Cümlede Anlam

192 soru

Soru 61Soru

I. disiplinler arası bir yaklaşımla
II. karşı karşıya kalınan
III. zorunlu kılmaktadır
IV. bilimin ve teknolojinin baş döndürücü bir hızla ilerlediği günümüzde
V. sorunların çözümü
VI. ortak akıl yürütmeyi

Yukarıdaki numaralanmış sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, baştan dördüncü söz grubu hangisi olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I

Cevap

Birinci söz grubu (disiplinler arası bir yaklaşımla) baştan dördüncü sırada yer alır.
Sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde bir araya getirildiğinde sıralama 'IV - II - V - I - VI - III' biçiminde gerçekleşir. Bu sıralamada baştan dördüncü öge birinci söz grubudur.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi belirleme
Üçüncü söz grubu (zorunlu kılmaktadır) cümlenin çekimli fiili olup yüklemdir ve en sonda yer almalıdır.
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre kurallı cümlelerde yüklem cümlenin sonunda bulunur.
2
Özne ve tümleç bağlant��larını kurma
Dördüncü söz grubu (bilimin ve teknolojinin baş döndürücü bir hızla ilerlediği günümüzde) zaman bildiren bir belirteçtir. İkinci söz grubu (karşı karşıya kalınan) ise beşinci söz grubundaki (sorunların çözümü) ifadesini nitelemektedir. Bu ögeler birleşerek cümlenin girişini oluşturur: IV - II - V.
Anlamca sıfat-fiiller niteledikleri isimlerden önce gelir ve zaman belirten zarflar genellikle cümlenin başında konumlanır.
3
Nesne ve zarf öbeklerini sıralama
Birinci söz grubu (disiplinler arası bir yaklaşımla) edat tümleci olarak altıncı söz grubundaki (ortak akıl yürütmeyi) fiilimsi grubunu niteler ve bu öbek yüklemin öncesine yerleşir: I - VI - III.
Niteleyici ögeler ve nesneler, yönettikleri eylemin veya yüklemin hemen solunda yer almalıdır.
4
Tam sıralamayı kurma
Bütünsel ve anlamlı sıralama IV - II - V - I - VI - III şeklindedir.
Cümlenin anlamsal bütünlüğünün ve öge diziliminin eksiksiz sağlanması gerekir.

Anahtar Kavram

Kurallı ve Anlamlı Cümle Oluşturma
Soru 62Soru

Sanatçı, eserlerinde dış dünyayı olduğu gibi yansıtan pasif bir gözlemci ----; aksine, gerçekliği kendi hayal gücüyle yeniden ---- aktif bir yaratıcıdır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: değildir - biçimlendiren

Cevap

değildir - biçimlendiren
Doğru seçenek olan 'değildir - biçimlendiren' ifadesi, cümledeki 'aksine' bağlacının gerektirdiği anlamsal karşıtlığı eksiksiz kurar. İlk bölümdeki olumsuzluk ('gözlemci değildir') ile ikinci bölümdeki aktif eylem ('yeniden biçimlendiren') birbirini tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anahtar bağlacı ve anlam akışını belirleme.
Cümledeki 'aksine' bağlacı, ilk yargı ile ikinci yargı arasında bir karşıtlık bulunduğunu gösterir.
Doğru seçeneği bulmak için cümlenin mantıksal yapısını kavramak gerekir.
2
İlk boşluk için uygun ifadeyi seçme.
'aksine' bağlacından dolayı ilk boşluğa olumsuz bir çekim ('değildir') getirilmelidir.
Karşıtlığın kurulabilmesi için ilk yargının olumsuz, ikinci yargının ise olumlu olması gerekir.
3
İkinci boşluk için uygun ifadeyi seçme.
Sanatçının 'aktif bir yaratıcı' olduğu belirtildiğine göre, gerçekliği kendi hayal gücüyle 'biçimlendiren' biri olması gerekir.
Yaratıcılık pasif bir aktarım değil, aktif bir biçimlendirme ve dönüştürme sürecidir.

Anahtar Kavram

Cümledeki anlam ilişkilerini ve bağlaçların işlevini belirleyerek boşlukları mantıksal akışa uygun şekilde tamamlama.
Tahmini Süre:45s
Soru 63Soru

Bir sanat eserinin değerini yalnızca kullanılan malzemenin kalitesiyle ölçmeye çalışmak ---- bir yaklaşımdır; çünkü sanatın gerçek gücü, malzemenin niteliğinde değil, sanatçının o malzemeyi kendi düş gücüyle nasıl ---- yatmaktadır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: yüzeysel - biçimlendirdiğinde

Cevap

yüzeysel - biçimlendirdiğinde
Cümlede, bir sanat eserini sadece malzemesiyle değerlendirmenin sığ veya yüzeysel bir yaklaşım olduğu belirtilmekte ve devamında bunun gerekçesi olarak sanatın gücünün malzemenin kendisinden ziyade sanatçının hayal gücüyle o malzemeye verdiği yeni şekil, yani onu nasıl biçimlendirdiği olduğu anlatılmaktadır. Bu doğrultuda 'yüzeysel' ve 'biçimlendirdiğinde' sözcükleri cümledeki boşlukları anlamca ve dil bilgisel olarak eksiksiz tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin genelindeki anlam ilişkisini ve bağlaçları incelemek.
'Çünkü' bağlacı, ilk bölümdeki yargının gerekçesini açıklayacağını belirtir. İlk kısımda malzemenin kalitesiyle ölçmenin nasıl bir yaklaşım olduğu tartışılırken, ikinci kısımda sanatın asıl gücünün nerede yattığı açıklanmaktadır.
Boşluklara getirilecek sözcüklerin cümlenin mantıksal kurgusuyla uyumlu olmasını sağlamak.
2
İlk boşluk için seçeneklerdeki ilk kelimeleri değerlendirmek.
Sanat eserinin değerini sadece malzemeyle ölçmek, eserin özünü ve sanatçının emeğini göz ardı eden dar kapsamlı veya 'yüzeysel' bir bakış açısını temsil eder. Bu nedenle 'yüzeysel' ifadesi ilk boşluğa tam oturur.
Cümlenin ilk kısmının olumsuz bir eleştiri taşıdığını saptamak.
3
İkinci boşluk için seçeneklerdeki ikinci kelimeleri değerlendirmek.
Sanatın gerçek gücünün, malzemenin kendisinde değil, sanatçının onu kendi düş gücüyle (hayal gücüyle) nasıl 'biçimlendirdiğinde' (şekillendirdiğinde, dönüştürdüğünde) yattığı belirtilmektedir. 'Düş gücüyle biçimlendirmek' edebi açıdan en tutarlı ifadedir.
İkinci kısımdaki 'düş gücüyle' ifadesinin tamamlayıcısını bulmak.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam ve Boşluk Doldurma Kuralları

İpuçları

1
Cümledeki 'çünkü' bağlacına dikkat edin; bu bağlaç ilk kısımdaki olumsuz eleştirinin nedenini açıklamaktadır.
2
Sanatçının 'düş gücüyle' (hayal gücüyle) yaptığı şeyin ne olabileceğini düşünerek ikinci boşluğu doldurmaya çalışın.
3
Sadece malzeme kalitesine odaklanmanın kısıtlılığı ile sanatçının yaratıcılığı arasındaki tezatlığı en iyi veren seçeneğe odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıksal zıtlıkları ve bağlaç ilişkilerini içeren diğer cümle tamamlama sorularını çözerek bağlam takibini güçlendirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Seçeneklerdeki kelime çiftlerini teker teker boşluklara yerleştirerek okuyun ve özellikle bağlaçların (çünkü) ve edatların sağladığı anlam geçişlerinin mantıklı bir bütün oluşturup oluşturmadığını test edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 64Soru

Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden biri olan Göbeklitepe'de yapılan kazılarda ortaya çıkarılan dikili taşlar, tarım toplumuna geçişten önce de insanların gelişmiş bir inanç sistemine ve mimari beceriye sahip olduğunu kanıtlamıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarım toplumuna geçilmeden önceki dönemde de insanların inanç dünyasına ve mimarlığa dair gelişmiş unsurlar mevcuttur.

Cevap

Tarım toplumuna geçilmeden önceki dönemde de insanların inanç dünyasına ve mimarlığa dair gelişmiş unsurlar mevcuttur.
Tarım toplumuna geçilmeden önceki dönemde de insanların inanç dünyasına ve mimarlığa dair gelişmiş unsurlar mevcuttur ifadesi kesinlikle doğrudur. Çünkü verilen cümlede dikili taşların, tarım toplumuna geçiş öncesinde insanların gelişmiş bir inanç sistemine ve mimari beceriye sahip olduğunun kanıtı olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu durum, söz konusu unsurların tarım öncesinde de var olduğunu kesin olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle soru kökündeki cümleyi ögelerine ayırarak ve temel bilgileri tespit ederek analiz edin.
Cümleden elde edilen veriler şunlardır: Göbeklitepe Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden sadece biridir. Kazılarda dikili taşlar bulunmuştur. Bu taşlar, tarım toplumuna geçilmeden önceki dönemde de insanların gelişmiş bir inanç sistemine ve mimari beceriye sahip olduğunu kesin olarak kanıtlamaktadır.
Cümleden çıkarılabilecek yargının sınırlarını netleştirmek ve metin dışı yorumları elemek.
2
Seçeneklerde verilen yargıları cümledeki bilgilerle tek tek karşılaştırarak cümle sınırlarını aşan yorum ve genellemeleri eleyin.
Göbeklitepe'nin 'en eski' yerleşim yeri olduğu, tarımın başlamasını geciktirdiği, taşların tarım sonrası işlevini yitirdiği veya mimarinin temel nedeninin inanç olduğu gibi ifadelerin cümle dışı öznel yorumlar olduğu tespit edilir.
Yorum veya bilgi eksikliği barındıran seçenekleri eleyerek kesin doğruluğa sahip seçeneğe ulaşmak.
3
Cümlede verilen 'tarım toplumuna geçişten önce de insanların gelişmiş bir inanç sistemine ve mimari beceriye sahip olduğunu kanıtlamıştır' ifadesinin doğrudan karşılığını doğrulayın.
Bu ifade, tarım öncesi dönemde inanç ve mimari alanlarında gelişmiş unsurların var olduğunu kesin olarak gösterir.
Doğru yanıtın kesinliğini ve mantıksal tutarlılığını onaylamak.

Anahtar Kavram

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargı sorularında metin dışına çıkılmamalı, olasılık dahilinde olan yorumlar değil, yalnızca cümlede verilen ifadelerden mantıksal olarak zorunlu çıkan sonuçlar aranmalıdır.
Soru 65Soru

Yeni nesil işlemcilerin ısınma problemini çözmek üzere bilgisayarlara daha güçlü fanlar yerleştirildi.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin (amaç-sonuç) benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancı kaynaklardan daha rahat araştırma yapabilmek için İngilizce kursuna başladı.

Cevap

Yabancı kaynaklardan daha rahat araştırma yapabilmek için İngilizce kursuna başladı.
Doğru cevap olan cümlede, İngilizce kursuna başlama eylemi henüz gerçekleşmemiş olan 'yabancı kaynaklardan daha rahat araştırma yapabilmek' amacıyla yapılmıştır. Bu durum, öncüldeki amaç-sonuç ilişkisiyle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümlenin anlam ilişkisini belirlemek.
Öncüldeki cümlede bilgisayarlara daha güçlü fanların yerleştirilmesi eyleminin hangi amaçla (ısınma problemini çözmek amacıyla) yapıldığı belirtilmiştir. Dolayısıyla bu cümle bir amaç-sonuç cümlesidir.
Seçeneklerde hangi anlam ilişkisini arayacağımızı netleştirmek için bu adım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki cümleleri inceleyip amaç-sonuç ilişkisini aramak.
İngilizce kursuna başlama eyleminin 'yabancı kaynaklardan daha rahat araştırma yapabilmek' amacıyla yapıldığı belirlenmiştir. Bu cümle de amaç-sonuç cümlesidir.
Öncüldeki anlam ilişkisiyle örtüşen doğru seçeneği tespit etmek.

Anahtar Kavram

Cümlede amaç-sonuç ilişkisini ayırt etme
Soru 66Soru

Edebî metinlerin estetik gücü, dilin alışılagelmiş kullanım kalıplarını harfiyen uygulamaktan geçmez; ---- yazarın bu kalıpları yıkarak kendi özgün biçemini oluşturabildiği ve okuru metnin anlam dünyasına ortak edebildiği ---- kendini gösterir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: aksine - ölçüde

Cevap

aksine - ölçüde
Doğru seçenek olan 'aksine - ölçüde' ifadesi, cümlenin anlamsal ve mantıksal bütünlüğünü eksiksiz sağlar. Cümlenin ilk kısmında estetik gücün neyden kaynaklanmadığı olumsuz bir yargıyla belirtilmiş, ardından gelen karşıtlık bağlacı 'aksine' ile bu gücün asıl kaynağına geçiş yapılmıştır. İkinci boşluktaki 'ölçüde' sözcüğü ise yazarın özgün biçem oluşturma derecesiyle estetik gücün kendini gösterme düzeyini birbirine bağlayarak dil bilgisel uyumu tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk bölümündeki yüklemin olumsuz yapısını ('geçmez') incelemek.
Bu olumsuz durumdan sonra anlamı yönlendirecek karşıtlık veya açıklama bildiren bir bağlacın gelmesi gerektiği belirlenir.
Cümlenin iki yakası arasındaki mantıksal ilişkiyi doğru kurmak için ilk boşluğun işlevi kritik önem taşır.
2
İkinci boşluğun yer aldığı yan cümlenin yüklemle ('kendini gösterir') olan dil bilgisi ve anlam ilişkisini değerlendirmek.
'edebildiği' sıfat-fiilinden sonra gelerek derece, oran veya ölçü bildirecek bir sözcüğün getirilmesi gerektiği anlaşılır.
Cümledeki anlamsal derecelendirmeyi ve dil bilgisi uyumunu tam olarak sağlamak gerekir.
3
Seçenekleri bu mantıksal ve dil bilgisel kriterlere göre elemek.
Karşıtlık bildiren 'aksine' bağlacı ve derece bildiren 'ölçüde' sözcüğünün oluşturduğu kombinasyonun hem anlamca hem de dil bilgisi yönünden cümleyi kusursuz tamamladığı görülür.
Seçeneklerin her iki boşluğa da aynı anda uyum sağlaması ALES dil mantığı sorularının temel çözüm yöntemidir.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama (Boşluk Doldurma)
Soru 67Soru

I. en etkili yollarından
II. kalp sağlığını
III. düzenli yürüyüş yapmak
IV. biridir.
V. korumanın

Yukarıdaki numaralanmış sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

Doğru sıralamada baştan üçüncü olan sözcük grubu V numaralı ifadedir.
Verilen sözcük gruplarından anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturulduğunda cümlenin doğru sıralaması 'Düzenli yürüyüş yapmak (III) kalp sağlığını (II) korumanın (V) en etkili yollarından (I) biridir (IV).' şeklinde olur. Bu dizilimde üçüncü sırada 'korumanın' ifadesi yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin belirlenmesi
IV numaralı 'biridir.' ifadesi ek eylem alarak yüklem olmuştur ve kurallı bir cümle oluşturulacağı için cümlenin sonunda yer almalıdır.
Türkçede kurallı cümlelerde yüklem sonda bulunur.
2
Yükleme bağlanan ögelerin tespiti
I numaralı 'en etkili yollarından' ifadesi, 'en etkili yollarından biridir' şeklinde yüklem grubunu oluşturur. Bu durumda cümlenin son iki ögesi sırasıyla I ve IV olmalıdır.
İsim tamlamaları ve sıfat grupları bölünemez.
3
Anlam bütünlüğünün kurulması
II numaralı 'kalp sağlığını' ve V numaralı 'korumanın' ifadeleri birleşerek 'kalp sağlığını korumanın' öbeğini oluşturur. Bu öbek de 'en etkili yollarından' ifadesine bağlanarak 'kalp sağlığını korumanın en etkili yollarından biridir' şeklini alır.
Eylemsi grupları ve tamlamalar anlamca birbirini tamamlar.
4
Öznenin yerleştirilmesi ve nihai sıralamanın yapılması
III numaralı 'düzenli yürüyüş yapmak' ifadesi cümlenin öznesi olarak en başa gelir. Böylece anlamlı ve kurallı cümle 'Düzenli yürüyüş yapmak kalp sağlığını korumanın en etkili yollarından biridir.' şeklinde kurulur.
Türkçede özne genellikle cümlenin başında yer alır.
5
Sıralamadaki konumun belirlenmesi
Oluşan sıralama III - II - V - I - IV şeklindedir. Bu sıralamaya göre baştan üçüncü sırada V numaralı sözcük grubu yer alır.
Soru kökünde istenen sıraya ulaşmak.

Anahtar Kavram

Kurallı ve Anlamlı Cümle Oluşturma
Tahmini Süre:45s
Soru 68Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç (gerekçe) ilişkisi vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle barajlardaki su seviyesi hızla düştü.

Cevap

Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle barajlardaki su seviyesi hızla düştü.
Doğru olan cümlede, barajlardaki su seviyesinin düşmesi eyleminin gerçekleşme gerekçesi (sıcaklıkların yüksek seyretmesi) belirtilmiştir. Bu durum gerçekleşmiş bir nedene dayandığı için neden-sonuç ilişkisi mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklemlerine 'Hangi amaçla?', 'Neden/Hangi gerekçeyle?' ve 'Hangi koşulla?' sorularını yönelterek anlam ilişkilerini analiz edin.
Cümlelerin bildirdiği eylemlerin yöneldiği hedefler, nedenler veya koşullar ayırt edilir.
Cümledeki yargılar arasındaki mantıksal bağlantıyı tespit etmenin en güvenilir yolu bu soruları sormaktır.
2
Eylemin gerçekleşmiş bir gerekçeye dayandığı ve neden-sonuç ilişkisi kuran cümleyi belirleyin.
Barajlardaki su seviyesinin düşmesinin gerekçesi olarak sıcaklıkların yüksek seyretmesi gösterilmiştir. Bu durum gerçekleşmiş bir duruma dayandığı için neden-sonuç ilişkisidir.
Amaç-sonuç cümlelerindeki yönelim henüz gerçekleşmemişken, neden-sonuç cümlelerindeki gerekçe çoktan gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Tahmini Süre:45s
Soru 69Soru

Zihnin dış dünyadan bağımsız, kendi içine kapalı bir sistem olduğunu savunan aşırı rasyonalist yaklaşım, deneyimin bilgi edinmedeki rolünü ----; oysa duyu organları aracılı��ıyla edinilen veriler olmadan zihnin kavram üretebilmesi, işlem yapacak ---- bulunmayan bir makinenin çalışmasına benzer.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: yadsır - hammaddesi

Cevap

Doğru yanıt sırasıyla 'yadsır' ve 'hammaddesi' kelimelerinin getirildiği seçenektir.
Zihnin dış dünyadan bağımsız olduğunu savunan rasyonalist yaklaşım, bilginin kaynağı olarak deneyimi dışarıda bırakır yani reddeder; bu yüzden ilk boşluğa deneyimin rolünü reddettiğini belirten 'yadsır' sözcüğü getirilmelidir. İkinci kısımda ise duyu verileri olmadan zihnin kavram üretemeyeceği, işlem yapamayacağı belirtilerek bir benzetme yapılmaktadır. İşlem yapabilmek için ham maddeye ihtiyaç duyulduğundan, duyu verileri zihnin işleyeceği 'ham madde' olarak nitelendirilmelidir. Dolayısıyla doğru seçenek 'yadsır - hammaddesi' ikilisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk kısmındaki rasyonalist yaklaşımın tanımını analiz etmek
Rasyonalist yaklaşımın zihni dış dünyadan bağımsız ve kendi içine kapalı gördüğü, bu nedenle deneyimi yadsıdığı belirlenir.
Dış dünyadan bağımsız bir zihin modeli, deneyimi bilginin kaynağı olarak kabul etmez.
2
Cümlenin ikinci kısmındaki benzetmeyi ve 'oysa' bağlacının işlevini incelemek
Deneyimden gelen bilginin zihnin kavram üretmesi için gerekli olan temel malzeme (ham madde) olduğu anlaşılır.
'Oysa' bağlacı, rasyonalist tezin aksine, deneyim olmadan zihnin çalışamayacağını göstermektedir. Duyu verileri olmadan çalışan zihin, işleyecek malzemesi olmayan bir makineye benzetilmiştir.
3
Seçeneklerdeki kelime çiftlerini anlam ve mantık yönünden karşılaştırarak eleme yapmak
Seçenekler değerlendirildiğinde, ilk boşluk için rasyonalizmin tavrını en net veren 'yadsır' ve ikinci boşluk için benzetmeyi doğru tamamlayan 'hammaddesi' kelimeleri bir araya getirilerek doğru sonuca ulaşılır.
Diğer seçeneklerdeki 'yazılım', 'mekanizma', 'çıktı' gibi kavramlar benzetmedeki 'duyu verisi' rolünü karşılamamaktadır.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama Sorularında Anlamsal ve Mantıksal Tutarlılık

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'oysa' bağlacının yön değiştirici etkisini ve rasyonalist felsefenin deneyime bakışını kullanarak eleme yapmaktır. Rasyonalizm deneyimi yadsıdığı için ilk kelime olumsuz (yadsır/dışlar) olmalıdır. İkinci kısımda ise duyu verilerinin zihnin girdisi (ham maddesi) olduğu bilgisiyle seçenekler elenir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 70Soru

Anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturmak amacıyla, yukarıdaki numaralanmış sözcük gruplarının doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama: bireyin çocukluk döneminde (II) - edindiği alışkanlıklar (IV) - yetişkinlikteki karar alma mekanizmalarını (I) - ve dünyaya bakış açısını (V) - şekillendiren en temel unsurlardır (III).
Doğru sıralama yapıldığında 'Bireyin çocukluk döneminde edindiği alışkanlıklar yetişkinlikteki karar alma mekanizmalarını ve dünyaya bakış açısını şekillendiren en temel unsurlardır.' cümlesi elde edilir. Bu cümlede özne baştadır, nesneler bağlaç ile bağlanarak yüklemden önce getirilmiştir ve yüklem kurallı cümlenin sonunda yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi (cümleyi tamamlayan ögeyi) tespit etmek.
'şekillendiren en temel unsurlardır.' ifadesinin ek-fiil alarak yüklem olduğu ve kurallı cümle kuralı gereği cümlenin sonunda yer alması gerektiği belirlenir.
Türkçede kurallı cümlelerde yüklem sonda bulunur.
2
Özneyi (işi yapan veya durumu karşılayan ögeyi) bulmak.
'bireyin çocukluk döneminde' (tamlayan) ve 'edindiği alışkanlıklar' (tamlanan) gruplarının birleşerek cümlenin öznesi olan sıfat-fiil grubunu oluşturduğu ve cümlenin başında yer alması gerektiği tespit edilir.
Özne genellikle cümlenin başında yer alır ve yükleme sorulan 'şekillendiren en temel unsurlar olan ne?' sorusuna cevap verir.
3
Nesne grubunu ve bağlaç ilişkisini kurmak.
'yetişkinlikteki karar alma mekanizmalarını' ifadesi ile 've dünyaya bakış açısını' ifadesinin nesne öbeğini oluşturduğu, 've' bağlacının bu iki unsuru bağladığı belirlenir.
Nesnelerin yüklemdeki eylemden etkilenen ögeler olarak yüklemden hemen önce sıralanması gerekir.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturma (Sözcük Sıralama) kuralları ve cümlenin ögeleri dizilimi
Soru 71Soru

Bir eleştirmenin asıl işlevi, yapıttaki kusurları ayıklayıp onu yargılamak değil; eserin derinliklerinde saklı duran estetik hazineleri gün yüzüne çıkararak okuyucuya yol göstermektir.

Bu cümleyle anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eleştirinin temel amacı, eserin eksiklerini cezalandırmak değil; onun gizli kalmış sanatsal değerlerini açığa çıkarıp okura eseri anlama ve değerlendirmede rehberlik etmektir.

Cevap

Eleştirinin temel amacı, eserin eksiklerini cezalandırmak değil; onun gizli kalmış sanatsal değerlerini açığa çıkarıp okura eseri anlama ve değerlendirmede rehberlik etmektir.
Doğru yanıt olan 'Eleştirinin temel amacı, eserin eksiklerini cezalandırmak değil...' ifadesi, öncül cümledeki 'kusurları yargılamamak', 'estetik hazineleri gün yüzüne çıkarmak' ve 'okuyucuya yol göstermek' yargılarını sırasıyla eş anlamlı ve yakın anlamlı sözcüklerle eksiksiz biçimde karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümledeki anahtar kavramları ve yargıları analiz etmek.
Cümlede eleştirmenin asıl işlevinin eseri yargılamak olmadığı, aksine eserin derinlerindeki estetik değerleri açığa çıkararak okura rehberlik etmesi gerektiği belirlenir.
Yakın anlamlı cümle bulma sorularında, öncül cümlenin anahtar kelimelerinin anlam sınırlarını doğru çizmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki yargıları öncüldeki anahtar kelimelerle eşleştirmek.
'Eleştirinin temel amacı...' şeklinde başlayan ifadedeki 'eksikleri cezalandırmamak' ifadesinin öncüldeki 'kusurları yargılamamak' ile; 'gizli kalmış sanatsal değerleri açığa çıkarmak' ifadesinin 'estetik hazineleri gün yüzüne çıkarmak' ile; 'okura rehberlik etmek' ifadesinin de 'okuyucuya yol göstermek' ile doğrudan eşleştiği saptanır.
Öncüldeki her bir temel anlam ögesinin seçeneklerde eş anlamlı ya da yakın anlamlı ifadelerle karşılanıp karşılanmadığını doğrulamak gerekir.
3
Yanlış seçeneklerin çeldirici yönlerini tespit edip elemek.
Konu ve üslup ayrımı yapan, yazara katkıdan veya eserin kalıcılığından bahseden çeldiriciler elenir.
Çeldiricilerde yer alan kavramsal kaymaların fark edilmesi doğru yanıta ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Cümleler arası yakın anlam ilişkisi ve eş anlamlı kelimeler/ifadeler vasıtasıyla cümle eşleştirme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 72Soru

Bir biyografi yazarının, ele aldığı kişinin yaşamını nesnel bir bakış açısıyla aktarması ----; ancak bu nesnellik çabası, yazarın kendi yaratıcı üslubunu ve yorum gücünü metne ---- anlamına gelmemelidir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere, düşüncenin akışına göre sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: beklenir - yansıtamayacağı

Cevap

beklenir - yansıtamayacağı
Doğru olan seçenekteki sözcükler yerleştirildiğinde, biyografi yazarından nesnel olması beklense bile bu durumun yazarın kendi yaratıcı üslubunu metne yansıtmasına engel teşkil etmeyeceği vurgulanmış olur. Bu da cümlenin mantıksal ve dil bilgisel akışıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anlam ilişkisini ve karşıtlık (ancak) bağlacını analiz etmek.
Cümlenin ilk kısmında nesnellik beklentisi vurgulanırken ikinci kısımda bu nesnelliğin yazarın kendi tarzını tamamen yok etmemesi gerektiği yönünde bir sınır çizilmiştir.
Boşluklara gelecek sözcüklerin anlamca birbiriyle uyumlu ve çelişki yaratmayacak yapıda olması gerekir.
2
Seçeneklerdeki ilk sözcüklerin cümledeki ilk boşluğa uyumunu kontrol etmek.
Biyografi türünün doğası gereği nesnel aktarım yazarın 'yadırganan' veya sadece 'onaylanan' bir özelliği değil, ondan 'beklenen' bir durumdur.
Biyografi türünün nesnellik ilkesine uygun bir yargı kurulmalıdır.
3
İkinci boşluğa gelecek kelimenin 'anlamına gelmemelidir' ifadesiyle kurduğu anlam bütünlüğünü incelemek.
Nesnellik çabası, yazarın kendi üslubunu metne 'yansıtamayacağı' anlamına gelmemelidir yargısı, nesnellik ile özgünlük arasındaki dengeyi doğru kurmaktadır.
Karşıtlık bağlacının yönlendirdiği mantıksal sonucu bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam ve Boşluk Doldurma Kuralları

İpuçları

1
Cümledeki 'ancak' bağlacına dikkat edin. Bu bağlaç, iki kısım arasında bir sınır veya karşıtlık kurmaktadır.
2
Biyografi yazarından nesnel olması istenir veya beklenir. Peki, bu durum yazarın üslubunu tamamen yok etmeli midir?
3
Nesnellik çabası, yazarın kendi yaratıcı üslubunu metne yansıtamayacağı (yansıtmasının imkânsız olduğu) anlamına gelmemelidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer boşluk doldurma sorularında bağlaçların (oysa, ama, çünkü vb.) olumlu ve olumsuz anlam geçişlerini nasıl etkilediğini analiz edin.

Alternatif Yöntem

Cümleyi iki ayrı bağımsız yargı olarak düşünüp seçenekleri eleyebilirsiniz: 1. Biyografi yazarının nesnel olması beklenir. 2. Yazar nesnel olurken de kendi üslubunu yansıtabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 73Soru

Japonya'nın güneyindeki Okinawa çukurluğunda, 2025 yılında gerçekleştirilen derin deniz araştırmalarında keşfedilen ve sadece yüksek kükürt oranına sahip hidrotermal bacaların çevresinde yaşayabildiği belirlenen yeni bir karides türünün, ekstrem koşullara uyum sağlayan canlıların evrimsel süreçlerine dair bilinen teorileri yeniden şekillendirebilecek potansiyelere sahip olduğu açıklandı.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Keşfedilen karides türünün yaşamını sürdürebilmesi, ortamda yüksek oranda kükürt bulunmasına bağlıdır.

Cevap

Keşfedilen karides türünün yaşamını sürdürebilmesi, ortamda yüksek oranda kükürt bulunmasına bağlıdır.
Doğru seçenek olan ifadedeki yargı, öncül cümlede yer alan 'sadece yüksek kükürt oranına sahip hidrotermal bacaların çevresinde yaşayabildiği belirlenen' ifadesinin doğrudan mantıksal bir sonucudur. Karidesin sadece yüksek kükürtlü ortamlarda yaşayabilmesi, onun yaşamını sürdürmesinin ortamda yüksek oranda kükürt bulunmasına bağlı olduğunu kesin kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi temel yargılarına ve kısıtlayıcı ifadelerine ayırmak.
Cümledeki kilit ifade: 'sadece yüksek kükürt oranına sahip hidrotermal bacaların çevresinde yaşayabildiği belirlenen' kısmıdır. Bu ifade, karidesin yaşam alanı için kükürt oranının yüksek olmasının mutlak bir koşul olduğunu gösterir.
Kesin yargı sorularında, cümlede yer alan 'sadece', 'yalnızca', 'en', 'tek' gibi sınırlandırıcı sözcükler kesin çıkarımın temelini oluşturur.
2
Seçeneklerdeki olasılık ve yorum içeren ifadeleri elemek.
Bilinen teorilerin 'yeniden şekillendirebileceği' ifadesi bir ihtimal bildirirken, seçeneklerde yer alan 'teorilerin geçerliliğini yitirdiği' ifadesi kesinlik iddia ettiği için elenir. Benzer şekilde, ilk kez araştırma yapıldığı ya da kükürtün en yüksek seviyeye ulaştığı gibi cümlede yer almayan zamansal veya miktarsal iddialar elenir.
Cümlede doğrudan belirtilmeyen öznel tahminler, genellemeler veya aşırı kesinlik içeren çıkarımlar doğru kabul edilemez.
3
Mantıksal olarak birbirini doğrudan gerektiren ifadeleri eşleştirmek.
'Sadece yüksek kükürt oranına sahip yerde yaşayabilmek' durumu, 'yaşamın sürdürülebilmesinin kükürt oranına bağlı olması' yargısıyla tam olarak örtüşmektedir.
Cümledeki ifadenin eş anlamlısı veya mantıksal olarak zorunlu sonucu doğru seçeneği verir.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı

İpuçları

1
Cümledeki 'sadece' kelimesine ve onun kurduğu koşul-sonuç ilişkisine dikkat edin.
2
Teorilerin 'yeniden şekillendirebileceği' ifadesinin kesin bir değişim mi yoksa bir olasılık mı bildirdiğini değerlendirin.
3
Keşif yerinin belirtilmiş olması, o canlının dünyada sadece o yerde yaşadığı anlamına gelmez. Bu tür aşırı genelleme içeren seçenekleri eleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda 'sadece', 'en', 'tek', 'ilk' gibi sınırlandırıcı kelimelerin altını çizerek bu kelimelerin seçeneklerde nasıl dönüştürüldüğünü inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru

Tarih yazıcılığı, sadece geçmişte yaşanan olayların kronolojik bir dökümünü sunmak değil; o olayların arkasındaki insan iradesini ve zihniyetini bugünün insanına anlamlandırma çabasıdır.

Bu cümleye anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçmişteki gelişmeleri sırasıyla listelemekle yetinmeyip bu gelişmelerin arkasında yatan insan kararlarını ve düşünce biçimlerini günümüz insanı için anlamlı kılmak tarihçiliğin asıl görevidir.

Cevap

Geçmişteki gelişmeleri sırasıyla listelemekle yetinmeyip bu gelişmelerin arkasında yatan insan kararlarını ve düşünce biçimlerini günümüz insanı için anlamlı kılmak tarihçiliğin asıl görevidir.
Doğru olan seçenek, asıl cümledeki 'kronolojik dökümün tek başına yeterli olmadığı' fikrini 'sırasıyla listelemekle yetinmeyip' ifadesiyle; 'insan iradesi ve zihniyeti' kavramını 'insan kararları ve düşünce biçimleri' ifadesiyle; 'bugünün insanına anlamlandırma çabası' vurgusunu ise 'günümüz insanı için anlamlı kılmak' ifadesiyle eksiksiz olarak karşılamaktadır. Bu yönüyle asıl cümleyle tam bir anlamdaşlık göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki cümlenin temel yargısını ve anahtar kavramlarını belirleyin.
Cümledeki anahtar eşleşmeler: 'kronolojik döküm sunmak değil' -> kronolojinin (zaman sırasının) yetersizliği; 'insan iradesi ve zihniyeti' -> olayların arkasındaki insan kararları ve düşünce biçimleri; 'bugünün insanına anlamlandırma' -> günümüz insanı için anlaşılır/anlamlı kılma çabası.
Seçeneklerde doğru eş anlamlı veya yakın anlamlı kavramsal karşılıkları bulabilmek için cümlenin ögelerini çözümlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki cümleleri inceleyerek belirlenen bu üç temel düşünsel boyutu eksiksiz ve doğru bir biçimde barındıran ifadeyi bulun.
Geçmişteki gelişmeleri sırasıyla listelemekle yetinmeyip (kronolojik dökümün ötesine geçerek) bu gelişmelerin arkasındaki insan kararlarını ve düşünce biçimlerini (insan iradesi ve zihniyetini) günümüz insanı için anlamlı kılmanın (anlamlandırma çabasının) tarihçiliğin görevi olduğunu belirten cümle asıl cümleyle birebir örtüşmektedir.
Yakın anlamlı cümleler, farklı kelime gruplarıyla kurulmuş olsalar bile ana fikir ve yardımcı düşünceler bakımından aynı anlamsal çerçeveyi çizmelidir.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam - Yakın Anlamlı Cümleler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 75Soru

Geleneksel tarım yöntemlerine kıyasla su tüketimini %90\%90 oranında azaltan topraksız tarım teknolojileri, yüksek kurulum maliyetleri nedeniyle gelişmekte olan ülkelerdeki küçük ölçekli üreticiler tarafından henüz yaygın olarak tercih edilmemektedir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelişmekte olan ülkelerdeki küçük ölçekli üreticilerin tarımsal yöntem tercihlerinde ekonomik faktörler rol oynamaktadır.

Cevap

Gelişmekte olan ülkelerdeki küçük ölçekli üreticilerin tarımsal yöntem tercihlerinde ekonomik faktörler rol oynamaktadır.
Doğru yanıt, gelişmekte olan ülkelerdeki küçük üreticilerin topraksız tarımı tercih etmeme gerekçesi olarak sunulan 'yüksek kurulum maliyeti' ifadesinden doğrudan elde edilir. Maliyet, ekonomik bir faktör olduğundan, bu üreticilerin yöntem seçiminde ekonomik etkenlerin rol oynadığı kesin olarak söylenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ana unsurlarını belirleme
Cümlede topraksız tarım teknolojisinin su tasarrufu özelliği, yüksek kurulum maliyeti ve gelişmekte olan ülkelerdeki küçük üreticiler tarafından yaygın tercih edilmediği bilgileri yer almaktadır.
Kesin yargı sorularında cümlede verilen bilgilerin sınırları dışına çıkmamak için öncelikle tüm verileri netleştirmek gerekir.
2
Neden-sonuç ilişkisini analiz etme
Gelişmekte olan ülkelerdeki küçük üreticilerin bu yöntemi tercih etmeme nedeni 'yüksek kurulum maliyetleri' olarak belirtilmiştir.
Yüksek kurulum maliyeti doğrudan finansal/ekonomik bir etkendir.
3
Çıkarımları seçeneklerle karşılaştırma
Üreticilerin yöntem tercihlerinde ekonomik etkenlerin (kurulum maliyeti) belirleyici olduğu yargısı kesin olarak çıkarılır.
Bu yargı, cümlenin doğrudan ifade ettiği gerekçe-sonuç ilişkisinin farklı bir biçimde özetlenmiş halidir.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Soru 76Soru

(I) Modern kentlerin büyüme hızı, doğayla olan bağlarımızı zayıflatırken bizi yapay çevreler inşa etmeye zorlamaktadır. (II) Şehir insanının yeşille olan temasını yeniden kurabilmek amacıyla son yıllarda dikey bahçecilik ve çatı tarımı uygulamaları yaygınlaşmaya başlamıştır. (III) Bu uygulamaların beklenen ekolojik faydayı sağlayabilmesi ise kent mimarisinin bu tasarımlara uygun şekilde revize edilmesine bağlıdır. (IV) Ancak plansız yapılaşmanın getirdiği alan darlığı yüzünden dikey tarım projeleri istenen yaygınlığa ve verimliliğe bir türlü ulaşamamaktadır. (V) Kent sakinleri, doğadan kopuşun getirdiği psikolojik yıpranmayı bu tür yapay yeşilliklerle telafi etmeye çalışsalar da bu çaba kalıcı bir huzur sunmaktan uzaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde sırasıyla 'amaç-sonuç', 'koşul-sonuç' ve 'neden-sonuç' ilişkisi kurulmu��tur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II, III ve IV

Cevap

II, III ve IV numaralı cümlelerde sırasıyla amaç-sonuç, koşul-sonuç ve neden-sonuç ilişkileri kurulmuştur.
Doğru yanıt olan 'II, III ve IV' seçeneğinde yer alan cümlelerde sırasıyla amaç-sonuç, koşul-sonuç ve neden-sonuç yapıları tam olarak karşılanmaktadır. İkinci cümlede yeşille temas kurmak amacıyla dikey bahçecilik yapıldığı (amaç-sonuç), üçüncü cümlede fayda sağlanmasının revize edilmeye bağlı olduğu (koşul-sonuç), dördüncü cümlede ise plansız yapılaşmadan ötürü dikey tarımın verimli olamadığı (neden-sonuç) belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ilişkilerini tek tek analiz etmek.
İkinci cümlede yer alan 'yeşille olan temasını yeniden kurabilmek amacıyla' ifadesi eylemin hedefini/amacını belirttiğinden amaç-sonuç ilişkisi kurar.
Amaç-sonuç cümlelerinde henüz gerçekle��memiş ama gerçekleşmesi hedeflenen bir durum (yeşille temas kurmak) ve bu doğrultuda yapılan bir eylem (bahçecilik uygulamalarının yaygınlaşması) bulunur.
2
Üçüncü cümleyi incelemek.
Üçüncü cümlede ekolojik faydanın sağlanması, mimarinin revize edilmesine bağlanmıştır. Bu durum koşul-sonuç ilişkisi oluşturur.
Bir durumun gerçekleşmesinin başka bir durumun gerçekleşmesine bağlı olduğunu belirten yapılar koşul-sonuç bildirir.
3
Dördüncü cümleyi incelemek.
Dördüncü cümlede 'alan darlığı yüzünden' ifadesi gerekçe/neden bildirmekte, dikey tarım projelerinin verimliliğe ulaşamaması ise sonuçtur.
Neden-sonuç cümlelerinde hem neden olan eylem hem de sonuç olan eylem gerçekleşmiştir. Alan darlığı da verimliliğe ulaşamama da gerçekleşen durumlardır.
4
Cümlelerin sırasını sorudaki taleple eşleştirmek.
II. cümle amaç-sonuç, III. cümle koşul-sonuç ve IV. cümle neden-sonuç olarak sırasıyla dizilmektedir.
İstenen sıralamayı tam olarak karşılayan seçenek belirlenir.

Anahtar Kavram

Cümleler Arasındaki Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç, Koşul-Sonuç)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 77Soru

1992 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edilen ve Osmanlı sivil mimarisinin en özgün örneklerini barındıran Safranbolu, 1994 yılında asıl listeye kabul edilmiştir.

Bu cümleden çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Safranbolu'nun UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nden asıl listeye geçiş süreci iki yıl sürmüştür.

Cevap

Safranbolu'nun UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nden asıl listeye geçiş süreci iki yıl sürmüştür.
Verilen cümlede Safranbolu'nun 1992 yılında geçici listeye dahil edildiği ve 1994 yılında asıl listeye kabul edildiği açıkça belirtilmiştir. İki tarih arasındaki farkın iki yıl olması, Safranbolu'nun geçici listeden asıl listeye geçiş sürecinin iki yıl sürdüğünü kesin ve nesnel olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki zaman ifadelerini ve olay sırasını belirlemek.
Safranbolu 1992'de geçici listeye alınmış, 1994'te ise asıl listeye kabul edilmiştir.
Kesin çıkarım sorularında tarihler arasındaki matematiksel ilişkiler doğrudan ve kesin bilgi sağlar.
2
Tarihler arasındaki farkı hesaplayarak seçeneklerle karşılaştırmak.
1994 ile 1992 yılları arasında 2 yıllık bir süre vardır.
Bu süre, geçici listeden asıl listeye geçiş sürecini nesnel olarak ortaya koyar.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı

İpuçları

1
Cümledeki sayısal verilere (yıllara) odaklanarak aralarındaki matematiksel ilişkiyi hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Cümlede geçen 'en özgün' ifadesinin 'en eski' anlamına gelmediğini fark etmek bu soru tipindeki çeldiricileri elemenize yardımcı olur.
Tahmini Süre:45s
Soru 78Soru

19. yüzyılda Rosetta Taşı'ndaki hiyerogliflerin Jean-François Champollion tarafından Eski Mısırca ile Kıpti dili arasındaki bağ keşfedilerek çözülmesi, o güne kadar yalnızca dinsel semboller olduğu düşünülen bu yazıların ses ögeleri barındırdığının da anlaşılmasını sağlamıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rosetta Taşı'ndaki hiyerogliflerin ses değerleri taşıdığı bilgisine 19. yüzyıldan önce ulaşılamamıştır.

Cevap

Rosetta Taşı'ndaki hiyerogliflerin ses değerleri taşıdığı bilgisine 19. yüzyıldan önce ulaşılamamıştır.
Hiyerogliflerin ses değerleri (ses ögeleri) barındırdığının ancak 19. yüzyıldaki çözümle anlaşıldığı ve bu zamana kadar sadece dinsel sembol sanıldığı belirtilmektedir. Buradan hareketle, hiyerogliflerin ses değerleri barındırdığı bilgisine 19. yüzyıldan önce sahip olunmadığı yargısı kesin ve zorunlu bir çıkarımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki temel bileşenleri ve zaman ifadelerini belirleme.
Cümlede Rosetta Taşı'nın 19. yüzyılda çözüldüğü ve bu çözümden önce (o güne kadar) yazıların yalnızca dinsel semboller olarak görüldüğü bilgisi saptanmıştır.
Zaman sınırları ve bu sınırların öncesindeki genel kabulü belirlemek kesin yargıya ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Çözümün getirdiği yeniliği analiz etme.
Çözüm ile birlikte bu yazıların ses ögeleri (fonetik yapı) de barındırdığı anlaşılmıştır.
Yazıların ses ögesi barındırma özelliğinin ne zaman ve hangi gelişmeyle keşfedildiğini anlamak gerekir.
3
Seçenekleri cümledeki bilgilerle mantıksal olarak karşılaştırma.
Çözümün gerçekleştiği 19. yüzyıldan önce bu yazıların sadece dinsel sembol sanılması, ses değerleri (ses ögeleri) taşıdığının o tarihten önce bilinmediğini gösterir. Bu durum bizi doğrudan doğru seçeneğe götürür.
Önelde yer almayan 'en eski kaynak', 'uzmanlık düzeyi', 'tezin tamamen geçersiz kalması' gibi öznel yorum içeren ifadeleri eleyerek kesin bilgiye ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Soru 79Soru

Kitap okuma alışkanlığı, çocukların sadece dil becerilerini ----; aynı zamanda onların empati kurma yeteneğini de ----.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere, düşüncenin akışına göre sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: geliştirmekle kalmaz - güçlendirir

Cevap

geliştirmekle kalmaz - güçlendirir
Doğru yanıt olan 'geliştirmekle kalmaz - güçlendirir' ifadesi, kitap okuma eyleminin olumlu sonuçlarını ve cümlede kullanılan 'sadece ... -la kalmaz; aynı zamanda ... de' bağlama yapısını dil bilgisi ve anlam yönünden eksiksiz tamamlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin anlam yönünü (olumlu/olumsuz) belirlemek.
Kitap okuma alışkanlığının dil becerileri ve empati yeteneği üzerindeki etkilerinden bahsedildiği için cümlenin olumlu bir anlama sahip olması gerektiği belirlenir.
Boşluklara getirilecek sözcüklerin olumlu ya da olumsuz çağrışımlar yapıp yapmayacağını saptamak için bağlamın yönü bilinmelidir.
2
Cümledeki dil bilgisi yapılarını ve bağlaçları incelemek.
'Sadece ... ; aynı zamanda ... de' kalıbının bir 'ekleme/biriktirme' ilişkisi kurduğu ve ilk boşluğun '-la kalmaz' veya benzeri bir olumsuz çekimle tamamlanması gerektiği saptanır.
Cümle içindeki dil bilgisel uyum ve bağlaç yapısı, boşluğa gelecek kelimelerin eklerini ve çekimlerini doğrudan belirler.
3
Seçenekleri bu ölçütlere göre değerlendirip elemeler yapmak.
Olumsuz anlam içeren (azaltır, zayıflatır, engeller, zorlaştırır) veya dil bilgisel olarak uymayan seçenekler elenir. 'geliştirmekle kalmaz' ve 'güçlendirir' kelimelerinin hem dil bilgisine hem de anlama tam uyduğu görülür.
Hem anlamsal hem de yapısal açıdan en uygun seçeneği belirlemek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama (Boşluk Doldurma) sorularında bağlamsal ipuçlarını ve dil bilgisi uyumunu kullanma.

İpuçları

1
Cümlenin genelinde kitap okuma alışkanlığının faydalarından bahsedilmektedir. Bu nedenle boşluklara olumlu anlam taşıyan sözcükler gelmelidir.
2
İlk boşluktan sonra gelen 'aynı zamanda... de' ifadesi, cümlede bir birikim veya ekleme yapıldığını gösterir. Bu yapıya uygun bir dil bilgisi kalıbı seçilmelidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 80Soru

Bireysel kimliğin inşasında toplumsal normların etkisi büyüktür; ---- insan, içine doğduğu kültürün değerlerini doğrudan reddetmek yerine çoğunlukla ---- bir uyum süreciyle benimser.

Bu cümlede boş b��rakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: nitekim - aşamalı

Cevap

nitekim - aşamalı seçeneği cümleyi anlamlı ve kurallı bir şekilde tamamlamaktadır.
Bireysel kimlik ile toplumsal normların ilişkisini açıklayan cümlede, ilk yargıyı destekleyen 'nitekim' bağlacı ve zamana yayılan uyum sürecini niteleyen 'aşamalı' kelimesinin kullanılması anlam ve mantık bütünlüğünü tam olarak sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin iki bölümü arasındaki anlam ilişkisini belirlemek.
İlk cümlede toplumsal normların bireysel kimlik üzerindeki büyük etkisinden bahsedilmekte, ikinci cümlede ise bu durumun nasıl gerçekleştiği açıklanmaktadır. Bu nedenle iki cümle arasında bir zıtlık veya amaç ilişkisi de��il, pekiştirici/örnekleyici bir açıklama ilişkisi vardır. Bu ilişkiyi kurmak için ilk boşluğa 'nitekim' bağlacı getirilmelidir.
Bağlaçların cümleler arası kurduğu mantıksal köprüyü doğru tespit etmek.
2
İkinci boşluğa gelecek kelimeyi belirlemek için boşluktan sonra gelen 'süreç' kelimesine odaklanmak.
Süreç kelimesi belirli bir zaman dilimine yayılan eylemleri ifade eder. Dolayısıyla, bu süreci niteleyecek kelimenin 'aşamalı' olması mantıklıdır. 'Anlık' gibi kelimeler süreç kavramıyla çelişir.
Cümledeki kelimelerin birbirleriyle olan anlamsal ve dil bilgisel uyumunu yakalamak.

Anahtar Kavram

Cümle içi anlam akışı ve mantıksal bağlaç ilişkileri
ÖncekiSayfa 4 / 10Sonraki