Examkin

Soru

Zorluk: Zorİşçi Kavramı ve Unsurları

48574857 sayılı İş Kanunu ve yerleşik doktrin ilkeleri çerçevesinde, bir kimsenin "işçi" sıfatını kazanabilmesi için gereken unsurlar ve bu kavramın hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İşçi sıfatının kazanılması için iş görme ediminin bir iş sözleşmesine dayanması şarttır; bu nedenle kamu hukukuna tabi bir atama işlemiyle (statü hukuku) göreve başlayan memurlar işçi olarak nitelendirilmezler.
  2. B
    İş hukukunda işçi sıfatı münhasıran gerçek kişilere özgülenmiş bir statüdür; dolayısıyla bir tüzel kişinin başka bir işverene bağımlı olarak bir işi yürütmeyi üstlenmesi durumunda işçi sıfatını kazanması mümkün değildir.
  3. C
    İş sözleşmesini vekâlet veya eser sözleşmesi gibi diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran temel ölçüt olan 'bağımlılık', işçinin işverenin yönetim ve denetimi altında bulunmasını ifade eden hukuki bir bağımlılıktır.
  4. İşçi sıfatının tespiti için sadece 'ekonomik bağımlılık' ilişkisinin varlığı yeterlidir; bu bağlamda kendi nam ve hesabına çalışan ancak geçimini tek bir firmaya mal üreterek sağlayan bir zanaatkâr da doğrudan işçi sayılır.Cevap
  5. E
    İş görme borcu işçinin şahsına bağlı bir borçtur; dolayısıyla işçinin bu edimi kural olarak bizzat yerine getirmesi esastır ve bu durum iş sözleşmesinin asli karakteristiklerinden biridir.

Cevap

Ekonomik bağımlılığın işçi sıfatı için tek başına yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü asıl belirleyici olan hukuki bağımlılıktır.
Hukuki bağımlılık, işçiyi eser veya vekâlet sözleşmesiyle çalışanlardan ayıran temel unsurdur. Ekonomik bağımlılık, bir kimsenin sadece bir kişiyle iş yapması veya geçimini ondan sağlaması anlamına gelir; ancak bu durum o kişiye işverenin talimat verme yetkisini (hukuki bağımlılık) otomatik olarak vermez. Dolayısıyla kendi adına çalışan bir zanaatkâr, ekonomik olarak bir yere bağlı olsa dahi, emir ve talimat almıyorsa işçi değil, bağımsız bir yüklenicidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşçi kavramının unsurlarını hatırla.
İşçi; gerçek kişi olan, bir iş sözleşmesine dayanarak, ücret karşılığında ve işverene bağımlı olarak çalışan kişidir.
Tanımın içindeki her bir unsurun kümülatif olarak gerçekleşmesi gerekir.
2
Bağımlılık unsurunun niteliğini analiz et.
İş hukukunda aranan bağımlılık 'hukuki' (kişisel) bağımlılıktır. Bu, işverenin yönetim, denetim ve talimat verme yetkisini kapsar.
Ekonomik bağımlılık (geçimini tek yerden sağlama), bağımsız çalışan esnaflarda da görülebilir ancak bu onları işçi yapmaz.
3
Gerçek kişi ve ücret unsurlarını kontrol et.
İşçi mutlaka gerçek kişi olmalı ve yaptığı işin karşılığında bir ücret almalıdır.
Tüzel kişiler işçi olamaz; ücretsiz/gönüllü çalışmalar ise iş sözleşmesi kapsamında değildir.

Anahtar Kavram

Hukuki Bağımlılık (Subordinasyon)

Daha Fazla Pratik

İşçi ile işveren vekili arasındaki ilişkinin, asıl işverenle olan iş sözleşmesi bağlamında nasıl değerlendirildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İşçi Kavramı ve Unsurları

Bu konudan daha fazla soru