Soru

Zorluk: ZorDiyalog Tamamlama

Gazeteci:
(I) --------------------------------------

Bilişsel Dilbilimci:
- Dil ve düşünce arasındaki ilişki tek yönlü değildir. Bizler dünyayı sadece dilimizle sınırlandırmayız, aynı zamanda dilimizi deneyimlerimizle şekillendiririz. Örneğin, zaman kavramını yönlerle ya da uzamsal hareketlerle tanımlamamız, fiziksel dünyayı algılama biçimimizin dile yansımasıdır. Yani zihnimizdeki somut şemalar, soyut kavramları dilde inşa ederken temel dayanağımız olur.

Gazeteci:
(II) --------------------------------------

Bilişsel Dilbilimci:
- Bu durum kaçınılmaz olarak bir zenginlik doğuruyor fakat aynı zamanda çeviri süreçlerinde ciddi aşılması zor engeller yaratıyor. Bir dilde "gelecek arkamızda, geçmiş önümüzde" şeklinde kurulan bir zaman algısı, bu yönelimi tam tersi yaşayan bir toplumun diline aktarılırken sadece kelimeleri çevirmek yetmiyor; bütün bir bilişsel haritayı yeniden çizmek gerekiyor. Dolayısıyla kültürlerin dünyaya bakış açısı değiştikçe, o dillerin ürettiği edebiyat ve felsefe de kendine has bir patika izliyor.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    (I) Ana dilin sonradan öğrenilen yabancı diller üzerindeki bilişsel etkisi hakkında neler söyleyebilirsiniz?
    (II) Çevirmenlerin bir metni aktarırken karşılaştıkları en büyük teknik ve dil bilgisel zorluklar nelerdir?
  2. B
    (I) Edebi eserlerde kullanılan dilin, okuyucunun estetik algısını geliştirmedeki rolü sizce nedir?
    (II) Çeviri metinlerin özgün metin kadar edebi bir değer taşıyabilmesi için hangi üslup özellikleri korunmalıdır?
  3. (I) Dilin zihinsel yapılarımızı ve dış dünyayı algılama biçimimizi tek taraflı olarak belirlediği görüşüne katılıyor musunuz?
    (II) Farklı dillerdeki bu kavramsal ve bilişsel ayrışmaların, kültürlerarası aktarım ve çeviri üzerindeki etkileri nelerdir?
    Cevap
  4. D
    (I) Bir dilin sözcük dağarcığının genişliği ile o topluluğun soyut düşünme kapasitesi arasında nasıl bir ilişki vardır?
    (II) Farklı dillerin dil bilgisi yapılarındaki farklılıklar, o dillerin edebiyattaki temsil gücünü nasıl etkiler?
  5. E
    (I) İnsan topluluklarının tarihsel süreç içinde dili nasıl geliştirdiklerini ve bu süreçte doğadan nasıl ilham aldıklarını açıklar mısınız?
    (II) Kültürlerin birbirleriyle olan tarihsel etkileşimi, dillerin söz varlığının zenginleşmesine nasıl katkı sağlamıştır?

Cevap

(I) Dilin zihinsel yapılarımızı ve dış dünyayı algılama biçimimizi tek taraflı olarak belirlediği görüşüne katılıyor musunuz? / (II) Farklı dillerdeki bu kavramsal ve bilişsel ayrışmaların, kültürlerarası aktarım ve çeviri üzerindeki etkileri nelerdir?
Bilişsel dilbilimcinin birinci yanıtta dil ve düşünce ilişkisinin tek yönlü olmadığını belirtmesi, dilin zihinsel yapıyı tek taraflı belirlediği tezine karşı çıktığını gösterir. İkinci yanıtta ise diller arasındaki kavramsal farklılıkların çeviri süreçlerindeki zorluklarından ve kültürlerin bakış açısının edebiyat ile felsefeye yansımasından söz edilmektedir. Bu doğrultuda doğru yanıt, birinci soruda dilin zihinsel yapıyı tek taraflı belirleyip belirlemediğini, ikinci soruda ise bu farklılıkların kültürlerarası aktarım ve çeviri üzerindeki yansımalarını sorgulayan ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci yanıtın ana fikrini ve anahtar kavramlarını belirlemek.
Uzmanın birinci yanıtta 'Dil ve düşünce arasındaki ilişki tek yönlü değildir' diyerek dilin zihni tek taraflı şekillendirdiği görüşüne karşı çıktığı ve fiziksel deneyimlerin dili şekillendirdiğini savunduğu saptanır.
Gazetecinin birinci sorusunun, dilin düşünce üzerindeki tek yönlü etkisini veya belirleyiciliğini sorgulayan bir soru olması gerektiğini saptamak için.
2
İkinci yanıtın ana fikrini ve anahtar kavramlarını belirlemek.
Uzmanın ikinci yanıtta 'Bu durum... çeviri süreçlerinde ciddi aşılması zor engeller yaratıyor' diyerek diller arasındaki bilişsel harita ve zaman algısı farklılıklarının çeviri ve kültürlerarası aktarıma etkilerini tartıştığı görülür.
Gazetecinin ikinci sorusunun, bu bilişsel/kavramsal farklılıkların çeviriye ve kültürel aktarıma yansımalarını sorgulayan bir soru olması gerektiğini belirlemek için.
3
Seçenekleri analiz ederek her iki boşluğa da anlamca ve bağlamca tam uyum sağlayan seçeneği tespit etmek.
Birinci soru için dilin zihinsel yapıyı tek taraflı belirleyip belirlemediğini soran, ikinci soru için ise bu ayrışmaların kültürlerarası aktarım ve çeviri üzerindeki etkisini sorgulayan seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Diyalogdaki anlam akışını, kavramsal tutarlılığı ve soru-cevap dengesini eksiksiz sağlamak için.

Anahtar Kavram

Diyalog Tamamlama
Bu soruyu puanla