Soru

Zorluk: ZorCümlelerin Yerini Değiştirme

(I) Deniz yüzeyinin yüzlerce metre altında, güneş ışığının tamamen kaybolduğu karanlık sularda yaşam, alışılmadık yöntemlerle sürdürülür.
(II) Canlıların kendi vücutlarında ürettiği bu soğuk ışık, sadece karanlıkta yollarını bulmalarını sağlamaz; aynı zamanda bir iletişim aracı ve savunma mekanizması olarak da işlev görür.
(III) Biyolüminesans olarak adlandırılan bu kimyasal ışık üretimi, derin deniz canlılarının neredeyse yüzde doksanında görülür.
(IV) Bu karanlık dünyada organizmaların hayatta kalabilmek için geliştirdiği en çarpıcı adaptasyonlardan biri kendi ışıklarını üretmeleridir.
(V) Örneğin, bazı avcı türler ışık saçan uzantılarını kullanarak avlarını kendilerine çekerken bazıları da ani ışık patlamalarıyla düşmanlarını şaşırtır.

Bu parçadaki anlam bütünlüğünün sağlanması için numaralanmış cümlelerden hangileri birbiriyle yer değiştirmelidir?

  1. A
    I ve IV
  2. B
    II ve III
  3. II ve IVCevap
  4. D
    III ve V
  5. E
    IV ve V

Cevap

II ve IV numaralı cümlelerin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir.
Paragrafın anlam akışının düzelmesi için (II) ve (IV) numaralı cümlelerin yer değiştirmesi gerekir. (I) numaralı cümlede 'karanlık sular'dan bahsedildikten sonra (IV) numaralı cümle 'Bu karanlık dünyada...' şeklinde akışı devralmalıdır. (IV) numaralı cümledeki 'kendi ışıklarını üretmeleri' ifadesi, (III) numaralı cümledeki 'bu kimyasal ışık üretimi' ifadesine zemin hazırlar. Son olarak, (II) numaralı cümledeki 'bu soğuk ışık' ifadesi (III) numaralı cümleye bağlanır ve (V) numaralı cümledeki örneklerle metin sonlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş cümlesini ve ana temasını belirleme.
Giriş cümlesi olan (I) numaralı cümlede derin denizlerdeki karanlık sularda yaşamın sıra dışı y��ntemlerle sürdürüldüğü belirtilmektedir.
Paragrafın yönünü ve konusunu anlamak için ilk adımı oluşturur.
2
Cümleler arasındaki bağlantı ögelerini ve zamirleri inceleme.
(II) numaralı cümledeki 'bu soğuk ışık' ifadesinin ve (III) numaralı cümledeki 'bu kimyasal ışık üretimi' ifadesinin kendilerinden önce bir ışık kaynağından bahsedilmesini gerektirdiği görülür. (IV) numaralı cümledeki 'Bu karanlık dünyada' ifadesi ise doğrudan (I) cümlesindeki karanlık sulara gönderme yapmaktadır. Bu nedenle (IV) numaralı cümle, (I) numaralı cümleden hemen sonra gelmelidir.
İşaret sıfatlarının ve zamirlerinin hangi cümlelere bağlandığını tespit etmek yer değişikliğini doğrulamak için gereklidir.
3
Işık üretimi kavramının tanımlanma sırasını kontrol etme.
(IV) numaralı cümlede 'kendi ışıklarını üretmeleri' kavramı sunulduktan sonra, (III) numaralı cümlede 'Biyolüminesans olarak adlandırılan bu kimyasal ışık üretimi...' şeklinde bu durum adlandırılır. Ardından (II) cümlesinde bu ışığın işlevleri ('bu soğuk ışık, sadece karanlıkta yollarını bulmalarını sağlamaz...') açıklanır ve (V) cümlesinde bu işlevlere örnek verilir.
Genelden özele anlamsal sıranın ve örnek ilişkisinin doğru kurulduğunu doğrulamak için son adımdır.

Anahtar Kavram

Cümleler arası anlamsal bağlar ve işaret ögelerinin takibi
Bu soruyu puanla