Soru

Zorluk: OrtaZaman ve Vardiya Problemleri

Bir güvenlik şirketinde cumartesi günü 08.0020.0008.00 - 20.00 saatleri arasında ikişer saatlik vardiyalar hâlinde altı kişi görev yapmaktadır. Bu kişiler Ayhan, Buse, Cem, Derya, Eren ve Furkan'dır.

Vardiya saatleri sırasıyla şu şekildedir:
* 1. Vardiya: 08.0010.0008.00 - 10.00
* 2. Vardiya: 10.0012.0010.00 - 12.00
* 3. Vardiya: 12.0014.0012.00 - 14.00
* 4. Vardiya: 14.0016.0014.00 - 16.00
* 5. Vardiya: 16.0018.0016.00 - 18.00
* 6. Vardiya: 18.0020.0018.00 - 20.00

Kişilerin görev yaptığı vardiyalara ilişkin bilgiler şu şekildedir:
* Cem, Eren'den hemen sonraki vardiyada görev almışt��r.
* Derya, ilk veya son vardiyada görev almamıştır.
* Ayhan, 4. vardiyada (14.0016.0014.00 - 16.00) görev almıştır.
* Buse'nin sabah vardiyalarında (08.0012.0008.00 - 12.00 arası) görev almas�� durumunda Furkan akşam vardiyasında (18.0020.0018.00 - 20.00) görev almaktadır.

**Buna göre, Furkan'ın 5. vardiyada (16.0018.0016.00 - 18.00) görev aldığı biliniyorsa aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?**

  1. A
    Buse, 10.00 - 12.00 (2. vardiya) vardiyasında görev almıştır.
  2. B
    Cem, 12.00 - 14.00 (3. vardiya) vardiyasında görev almıştır.
  3. C
    Derya, 10.00 - 12.00 (2. vardiya) vardiyasında görev almıştır.
  4. D
    Eren, 16.00 - 18.00 (5. vardiya) vardiyasında görev almıştır.
  5. Buse, 18.00 - 20.00 (6. vardiya) vardiyasında görev almıştır.Cevap

Cevap

Buse, 18.00 - 20.00 (6. vardiya) vardiyasında görev almıştır.
Furkan'ın 5. vardiyada olduğu durumda, Eren ve Cem'in ardışık olma kuralı ile Derya'nın 1. ve 6. vardiyada çalışamama kuralı birleştiğinde tek bir geçerli dizilim oluşur. Bu dizilime göre Eren 1., Cem 2., Derya 3., Ayhan 4., Furkan 5. ve Buse 6. vardiyadadır. Dolayısıyla Buse'nin 18.00 - 20.00 (6. vardiya) vardiyasında görev aldığı kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit verileri ve kısıtlamaları belirlemek.
Ayhan'ın 4. vardiyada, Furkan'ın ise sorudaki ek bilgiye göre 5. vardiyada olduğu kesinleşir. Derya ise 1. veya 6. vardiyada görev alamaz.
Soruda verilen doğrudan ve ek koşullu bilgileri yerleştirerek seçenekleri daraltmak.
2
Eren ve Cem'in ardışık yerleşimini analiz etmek.
Cem, Eren'den hemen sonraki vardiyada olmalıdır. Dolayısıyla [Eren, Cem] şeklinde ikili bir blok oluştururlar. 4. ve 5. vardiyalar dolu olduğundan bu blok ya 1-2 ya da 2-3 vardiyalarına yerleşebilir. Eğer 2-3 vardiyalarına yerleşirlerse (Eren 2, Cem 3), Derya için sadece 1. veya 6. vardiya kalır. Ancak Derya ilk veya son vardiyada çalışamayacağı için bu yerleşim imkansızdır. Bu durumda [Eren, Cem] bloğu kesin olarak 1. ve 2. vardiyaya yerleşir.
Ardışık yerleşim kuralını, Derya'nın negatif kısıtlamasıyla birleştirerek tek olası seçeneğe indirgemek.
3
Kalan kişileri (Derya ve Buse) boş vardiyalara yerleştirmek.
Eren 1., Cem 2., Ayhan 4. ve Furkan 5. vardiyada olduğuna göre geriye 3. ve 6. vardiyalar kalır. Derya 6. vardiyada görev alamayacağından kesin olarak 3. vardiyada yer alır. Boşta kalan son kişi olan Buse ise 6. vardiyaya yerleşir.
Derya'nın son vardiyada çalışamayacağı kuralını uygulayarak kalan kişilerin yerlerini netleştirmek.
4
Buse'nin durumuna bağlı olan koşullu önermeyi kontrol etmek.
Buse 6. vardiyada (akşam) görev almıştır. Buse sabah vardiyalarında (08.0012.0008.00 - 12.00) görev almadığı için koşul tetiklenmez ve herhangi bir çelişki oluşmaz.
Tüm kuralların eksiksiz sağlandığını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Zaman ve Vardiya Problemleri
Bu soruyu puanla