Soru

Zorluk: OrtaCümlelerin Yerini Değiştirme

(I) Arkeolojide radyokarbon tarihlendirme yöntemi, organik kalıntıların ya��ını belirlemede en güvenilir bilimsel araçlardan biridir. (II) Bu yöntemde, canlı organizmanın yapısında bulunan karbon-14 izotopunun radyoaktif bozunma hızı temel alınır. (III) Canlılık sona erdiğinde çevreyle karbon alışverişi durur ve mevcut karbon-14 atomları sabit bir hızla yarılanarak azalmaya başlar. (IV) Ancak bu yöntem sadece kemik, ahşap, kömür gibi organik kökenli maddelerin tarihlendirilmesinde kullanılabilir. (V) Nitekim ölçülen bu azalma miktarı, organizmanın ölümünden bu yana geçen sürenin hassas bir şekilde hesaplanmasını sağlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

  1. A
    II ve IV
  2. B
    III ve IV
  3. C
    II ve V
  4. D
    III ve V
  5. IV ve VCevap

Cevap

IV ve V numaralı cümleler yer değiştirmelidir.
Parçanın anlam bütünlüğü incelendiğinde, III. cümlede karbon-14 atomlarının 'azalmaya başladığı' belirtilmiştir. V. cümlede yer alan 'Nitekim ölçülen bu azalma miktarı...' ifadesi, kendisinden hemen önce bu azalmanın başladığının söylenmesini gerektirir. Bu durumda V. cümle, III. cümleden hemen sonra gelmelidir. IV. cümledeki sınırlayıcı ifade ise yöntemin tüm işleyişi bittikten sonra sona gelmelidir. Bu nedenle, dördüncü ve beşinci cümlelerin yer değiştirmesi parçanın anlam akışını düzeltecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ilişkilerini ve bağlayıcı ögelerini incelemek
III. cümlede karbon-14 atomlarının 'azalmaya başladığı' belirtilmiş, V. cümlede ise 'Nitekim ölçülen bu azalma miktarı...' ifadesi kullanılmıştır.
Cümleler arasındaki anahtar kelime takibini yaparak mantıksal zinciri tespit etmek gerekir.
2
Dördüncü cümledeki sınırlandırıcı ifadenin yerini belirlemek
IV. cümledeki 'Ancak bu yöntem...' ile başlayan ifade, yöntemin işleyiş aşamaları bittikten sonra getirilen bir sınırlamadır.
Yöntemin tüm mekanizması açıklandıktan sonra sınırlayıcı yargının parçanın sonuna gelmesi gerektiğini anlamak.
3
Seçilen cümleleri yer değiştirerek parçayı yeniden okumak
IV. ve V. cümleler yer değiştirdiğinde, azalma sürecinden hemen sonra azalmanın ölçülmesine geçilmekte ve son olarak yöntemin organik maddelerle sınırlı olduğu belirtilmektedir.
Yer değişikliğinin anlam bütünlüğünü ve akışı tam olarak sağladığını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri (anahtar sözcükler ve geçiş ifadeleri) tespit etme
Bu soruyu puanla