Soru

Zorluk: OrtaDiyalog Tamamlama

Gazeteci:
(I) --------------------------------------
Gastronomi Tarihçisi:
- Bir coğrafyanın mutfak kültürünün sadece orada yetişen tarım ürünleriyle şekillendiğini düşünmek eksik bir yaklaşımdır. Elbette iklim ve toprak yapısı temel belirleyicilerdir ancak ticaret yolları, göç dalgaları ve hatta savaşlar gibi tarihsel olaylar, malzemelerin sınırları aşmasını sağlayarak mutfakları dönüştürür. Örneğin, domates ve biberin Amerika kıtasının keşfinden önce Akdeniz mutfağında bulunmadığını düşündüğümüzde, bugün vazgeçilmez saydığımız birçok lezzetin aslında küresel etkileşimlerin bir sonucu olduğunu görürüz.

Gazeteci:
(II) --------------------------------------
Gastronomi Tarihçisi:
- Kesinlikle. Ancak bu etkileşim her zaman tek tip bir kültürel benzeşmeye yol açmaz. Aksine, dışarıdan gelen yeni bir malzeme veya pişirme tekniği, yerel geleneklerle harmanlanarak tamamen özgün ve yeni sentezler oluşturur. Yani küreselleşme yerel mutfakları yok etmek yerine, onlara yeni ifade alanları kazandırabilir; yeter ki yerel kimlik bu yeni unsurları kendi süzgecinden geçirebilecek köklere sahip olsun.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. I. Mutfak kültürünün gelişiminde coğrafi koşullar ve yerel ürünler dışında hangi unsurlar belirleyici olmuştur?
    II. Küresel etkileşimler sonucu malzemelerin yayılması, yerel mutfakların özgünlüğünü kaybedip tek tipleşmesine mi yol açar?
    Cevap
  2. B
    I. Tarımsal üretimin çeşitliliği ile bir bölgenin gastronomi zenginliği arasında nasıl bir ilişki vardır?
    II. Geleneksel yemek tariflerinin modern mutfaklarda aslına uygun olarak korunması sizce neden önemlidir?
  3. C
    I. Akdeniz mutfağının tarihsel süreçte diğer dünya mutfaklarından ayrılan en temel özellikleri nelerdir?
    II. Farklı kültürlerin mutfak alışkanlıklarını benimsemek, toplumların kültürel kimliklerini nasıl etkiler?
  4. D
    I. Bir toplumun beslenme alışkanlıklarının değişmesinde göçlerin ve savaşların etkisi nedir?
    II. Yerel üreticilerin desteklenmesi, küreselleşmenin mutfaklar üzerindeki olumsuz etkilerini azaltabilir mi?
  5. E
    I. Tarih boyunca mutfak kültürlerinin şekillenmesinde iklimin oynadığı rolü nasıl değerlendiriyorsunuz?
    II. Küreselleşmenin getirdiği yeni lezzetlerin yerel mutfaklara entegrasyonu ne kadar sürmektedir?

Cevap

I. sorunun boşluğuna 'Mutfak kültürünün gelişiminde coğrafi koşullar ve yerel ür��nler dışında hangi unsurlar belirleyici olmuştur?', II. sorunun boşluğuna ise 'Küresel etkileşimler sonucu malzemelerin yayılması, yerel mutfakların özgünlüğünü kaybedip tek tipleşmesine mi yol açar?' ifadeleri getirilmelidir.
Mutfak kültürünü belirleyen coğrafya dışı unsurları ve küreselleşmenin tek tipleşmeye yol açıp açmadığını sorgulayan seçenek, tarihçinin iki açıklamasıyla da tam olarak örtüşmektedir. İlk açıklamada iklim ve coğrafya dışındaki ticaret ve savaş gibi unsurlar vurgulanırken, ikinci açıklamada küreselleşmenin tek tipleşmeye yol açmayıp aksine yeni yerel sentezler yarattığı belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cevabın ana fikrini ve anahtar kelimelerini belirleme.
Tarihçi, coğrafya ve iklimin mutfak kültüründeki rolünü kabul etmekle birlikte, ticaret yolları, göçler ve savaşlar gibi tarihi olayların mutfakları asıl dönüştüren unsurlar olduğunu belirtmektedir. Bu durum, coğrafya dışındaki faktörleri sorgulayan bir soruya işaret eder.
Diyalog tamamlama sorularında konuşmacın��n verdiği yanıtın ilk cümlesi ve sunduğu gerekçeler, sorulan sorunun sınırlarını çizer.
2
İkinci cevabın ana fikrini ve anahtar kelimelerini belirleme.
Tarihçi 'Kesinlikle' diyerek söze başlamakta ve ardından bu etkileşimin tek tip bir benzeşmeye yol açmadığını, aksine yerel geleneklerle harmanlanıp yeni sentezler oluşturduğunu açıklamaktadır. Bu durum, küreselleşmenin ve etkileşimin tek tipleşmeye yol açıp açmadığını sorgulayan bir soruyu doğrular.
İkinci cevapta geçen 'tek tip kültürel benzeşme' ve 'küreselleşmenin yerel mutfakları yok etmemesi' ifadeleri, gazetecinin yönelttiği olası eleştiri veya soruyu tespit etmemizi sağlar.
3
Seçenekleri analiz ederek eşleştirme yapma.
Doğru seçenek olan ifadeler incelendiğinde, ilk sorunun coğrafya dışı unsurlara, ikinci sorunun ise küreselleşmenin yerel mutfaklar üzerindeki tek tipleştirme etkisine odaklandığı görülür. Diğer seçenekler ise bağlam dışı, dar kapsamlı veya cevapla ilgisi olmayan konular içermektedir.
Çeldiricilerin elenmesi ve doğru seçeneğin teyit edilmesi için her iki sorunun da cevapla anlamsal bütünlük sağlaması zorunludur.

Anahtar Kavram

Diyalog tamamlama sorularında, verilen cevapların ana düşüncesini, vurgulanan kavramları ve geçiş ifadelerini analiz ederek uygun soruları belirleme.
Bu soruyu puanla