mol1\text{ mol} asetik asit (CH3COOHCH_3COOH) içeren sulu çözelti ile 1 mol1\text{ mol} sodyum hidroksit (NaOHNaOH) içeren sulu çözeltiyi karıştırıyor.
2. Deney: Bir miktar bakır (CuCu) levha üzerine derişik nitrik asit (HNO3HNO_3) sulu çözeltisi döküyor ve kahverengi bir gaz çıkışı gözlemliyor.

Buna göre, bu deneyler ve gerçekleşen tepkimelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 1. Deney bir asit-baz nötrleşme tepkimesi, 2. Deney ise bir indirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkimesidir.

Answer

1. Deney bir asit-baz nötrleşme tepkimesi, 2. Deney ise bir indirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkimesidir.
Deneyde zayıf asit olan asetik asit (CH3COOHCH_3COOH) ile kuvvetli baz olan sodyum hidroksit (NaOHNaOH) sulu çözeltileri arasında nötrleşme tepkimesi gerçekleşir. Deneyde ise yarı soy metal olan bakırın (CuCu) derişik nitrik asit (HNO3HNO_3) ile tepkimesi bir indirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkimesidir. Dolayısıyla birinci deneyin nötrleşme, ikinci deneyin ise redoks tepkimesi olduğunu ifade eden seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
1. Deneydeki tepkime türünü belirleme
Nötrleşme tepkimesidir.
Asetik asit (CH3COOHCH_3COOH) asit, sodyum hidroksit (NaOHNaOH) bazdır. Bu iki madde sulu çözeltide tepkimeye girerek sodyum asetat tuzu (CH3COONaCH_3COONa) ve su (H2OH_2O) oluşturur. Sulu ortamda gerçekleşen ve sonucunda tuz ile su oluşan bu tepkime asit-baz n��trleşme tepkimesidir.
2
2. Deneydeki tepkime türünü belirleme
İndirgenme-yükseltgenme (redoks) tepkimesidir.
Bakır (CuCu) metali derişik nitrik asit (HNO3HNO_3) ile tepkimeye girdiğinde bakır atomları elektron vererek yükseltgenir (CuCu2+Cu \rightarrow Cu^{2+}), nitrat iyonundaki azot atomları ise elektron alarak indirgenir (N5+N4+N^{5+} \rightarrow N^{4+}). Bu elektron alışverişi tepkimenin bir redoks tepkimesi olduğunu gösterir.
3
Deneylerdeki diğer değişkenlerin doğruluğunu kontrol etme
Diğer ifadelerin yanlış olduğunu belirleme.
Zayıf asit ile kuvvetli bazın artansız tepkimesinden oluşan tuz bazik olduğundan oda sıcaklığındaki pH 7'den büyüktür. Metal-asit tepkimesinden açığa çıkan kahverengi gaz hidrojen değil NO2NO_2 gazıdır. Asetik asidin yaygın adı sirke asididir. NO2NO_2 gazı sera etkisinden ziyade asit yağmuruna yol açar.

Key Concept

Kimyasal tepkime türlerinin sınıflandırılması, asit-baz nötrleşme tepkimelerinin özellikleri ve metallerin asitlerle tepkimeleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question

Aşağıda verilen kimyasal tepkime denklemlerini, karşılarında yer alan tepkime türleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Pb2+(suda)+2I(suda)PbI2(k)Pb^{2+}(suda) + 2I^-(suda) \rightarrow PbI_2(k)
NH3(g)+HCl(g)NH4Cl(k)NH_3(g) + HCl(g) \rightarrow NH_4Cl(k)
2KClO3(k)2KCl(k)+3O2(g)2KClO_3(k) \rightarrow 2KCl(k) + 3O_2(g)
3Fe(k)+2O2(g)Fe3O4(k)3Fe(k) + 2O_2(g) \rightarrow Fe_3O_4(k)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci denklem çözünme-çökelme tepkimesiyle, ikinci denklem asit-baz tepkimesiyle, üçüncü denklem analiz tepkimesiyle, dördüncü denklem ise yanma tepkimesiyle eşleşmelidir.
Verilen kimyasal tepkime denklemleri incelendiğinde; kurşun(II) iyodür çökeleğinin oluşumu çözünme-çökelme tepkimesinin net iyon denklemiyle, amonyak ve hidroklorik asidin gaz fazındaki tepkimesi asit-baz tepkimesiyle, potasyum kloratın parçalanması analiz tepkimesiyle ve demirin oksijenle etkileşimi yanma tepkimesiyle doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tepkime denklemini analiz etme
Pb2+(suda)+2I(suda)PbI2(k)Pb^{2+}(suda) + 2I^-(suda) \rightarrow PbI_2(k) tepkimesinde çözünmüş iyonlar katı bir faz oluşturmuştur. Bu durum çözünme-çökelme tepkimelerinin net iyon denklemine karşılık gelir.
Çözünme-çökelme tepkimelerinde net iyon denklemi her zaman oluşan çökeleğe göre yazılır.
2
İkinci tepkime denklemini analiz etme
NH3(g)+HCl(g)NH4Cl(k)NH_3(g) + HCl(g) \rightarrow NH_4Cl(k) tepkimesinde asit (HClHCl) ve baz (NH3NH_3) etkileşerek bir tuz (NH4ClNH_4Cl) oluşturur. Su açı��a çıkmadığı için bu susuz bir asit-baz tepkimesidir.
Asit ve bazın etkileşimi asit-baz tepkimesidir; nötrleşme olarak adlandırılabilmesi için sulu ortamda gerçekleşmesi veya su oluşması gerekir.
3
Üçüncü tepkime denklemini analiz etme
2KClO3(k)2KCl(k)+3O2(g)2KClO_3(k) \rightarrow 2KCl(k) + 3O_2(g) tepkimesinde tek bir katı bileşik ısıtılarak daha basit maddelere ayrıştırılmıştır.
Bir bileşiğin ısı veya elektrik enerjisiyle parçalanması analiz (ayrışma) tepkimesidir.
4
Dördüncü tepkime denklemini analiz etme
3Fe(k)+2O2(g)Fe3O4(k)3Fe(k) + 2O_2(g) \rightarrow Fe_3O_4(k) tepkimesinde demir metali doğrudan serbest haldeki oksijen gazıyla tepkimeye girmiştir.
Maddelerin serbest oksijen (O2O_2) gazı ile verdiği tepkimeler yanma tepkimesidir; alev oluşmaması yavaş yanma (oksitlenme/paslanma) olduğunu gösterir.

Key Concept

Kimyasal tepkime denklemlerinin karakteristik özelliklerine göre yanma, analiz (ayrışma), sentez (birleşme), asit-baz (nötrleşme) ve çözünme-çökelme olarak sınıflandırılması.
Estimated Time:2m 0s
Question 15Question

Bir kimya laboratuvarında üç ayrı behere üzerlerinde belirtilen miktarlarda maddeler eklenerek oda sıcaklığında aşağıdaki işlemler gerçekleştiriliyor:

* I. Beher: 0,2 mol H2SO40,2\text{ mol } H_2SO_4 içeren sulu çözelti ile 0,2 mol NaOH0,2\text{ mol } NaOH içeren sulu çözelti karıştırılıyor.
* II. Beher: Bakır (CuCu) metal parçalarının üzerine derişik nitrik asit (HNO3HNO_3) sulu çözeltisi dökülüyor.
* III. Beher: Sodyum klorür (NaClNaCl) sulu çözeltisi ile gümüş nitrat (AgNO3AgNO_3) sulu çözeltisi karıştırılıyor.

Buna göre, beherlerde gerçekleşen tepkimelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: III. beherde gerçekleşen çözünme-çökelme tepkimesinin net iyon denklemi Ag+(suda)+Cl(suda)AgCl(k)Ag^+(suda) + Cl^-(suda) \rightarrow AgCl(k) şeklindedir.

Answer

III. beherde gerçekleşen çözünme-çökelme tepkimesinin net iyon denklemi Ag+(suda)+Cl(suda)AgCl(k)Ag^+(suda) + Cl^-(suda) \rightarrow AgCl(k) şeklindedir.
Gümüş nitrat ve sodyum klorür çözeltileri karıştırıldığında çözünmeyen gümüş klorür katısı çöker. Çözünme-çökelme tepkimelerinin net iyon denklemi, çöken katıyı oluşturan iyonların tepkimesidir. Dolayısıyla net iyon denklemi gümüş ve klor iyonlarının gümüş klorür katısını oluşturduğu tepkime olarak doğru verilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
I. beherdeki sülfürik asit (H2SO4H_2SO_4) ve sodyum hidroksit (NaOHNaOH) tepkimesinin denklemini yazarak artan maddeyi kontrol edelim.
H2SO4(suda)+2NaOH(suda)Na2SO4(suda)+2H2O(sivi)H_2SO_4(suda) + 2NaOH(suda) \rightarrow Na_2SO_4(suda) + 2H_2O(sivi) denklemine göre 0,2 mol NaOH0,2\text{ mol } NaOH ile ancak 0,1 mol H2SO40,1\text{ mol } H_2SO_4 tepkimeye girebilir. 0,1 mol H2SO40,1\text{ mol } H_2SO_4 artar ve ortam asidik kalır (pH < 7).
Nötrleşme tepkimelerinde artan madde varlığı son çözeltinin pH değerini belirler. Katsayılar dikkate alındığında asit arttığı için çözelti nötr olamaz.
2
II. beherde bakır (CuCu) metalinin nitrik asit (HNO3HNO_3) ile tepkimesini ve açığa çıkan gazı inceleyelim.
Bakır yarı soy bir metaldir. Derişik HNO3HNO_3 ile tepkimeye girdiğinde NO2(g)NO_2(g) gazı açığa çıkarır, H2(g)H_2(g) gazı açığa çıkmaz.
Yarı soy metaller pasifliklerinden ötürü asitlerden hidrojen gazı açığa çıkaramazlar; sadece oksijenli kuvvetli asitlerle indirgenme-yükseltgenme tepkimesi vererek asit kökünden türeyen gazları oluştururlar.
3
III. beherdeki çözünme-çökelme tepkimesini yazıp net iyon denklemini belirleyelim.
NaCl(suda)+AgNO3(suda)AgCl(k)+NaNO3(suda)NaCl(suda) + AgNO_3(suda) \rightarrow AgCl(k) + NaNO_3(suda) tepkimesinde AgCl(k)AgCl(k) çökeleği oluşur. Net iyon denklemi çöken katıya göre yazılır: Ag+(suda)+Cl(suda)AgCl(k)Ag^+(suda) + Cl^-(suda) \rightarrow AgCl(k).
Çözünme-çökelme tepkimelerinde net reaksiyon çöken katının oluşumudur. Çözeltide kalan sodyum ve nitrat iyonları ise seyirci iyonlardır.

Key Concept

Kimyasal tepkime türleri ve sulu çözelti tepkimelerinde net iyon denklemi yazımı
Question 16Question

Eşit mol sayıda MgMg ve CuCu metallerini içeren 040{}4 mollük bir karışım, yeterli miktarda hidroklorik asit (HClHCl) sulu çözeltisi ile tamamen tepkimeye sokuluyor.

Buna göre, tepkime sonucunda normal koşullar altında (NK) en fazla kaç litre H2H_2 gazı açığa çıkar?

Show answer & explanation

Answer: 4,48

Answer

Tepkime sonucunda normal koşullar altında 4,48 litre hidrojen gazı açığa çıkar.
Karışımda bulunan metallerden bakır (CuCu) yarı soy metal özelliğindedir ve oksijensiz asit olan HClHCl ile tepkime vermez. Karışımdaki aktif metal olan magnezyum (MgMg) ise Mg(k)+2HCl(suda)MgCl2(suda)+H2(g)Mg(k) + 2HCl(suda) \rightarrow MgCl_2(suda) + H_2(g) denklemine göre tepkimeye girer. Karışım eşit mol sayıda ve toplamda 04 mol0{}4\text{ mol} olduğundan, karışımda 02 mol Mg0{}2\text{ mol } Mg bulunur. Tepkime katsayılarına göre 1 mol Mg1\text{ mol } Mg harcandığında 1 mol H21\text{ mol } H_2 gazı açığa çıkar; dolayısıyla 02 mol Mg0{}2\text{ mol } Mg tepkimesinden 02 mol H20{}2\text{ mol } H_2 gazı elde edilir. Normal koşullarda 1 mol1\text{ mol} gaz 224 litre22{}4\text{ litre} hacim kapladığı için 02 mol H20{}2\text{ mol } H_2 gazının hacmi 448 litre4{}48\text{ litre} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Karışımdaki metallerin asitle tepkime verme özelliklerini belirlemek
Magnezyum (MgMg) aktif metal olduğundan hidroklorik asit (HClHCl) ile tepkimeye girerken, bakır (CuCu) yarı soy metal olduğundan bu asitle tepkime vermez.
Karışım tepkimelerinde hangi bileşenin tepkimeye girip hangisinin girmeyeceğini saptamak hesaplamanın ilk adımıdır.
2
Tepkimeye giren aktif metalin mol sayısını bulmak
Toplam 04 mol0{}4\text{ mol} olan eşit mol sayılı karışımdaki magnezyum (MgMg) miktarı 02 mol0{}2\text{ mol}, bakır (CuCu) miktarı ise 02 mol0{}2\text{ mol} olarak hesaplanır.
Karışımın bileşenlerinin mol sayıları eşit olduğundan toplam mol sayısı ikiye bölünerek her birinin mol sayısı bulunur.
3
Oluşan hidrojen gazının mol sayısını hesaplamak
Mg(k)+2HCl(suda)MgCl2(suda)+H2(g)Mg(k) + 2HCl(suda) \rightarrow MgCl_2(suda) + H_2(g) tepkime denklemine göre, 02 mol Mg0{}2\text{ mol } Mg metalinin tamamen harcanmasıyla 02 mol H20{}2\text{ mol } H_2 gazı oluşur.
MgMg ve H2H_2 maddelerinin katsayıları bire bir (1:11:1) olduğundan oluşan ürünün mol sayısı tepkimeye giren magnezyumun mol sayısına eşittir.
4
Oluşan gazın normal koşullardaki (NK) hacmini bulmak
Normal koşullarda 1 mol1\text{ mol} gaz 224 litre22{}4\text{ litre} hacim kapladığından, 02 mol H20{}2\text{ mol } H_2 gazı 02×224=448 litre0{}2 \times 22{}4 = 4{}48\text{ litre} hacim kaplar.
Mol miktarını standart koşullardaki gaz hacmine dönüştürmek için mol sayısı ile 22,4 değeri çarpılır.

Key Concept

Metallerin asitlerle tepkimeye girme eğilimleri ve karışım hesaplamalarında sadece aktif olan bileşenin tepkimeye sokulması esası.
Estimated Time:1m 30s
Question 17Question

Günlük hayatta ve laboratuvarda karşılaşılan bazı kimyasal olaylar şu şekildedir:

I. Demir metalinin nemli havada oksijen gazı ile tepkimeye girerek paslanması
II. Sönmemiş kireç (CaOCaO) katısının su (H2OH_2O) ile tepkimeye girerek sönmüş kireç (Ca(OH)2Ca(OH)_2) katısını oluşturması
III. Pamukkale travertenlerinin oluşumu sırasında kalsiyum ve karbonat iyonlarının suda birleşerek kalsiyum karbonat (CaCO3CaCO_3) katısını oluşturması
IV. Kabartma tozunun (NaHCO3NaHCO_3) ısı etkisiyle sodyum karbonat (Na2CO3Na_2CO_3) katısına, su buharına (H2OH_2O) ve karbondioksit (CO2CO_2) gazına dönüşmesi

Buna göre, verilen olaylar ile kimyasal tepkime türlerinin doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Click a left item, then click its matching right item

Items

Demir metalinin nemli havada oksijen gazı ile tepkimeye girerek paslanması
Sönmemiş kireç (CaOCaO) katısının su (H2OH_2O) ile tepkimeye girerek sönmüş kireç (Ca(OH)2Ca(OH)_2) katısını oluşturması
Pamukkale travertenlerinin oluşumu sırasında kalsiyum ve karbonat iyonlarının suda birleşerek kalsiyum karbonat (CaCO3CaCO_3) katısını oluşturması
Kabartma tozunun (NaHCO3NaHCO_3) ısı etkisiyle sodyum karbonat (Na2CO3Na_2CO_3) katısına, su buharına (H2OH_2O) ve karbondioksit (CO2CO_2) gazına dönüşmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Demir metalinin paslanması yanma tepkimesi ile; sönmemiş kirecin suya atılması sentez tepkimesi ile; traverten oluşumu çözünme-çökelme tepkimesi ile; kabartma tozunun ısıtılması ise analiz tepkimesi ile eşleşir.
Demir metalinin paslanması yavaş yanmadır, bu yüzden yanma tepkimesi sınıfındadır. Kirecin söndürülmesi iki maddeden tek bir madde oluşturduğu için sentez tepkimesidir. Travertenlerin oluşması çözünmeyen kalsiyum karbonat katısının çökmesiyle gerçekleşir, bu çözünme-çökelme tepkimesidir. Kabartma tozunun ısıtılması ise tek bir bileşiğin daha basit maddelere ayrışması olduğundan analiz tepkimesidir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci olayın incelenmesi
Demirin paslanması tepkimesinde demir metali havadaki oksijen gazıyla (O2O_2) birleşir. Oksijen gazı ile olan tepkimeler yanma tepkimesi sınıfındadır.
Oksijenin girenler tarafında olduğu tepkimeler yanmadır.
2
İkinci olayın incelenmesi
Sönmemiş kirecin (CaOCaO) su (H2OH_2O) ile tepkimesi sonucu sönmüş kireç (Ca(OH)2Ca(OH)_2) oluşur. İki farklı madde tek bir maddeyi oluşturduğu için bu bir sentez (oluşum) tepkimesidir.
Sentez tepkimelerinde birden çok maddeden tek bir ürün elde edilir.
3
Üçüncü olayın incelenmesi
Pamukkale travertenlerinde suda çözünmüş olan kalsiyum (Ca2+Ca^{2+}) ve karbonat (CO32CO_3^{2-}) iyonları birleşerek çözünmeyen kalsiyum karbonat (CaCO3CaCO_3) katısını oluşturur ve çöker.
İyonların suda birleşip çökelek oluşturması çözünme-çökelme tepkimesidir.
4
Dördüncü olayın incelenmesi
Kabartma tozu (NaHCO3NaHCO_3) katısı ısıtıldığında üç farklı ürüne (Na2CO3Na_2CO_3, H2OH_2O, CO2CO_2) ayrışır.
Tek bir bileşiğin daha basit maddelere parçalanması analiz tepkimesidir.

Key Concept

Kimyasal tepkime türlerinin günlük hayattaki karşılıkları ve tepkime denklemleriyle ilişkilendirilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Question 18Question

Laboratuvarda, endüstriyel atık su taklidi olarak hazırlanan kurşun(II) nitrat (Pb(NO3)2Pb(NO_3)_2) sulu çözeltisine, Pb2+Pb^{2+} iyonlarını çöktürerek uzaklaştırmak amacıyla sodyum sülfür (Na2SNa_2S) sulu çözeltisi ekleniyor. Tepkime sonucunda kapta siyah renkli kurşun(II) sülfür (PbSPbS) kat��sının dibe çöktüğü gözleniyor.

Buna göre, gerçekleşen tepkimeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tepkimenin net iyon denklemi Pb2+(aq)+S2(aq)PbS(k)Pb^{2+}(aq) + S^{2-}(aq) \rightarrow PbS(k) şeklindedir.

Answer

Tepkimenin net iyon denklemi Pb2+(aq) + S2-(aq) -> PbS(k) şeklindedir.
Çözünme-çökelme tepkimelerinde net iyon denklemi, çöken katının oluşumunu sağlayan iyonlar üzerinden yazılır. Kurşun(II) nitrat ve sodyum sülfür çözeltileri karıştırıldığında kurşun(II) sülfür katısı çöktüğü için net iyon denklemi kurşun ve sülfür iyonlarının birleşerek katıyı oluşturması şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimeye giren maddelerin ve oluşan ürünlerin formüllerini ve fiziksel hallerini belirleyin.
Tepkime denklemi: Pb(NO3)2(aq)+Na2S(aq)PbS(k)+2NaNO3(aq)Pb(NO_3)_2(aq) + Na_2S(aq) \rightarrow PbS(k) + 2NaNO_3(aq) olarak yazılır.
Çözünme-çökelme tepkimesinin tam denklemini görmek, net iyon ve seyirci iyonları belirlemek için ilk adımdır.
2
Çöken katıyı oluşturan iyonları belirleyerek net iyon denklemini yazın.
Net iyon denklemi: Pb2+(aq)+S2(aq)PbS(k)Pb^{2+}(aq) + S^{2-}(aq) \rightarrow PbS(k)
Çözünme-çökelme tepkimelerinde net iyon denklemi her zaman çöken katının oluşumunu gösterir.
3
Çözeltide kalan ve çökelmeye katılmayan iyonları (seyirci iyonlar) belirleyin.
Seyirci iyonlar: Na+(aq)Na^+(aq) ve NO3(aq)NO_3^-(aq)
Çökelme gerçekleştikten sonra çözeltide iyon halinde kalmaya devam eden türler seyirci iyonlardır.

Key Concept

Çözünme-çökelme tepkimelerinde net iyon denklemi çökelek oluşturan iyonlara göre, seyirci iyonlar ise çözeltide kalan iyonlara göre belirlenir.
Question 19Question

Karbon disülfür (CS2\text{CS}_2) sıvısının oksijen gazı (O2\text{O}_2) ile tepkimesi sonucu karbondioksit (CO2\text{CO}_2) ve kükürt dioksit (SO2\text{SO}_2) gazları oluşmaktadır.

Sabit hacimli kapalı bir kapta 38 g38\text{ g} CS2\text{CS}_2 sıvısı ile 576 g57{}6\text{ g} O2\text{O}_2 gazı,
CS2(s)+3O2(g)CO2(g)+2SO2(g)\text{CS}_2(s) + 3\text{O}_2(g) \rightarrow \text{CO}_2(g) + 2\text{SO}_2(g)
denklemine göre tam verimle tepkimeye girmektedir.

Buna göre, tepkime sonunda artan maddenin kütlesi kaç gramdır?
(\text{C}: 12\text{ g/mol}, \text{O}: 16\text{ g/mol}, \text{S}: 32\text{ g/mol})

Show answer & explanation

Answer: 9.6

Answer

Tepkime sonunda artan oksijen gazının kütlesi 9,6 gramdır.
Başlangıçta 05 mol CS20{}5\text{ mol }\text{CS}_2 ve 18 mol O21{}8\text{ mol }\text{O}_2 bulunmaktadır. Tepkime katsayılarına göre 05 mol CS20{}5\text{ mol }\text{CS}_2 tamamen harcandığında 15 mol O21{}5\text{ mol }\text{O}_2 harcanır. Böylece 1815=03 mol O21{}8 - 1{}5 = 0{}3\text{ mol }\text{O}_2 artar. 03 mol O20{}3\text{ mol }\text{O}_2 gazı da 03×32=96 g0{}3 \times 32 = 9{}6\text{ g} kütleye sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
CS2\text{CS}_2 ve O2\text{O}_2 bileşiklerinin mol kütlelerini hesaplayın.
MCS2=12+2×32=76 g/molM_{\text{CS}_2} = 12 + 2 \times 32 = 76\text{ g/mol}, MO2=2×16=32 g/molM_{\text{O}_2} = 2 \times 16 = 32\text{ g/mol}
Kütle değerlerini mol sayısına çevirebilmek için mol kütlelerinin bilinmesi gerekir.
2
Başlangıçtaki CS2\text{CS}_2 ve O2\text{O}_2 mol sayılarını hesaplayın.
nCS2=3876=05 moln_{\text{CS}_2} = \frac{38}{76} = 0{}5\text{ mol}, nO2=57632=18 moln_{\text{O}_2} = \frac{57{}6}{32} = 1{}8\text{ mol}
Tepkime hesaplamaları mol sayıları üzerinden yürütülür.
3
Sınırlayıc�� bileşeni belirleyin.
Sınırlayıcı bileşen CS2\text{CS}_2 maddesidir.
Tepkime denklemine göre 1 mol CS21\text{ mol }\text{CS}_2 için 3 mol O23\text{ mol }\text{O}_2 gereklidir. 05 mol CS20{}5\text{ mol }\text{CS}_2 için 15 mol O21{}5\text{ mol }\text{O}_2 gerekir. Kapta 18 mol O21{}8\text{ mol }\text{O}_2 bulunduğundan O2\text{O}_2 artacak, CS2\text{CS}_2 ise tamamen tükenecektir.
4
Artan O2\text{O}_2 miktarını mol cinsinden bulun.
nartan O2=1815=03 moln_{\text{artan } \text{O}_2} = 1{}8 - 1{}5 = 0{}3\text{ mol}
Başlangıçtaki mol sayısından harcanan mol sayısı çıkarılarak artan miktar bulunur.
5
Artan O2\text{O}_2 miktarını grama çevirin.
martan O2=03 mol×32 g/mol=96 gm_{\text{artan } \text{O}_2} = 0{}3\text{ mol} \times 32\text{ g/mol} = 9{}6\text{ g}
Soruda artan maddenin kütlesi gram cinsinden sorulmuştur.

Key Concept

Sınırlayıcı bileşen, kimyasal tepkimede tamamen tükenen ve oluşan ürün miktarını belirleyen maddedir. Tepkenlerin mol sayıları ile tepkime katsayıları karşılaştırılarak bulunur.
Question 20Question

Aşağıda verilen kimyasal tepkime denklemleri en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, tepkimelerdeki tüm maddelerin (girenler ve ürünler) katsayıları toplamına göre bu tepkimeleri küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

En küçük tam sayılarla denkleştirilmiş katsayılar toplamı küçükten büyüğe sırasıyla kalsiyum fosfürün hidrolizi (12), bakırın nitrik asitle tepkimesi (20) ve piritin yanması (25) şeklindedir.
Tepkimeler en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde katsayılar toplamı sırasıyla 12, 20 ve 25 olmaktadır. Bu durumda küçükten büyüğe doğru sıralama kalsiyum fosfürün hidrolizi, bakırın nitrik asitle tepkimesi ve piritin yanması şeklinde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Kalsiyum fosfür (Ca3P2\text{Ca}_3\text{P}_2) ile suyun tepkimesini en küçük tam sayılarla denkleştiriniz.
Metal ve ametal atomlarının denkliği için 1 mol Ca3P2\text{Ca}_3\text{P}_2 başına 3 mol Ca(OH)2\text{Ca(OH)}_2 ve 2 mol PH3\text{PH}_3 yazılır. Oksijen ve hidrojen atomları H2O\text{H}_2\text{O} katsayısı 6 yapılarak eşitlenir. Katsayılar: 1, 6, 3, 2; toplam = 12.
Kimyasal tepkimelerde atom sayısı ve türü korunduğu için her elementin giren ve ürün miktarları eşitlenmelidir.
2
Bakırın (Cu\text{Cu}) nitrik asit (HNO3\text{HNO}_3) ile tepkimesini en küçük tam sayılarla denkleştiriniz.
Tepkime denkleştirildiğinde katsayılar sırasıyla 3, 8, 3, 2, 4 olur. Katsayılar: 3, 8, 3, 2, 4; toplam = 20.
Yarı soy metallerin derişik asitlerle yükseltgenme-indirgenme tepkimelerinde atom dengesini sağlamak için tüm giren ve ürünlerin katsayıları belirlenmelidir.
3
Demir disülfürün (FeS2\text{FeS}_2) yanma tepkimesini en küçük tam sayılarla denkleştiriniz.
Fe ve S atomları için Fe2O3\text{Fe}_2\text{O}_3 katsayısı 1, FeS2\text{FeS}_2 katsayısı 2, SO2\text{SO}_2 katsayısı 4 alınır. Oksijen atomu için O2\text{O}_2 katsayısı 11/2 bulunur. En küçük tam sayılar için tüm tepkime 2 ile genişletilerek katsayılar 4, 11, 2, 8 olarak bulunur; toplam = 25.
Denkleştirme kuralları gereği, katsayıların en küçük tam sayılardan oluşması şartını sağlamak için kesirli katsayı genişletilir.
4
Bulunan katsayılar toplamını küçükten büyüğe sıralayınız.
Tepkimelerin katsayılar toplamı sırasıyla 12, 20 ve 25 olduğundan sıralama I < II < III şeklindedir.
Soruda istenen küçükten büyüğe sıralama kuralına uymak.

Key Concept

Kimyasal tepkime denklemlerinin atom sayısını koruyacak şekilde en küçük tam sayılarla denkleştirilmesi.
Page 1 / 3Next